MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHỮ VIẾT
CHO HỌC SINH LỚP 2 Ở TRƯỜNG PTDTBT TIỂU HỌC TX
A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn sáng kiến:
Như chúng ta đã biết mục tiêu của giáo dục tại Đại hội Đảng toàn quốc lần
thứ XII là “Đổi mới căn bản toàn diện giáo dục theo hướng Công nghiệp hóa,
hiện đại hóa” Để học sinh học tốt môn Tiếng Việt nói chung trong đó chữ viết có
vai trò quan trọng bởi chữ viết thể hiện được nhân cách của mỗi con người, góp
phần nâng cao chất lượng học của học sinh.
Chữ viết không những có quan hệ mật thiết với chất lượng học tập ở các
môn học khác mà còn góp phần rèn luyện một trong những kĩ năng hàng đầu của
việc học môn Tiếng Việt trong trường tiểu học, đó là kỹ năng viết chữ. Nếu học
sinh viết đúng, đẹp, rõ ràng, đảm bảo tốc độ quy định thì học sinh có điều kiện để
ghi bài học tốt, nhờ vậy mà kết quả học tập tốt hơn, ngược lại viết xấu sẽ ảnh
hưởng không nhỏ đến chất lượng học tập của các em.
Trong nhà trường việc dạy cho học sinh viết đúng, viết đẹp ngoài việc trực
tiếp nâng cao chất lượng chữ viết nó còn góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn
thận, thích cái đẹp, ham mê học tập.
Chính vì chữ viết quan trọng như vậy, nên việc rèn chữ cho học sinh ở
trường tiểu học nói chung, lớp 2 nói riêng đặc biệt là đối với đối tượng học sinh
dân tộc Vân Kiều lại là điều đáng quan tâm đối với một người giáo viên.
Từ thực tế giảng dạy và quá trình tìm hiểu về chữ viết của học sinh trường
PTDTBT Tiểu học TX , đặc biệt là học sinh lớp 2 do tôi chủ nhiệm. Tôi nhận
thấy, chất lượng chữ viết của học sinh còn chưa cao, do đó tôi đã chọn sáng kiến:
“Một số giải pháp nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh lớp 2 ở trường
PTDTBT Tiểu học TX”. Với hi vọng học sinh tự tin trong học tập, hoàn thành
nhiệm vụ học tập, đồng thời giáo dục và hình thành nhân cách, đạo đức con
người mới thông qua việc nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh.
2. Điểm mới của giải pháp:
Giải pháp được thực hiện và áp dụng từ năm học 2017 - 2018 khi tôi được
phân công chủ nhiệm và giảng dạy lớp 2 ở trường PTDTBT Tiểu học TX.

đầu năm như sau:
Kết quả
Tổng số
Loại A
Loại B
Loại C
Thời gian khảo sát
học sinh
SL
% SL % SL %
Đầu năm học 2017 - 2018
16
1
6,3
4 25,0 11 68,7
2. Nguyên nhân cụ thể:
* Nguyên nhân từ phía giáo viên:
Chữ viết của một số giáo viên chưa đẹp lại không có ý thức rèn luyện viết
chữ dẫn đến không có sự mẫu mực trong chữ viết ở bảng lớp cũng như khi nhận
xét bài trong vở cho học sinh. Vẫn còn có giáo viên viết ở bảng lớp còn cẩu thả
không đúng mẫu, sai chính tả, tuỳ tiện trong cách trình bày. Ý thức của giáo viên
về phong trào rèn chữ đẹp còn hạn chế.
Gương điển hình về rèn chữ viết của giáo viên trong các nhà trường chưa
được nhân rộng, học tập.
- Giáo viên chưa nhận thức sâu sắc về hiệu quả trong việc sử dụng các
phương pháp dạy học các môn, phân môn công cụ Tập viết, Chính tả để rèn chữ
viết cho học sinh. Đồ dùng trực quan ít quan tâm khi dạy phân môn Tập viết và
Chính tả do đó chưa tạo cho học sinh cơ hội tiếp thu kiến thức viết đúng, viết đẹp
mà chỉ tập trung chủ yếu vào việc các em làm đúng các bài tập.
- Cách rèn luyện chữ viết cho học sinh chưa phù hợp, thiếu tích cực để học

chủ yếu là chỉ dừng lại ở mức độ viết cho xong.
- Học sinh vùng sâu vùng xa hoàn cảnh kinh tế gia đình khó khăn nên thiếu
đồ dùng, phương tiện phục vụ cho việc rèn luyện chữ viết.
- Các loại bút viết, vở ô ly, không đúng tiêu chuẩn cho nên ảnh hưởng đến
tốc độ viết và chất lượng chữ viết của học sinh, đặc biệt là thể hiện nét thanh đậm
khi viết và phong trào “ Vở sạch, chữ đẹp” ít quan tâm.
- Tay cầm bút chưa đúng quy định. Học sinh chưa nắm vững chắc điểm đặt
bút, dừng bút, các kỹ thuật rê bút, lia bút nên viết chậm và không đúng mẫu.
- Các em chưa hiểu rõ mục đích và tầm quan trọng của việc giữ vở sạch
viết chữ đẹp. Đa số các em ngại viết, không có hứng thú và lòng say mê khi viết
chữ mà chủ yếu chỉ dừng lại ở mức độ viết đúng. Một số em khác không nắm
được cấu tạo các con chữ và kỹ năng viết đúng dẫn đến sai khi viết chữ.
- Trình độ học sinh không đồng đều nên gặp nhiều khó khăn trong việc
kèm cặp, giúp đỡ các em học tập, đặc biệt là trong môn Tập viết, Chính tả của
giáo viên.
- Do phát âm không chuẩn tiếng Việt nên các em dễ viết sai dấu thanh, sai
chính tả (Đối với học sinh dân tộc Vân Kiều).
- Ý thức học tập thiếu nghiêm túc, thói quen giữ vở sạch, viết chữ đẹp còn
hạn chế, khi viết sai các em có thói quen xóa nhiều lần.
* Nguyên nhân từ phía phụ huynh:
- Nhiều gia đình có hoàn cảnh kinh tế khó khăn nên phụ huynh chỉ lo việc
kiếm sống là chính. Họ ít quan tâm đến việc học của con em mình. Nhận thức của
nhiều phụ huynh đến việc học hành cũng như chuẩn bị các điều kiện cho con em
còn ít được quan tâm.
- Phụ huynh còn thiếu hiểu biết trong việc mua sắm, chuẩn bị các điều kiện
phục vụ học tập cho con em nên đã mua vở không đúng dùng cho tiểu học nên
các em viết hay bị nhòe, bị ố và bút bi nên học sinh viết chưa đẹp, thiếu nét thanh
đậm.
* Điều kiện cơ sở vật chất:
- Dụng cụ, đồ dùng học tập của học sinh chưa đảm bảo yêu cầu cho rèn

* Trước khi viết nên chuẩn bị tốt cho học sinh:
- Nếu viết bút mực thì nên chọn bút bi nước vừa dễ viết lại không bị giây
mực cả sách vở áo quần mà chữ viết lại đẹp hoặc chọn cho các em loại bút viết
được nét thanh nét đậm thì càng tốt.
* Sau khi viết giáo viên cần:
- Nhận xét thật tỉ mỉ các nét chữ trong con chữ mà học sinh vừa viết và
phân tích rõ nguyên nhân học sinh viết chưa đúng, chưa đẹp để có hướng kèm
cặp và hướng dẫn thêm.
- Đối với những em chưa nắm chắc cấu tạo con chữ hay kỹ thuật viết như:
Lia bút, rê bút hay viết liền mạch thì giáo viên phải cung cấp biểu tượng về con
chữ đó để học sinh nắm chắc hơn và hướng dẫn thêm về kỹ thuật viết cho các em.
- Đề cao sự mẫu mực về chữ viết của giáo viên
Chúng ta thường nói rằng “Thầy nào - trò nấy”. Quả thật, chữ viết của giáo
viên là vấn đề có tính chất quyết định, bởi vì giáo viên luôn là tấm gương đối với
học sinh về tất cả các mặt, nhất là học sinh tiểu học và đặc biệt là các lớp đầu cấp
thì thầy cô giáo luôn là một hình ảnh rất tài giỏi, đẹp đẽ và mẫu mực. Khi vào các
lớp đầu cấp học sinh bắt đầu cầm bút viết những nét chữ đầu tiên thì chữ viết của
giáo viên ở bảng lớp, ở con chữ cô viết mẫu là rất quan trọng. Các em sẽ nhìn,
quan sát và bắt chước những nét chữ từ đơn giản đến phức tạp của cô giáo.Thực
tế thấy rằng nếu giáo viên viết chữ đẹp và có ý thức rèn chữ viết thì chất lượng
chữ viết của lớp đó sẽ cao và qua quan sát ta thấy rằng nét chữ của các lớp khác
nhau nhưng trong một lớp thì lại tương đối giống nhau và rất giống chữ của giáo
viên.


Bên cạnh đó, muốn cho học sinh viết đẹp, giữ gìn sách vở sạch sẽ thì giáo
viên phải rất công phu rèn luyện theo phương pháp khoa học, lâu dài, kiên trì và
chịu khó…
- Để viết đẹp thì trước tiên phải viết đúng mẫu chữ, kích cỡ, độ cao, tốc độ
viết đảm bảo. Vì thế trong giờ tập viết, giáo viên cần cung cấp cho học sinh

viết chữ trên bảng con hay trong vở tập viết, nên mô tả theo dòng kẻ li. Khi
hướng dẫn cho học sinh cần diễn đạt thật ngắn gọn, súc tích, rõ ràng và thật dễ
hiểu.
Đối với viết chữ hoa; Đây là nội dung trọng tâm và cơ bản của phân môn
Tập viết ở lớp 2. Do đó khi dạy phần này cần cho học sinh hiểu và nắm được các
nội dung sau: Nét cơ bản trong bảng chữ cái viết hoa có 4 loại: nét thẳng; nét
cong; nét móc; nét khuyết. Mỗi loại có thể chia ra các dạng, các kiểu khác nhau.
Tên gọi các dạng, kiểu chỉ dùng khi giáo viên mô tả cấu tạo hình dạng chữ viết
hoa cho cụ thể, rõ ràng không bắt học sinh phải thuộc.
+ Tổ chức học sinh thực hành viết vào vở:
Trước lúc viết vào vở, giáo viên cho học sinh viết trên không: Việc luyện
viết trên không là bước giúp học sinh rèn luyện đôi tay, nắm vững quy trình viết
qua đó học sinh không bỡ ngỡ khi viết. Giáo viên cũng có thể cho học sinh tì đầu


ngón tay trên mặt bàn để hình thành dần kỹ năng viết các nét cho đều đặn. Bước
này có thể làm từ 2-3 lần.
Luyện viết trên bảng con, bảng lớp: Giáo viên cho vài em luyện viết trên
bảng lớp, cả lớp viết bảng con chữ cái và cụm từ mà giáo viên yêu cầu hoặc giáo
viên có thể chọn cho học sinh viết những chữ khó viết mà học sinh thường viết
sai không đúng mẫu hoặc không đúng chính tả; Khi nhận xét chữ viết của học
sinh, giáo viên cần cho học sinh quan sát lại chữ mẫu; giáo viên gợi ý để học sinh
tự nhận xét chữ viết của mình và của bạn, biết tự chữa lại những chỗ viết sai;
Việc chữa lỗi sai cho học sinh cần theo cách: giáo viên viết lại chữ đúng ngay bên
cạnh chữ viết của học sinh, tránh viết đè lên chữ viết sai của học sinh hoặc cho
em viết đúng, viết đẹp viết lại trên bảng lớp để học sinh viết sai quan sát và tự
sửa chữa.
Luyện viết vào vở: Giáo viên cần nêu câu lệnh rõ ràng về số lượng, nội
dung cần viết theo từng thời điểm, không nên nêu một câu lệnh chung, vì như thế
học sinh không tiếp thu đầy đủ dẫn đến viết không đúng, không đủ theo yêu cầu

hoặc quá to độ cao không chính xác thậm chí viết không thẳng nét. Tôi đặc biệt
chú ý trực tiếp sửa ngay cho các em trong lúc viết.


+ Đối với trường hợp học sinh viết sai quy trình như: viết đến chữ cái nào
đánh dấu thanh ngay vào chữ cái đó chữ không viết liền mạch rồi mới quay lại
đánh dấu thanh, dẫn đến các con chữ trong một tiếng rời rạc, mất thời gian nhấc
bút nhiều lần. Các tiếng có phụ âm đầu dễ lẫn như: s, x, d,… học sinh hay viết
sai. Dạy viết bài nào tôi cố gắng chọn ra những chữ tiêu biểu có phụ âm đầu để
học sinh viết giấy nháp và lưu ý trước khi viết phải nghe cô giáo phát âm thế nào
rồi mới viết cho chính xác. Đồng thời tôi luôn cố gắng phát âm thật đúng, rõ, đủ
to để học sinh có thói quen nghe cô giáo phát âm để viết chữ đúng.
+ Trong phần bài tập của giờ chính tả đã giúp các em rất nhiều trong việc
viết đúng và phân biệt lỗi chính tả đúng sai. Vì vậy khi làm bài tập chính tả tôi
thường tổ chức trò chơi cho học sinh để các em nắm chắc bài, nhớ lâu và vận
dụng tốt hơn.
Ví dụ: Thi tìm nhanh các tiếng bắt đầu s hay x và viết đúng, đẹp các tiếng
đó, tôi tổ chức cho các em thi tiếp sức đội nào tìm được nhiều từ và viết đúng thì
đội đó thắng cuộc.
- Khi dạy chính tả nghe viết: Trong lúc đọc cho học sinh viết vào vở tôi
vừa đọc vừa đi đến chỗ các em nhất là các em hay viết sai, viết chưa đẹp để uốn
nắn, động viên để các em viết đúng tiến tới các em viết đẹp.
- Đây là điều kiện để giáo viên rèn cho học sinh viết đúng, viết đẹp chữ
viết, đồng thời sửa chữa, uốn nắn một số lỗi, kỹ thuật trong khi viết của học sinh
như: Tư thế ngồi viết, cách cầm bút, cách đặt vở, khoảng cách từ mắt đến vở…Vì
vậy, giáo viên cần khai thác triệt để có hiệu quả loại bài chính tả này trong phân
môn chính tả để rèn luyện chữ viết cho học sinh.
- Thường xuyên quan tâm đến công tác chấm chữa và thực hiện đánh giá
đúng mục đích, tác dụng của nó đối với học sinh. Động viên, khích lệ học sinh
kịp thời, tránh làm cho các em bị nhụt trí.

Có câu . “ Bà của An mới mất ” các em đọc là “ Ba của An mới mất” nên cũng
viết là “ Ba của An mới mất”. Do đó cần tổ chức cho các em phát âm hoặc tự
đánh vần trước khi viết.
+ Nâng cao chất lượng dạy học buổi thứ hai: Việc rèn chữ viết cho học
sinh ở buổi thứ hai trong tất cả các môn học không phân biệt môn học nào, nhưng
trong đó cần quan tâm đặc biệt đối với phân môn Tập viết và Chính tả.
Ví dụ: Khi có tiết tập viết buổi sáng, có những em còn yếu khi viết chữ,
hoặc nét nào chưa đúng mẫu, tôi ghi lại vào sổ theo dõi để buổi chiều luyện tiếp.
Để việc dạy dỗ rèn luyện cho học sinh lớp mình có hiệu quả, đồng bộ tôi
cùng giáo viên bộ môn thường xuyên trao đổi với nhau trực tiếp hoặc qua sổ theo
dõi của lớp để có những thông tin 2 chiều về tình hình học tập cũng như chữ viết
của học sinh. Tôi cùng giáo viên trong tổ đưa ra những giải pháp kế hoạch tốt
nhất cho học sinh học tập có hiệu quả.
Giải pháp 4: Rèn chữ thông qua các hoạt động giáo dục:
- Giáo viên thường tổ chức các sân chơi bổ ích trong các hoạt động giáo
dục như: Tổ chức hội thi viết chữ đẹp trong lớp, giao lưu viết chữ với các lớp
trong khối, đặc biệt với học sinh dân tộc Vân Kiều.
- Treo hệ thống bảng chữ mẫu, trưng bày sản phẩm các bài viết đẹp của
học sinh trong lớp học.
- Tổ chức rèn chữ cho học sinh vào 15 phút đầu giờ theo kế hoạch Đội và
kế hoạch lớp một cách thiết thực và hiệu quả.
- Tham gia tích cực Hội thi và ngày Hội viết chữ đẹp do các cấp tổ chức.
- Phát động phong trào thi đua “Viết chữ đẹp” và phong trào “Giữ vở sạch,
viết chữ đẹp” trong học sinh và đến tận mỗi phụ huynh học sinh.
Giải pháp 5: Thông qua giáo viên bộ môn:
- Thường giáo viên chủ nhiệm lớp được nhà trường bố trí dạy học các môn
Toán, Tiếng Việt, Đạo đức nên việc rèn chữ viết cho học sinh chủ yếu thông qua
các môn học đó. Vì vậy, việc rèn chữ viết thông qua giáo viên bộ môn có vai trò
không kém phần quan trọng.
- Để thực hiện được việc đó tôi đã làm tốt các việc sau:

sinh.
- Đảm bảo cơ sở vật chất theo chuẩn quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo
về bàn ghế, bảng lớp, điện sáng và các thiết bị dạy học, Đặc biệt là đối với phân
môn Tập viết, Chính tả, hai môn học đóng vai trò quan trọng, quyết định chất
lượng chữ viết của học sinh.
- Việc thực hiện đánh giá phong trào viết chữ đẹp và chất lượng chữ viết
của học sinh được gắn với tất cả giáo viên tham gia giảng dạy lớp đó chứ không
dừng lại ở giáo viên chủ nhiệm lớp.
Tóm lại, kết quả việc rèn chữ viết cho học sinh không phải ngày một, ngày
hai có được mà là một quá trình dày công khổ luyện của thầy và trò, sự chăm
bẳm tận tình của tất cả các thầy cô giáo và cả sự quan tâm, đồng thuận và phối
hợp của phụ huynh học sinh.
C. PHẦN KẾT LUẬN
1. Ý nghĩa của sáng kiến:
- Với việc tổ chức thực hiện các giải pháp như nêu trên, tôi nhận thấy chất
lượng chữ viết được nâng lên rõ rệt. Điều đó được thể hiện qua một số kết quả
sau:
+ Kết quả chữ viết đạt được của lớp 2 do tôi chủ nhiệm năm học 2017 2018:
Kết quả
Tổng số
Loại A
Loại B
Loại C
Thời gian khảo sát
học sinh
SL
% SL % SL %
Đầu năm học 2017- 2018
16
1

tích cực, đem lại hứng thú học tập cho các em. Ngoài giờ học chính khóa, cần
luyện thêm cho các em viết trên vở luyện viết lớp 2, vở ô li. Thường xuyên tổ
chức các cuộc thi viết chữ đẹp ở lớp. Trong dạy học đảm bảo đúng quy trình,
đúng phương pháp, đi đầy đủ các phương pháp của một tiết học Tập viết. Bản
thân giáo viên cần nắm cụ thể chất lượng viết của từng học sinh.
2.2: Việc rèn chữ viết cho học sinh không chỉ dừng lại ở giáo viên chủ
nhiệm mà tất cả giáo viên giảng dạy các bộ môn và cũng không chỉ đóng khung
trong nhà trường mà cần có sự tham gia tích cực của các lực lượng xã hội, đặc
biệt là của phụ huynh học sinh.
2.3: Nhà trường cần tạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt
động nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh và quy định rõ trách nhiệm cho
tất cả cán bộ, giáo viên đối với chất lượng chữ viết của học sinh, tăng cường các
Hội thi, các cuộc giao lưu về phong trào “Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp” trong học
sinh ở cấp trường và mở rộng các đơn vị trong cụm chuyên môn.
3. Kiến nghị, đề xuất:
- Đối với nhà trường tiếp tục tổ chức các Hội thi, các hình thức ngoại khóa
và khen thưởng cho học sinh đạt giải, lớp có phong trào “Giữ vở sạch - Viết chữ
đẹp”.
- Đối với giáo viên: Chú trọng hơn việc rèn chữ viết cho học sinh và đặc
biệt là tinh thần trách nhiệm, tính gương mẫu trong viết chữ.
Trên đây là “Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng chữ viết cho học
sinh lớp 2 ở trường PTDTBT Tiểu học TX”. Kính mong Hội đồng khoa học,
đồng nghiệp góp ý kiến để sáng kiến hoàn thiện và vận dụng có hiệu quả vào
thực tế giảng dạy.
Xin trân trọng cảm ơn!