MỤC LỤC
Mục

Trang

Mục lục

1

A. Mở đầu

2

1. Lý do chọn đề tài

2

2. Mục đích nghiên cứu

3

3. Đối tượng nghiên cứu

3

4. Phương pháp nghiên cứu

3

B. Nội dung


Tài liệu tham khảo

17

1. Mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài
Hiện nay nhân loại đang bước vào thế kỷ XXI cùng với xu thế toàn cầu
hóa, trên thế giới xuất hiện nền kinh tế tri thức con người muốn tồn tại được
1


trong thế giới đó cần phải có kiến thức, sức khỏe, đạo đức, năng lực và nghề
nghiệp. Chính vì vậy, nhiều quốc gia trên thế giới đặc biệt coi trọng đầu tư
cho giáo dục và đào tạo. Nước ta cũng vậy, nhận định rõ được tình hình Đảng
và nhà nước ta đã đặc biệt coi trọng đầu tư cho giáo dục và đào tạo, Trong
nghị quyết trung ương đảng khóa VIII nêu rõ : “Cùng với khoa học và công
nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào
tạo nhận lực bồi dưỡng nhân tài”
Việc coi trọng giáo dục và đào tạo của Đảng và nhà nước còn được thể
hiện thông qua việc phổ cập giáo dục tiểu học trên toàn quốc, đồng thời Đảng
và Nhà nước cũng định hướng rõ ràng cho mục tiêu giáo dục nước ta hiện
nay.
Trong mục tiêu giáo dục, biết viết chữ là một trong những tiêu chí được
coi trọng nhất bởi thông qua chữ viết học sinh giao lưu, giao tiếp được với thế
giới xung quanh. Thông qua chữ viết học sinh có công cụ để ghi chép, học tập
các môn khác, đồng thời nó cũng là công cụ để rèn luyện phẩm chất đạo đức
cho học sinh.
Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói: “ Chữ viết cũng là một sự biểu hiện
của nết người. Dạy cho học sinh viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần
rèn cho các em tính cẩn thận, tính kỉ luật, lòng tự trọng đối với mình cũng như

1.3. Đối tượng nghiên cứu
- Nghiên cứu biện pháp nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh lớp 2.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
- Để việc nghiên cứu đạt kết quả rốt, tôi sử dụng nhiều phương pháp
nghiên cứu, trong đó chủ yếu là các phương pháp sau:
1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Nghiên cứu các tài liệu tham khảo có liên quan.
2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế trên lớp.
3.Phương pháp quan sát, tổng hợp rút kinh nghiệm.
- Phương pháp nghiên cứu lí luận .
4.Phương pháp điều tra, khảo sát, thu thập số liệu.
5. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
“Từng nét chữ xinh xinh thẳng hàng
Ngòi bút viết theo tay nhịp nhàng”
Câu hát ấy vẫn còn vang vọng mãi trong tôi, nó như khúc nhạc du dương theo
tôi cùng năm tháng ươm mầm xanh cho tổ quốc. Nó luôn nhắc nhở mỗi giáo
viên phải thận trọng trong việc luyện viết cho học sinh.
Và “văn hay nhưng phải chữ đẹp”, “Thần siêu luyện chữ” … Là những
câu chuyện, là những tấm gương về luyện viết chữ đẹp, khuyên học sinh
không chỉ luyện viết văn cho hay mà cần phải viết chữ cho đẹp. Bởi vì văn dù
hay đến mấy nhưng chữ viết không rõ ràng thì người khác không đọc được
và dĩ nhiên không hiểu được nội dung văn bản.
Chúng ta đều biết trong thực tiễn cuộc sống con người phải giao lưu
giao tiếp với nhau. Phương tiện giao lưu của con người rất đa dạng và phong
phú, trong đó ngôn ngữ viết đặc biệt được coi trọng bởi chữ viết là một công
cụ vô cùng hữu hiệu. Thông qua chữ viết con người bày tỏ tình cảm của mình
với người khác. Thông qua chữ viết con người truyền đạt cho nhau những


Loại B
SL

%

Loại C
SL

%

Loại D
SL

%

40 em
18
45
20
50
2
5
* Nguyên nhân:
Qua quá trình giảng dạy trên lớp, tìm hiểu thực tế, tôi nhận thấy rằng
chất lượng chữ viết của học sinh bị ảnh hưởng bởi một số nguyên nhân sau:
(1)Cơ sở vật chất – Thiết bị đồ dùng dạy học:
Do phòng học chật, lớp học đông học sinh dẫn đến tư thế ngồi viết của
các em không được thoải mái.
(2) Đồ dùng học tập của học sinh:

(4) Sự quan tâm của các bậc phụ huynh
Trong thực tế, các thầy cô giáo giảng dạy rèn luyện ở trên lớp rất nhiệt
tình song chất lượng chữ viết của học sinh vẫn chưa cao vì còn nhiều phụ
huynh không biết mẫu chữ để hướng dẫn kèm cặp con em mình. Một số phụ
huynh không nắm được nội dung chương trình, phương pháp dạy cho con em
cũng như kiến thức cơ bản về chữ viết. Có một số ít phụ huynh đi làm xa nên
không mua sắm đầy đủ đồ dùng học tập cho con em, còn phó mặc cho thầy
cô. Điều này gây khó khăn trong việc rèn chữ cho học sinh.
(5) Về phía giáo viên:
Việc học sinh viết đúng và đẹp hay không phụ thuộc rất nhiều vào
người giáo viên trực tiếp dạy học. Người giáo viên có ảnh hưởng rất lớn đến
quá trình viết chữ đẹp hay xấu của học sinh. Qua thực tế ta thấy có rất nhiều
nguyên nhân từ phía giáo viên dẫn đến việc học sinh viết chữ chưa đẹp.
-Chữ viết chưa đáp ứng yêu cầu trực quan trong việc giảng dạy, chỉ thấy 1 số
ít giáo viên viết chân phương đẹp mắt.
- Ít chú trọng việc rèn chữ viết cho học sinh, chỉ lưu ý trong giờ tập viết.
- Chưa có biện pháp rèn chữ viết cụ thể. Chưa giúp học sinh nắm các nét cơ
bản, cấu tạo con chữ, dòng kẻ, kĩ thuật viết….trong các tiết luyện viết mà chỉ
cần nhấn mạnh về độ cac con chữ.
- Hướng dẫn rèn chữ viết chưa theo đối tượng học sinh. Chưa dạy theo chuẩn
kiến thức và kĩ năng .
- Về đồ dùng dạy học: Bảng viết của giáo viên không có dòng ô li rõ ràng ,
giáo viên còn viết chừng trên bảng.
Mặc dù rất nhiệt tình giảng dạy, quan tâm đến việc rèn chữ đẹp giữ vở
sạch cho học sinh. Xong phương pháp giảng dạy để giúp học sinh viết chữ
đẹp chưa cụ thể. Giáo viên chưa chỉ rõ để học sinh nhận thấy được chỗ sai từ
đó có hướng khắc phục đối với những em chữ viết chưa đạt yêu cầu. Việc làm
này phải thường xuyên và liên tục.
Ngay từ đầu năm học, sau khi khảo sát nắm bắt tình hình chung về chất
lượng chữ viết của lớp, tôi đã đi sâu nghiên cứu tìm ra biện pháp rèn chữ viết

Đồ dùng học tập chính là một trong những phương tiện giúp các em
học tập tốt hơn. Chính vì vậy ngay từ đầu năm học, tôi đã quy định đồ dùng
học tập cho học sinh, yêu cầu các em mua sắm đầy đủ đồ dùng học tập.
Đồ dùng học tập gồm có:
- Vở viết: Tất cả vở viết đều là vở có ô ly rõ ràng.
- Bảng con: Phải đúng kích cỡ, có dòng kẻ rõ ràng
- Vở chính tả: Mỗi em gồm 2 quyển. Một quyển viết ở lớp, một quyển luyện
viết buổi 2, chất lượng giấy viết đảm bảo. Vở buổi 2 để các em luyện viết
thêm theo yêu cầu của giáo viên. Viết những nét, những chữ, số những bài
chưa đạt yêu cầu của giáo viên.
- Vở tập viết: Là vở in sẵn do Bộ GD – ĐT phát hành.
- Bút viết: Phải dùng bút mực hoặc bút bi nước.
- Thước kẻ: Thước kẻ phải thẳng, có vạch chia Xen ti mét giúp các em kẻ
hoặc gạch hết bài cho thẳng. Giáo viên cần hướng dẫn các em cách đặt thước,
cầm bút để khi kẻ tránh bị xiên, làm xấu vở.
2.3.4. Sử dụng linh hoạt các phương pháp dạy học trong giờ luyện viết .
Trong quá trình dạy luyện viết cho học sinh, tôi đã áp dụng linh hoạt
những phương pháp dạy học sau:
Phương pháp trực quan:
Giáo viên khắc sâu biểu tượng về chữ cho các em bằng kết hợp mắt
nhìn, tai nghe, tay luyện tập. Điều này giúp các em chủ động phân tích hình
dáng, kích thước và cấu tạo theo mẫu chữ, tìm sự giống nhau và khác nhau
của chữ đã học trong cùng một nhóm bằng thao tác so sánh tương đồng.
6


Chữ viết mẫu là hình thức trực quan ở tất cả các bài tập viết. Đây là
điều kiện đầu tiên để các em viết đúng. Có các hình thức chữ mẫu: chữ mẫu
in sẵn, chữ phóng to trên bảng hoặc trên máy chiếu hắt, chữ mẫu trong vở tập
viết, hộp chữ mẫu… Tiêu chuẩn cơ bản của chữ mẫu là phải đúng mẫu quy

chữ phải được tiến hành đồng bộ ở lớp cũng như ở nhà, ở phân môn tập viết
cũng như ở các phân môn của bộ môn Tiếng Việt và các môn học khác.
Khi học sinh luyện tập chữ viết, giáo viên cần luôn luôn uốn nắn cách
ngồi viết. Cần lưu ý các hình thức luyện tập cơ bản sau:
*Tập viết chữ vào bảng con của học sinh
Hình thức tập viết trên bảng có tác dụng kiểm tra sự tiếp thu cách viết
và bước đầu đánh giá kỹ năng viết chữ của học sinh. Hình thức này dùng để
kiểm tra bài cũ hoặc sau bước giải thích cách viết chữ, bước luyện tập viết
chữ ở lớp. Từ đó, giáo viên phát hiện những chỗ sai của học sinh để uốn nắn
(sai về kích cỡ, hình dáng, thứ tự các nét viết).
7


*Luyện viết trong vở tập viết:
Muốn cho học sinh sử dụng có hiệu quả vở tập viết, giáo viên cần
hướng dẫn tỉ mỉ nội dung và yêu cầu về kĩ năng viết của từng bài (chữ mẫu,
các dấu chỉ khoảng cách giữa các chữ, dấu chỉ vị trí đặt bút, thứ tự viết nét…)
giúp các em viết đủ, viết đúng số dòng đầu tiên ở mỗi phần bài viết.
* Luyện viết trong vở ở ô li: Những bài đầu tiên giáo viên cần viết mẫu cho
toàn bộ học sinh trong vở, sau đó giáo viên có thể chọn những học sinh viết
chưa đẹp để viết mẫu.
*Rèn nếp viết chữ rõ ràng sạch đẹp:
Sự nghiêm khắc của giáo viên về chất lượng ở tất cả các môn học là
cần thiết. Có như thế, việc luyện tập viết chữ mới được củng cố đồng bộ và
thường xuyên. Việc làm này yêu cầu người giáo viên ngoài những hiểu biết về
chuyên môn còn cần có sự kiên trì, cẩn thận và lòng yêu nghề - mến trẻ.
Cần chọn vở luyện viết ở nhà đúng mẫu, rõ ràng( Một số vở dung luyện
viết đẹp như: Em tập viết đúng – viết đẹp của lê ngọc Diệp chủ bên, vở ô li
mẫu chữ của nhà xuất bản đại học sư phạm do tác giả Trần Minh Hương biên
soạn hoặc luyện viết chữ đẹp của tác giả Trần mạnh Hưởng)

số tiếng mà học sinh cần phải có khoảng cách giữa các con chữ hay giãn
khoảng cách giữa các con chữ.
Ví dụ: tiếng chanh
Trong tiếng “chanh” con chữ c phải giãn khoảng cách với con chữ h, con chữ
n phải giãn khoản cách với con chữ h thì chữ mới đẹp.
- Các chữ trong một tiếng cách nhau nửa con chữ o ( yêu cầu viết liền mạch )
- Các chữ ghi tiếng cách nhau một con chữ o.
- Khi viết chữ đầu câu trong bài viết phải lùi vào một chữ. Khi viết hết câu
chấm xuống dòng thì chữ đầu dòng tiếp theo phải lùi vào một chữ.
c. Viết đúng cỡ chữ
Có em viết chữ to quá hoặc nhỏ quá, giáo viên cần phân tích để các em
thấy lỗi sai có ý thức sửa chữa. Yêu cầu các em viết đúng cỡ chữ, một số chữ
viết đủ một ly, các nét khuyết viết đủ 2,5 ly … Giáo viên nêu ra một số chữ
sai cơ bản của học sinh ( ví dụ: các nét khuyết chữ l, b, h, g, nét cong chữ c, a,
d,… nét móc chữ u, n,… ) viết lên bảng cho lớp nhận xét và rút ra được chỗ
sai sau đó yêu cầu học sinh viết lại nhiều lần cho đúng với yêu cầu.
d. Viết đúng dấu thanh
Trong quá trình viết bài học sinh hay mắc phải như đánh sai dấu thanh,
đánh lẫn lộn giữa dấu hỏi và dấu ngã, đánh dấu thanh không đúng vị trí.
Đối với việc nhầm lẫn dấu thanh hỏi và thanh ngã, khi đọc bài giáo
viên cần phát âm chuẩn, nhấn mạnh những tiếng có dấu thanh này. Đối với
những em đánh dấu thanh không đúng vị trí yêu cầu các em xác định đúng âm
chính sau đó đánh dấu thanh trên hoặc dưới âm chính đó.
e. Viết đúng chính tả
Đây là yêu cầu có tính quyết định đến chất lượng bài viết của học sinh,
do vậy giáo viên nhắc nhở các em chú ý nghe phát âm để viết cho đúng, khi
nghe xong các em phân tích rồi tổng hợp lại thành chữ để viết ( hờ - uyên –
huyên – huyền – huyền ). Khi viết xong các em nhẩm lại xem mình đã viết
đúng chưa. Giáo viên nên hướng dẫn các em tập phân biệt theo nghĩa của từ,
dựa theo qui tắc chính tả để viết cho đúng các phụ âm đầu ch/tr, s/x, s/d/gi,

trong giờ truy bài. Đối với học sinh không chịu viết bài cần phân tích, nhắc
nhở, sau buổi học yêu cầu em đó ngồi lại viết bài. Song song với việc kiểm tra
vở rèn chữ của học sinh, giáo viên thường xuyên nhắc nhở theo sát các em
trong các giờ học mà học sinh phải dùng vở ghi như vở ghi đầu bài, vở chính
tả vở tập viết, vở toán… Có như vậy thì trong đầu học sinh mới định hình
việc rèn chữ là cần thực hiện ở mọi lúc, mọi nơi, mọi chỗ.
Giáo viên phải thường xuyên tổ chức thi và xếp loại vở sạch chữ đẹp
hàng tuần, hàng tháng. Cuối mỗi tuần, mỗi tháng cần đánh giá nhận xét chung
chữ viết của cả lớp và của từng học sinh. Tuyên dương những học sinh có
thành tích cao trong việc rèn luyện giữ vở.
2.3.8. Rèn đọc song song với rèn chữ.
Trong các em có chất lượng chữ viết kém thì việc đọc kém của các em
là nguyên nhân lớn nhất. Khi các em không biết đọc sẽ dẫn đến các em không
biết viết hoặc các em đọc kém, đọc chậm, đọc còn sai dẫn đến việc nhận sai
mặt chữ để hình dung ra con chữ, tiếng, từ mình đang viết và sẽ viết nó sẽ như
thế nào. Chính vì vậy trong quá trình dạy giáo viên cần rèn đọc cho học sinh
để tất cả các em đọc thông thạo được bài học. Trong tiết tập đọc giáo viên cần
rèn chắc cho học sinh đọc tốt được các từ khó, tiếng khó… Giáo viên chú ý
phân tích cấu tạo những tiếng dễ phát âm sai dễ dẫn đến viết sai. Chú ý rèn
cho học sinh phát âm đúng, đọc đúng tiến tới đọc lưu loát và đạt tốc đọc quy
định cho các em. Giáo viên cần chú ý đọc mẫu, phát âm chuẩn từ đó rèn cho
học sinh phát âm chuẩn các tiếng khó, các tiếng có phụ âm dễ lẫn như s/x –
ch/tr… . Để tạo hứng thú trong giờ học, giáo viên tổ chức cho học sinh luyện
đọc bằng nhiều hình thức phong phú như: thi đọc giữa cá nhân, các nhóm với
nhau, trò chơi luyện đọc. Từ đó, học sinh sẽ dần đọc tốt hơn. Đọc tốt sẽ giúp
các em viết đúng, viết chuẩn.
10


2.3.9. Kết hợp với gia đình trong việc rèn chữ - giữ vở

cực, tự giác, tự rèn của học sinh và đặc biệt là chú ý chí kiên trì “Tay chỉ nở
hoa khi ta luyện tập hằng ngày ” Ngoài giờ học chính thức giáo viên phải
tích cực phụ đạo, làm tốt công tác chủ nhiệm hướng dẫn các em rèn luyện chữ
ở nhà, thường xuyên họp phụ huynh học sinh để trao đổi tình hình học tập
cũng như về chữ viết từng em.
Từ thực trạng chữ viết của lớp tôi áp dụng các biện pháp trên vào rèn
chữ cho học sinh tôi thấy chất lượng chữ viết của học sinh được nâng lên
đáng kể. Học sinh viết đúng quy trình, chữ đúng mẫu, đều, đẹp. Ý thức giữ vở
sạch, viết chữ đẹp được nâng lên rõ rệt. Phong trào viết chữ đẹp giữ vở sạch
trong lớp được nâng cao. Cụ thể:
Tổng số

Loại A

Loại B

Loại C
11


học sinh

SL

%

SL

%


sinh là yếu tố không thể thiếu được. Giáo viên phải tạo sự gần gũi, quan hệ
mật thiết với học sinh, giáo viên luôn phải là tấm gương sáng cho học sinh noi
theo. Ở lứa tuổi này các em ham hiểu biết, muốn khám phá thế giới xung
quanh, đưa hoạt động không thích những hình thức cứng nhắc, gò bó, đơn
điệu nên người giáo viên phải hết sức khéo léo biết kết hợp hài hòa nhiều hình
thức và phương pháp dạy học, sử dụng triệt để các đồ dùng học tập, tạo tâm
thế vui tươi, thoải mái cho học sinh trong giờ học cũng rất nghiêm túc, công
bằng trong dạy và học.
Người giáo viên phải thường xuyên học tập nghiên cứu tài liệu, nắm
bắt kịp thời kiến thức và phương pháp dạy học mới, vận dụng linh hoạt có
sáng tạo để giờ dạy đạt hiệu quả cao nói chung và luyện viết nói riêng. Giáo
viên phải nắm chắc được đặc trưng của bộ môn là luyện tập, thực hành, giáo
viên là người tổ chức hướng dẫn cho học sinh viết cần nắm chắc đối tượng,
nắm bắt nhược điểm của học sinh kể từ đó đề ra biện pháp khắc phục, nâng
cao chất lượng chữ viết cho học sinh.
Giáo viên phải biết khơi gợi trong học sinh ý thức giữ vỡ sạch. Luyện
chữ viết đẹp qua phân môn chính tả, tập viết và các môn học khác. Nó có tính
song hành và trường kỳ, tuyệt đối không áp đặt học sinh.
Biết kết hợp với phụ huynh học sinh động viên, khuyến khích nhắc nhở
các em trong việc luyện viết. Phát động phong trào thi đua giữ vở sạch, viết
chữ đẹp giữa các cá nhân, các tổ, các nhóm trong lớp, nhận xét tuyên dương
kịp thời đối với mỗi học sinh có tiến bộ
2. Kiến nghị
12


Để đề tài được áp dụng vào thực tế giảng dạy đạt hiệu quả tôi xin có
một số kiến nghị:
a) Đối với nhà trường:
- Thường xuyên tổ chức các cuộc thi viết chữ đẹp cho giáo viên và học sinh

trên lớp với những kinh nghiệm ít ỏi, đề tài không tránh khỏi những thiếu sót.
Vậy kính mong các bạn bè đồng nghiệp tham gia đóng góp ý kiến để đề tại
được hoàn thiện hơn.
Rất mong được sự hưởng ứng tham gia tích cực của giáo viên, học sinh
và phụ huynh để chất lượng chữ viết của học sinh ngày một nâng cao hơn
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến kinh nghiệm của mình viết, không
sao chép nội dung của người khác.
13


Thanh Hóa, ngày 1 tháng 4 năm 2016
Xác nhận của hiệu trưởng

Người viết

Phạm Thị Minh Hòa

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Các văn kiện Đại hội Đảng
2. Luật GD – BGD – ĐT – 1998
3. Điều lệ trường tiểu học BGD – ĐT
4. Giáo trình SGK của học sinh lớp 2
5. Giáo trình SGK TV tập 1,2 – nhà xuất bản GD – 1994
6. Giáo trình rèn luyện kỹ năng sử dụng TV – BGDĐT – vụ giáo viên
7. Dạy tập viết ở trường tiểu học – nhà XB GD – 1997
8. Nghệ thuật viết chữ đẹp
9. Một số biện pháp góp phần nâng cao chất lượng GDTH số 2/2000

14