MỤC LỤC
1. MỞ ĐẦU.......................................................................................................2
1.1.Lí do chọn đề tài........................................................................................2
1.2.Mục đích nghiên cứu.................................................................................2
1. 3.Đối tượng nghiên cứu...............................................................................3
1.4.Phương pháp nghiên cứu......................................................................... ..3
2. NỘI DUNG.....................................................................................................3
2.1.Cơ sở lí luận…….......................................................................................3
2.2.Thực trạng.......... …................................................................................. .4
2.3. Các sáng kiến, giải pháp...........................................................................6
2.4. Hiệu quả………………………………………………..………………11
3. Kết luận, kiến nghị…………………………………………………………11
1
1. Mở đầu.
1.1. Lí do chọn đề tài.
Giáo dục tiểu học là cấp học nền tảng cho hệ thống giáo dục quốc dân. Chính vì
vậy giáo viên tiểu học sẽ là người góp phần quyết định trong việc thực hiện có
chất lượng hoạt động dạy và học. Người giáo viên tiểu học có tác động mạnh mẽ
đến sự hình thành nhân cách và tri thức của học sinh.
Mặt khác lứa tuổi học sinh tiểu học có nhiều điểm khác biệt so với lứa tuổi khác.
Các em còn chưa xác định rõ ràng mục đích của việc học tập là gì. Nhiều khi các
em học tập là do bố mẹ, thầy cô ép buộc hoặc cũng có khi học để được thầy cô,
bố mẹ khen thưởng.
Trong những năm gần đây việc dạy học lấy học sinh làm trung tâm, chuyển các
hoạt động học tập vào người học, giáo viên là người hướng dẫn, tổ chức các
hoạt động dạy học nhằm phát huy khả năng và vốn sống của các em ở mức cao
nhất. Vì vậy, làm thế nào để học sinh có hứng thú học tập, có nhu cầu tiếp cận tri
thức một cách chủ động và tích cực. Điều đó phụ thuộc rất nhiều vào năng lực
1.4.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận:
Nghiên cứu, phân tích, tổng hợp và khái quát hóa vấn đề nâng cao chất lượng
của học sinh chưa hoàn thành của học sinh Trường Tiểu học Trung Lý 1
1.4.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
1.4.2.1. Phương pháp quan sát:
Quan sát, ghi chép hoạt động dạy và học của giáo viên và học sinh
1.4.2.2. Phương pháp điều tra:
Phỏng vấn, trao đổi khảo sát điều tra số liệu theo phiếu khảo sát.
1.4.2.3. Phương pháp khảo nghiệm:
Nhằm đánh giá sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất
1.4.2.3. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:
Trên cơ sở tổng kết hoạt động dạy học trường, từ đó đề xuất các biện pháp nâng
cao chất lượng của học sinh chưa hoàn thành đáp ứng yêu cầu giáo dục hiện nay.
1.4.2.3. Phương pháp chuyên gia:
Lấy ý kiến về những biện pháp mà sáng kiến đã trình bày
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm.
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
- Các quan điểm chỉ đạo của ngành về công tác phụ đạo HS chưa hoàn thành.
Muốn thực hiện một cách có hiệu quả việc hạn chế học sinh chưa hoàn thành và
khắc phục tình trạng học sinh ngồi nhầm lớp, cần nhận thức sâu sắc ý nghĩa và
mục đích của các cuộc vận động đang thực hiện. Để xây dựng thành chương
trình hành động chung cho đội ngũ cán bộ, giáo viên trong toàn ngành, hướng
vào việc nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục. Xuất phát từ thực trạng tình
hình thực tế của nhà trường, điều kiện thực tế của địa phương, để có kế hoạch cụ
thể từng thời kì, từng giai đoạn để triển khai thực hiện. Mặc dù đơn vị ở vùng có
diều kiện khó khăn nhưng cũng phải tạo được sự chuyển biến nhất định qua từng
năm về công tác này. Tránh hiện tượng “ đầu voi đuôi chuột”, “ đánh trống thả
dùi”, tránh chủ quan nóng vội, tránh quá tải hoặc quá hữu, để không rơi vào tình
trạng nảy sinh hậu quả nặng nề trong việc thực hiện các mục tiêu trọng tâm về
- Trong một số tiết dạy, giáo viên chỉ chú ý truyền đạt kiến thức trọng tâm cho
cả lớp ( hoặc là chỉ chú trọng vào các em khá, giỏi và coi đây là chất lượng
chung của lớp ) mà ít quan tâm học sinh yếu kém có nắm bắt được kiến thức hay
không. Hoặc là có quan tâm đến học sinh yếu nhưng chưa đúng mức, chưa đúng
cách. Đặc biệt, hệ thống câu hỏi chưa gợi mở, chưa cụ thể; dẫn dắt chưa logic,
chưa phù hợp cho từng đối tượng; có những tiết học giáo viên còn nói lan man,
giảng giải nhiều, chưa khắc sâu kiến thức trọng tâm, câu hỏi còn mang tính khái
quát.
- Việc sử dụng đồ dùng dạy học trực quan, tranh ảnh, sách giáo khoa còn hạn
chế, chưa khai thác hết tác dụng của đồ dùng dạy học, chưa xử lý hết các tình
huống trong tiết dạy một cách phù hợp.
- Việc tổ chức các hoạt động dạy học còn mang tính hình thức chưa phù hợp.
Phương pháp giảng dạy của một số giáo viên còn máy móc, năng lực tổ chức giờ
học theo nhóm, theo đối tượng còn hạn chế. Giáo viên ít động viên tuyên dương
kịp thời khi HS có biểu hiện tích cực hay sáng tạo dù là rất nhỏ.
- Một số ít giáo viên còn lúng túng, chưa mạnh dạn tìm các giải pháp mạnh giải
quyết vấn đề chất lượng học tập của HS. Cá biệt có giáo viên tinh thần trách
nhiệm chưa cao, tự thoả mãn, thiếu quyết tâm, bệnh thành tích, không đánh giá
đúng thực chất của lớp mình giảng dạy
- Một số ít giáo viên do thiếu kinh nghiệm trong giảng dạy hoặc chưa thật sự
chịu khó, tận tuỵ với học sinh nên trong quá trình dạy học còn bỏ rơi một bộ
phận học sinh chưa hoàn thàn. Do vậy chất lượng thường xuất hiện tình trạng
phân cực rõ nét khoảng cách ngày càng xa, những học sinh chưa hoàn thành
khó được bù đắp về kiến thức kĩ năng dẫn đến ngày càng yếu kém thêm, sức học
ngày càng đuối, nguy cơ tái phát ngồi nhầm chỗ luôn ẩn chứa bùng phát.
2.2.2. Nội dung chương trình:
4
Chương trình phổ thông mới có nhiều ưu điểm, xong yêu cầu cao và nặng.
Đầu năm học 2016 - 2017 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 2A – khu Táo. Tôi
đã tiến hành khảo sát chất lượng toàn học sinh khối lớp 2( lớp 2A, 2B) - khu Táo
ở 2 môn: Toán, Tiếng Việt. Và tôi thu được kết quả như sau:
Môn
Lớp
Sĩ số
Toán
2A
2B
16
16
Kết quả khảo sát
Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành
2
2
8
8
6
6
5
- Đối tượng tập trung( Đối tượng chủ yếu): Là những HS học kém không có khả
năng theo kịp kiến thức bài học, hoặc bị hạn chế ở một hay nhiều kĩ năng cơ
bản, không có khả năng tự thực hiện yêu cầu bài học. Với đối tượng này, GV
phải thường xuyên quan tâm, giúp đỡ và có biện pháp trong thời gian dài và
xuyên suốt quá trình dạy học. GV cần xác định rõ HS bị thiếu kiến thức gì, bị
hổng kiến thức ở đâu để có biện pháp khắc phục.
* Nguyên nhân dẫn đến việc học sinh chưa hoàn thành :
- Đa số các em là con nhà dân nghèo, là người dân tộc thiểu số. Bố mẹ quanh
năm là nương rẫy, thường xuyên ở lại trong rẫy.Vì vậy, học sinh thường phải
nghỉ học ở nhà trông em và đi làm nương. Có những học sinh có hoàn cảnh đặc
biệt: bố, mẹ mất sớm hoặc bị nghiện ngập, tù tội, phải ở với người thân, không
được quan tâm nhiều, nhất là việc học.
- Các em đều chưa có ý thức học tập một cách chủ động, còn quen dựa dẫm, ỉ
lại.
- Ngoài ra các em là con em vùng đặc biệt khó khăn, nên ngoài thời gian học
trên lớp ở nhà các em còn phải giúp đỡ bố việc nhà.
- Do trình độ của đa phần phụ huynh còn hạn chế nên không thể chỉ bảo việc
học cho con, kg quan tâm đến việc học của con. Vì vậy mà đành phó mặc việc
học của con cho thầy cô giáo ở trường .
2.3.2. Khảo sát phân loại đối tượng học sinh, tìm biện pháp để rèn luyện học
sinh chưa hoàn thành
* Khảo sát phân loại đối tượng học sinh:
- Sau khi nhận lớp, GV tiến hành phân loại đối tượng học sinh.
- Sau khi phân loại đối tượng học sinh trong lớp, tôi tiến hành sắp xếp bố trí lớp
học cho phù hợp, cụ thể tôi xếp như sau:
Vì trường học 2 buổi / ngày nên tôi sắp xếp buổi chính ghép một em học tốt
ngồi với một em học kém, một em có học khá ngồi với một em có học trung
bình, để các em có điều kiện giúp đỡ lẫn nhau trong qua trình học tập. Buổi hai,
6
+ Nếu bài tập khó đòi hỏi sự tư duy tôi dành cho các em học tốt.
Như vậy sẽ phát huy được khả năng và sở trường của các em, giúp các em hứng
thú học tập và học tập một cách tích cực hơn.
- Do học sinh tiểu học còn có đặc điểm tâm lí dễ chán nản và thiếu tự tin khi bị
phê bình quyết liệt. Chính vì vậy trong quá trình dạy học tôi luôn chú ý đến việc
khuyến khích, động viên học sinh. Đối xử một cách công bằng với tất cả mọi
học sinh trong lớp. Nếu có học sinh nào làm sai chỉ cần nhắc nhở một cách nhẹ
nhàng và động viên các em lần sau cố gắng hơn nữa.
2.3.4. Lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức dạy học cho phù:
Do đặc điểm tâm sinh lý của học sinh tiểu học là khả năng tập trung chú ý
chưa cao, ưa thích những điều mới lạ, dễ chán nản nếu duy trì một hoạt động
nào đó quá dài. Chính vì vậy trong quá trình dạy học người giáo viên cần biết
lựa chọn các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp, thường xuyên
thay đổi các hình thức tổ chức dạy học trong mỗi tiết học.
7
Sử dụng phối kết hợp các hình thức thi đua học tập giữa các cá nhân hay nhóm
một cách phù hợp, có hiệu quả. Trong mỗi giờ học cần sử dụng phương pháp trò
chơi học tập, cải tiến các bài tập ở sách giáo khoa, vở bài tập thành các dạng trò
chơi giúp học sinh thấy hứng thú học tập và nắm kiến thức được tốt hơn.
Ví dụ: Trong khi dạy học toán chúng ta có thể cải tiến các bài tập thành các
dạng trò chơi như :Thi giải toán nhanh, giải ô chữ toán học. (chú ý hình thức trò
chơi, các trò chơi cũng cần dành cho mọi đối tượng, khi chơi cũng cần gọi các
đối tượng học sinh có trình độ ngang nhau. Tránh hiện tượng trò chơi chỉ giành
cho học sinh học tốt).
Chúng ta cũng có thể áp dụng trò chơi ở nhiều môn để gây hứng thú và giúp
học sinh tiếp thu bài với tâm trạng vui vẻ, thoải mái . Ví dụ: Trong phân môn
Luyện từ và câu, chúng ta cũng có thể tổ chức các trò chơi như: Ai nhanh ai
đúng, hình thức tiếp sức để gắn từ đúng, hoặc trò chơi giải ô chữ tìm từ thuộc
8
có thể khuyến khích, phát động phong trào học tập giữa các cá nhân, tổ, nhóm.
Tạo nên phong trào học tập sôi nổi và tích cực ở trong lớp.
- Mặt khác khi bố trí lớp học cần bố trí cho các em ngồi xen kẽ: học sinh hoàn
thành tốt _ học sinh chưa hoàn thành, học sinh hoàn thành – học sinh chưa hoàn
hành. Sắp xếp như vậy cũng là một nghệ thuật của người giáo viên chủ nhiệm.
Mục đích sắp xếp như vậy là để trong quá trình học tập, thảo luận, các em có thể
giúp đỡ lẫn nhau, học hỏi lẫn nhau cùng tiến bộ. Khi sắp xếp như vậy người giáo
viên cũng cần giao nhiệm vụ cụ thể như : những em hoàn thành tốt và hoàn
thành phải có nhiệm vụ giúp đỡ bạn trong quá trình học tập, những bạn chưa
hoàn thành phải cố gắng không ỉ lại, dựa dẫm vào những bạn học giỏi. Giáo viên
theo dõi sát sao, nhắc nhở giúp các em cùng tiến bộ. Sau mỗi đợt phát động giáo
viên nên cho học sinh bình bầu và có phần thưởng cho đôi bạn nào có nhiều tiến
bộ nhất.
- Phát động phong trào “ Đôi bạn cùng tiến” giữa các cặp học sinh với nhau,
vừa tạo ra sự thi đua học tập lại vừa tạo ra thái độ có trách nhiệm với nhau hơn
giữa các học sinh.
2.3.8. Luôn quan tâm, gần gũi, động viên và khích lệ học sinh.
- Trong quá trình dạy học giáo viên cũng cần quan tâm đến cuộc sống đời
thường của các em, gần gũi trò chuyện với các em, động viên khuyến khích các
em học tập trong mọi lúc. Bởi những học sinh chưa hoàn thành thường nhút
nhát, ngại gần thầy cô giáo và thấy tự ti trước các bạn học giỏi hơn. Vì vậy, gần
gũi động viên các em kịp thời để tạo cho các em thấy vững vàng, tự tin không
có cảm giác bị bỏ quên. Thường xuyên động viên và tạo mọi điều kiện để các
em đi học đều, không nghỉ học vô lí do nữa
- Giáo viên chủ nhiệm làm tham mưu với các tổ chức Đội - Đoàn - Nhà trường Hội cha mẹ học sinh để có những phần thưởng xứng đáng giành cho những học
sinh chưa hoàn thành có cố gắng vươn lên hoàn thành, hoàn thành tốt vào các
kỳ, năm học.
tiến hành khảo sát chất lượng giữa hai lớp ( lớp 2A và lớp 2B), tôi thu được kết
quả như sau:
Kết quả khảo sát
Hoàn thành tốt Hoàn thành
Chưa hoàn thành
Môn
Lớp
Sĩ số
Toán
2A
2B
16
16
7
4
9
10
0
2
2A
đang giảng dạy, tôi xin đề xuất một số ý kiến sau:
- Trong quá trình dạy học người giáo viên không ngừng tìm hiểu tình hình học
sinh lớp mình, tìm hiểu nguyên nhân cội rễ của vấn đề học sinh chưa hoàn
thành. Có trách nhiệm tìm ra biện pháp dạy học đến từng đối tượng học sinh
trong lớp không chỉ để bồi dưỡng học sinh hoàn thành tốt, nâng cao chất lượng
10
học sinh đại trà mà còn xóa bỏ tình trạng học yếu kém ngồi nhầm lớp như hiện
nay.
- Hàng năm các cấp quản lý cũng cần triển khai những sáng kiến kinh nghiệm
đạt giải qua các năm và có tính thực tiễn, hiệu quả đến mọi giáo viên để gịáo
viên có điều kiện học tập và vận dụng vào trong quá trình giảng dạy.
Xác nhận của thủ trưởng đơn vị
Trung Lý, ngày 25 tháng 4 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN do mình
viết, không sao chép của người khác
Người viết
Phan Thị Thanh Thủy
11