BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

LÊ HƯƠNG GIANG

HOÀN THIỆN VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ
PHÁT TRIỂN VIỆT NAM-CHI NHÁNH TỈNH VĨNH LONG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

TP. Hồ Chí Minh – Năm 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

LÊ HƯƠNG GIANG

HOÀN THIỆN VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ
PHÁT TRIỂN VIỆT NAM-CHI NHÁNH TỈNH VĨNH LONG

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã số: 60340102

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS. NGUYỄN THANH HỘI


1.4.2 Đặc thù của văn hóa doanh nghiệp đối với ngành ngân hàng -------------- 13
1.5 Các cấp độ của văn hóa doanh nghiệp ------------------------------------------------ 14
1.5.1 Cấp độ thứ 1 – Những quá trình và cấu trúc hữu hình của doanh nghiệp --------------------------------------------------------------------------------------------- 14
1.5.2 Cấp độ thứ 2 – Những giá trị được tuyên bố (bao gồm các chiến lược, mục
tiêu, triết lý doanh nghiệp)------------------------------------------------------------- 15
1.5.3 Cấp độ thứ 3 – Những quan niệm chung ------------------------------------- 15
1.6 Mô hình văn hóa doanh nghiệp: ------------------------------------------------------- 16
1.6.1 Các mô hình văn hóa doanh nghiệp ------------------------------------------- 16
1.6.2 Thang đo VHDN CHMA ------------------------------------------------------- 18


TÓM TẮT CHƯƠNG 1 -------------------------------------------------------------------- 20
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG
THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN

ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM–CHI

NHÁNH TỈNH VĨNH LONG ------------------------------------------------------------- 21
2.1 Giới thiệu về ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh tỉnh
Vĩnh Long (BIDV Vĩnh Long). ------------------------------------------------------------ 21
2.1.1 Lịch sử ra đời và quá trình phát triển ------------------------------------------ 21
2.1.2 Lĩnh vực hoạt động -------------------------------------------------------------- 24
2.1.3 Nguồn nhân lực của Chi nhánh ------------------------------------------------ 24
2.1.4 Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh --------------------------------------- 28
2.2 Thực trạng Văn hóa doanh nghiệp của NHTMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
chi nhánh Vĩnh Long ------------------------------------------------------------------------ 29
2.2.1 Cơ sở hình thành văn hóa doanh nghiệp tại BIDV Vĩnh Long ------------ 29
2.2.2 Các cơ sở cấu thành VNDN của BIDV Vĩnh Long ------------------------- 30
2.2.2.1 Cấp độ 1: Những quá trình và cấu trúc hữu hình của BIDV Vĩnh
Long ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 31

---------------------------------------------------------------------------------------- 77
TÓM TẮT CHƯƠNG 3 -------------------------------------------------------------------- 80
PHỤ LỤC 1: PHIẾU KHẢO SÁT LẤY Ý KIẾN KHÁCH HÀNG.
PHỤ LỤC 2: PHẦN CÂU HỎI KHẢO SÁT NHẬN DẠNG MÔ HÌNH VĂN HÓA
TẠI BIDV VĨNH LONG.


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
1. DN:

Doanh nghiệp

2. CBCNV: Cán bộ công nhân viên.
3. ĐBSCL:

Đồng bằng sông cửu long.

4. NHNN:

Ngân Hàng Nhà Nước.

5. NHTMCP: Ngân hàng thương mại cổ phần.
6. NHTMCPĐT-PT Việt Nam: Ngân Hàng Thương Mại Cổ phần Đầu Tư và
Phát Triển Việt Nam – BIDV.
7. QLKHCN: Quản lý khách hàng cá nhân.
8. VHDN:

Văn hóa doanh nghiệp.



1

PHẦN MỞ ĐẦU
1.

Lý do nghiên cứu
Văn hóa doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên những

thành công của doanh nghiệp và cũng là tài sản vô hình của doanh nghiệp.
Ngành ngân hàng cũng không nằm ngoài xu hướng trên tại bất cứ ngân hàng
nào cũng có văn hóa doanh nghiệp từ tầm nhìn, sứ mệnh, triết lý kinh doanh ….
được xem như là mục tiêu tôn chỉ hoạt động của ngân hàng đó cũng là một phần của
văn hóa doanh nghiệp. Văn hóa luôn là nền tảng, mục tiêu động lực thúc đẩy sự
phát triển kinh tế xã hội. Văn hoá doanh nghiệp được coi là nguồn lực nội sinh, trực
tiếp thúc đẩy sự phát triển bền vững của các doanh nghiệp, góp phần quan trọng vào
thành công của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) trải
qua 58 năm hình thành và phát triển, là một trong những ngân hàng hàng đầu hiện
nay tại Việt Nam, kinh doanh đa năng, đa lĩnh vực luôn tiếp nhận và áp dụng
phương thức quản trị ngân hàng hiện đại, tranh thủ kinh nghiệm và kỹ năng của các
đối tác chiến lược nước ngoài, tập trung đầu tư cho công nghệ hiện đại và tăng
cường năng lực tài chính năng lực quản trị điều hành đối với ngân hàng. Định
hướng phát triển văn hóa doanh nghiệp thời gian qua chưa ngang tầm với tầm nhìn,
sứ mệnh, lịch sử hình thành và phát triển thương hiệu BIDV nói chung và thương
hiệu BIDV tại Vĩnh Long. Các giá trị hữu hình kiến trúc đặc trưng, đồng phục chưa
tạo sự khác biệt theo nhận dạng thương hiệu. Logo, slogan trừu tượng quá dài
không nêu lên được tính chất ngành nghề lĩnh vực kinh doanh do vậy sản phẩm dịch
vụ cung cấp đa dạng nhưng không đến được với mọi đối tượng thành phần. Đánh
giá xét khen thưởng hoàn thành nhiệm vụ chưa có chương trình ghi nhận một số bộ
phận còn theo định tính. BIDV ngay từ khi thành lập đã có những giá trị văn hóa cốt

4.

Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp khảo sát thực tiễn: điều tra, khảo sát tìm hiểu khách hàng nhằm

đánh giá thực trạng và thu thập thông tin phục vụ cho việc xây dựng định hướng
phát triển văn hóa doanh nghiệp tại BIDV Vĩnh Long.
Phương pháp nghiên cứu định tính: phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm, phỏng vấn
CBCNV (các tình huống đặc thù). Điều tra phỏng vấn theo bảng câu hỏi. Dựa trên
kết quả phỏng vấn, tổng hợp để khám phá các đặc thù của văn hóa doanh nghiệp.
Kết hợp với việc sử dụng thang đo văn hóa tổ chức CHMA để đánh giá, nhận xét về
văn hóa doanh nghiệp tại BIDV Vĩnh Long.
5.

Kết cấu luận văn


3
Đề tài được phân thành ba phần: Phần mở đầu, phần nội dung chính bao
gồm ba chương và phần kết luận như sau:
MỞ ĐẦU
PHẦN NỘI DUNG
Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài. Hệ thống hóa các khái niệm.
Chương 2: Thực trạng văn hóa doanh nghiệp của Ngân Hàng Thương Mại
Cổ Phần Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam Chi Nhánh Vĩnh Long.
Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện và phát triển văn hóa doanh
nghiệp tại NH TMCP Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam Chi Nhánh Vĩnh Long.
KẾT LUẬN



hóa.
+Theo nghĩa hẹp hơn nữa, văn hóa được coi như một ngành-ngành văn hóanghệ thuật để phân biệt với các ngành kinh tế-kỹ thuật khác. Cách hiểu này thường
kèm theo cách đối xử sai lệch về văn hóa.Coi văn hóa là lĩnh vực hoạt động đứng


5
ngoài kinh tế, sống được nhờ sự trợ cấp của nhà nước và ăn theo nền kinh tế
(Dương Thị Liễu và cộng sự, 2009, trang 10).
Khi phân loại căn cứ theo hình thức biểu hiện, văn hóa được phân loại thành
văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần, hay nói đúng hơn theo cách phân loại này văn
hóa bao gồm văn hóa vật thể và văn hóa phi vật thể. Các đền chùa, cảnh quan di tích
lịch sử cũng như các sản phẩm văn hóa truyền thống như đồ gốm tranh, tượng, các
loại trang phục….đều thuộc loại hình văn hóa phi vật thể. Tuy vậy sự phân loại trên
cũng chỉ có nghĩa tương đối bởi vì trong một sản phẩm văn hóa thường có cả yếu tố
“vật thể” và “phi vật thể” (Dương Thị Liễu và cộng sự, 2009).
Như vậy, khái niệm văn hóa rất rộng, trong đó có những giá trị vật chất và tinh
thần được sử dụng làm nền tảng định hướng cho lối sống, đạo lý, tâm hồn và hành
động của mỗi dân tộc và các thành viên để vươn tới cái đúng, cái tốt, cái đẹp, cái
mỹ trong mối quan hệ giữa người và người, giữa người với tự nhiên và môi trường
xã hội.
Tổ chức văn hóa, giáo dục, khoa học của Liên Hợp Quốc (UNESCO) đưa ra
một định nghĩa được nhiều quốc gia thừa nhận và ứng dụng: “Văn hóa là tổng thể
sống động các hoạt động sáng tạo trong quá khứ và hiện tại hình thành một hệ thống
các giá trị truyền thống và thị hiếu. Văn hóa đó xác định từng đặc trưng riêng của
dân tộc”.
Từ những đặc trưng và nhận định có thể rút ra văn hóa như sau: “Văn hóa là
toàn bộ giá trị vật chất và tinh thần mà loài người tạo ra trong quá trình lịch sử”.
1.1.2 Khái niệm về văn hóa doanh nghiệp
Văn hóa tham gia vào mọi quá trình hoạt động của con người và sự tham gia
đó ngày càng được thể hiện rõ nét và tạo thành lĩnh vực văn hóa đặc thù như văn

hành vi mọi thành viên của doanh nghiệp trong việc thực hiện các mục tiêu chung.
Văn hóa doanh nghiệp là một trong những yếu tố gắn kết lợi ích cá nhân với lợi ích
tập thể, hưởng hành vi cá nhân vào việc thực hiện tốt nhất mục tiêu và sự kỳ vọng
của doanh nghiệp. Văn hóa doanh nghiệp là sản phẩm của những người làm cùng
trong một doanh nghiệp và đáp ứng nhu cầu giá trị bền vững. Văn hóa doanh nghiệp
xác lập một hệ thống các giá trị được mọi người trong doanh nghiệp chấp nhận, đề
cao, chia sẻ và ứng xử theo các giá trị đó.


7
Văn hóa doanh nghiệp tạo nên sự khác biệt cho doanh nghiệp và được coi là
bản sắc đặc trưng riêng của mỗi doanh nghiệp, VHDN liên quan đến các nhận thức
những gì mà thấy và nghe được. Với cách hiểu như vậy, khái niệm VHDN có thể
định nghĩa như sau: “VHDN là một hệ thống các ý nghĩa giá trị, niềm tin chủ đạo,
cách nhận thức và phương pháp tư duy được mọi thành viên trong doanh nghiệp
đồng thuận và có ảnh hưởng ở phạm vi rộng đến cách thức hành động của từng
thành viên trong hoạt động kinh doanh, tạo nên bản sắc kinh doanh của doanh
nghiệp đó.
Tóm lại văn hóa doanh nghiệp là những đặc trưng, bản sắc cá tính nét riêng cơ
bản để phân biệt doanh nghiệp này với doanh nghiệp khác. Đồng thời VHDN là
những chuẩn mực hành vi, hệ thống giá trị mà tất cả những người trong doanh
nghiệp đó phải tuân theo hoặc bị chi phối.
1.2 Vai trò của văn hóa doanh nghiệp
Các yếu tố quyết định sự thành công của doanh nghiệp không phải nguồn vốn
nhiều hay ít sử dụng công nghệ gì mà nó được quyết định bởi việc tổ chức những
con người như thế nào, nguồn nhân lực luôn là tài sản quý giá nhất của mỗi
doanh nghiệp. Con người có thể đi lên từ tay không nhưng không bao giờ từ tay
không về văn hóa. Văn hóa chỉ có nền tảng chứ không có điểm mốc cuối cùng do
vậy xuất phát điểm của doanh nghiệp sẽ rất cao nếu nó được xây dựng trên nền
tảng văn hóa. Các doanh nghiệp khi xây dựng đều phải có nhận thức và niềm tin

Văn hóa doanh nghiệp giữ chân người tài giỏi
Sự cạnh tranh trong môi trường kinh doanh của Việt Nam những năm gần
đây ngày càng cao. Người lao động có nhiều sự lựa chọn công việc hơn trước do
vậy việc biến động nhân lực là điều không thể tránh khỏi. Để giữ chân và phát huy
hết năng lực của nhân viên thì ngoài lương , các khoản phúc lợi xã hội và cơ hội
thăng tiến thì người lao động còn quan tâm đến văn hóa doanh nghiệp của doanh
nghiệp có phù hợp không, có cảm thấy thoải mái khi công tác không đó là các yếu
tố gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.
Văn hóa doanh nghiệp tạo nên bản sắc của doanh nghiệp
Văn hóa doanh nghiệp là tài sản tinh thần của doanh nghiệp và phân biệt với
các doanh nghiệp khác, các thế hệ thành viên đã cùng chung tay xây dựng bảo tồn


9
bản sắc văn hóa doanh nghiệp qua nhiều thế hệ thành viên tạo ra khả năng phát triển
bền vững của doanh nghiệp.
Những doanh nghiệp thành công là những doanh nghiệp chú trọng xây dựng
tạo ra môi trường văn hóa khác biệt với VHDN khác. Bản sắc văn hóa là phương
thức sinh hoạt và hoạt động chung của doanh nghiệp. Tạo ra môi trường hoạt động
chung của doanh nghiệp bầu không khí tình cảm, sự giao lưu mối quan hệ và ý thức
trách nhiệm, tinh thần hợp tác phối hợp trong thực hiện công việc.
Văn hóa ảnh hưởng tới hoạch định chiến lược
Văn hóa tổ chức ảnh hưởng tới hoạch định chiến lược phát triển của tổ chức
chọn lọc thông tin thích hợp áp dụng kinh nghiệm, mô hình phù hợp đặt ra những
mức tiêu chuẩn theo giá trị của tổ chức, cung cấp những tiêu chuẩn, nguyên tắc cho
các hoạt động. Hoạch định chiến lược phát triển của tổ chức sẽ giúp cho các thành
viên thấy hết các vai trò của họ trong tổ chức, cung cấp những cơ sở quan trọng để
các thành viên tổ chức hiểu được môi trường vị trí của họ và vị trí của doanh nghiệp
trong môi trường, tạo được cam kết cao của các thành viên trong tổ chức, yếu tố
quyết định để nâng cao hiệu quả hoạt động, năng suất lao động của tổ chức.

Quá trình hình thành văn hóa doanh nghiệp là một quá trình lâu dài và chịu sự
tác động của nhiều yếu tố trong đó 3 yếu tố có ảnh hưởng quyết định nhất là văn
hóa dân tộc, văn hóa vùng miền, nhà lãnh đạo và sự học hỏi từ môi trường bên
ngoài.
1.3.1 Văn hóa dân tộc-văn hóa vùng miền
Trong một dân tộc có nhiều con người cụ thể, mỗi cá nhân đến từ một dân tộc,
một vùng miền nhất định và họ sẵn mang trong mình truyền thống văn hóa của dân
tộc, vùng miền đó. Chính vì vậy, văn hóa doanh nghiệp tất yếu mang những đặc
điểm chung nhất của văn hóa dân tộc văn hóa vùng miền, thừa hưởng những đặc
trưng của các nền văn hóa đó. Tổng hòa những giá trị văn hóa dân tộc, vùng miền
tạo nên một phần giá trị trong văn hóa doanh nghiệp.
Các tập đoàn kinh tế lớn, các công ty đa quốc gia và xuyên quốc gia có nhiều
đơn vị thành viên, chi nhánh hoạt động ở nhiều quốc gia khác nhau hoặc nhiều vùng
miền khác nhau trong một quốc gia. Bên cạnh những giá trị văn hóa chung của tập
đoàn, công ty mẹ, mỗi chi nhánh, doanh nghiệp thành viên sẽ phải chịu sự tác động


11
của bản sắc văn hóa dân tộc, vùng miền tại nơi hoạt động sản xuất kinh doanh. Do
vậy cùng chung tập đoàn, công ty mẹ nhưng mỗi đơn vị thành viên hoạt động ở
những địa bàn địa lý khác nhau cũng sẽ có những giá trị văn hóa khác biệt trong văn
hóa doanh nghiệp.
1.3.2 Nhà lãnh đạo
“Nhà lãnh đạo không chỉ là người quyết định cơ cấu tổ chức và công nghệ của
doanh nghiệp, mà còn là người quyết định các biểu tượng, ngôn ngữ ứng xử, nghi
lễ…của doanh nghiệp. Qua quá trình xây dựng và quản lý doanh nghiệp, hệ tư
tưởng và tính cách của nhà lãnh đạo sẽ phản chiếu lên văn hóa doanh nghiệp”
(Dương Thị Liễu và cộng sự, 2009, trang 273).
Người sáng lập hay nhà lãnh đạo là người sáng lập với vai trò là thành lập văn
hóa của doanh nghiệp. Phong cách lãnh đạo là một trong những yếu tố cấu thành

được chấp nhận, giữ lại tạo điều kiện phát huy và sẽ phong phú thêm bản sắc văn
hóa doanh nghiệp
Những xu hướng hoặc trào lưu của xã hội: văn hóa doanh nghiệp cần phải thay
đổi cho phù hợp với sự thay đổi của xã hội. Nếu văn hóa doanh nghiệp không có sự
điều chỉnh thay đổi của xã hội thì văn hóa doanh nghiệp sẽ nhanh chóng bị lạc hậu,
cản trở sự phát triển của doanh nghiệp
1.4 Đặc trưng cơ bản của văn hóa doanh nghiệp
1.4.1 Đặc trưng cơ bản của văn hóa doanh nghiệp
Doanh nghiệp trong quá trình hoạt động đều hình thành nên văn hóa một cách
tự nhiên. Một nền văn hóa thích hợp, mang đặc trưng riêng sẽ đưa doanh nghiệp đi
đến thành công và ngược lại có thể là nguyên nhân dẫn đến thất bại. Có nhiều cách
tiếp cận trong việc nhận diện một nền văn hóa mạnh của văn hóa doanh nghiệp.
-Cách tiếp cận thứ nhất các nhà quản lý cùng nhân viên chia sẻ các giá trị và
có phương thức nhất quán trong việc tiến hành các hoạt động của mình. Văn hóa
mạnh được biểu hiện qua “bản sắc riêng” và “sự khác biệt mang tính vượt trội”.
Một nền văn hóa được xem là “mạnh”nếu đáp ứng được các đặc tính cơ bản sau:
+Sẽ có ảnh hưởng, chi phối sâu rộng đối với thành viên tổ chức trong việc
thực hiện mục tiêu chung. Do vậy cũng có thể nói là sự nhất trí chia sẻ các giá trị
văn hóa thể hiện qua văn hóa chung trong tổ chức


13
+Có tính kế thừa, truyền thống, nền tảng quá khứ
+Có đặc trưng riêng, gần gũi
+Năng động và có khả năng tự thích ứng để phát triển
-Cách tiếp cận thứ hai, người lãnh đạo “mạnh” sẽ tạo ra “văn hóa mạnh”, đồng
thời được xác định qua hai nhân tố chủ yếu: sự chia sẻ và cường độ
+Sự chia sẻ: đề cập tới mức độ mà các thành viên trong tổ chức có cùng nhận
thức chung về những giá trị cốt lõi. Sự chia sẻ này bao hàm những yếu tố đa dạng,
thậm chí là khác nhau, nhưng sẽ hòa hợp trong một sự phát triển chung và làm

trách nhiệm các chương trình, hoạt động xã hội, cống hiến cho lợi ích và sự phát
triển cộng đồng.
Đối với người lao động, BIDV cam kết tạo lập môi trường làm việc chuyên
nghiệp, tạo cơ hội làm việc và phát triển nghề nghiệp bình đẳng, đồng thời thúc đẩy
năng lực và niềm đam mê trong mỗi người lao động.
Đối với khách hàng/đối tác và các bên liên quan khác, BIDV luôn nỗ lực để
xây dựng mối quan hệ đối tác chuyên nghiệp, tin cậy và lâu dài; qua đó thực hiện
đầy đủ các cam kết và thoả mãn cao nhất các yêu cầu của họ. Việc khách hàng chọn
lựa một ngân hàng cung cấp dịch vụ tài chính không chỉ đơn thuần là chất lượng
dịch vụ, phí dịch vụ được đảm bảo theo cam kết mà ngân hàng còn phải luôn là
người bạn đồng hành tin cậy cho quyết định về tài chính của khách hàng.
1.5 Các cấp độ của văn hóa doanh nghiệp
Văn hóa doanh nghiệp có thể phân tích thành nhiều cấp độ khác nhau, trong
đó thuật ngữ “cấp độ” thể hiện mức độ nhìn nhận được các hiện tượng văn hóa của
người quan sát. Các cấp độ này đi từ những biểu hiện hữu hình, có thể nhìn thấy và
cảm nhận được cho đến bản chất của văn hóa đó là các giả định đã ăn sâu trở thành
vô thức được cho là giá trị cốt lõi của văn hóa. Từ những quan điểm này văn hóa
doanh nghiệp có thể chia làm 3 cấp độ khác nhau:
1.5.1 Cấp độ thứ 1 – Những quá trình và cấu trúc hữu hình của doanh
nghiệp
Những quá trình và cấu trúc hữu hình của doanh nghiệp là những cái thể hiện
được ra bên ngoài rõ ràng những hiện tượng và sự vật mà ta có thể nhìn, nghe và
cảm thấy khi tiếp xúc với một doanh nghiệp như: kiến trúc xây dựng trụ sở, nội thất,


15
thiết kế phòng ban làm việc, hệ thống dây chuyền công nghệ, sản phẩm. Các hình
thức lễ nghi lễ hội hàng năm, các biểu tượng, khẩu hiệu, tài liệu quảng cáo. Tiếp
theo là các câu chuyện, huyền thoại của tổ chức, mẫu mã của sản phẩm, thái độ và
cách ứng xử của các thành viên trong tổ chức đó.