KỸ THUẬT
SINH THIẾT TIỀN LIỆT TUYẾN
DƯỚI HƯỚNG DẪN SIÊU ÂM QUA ĐƯỜNG TRỰC TRÀNG

PGS TS Nguyễn Duy Huề, Bộ môn Chẩn đoán hình ảnh,
Trường đại học Y Hà Nội
BS Nguyễn Lan Hương, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức,
Hà Nội


ĐẠI CƯƠNG
• Ung thư tiền liệt tuyến là ung thư hay gặp thứ hai ở nam
giới, sau ung thư phổi.

• Sinh thiết tiền liệt tuyến nhiều vị trí dưới hướng dẫn siêu
âm qua đường trực tràng giúp phát hiện sớm ung thư
tiền liệt tuyến ở các bệnh nhân có nguy cơ cao.

• Có nhiều cách lấy mẫu khác nhau bắt đầu từ 6 tăng lên
10, 12, 14, thậm chí đến 20, 24 mẫu hoặc hơn (sinh thiết
toàn tuyến). Hiện nay phổ biến nhất là lấy 12 mẫu.


Liên quan giải phẫu
của tiền liệt tuyến

(Nguyễn Quang Quyền (2004), Atlas giải phẫu người. Nhà xuất bản y học.)


Phân loại vùng tiền liệt tuyến
theo McNeal



Chỉ định sinh thiết tiền liệt
tuyến
Guidelines on Prostate Cancer - UPDATE MARCH 2016.
© European Association of Urology 2016.

EAU risk groups for biochemical recurrence of localised and locally advanced prostate cancer
Low-risk
Definition

Intermediate-risk

High-risk

PSA < 10 ng / mL

PSA 10-20 ng /mL

PSA > 20 ng / mL

any PSA

and GS < 7

or GS 7

or GS > 7

any GS cT3-4 or cN+


nhân từ tiền liệt tuyến (ví dụ: ung thư xương thứ phát).
• Đánh giá giai đoạn trong ung thư tiền liệt tuyến.
• Các trường hợp nghi ngờ ung thư tiền liệt tuyến tái phát

dựa trên lâm sàng và các thăm khám cận lâm sàng.
• Loại trừ ung thư tiền liệt tuyến trước khi áp dụng một số
phương pháp điều trị bệnh lý TLT không phẫu thuật ví dụ
như điều trị nút mạch trong quá sản lành tính TLT.


Chống chỉ định
• Bệnh nhân hoặc người thân không đồng ý làm thủ thuật.

• Tình trạng rối loạn đông máu nặng
• Có các bệnh lý tim mạch, hô hấp nặng và chống chỉ định
của gây mê.

• Viêm tiền liệt tuyến cấp tính


Phương tiện kỹ thuật
• Hệ thống máy siêu âm có đầu dò trực tràng hai bình

diện với với tần số tối thiểu 7.5MHz và có kênh sinh thiết
tích hợp đồng bộ.
• Súng sinh thiết và kim sinh thiết tương thích, cỡ kim

thường dùng là 18G, chiều dài kim 200mm, chiều dài
mẫu 22 mm nên có thể lấy được mẩu sinh thiết dài tối

• Tư thế bệnh nhân: nằm nghiêng trái, 2 chân co tạo góc
giữa đùi và bụng nhỏ hơn hoặc bằng 90 độ, lưu ý chân
phải co cao hơn chân trái một chút để đưa đầu dò vào
trực tràng dễ dàng hơn.


Siêu âm
qua đường trực tràng


Hình ảnh siêu âm
bình thường


Hình ảnh siêu âm
bình thường


Siêu âm
qua đường trực tràng
• Đo kích thước và tính trọng lượng tuyến dựa theo công
thức: V = 0,523 x Ngang x Cao x Dày (mm)
• Đánh giá cấu trúc nhu mô tiền liệt tuyến trên các mặt cắt
ngang và cắt dọc, từ đáy đến đỉnh tuyến
• Đánh giá, tìm và xác định vị trí nhân hoặc vùng nghi ngờ
ung thư thường là giảm âm nằm ở vùng ngoại vi, sự mất
đối xứng của tuyến tại khu vực ngoại vi, nhiều ổ tăng âm
trong một tổn thương giảm nhẹ âm hoặc có các điểm
tăng sinh mạch khu trú bất thường.
• Sự lan tràn phá vỡ vỏ tuyến (bờ tuyến tiền liệt)