Sáng kiến kinh nghiệm Châu Th Xuân Thy
HƯỚNG DẪN HỌC SINH LỚP 7
“ HỌC ĐỂ VẼ HÌNH VÀ VẼ HÌNH ĐỂ HỌC “
QUA TIẾT LUYỆN TẬP
A/ ĐẶT VẤN ĐỀ :
- Khi nghiên cứu về hình học lớp 7 thì học sinh cần phải được tiếp thu 3
vấn đề :
+ Đường thẳng vuông góc . Đường thẳng song song .
+ Tam giác .
+ Quan hệ giữa các yếu tố trong tam giác , các đường đồng quy trong tam
giác .
- Có thể nói hình học lớp 7 là một trong những nội dung cơ bản để học
sinh tiếp thu các kiến thức hình học ở lớp 8 và lớp 9 . Nếu ở lớp 7 các em
không nắm được kiến thức cơ bản , không có kỷ năng về hình thì một vấn đề
rất khó và nan giải khi các em tiếp thu hình học ở lớp trên .
- Quán triệt mục tiêu môn toán ở trường TH PTCS không coi trọng tính
cấu trúc, tính chính xác của hệ thống kiến thức toán học trong chương trình.
Hạn chế đưa vào chương trình những kết quả có ý nghóa thuần túy và các
phép chứng minh dài dòng phức tạp. Tăng tính thực tiển , tính sư phạm, tạo
điều kiện để học sinh tăng cường luyện tập , thực hành . Giúp học sinh phát
triển khả năng tư duy logic , khả năng diển đạt chính xác ý tưởng của mình ,
khả năng dự đoán tưởng tượng qua hình vẽ để làm toán và qua giải toán để vẽ
hình .
- Vì ý nghóa trên và theo tinh thần đổi mới dạy học , kiến thức hình học
được trình bày theo con đường kết hợp trực quan và suy diễn . Theo tôi trực
quan và suy diễn trong tiết luyện tập là học sinh phải biết “ học để vẽ hình và
vẽ hình để học” .
- Cũng vì mục đích trên nên tôi cũng xin được đề đạt phương pháp của
mình để đồng nghiệp góp ý xây dựng .
B/ NHỮNG KHÓ KHĂN.
* Về giáo viên : thường trong các tiết luyện tập là lấy hình thức sửa bài
Phần II : Hướng dẫn học sinh vẽ hình để giải toán và giải toán để vẽ
hình .
-------------------------------------------------------
Phần I : Hướng dẫn học sinh vẽ hình cơ bản để cũng cố kiến thức .
Sau khi học chương trình hình học 7 qua các tiết luyện tập và ôn tập
giáo viên phải hướng dẫn cho học sinh cách vẽ hình cơ bản sau :
+ Vẽ hai góc đối đỉnh .
+ Vẽ hai đường thẳng vuông góc .
+ Vẽ đường trung trực đoạn thẳng .
+ Vẽ hai đường thẳng song song .
+ Vẽ tam giác biết các yếu tố của cạnh và góc .
1/. Cách vẽ hai góc đối đỉnh :
Cách 1 : Dùng thước vẽ hai đường thẳng cắt nhau tại một điểm ta có hai
cặp góc đối đỉnh .
Trường THCS Thò Trấn Thứ 11 - 2 -
Sáng kiến kinh nghiệm Châu Th Xuân Thy
Ví dụ : Đường thẳng aa’ cắt bb’ tại O ta có 2 cặp góc đối đỉnh aOb’ và
bOa’
a b’
O
b a’
- Để nắm chắc hơn lí thuyết về hai góc đối đỉnh , giáo viên hỏi : Nêu
cách vẽ góc đối đỉnh với góc aOb cho trước ? vì sao có cách vẽ đó ? Như vậy
học sinh dựa vào đònh nghóa bằng cách vẽ tia Oa’ là tia đối Oa và tia Ob’ là
tia đối của Ob .
Cách 2 : Dùng giáy gấp 2 nếp gấp khác nhau đi qua 1 điểm trên tờ giấy
ta sẽ có 2 cặp góc đối đỉnh .
Cách 4 : Dùng compa
b a A O B
+ Bước 1: Vẽ đường thẳng qua a tuỳ ý .
+ Bước 2 : Trên a lấy 1 điểm O . Vẽ đường tròn tâm O bán kính tuỳ ý
cắt a tại hai điểm A và B .
+ Bước 3 : Vẽ 2 cung tròn tâm A và B bán kính bằng nhau và lớn hơn
AB / 2 cắt nhau tại C và D .
+ Bước 4 : Vẽ đường thẳng qua CO ( hoặc OD ) hoặc CD thì ta có đường
thẳng
b a .
Hỏi : Qua cách vẽ trên ta đã sử dụng kiến thức nào đã học ? Học sinh sẽ
khắc sâu kiến thức đường trung trực của đoạn thẳng , từ đó giáo viên chuyển
đến cách vẽ đường trung trực của đoạn thẳng .
3/. Cách vẽ đường trung trực của đoạn thẳng :
- Để có sợi chỉ liên hệ lẫn nhau trong kiến thức , giáo viên hỏi : Qua
cách vẽ trên thì theo đònh nghóa CD có phải là đường trung trực của AB
không ?
Trường THCS Thò Trấn Thứ 11 - 4 -
⊥
⊥
Sáng kiến kinh nghiệm Châu Th Xuân Thy
- Học sinh : Sau khi nhắc lại đònh nghóa và nhận đònh được đường thẳng
CD là đường trung trực của đoạn thẳng AB và từ đó hãy nêu 1 cách vẽ đường
trung trực đoạn AB cho trước .
B
AΞB
+ Vẽ đoạn thẳng AB trên giấy trong .
+ Gấp giấy trong sao cho AΞB .
+ Nếp gấp d chính là đường trung trực của AB .
4/. Cách vẽ hai đường thẳng song song :
Cách 1: Vẽ bằng Eke ( Sử dụng kiến thức cặp góc sole trong bằng nhau ) .
Trường THCS Thò Trấn Thứ 11 - 5 -