SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: “Một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ mầm non khu Thiên
Đông – Trường Mầm Non Mỹ Hưng – Mỹ Hưng – Thanh Oai – Hà Nội”
A/ Đặt vấn đề:
Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển toàn diện về thể
chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ…hình thành những yếu tố của nhân cách
chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1. Để đạt được mục tiêu phát triển toàn diện cho trẻ
mầm non thì việc kết hợp hài hoà giữa nuôi dưỡng, chăm sóc sức khoẻ và giáo
dục là điều tất yếu, nhằm giúp cơ thể trẻ khoẻ mạnh, phát triển cân đối đồng
thời tư duy của trẻ cũng phát triển. Muốn cho cơ thể khỏe mạnh thì điều trước
tiên chúng ta cần cho trẻ ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng và cân đối giữa các
chất. Bản thân tôi là một nhân viên trực tiếp nấu ăn qua thực tế tôi nhận thấy
nếu các bữa ăn của trẻ được chế biến với các món ăn phù hợp với khẩu vị của
trẻ, các món ăn đa dạng của mùi vị sẽ kích thích trẻ ăn ngon miệng thì tỷ lệ suy
dinh dưỡng ở trẻ sẽ giảm được nhiều. Chính vì vậy tôi luôn trăn trở suy nghĩ
tìm tòi học hỏi để nâng cao sự hiểu biết về các món ăn cho hợp lý và khoa học
nhằm giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng.
Ngày nay cùng với sự phát triển chung của đất nước, xã hội mỗi gia đình
đều có cuộc sống đầy đủ sung túc hơn, vì vậy trẻ em cũng được hưởng sự
chăm sóc đầy đủ đặc biệt của gia đình, thế nhưng nhiều ông bố bà mẹ vẫn phàn
nàn rằng “Không hiểu sao con mình vẫn ăn đầy đủ của ngon, vật lạ mà bé vẫn
gầy yếu hoặc biếng ăn...”. Vậy chế độ dinh dưỡng cho trẻ như thế nào là hợp lý
và khoa học. Tôi chắc rằng nhiều bậc phụ huynh vẫn còn băn khoăn và chưa
hiểu hết. Với những kinh nghiệm thực tế cùng những kiến thức đã học, để giúp
trẻ của trường tôi có sức khỏe tốt và phát triển cân đối hài hòa thì điều trước
tiên tôi cần phải tìm tòi, suy nghĩ để tìm ra cách chế biến món ăn phù hợp với
1
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------
Oai cùng BGH nhà trường đã mua sắm và trang bị đủ đồ dùng phục vụ cho
2
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Thị Thủy
việc chế biến món ăn cho trẻ: Như bếp ga công nghiệp, tủ cơm ga, tủ lạnh,
xoong, chảo, bát....
Nhà trường đã thực hiện nghiêm túc việc hợp đồng các loại thực phẩm
với các nhà cung ứng tại địa phương.
Đa số phụ huynh học sinh đều quan tâm đến công tác nuôi dưỡng của
nhà trường nên đã nhiệt tình ủng hộ với nhà trường và phối kết hợp tốt với nhà
trường trong công tác nuôi dạy trẻ.
100% chị em nhân viên trong tổ bếp có trình độ chuyên môn chuẩn
trung cấp nấu ăn, trong khu chị em đoàn kết, nhiệt tình, yêu nghề có tinh thần
trách nhiệm nhiệt tình trong công tác không ngại khó, ngại khổ.
Được sự quan tâm đặc biệt của BGH đã thường xuyên chăm lo đến đời
sống tinh thần cho chị em, đó là niềm động viên về tinh thần đã giúp tôi khắc
phục những khó khăn để hoàn thành tốt công việc.
Tỷ lệ trẻ đăng ký ăn bán trú ở trường rất cao trẻ nhà trẻ ăn ngủ ở trường
đạt 100% trẻ mẫu giáo đăng ký ăn ngủ ở trường đạt 90%.
Bản thân tôi luôn có tinh thần học hỏi chị em trường bạn về những kinh
nghiệm chế biến món ăn phù hợp với độ tuổi của trẻ.
2. Khó khăn.
- Phần đông các cháu được gửi đến trường hầu hết là con em của những
người dân lao động mức thu nhập kinh tế trong gia đình thấp (chủ yếu sống
- Kỹ thuật sơ chế và chế biến món ăn của nhân viên chúng tôi còn chưa
tốt, chưa thực hiện được theo đúng yêu cầu của cấp trên đã chỉ đạo.
- Công tác quản lý bếp ăn còn chưa đảm bảo đúng theo yêu cầu HSSS về
công tác nuôi dưỡng thực hiện còn lúng túng và chưa khoa học.
- Bản thân tôi còn chưa có nhiêu kinh nghiệm trong việc xây dựng thực
đơn, tính khẩu phần ăn và chế biến các món ăn cho trẻ.
Từ những thực trạng trên, tôi nhận thấy muốn giúp trẻ mầm non của khu
tôi ăn ngon miệng, ăn hết xuất và không kén món ăn, thì điều trước tiên tôi cần
phải tiến hành khảo sát thực tế trên tổng số trẻ mà tôi được giao phụ trách theo
các nội dung sau:
4
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Thị Thủy
STT
1
Nội dung khảo sát Kết quả
Số lượng
Trẻ SDD về cân 30/210
Tỉ lệ %
14,3
2
làm như thế nào để giúp trẻ thích ăn ở trường, ăn ngon miệng, ăn hết xuất và
không kén món ăn nhằm giúp cho cơ thể trẻ phát triển một cách toàn diện về
các mặt. Và tôi đã đề ra một số biện pháp thực hiện cụ thể sau:
II. Các biện pháp thực hiện.
1. Biện pháp 1: Xây dựng thực đơn theo mùa, tính khẩu phần ăn để có
một khẩu phần ăn cân đối cho trẻ, tôi đã nhận thức được tầm quan trọng chăm
sóc dinh dưỡng của trẻ cùng với tinh thần trách nhiệm cao ngay từ đầu năm
học tôi thường xuyên kiểm tra giờ ăn các lớp để kịp thời điều chỉnh chế biến
thức ăn cho các cháu được ngon hơn.
Để làm tốt được điều này tôi đã tham mưu với đ/c hiệu phó phụ trách
công tác nuôi dưỡng của trường và phối hợp cùng với đ/c kế toán để xây dựng
thực đơn, cho trẻ sao cho hợp lý, thay đổi theo ngày, tuần phù hợp theo mùa và
cân đối về các chất dinh dưỡng nghĩa là phải đủ chất, đủ lượng, cân đối giữa
5
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Thị Thủy
thức ăn thực vật và động vật và tôi đã xây dựng thực đơn theo mùa với đầy đủ
4 nhóm thực phẩm sau:
Nhóm cung cấp chất đạm (Protein) thịt, cá, tôm, cua các loại, đỗ hạt, đậu
tương giúp xây dựng cơ bắp tạo khoáng thể đặc biệt là sự phát triển của các tế
bào.
Nhóm cung cấp chất béo (lipit) như dầu, mỡ, lạc, vừng, nhóm cung cấp
năng lượng cao vừa làm tăng cảm giác ngon miệng, giúp trẻ hấp thu sử dụng
Hai
Bữa ăn
Bữa sáng
Bữa chiều
Ba
Bữa sáng
Bữa chiều
Tư
Bữa sáng
Bữa chiều
Năm
Bữa sáng
Bữa chiều
Sáu
Bữa sáng
Bữa chiều
Trung bình
một tuần
48.1
thịt sốt cà chua, canh rau cải
16:22:62
nấu xương.
Chè đậu xanh dừa
265.3
36.8
Cháo thịt đậu, bắp cải, cơm 365.4
46.2
đậu phụ, đúc thịt, canh rau
14:24:62
bắp cải nấu thịt.
Cháo thịt rau.
230.4
32.3
Sáng
425.3
63
Chiều
245.4
33.4
Cả ngày
6797
7
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm
nấu tôm, cơm tôm sốt cà
16:22:62
chua
Bữa chiều Cháo thập cẩm
240
Cháo thịt gà bí xanh, cơm 390
Bữa sáng
thịt gà,canh xương nấu bí.
Bữa chiều Phở thịt gà
240.5
Cháo đậu phụ, rau củ, cơm 467.7
Bữa sáng
34.8
47.3
14:24:62
36.4
75.7
đậu phụ đúc thịt, canh rau củ
nấu thịt.
Bữa chiều Chè đậu xanh
Cháo thịt rau, cơm thịt kho
Bữa sáng
Sáu
trứng, canh trai nấu rau cải.
Bữa chiều Bún thịt lợn nấu chua
220.8
33.4
420.3
63.0
258.6
34.5
6789
theo từng mùa và tính khẩu
phần ăn để đảm bảo đủ các chất dinh dưỡng nhằm giúp cho trẻ ăn ngon miệng,
ăn hết xuất và không kén món ăn nhằm phát triển toàn diện về các mặt cho các
8
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Thị Thủy
cháu MN mà tôi đã đề ra và thực hiện đã đem lại kết quả khá tốt. Cụ thể là phụ
huynh đã tuyệt đối tin tưởng vào cách xây dựng thực đơn và chế biến món ăn
cho các cháu ở trường của tôi nên đã đăng ký cho trẻ ăn ngủ tại trường đạt tỷ lệ
tương đối cao. Đa số trẻ thích ăn ở trường, ăn ngon miệng, ăn hết xuất và
không kén món ăn.
2. Biện pháp 2: Lựa chọn thực phẩm sạch an toàn.
Trong thực tế hiện nay trên thị trường ngày càng xuất hiện nhiều thông
tin về nguồn thực phẩm không an toàn như dịch cúm gia cầm, nguồn rau
không đảm bảo vệ sinh do tưới nước ở các sông bị ô nhiễm, nhiều loại rau
phun thuốc kích thích và thuốc trừ sâu. Các nhà chăn nuôi thì vì lợi ích của
Dưới đây là ảnh giữa bên cung ứng thực phẩm với nhà trường trong việc
giao nhận cân và kiểm tra chất lượng thực phẩm.
Ảnh 1: Các bên có lien quan đang thực hiện việc cân và kiểm tra chất
lượng thực phẩm.
Tóm lại: Với biện pháp lựa chọn thực phẩm sạch an toàn trước khi vào
chế biến cho trẻ mà tôi đã đề ra và thực hiện trong năm học 2011 – 2012 đã
mang lại hiệu quả rất tốt cụ thể là: Trong năm học 2011 – 2012 toàn trường
chúng tôi không bị xảy ra tình trạng ngộ độc thực phẩm, việc theo dõi số lượng
và chất lượng thực phẩm đã được thực hiện nghiêm túc. Do vậy chúng tôi đã
lấy được long tin trong địa phương và phụ huynh, vì thế đến cuối năm tỷ lệ trẻ
ăn bán trú ở trường đã tăng lên rất nhiều so với đầu năm học.
10
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Thị Thủy
3. Biện pháp 3: Kỹ thuật chế biến thức ăn đảm bảo vệ sinh an toàn
thực phẩm.
Như chúng ta đã biết kỹ thuật chế biến thức ăn đảm bảo VSATTP. Chính
là khâu quyết định một bữa ăn ngon đạt được độ cảm quan cao nhằm giúp trẻ
ăn ngon miệng, ăn hết xuất và không kén thức ăn việc đầu tiên tôi phải nghĩ
ngay đến kỹ thuật chế biến thức ăn, thì thức ăn phải có mùi vị thơm ngon, hấp
dẫn, trẻ nhận thức rõ được điều này tôi đã bàn bạc với chị em trong tổ nuôi
thường xuyên thay đổi cách chế biến các món ăn trong quá trình nấu nướng
phải biết cách phối hợp với từng món ăn để tạo nên mùi vị đặc trưng của từng
đâu sạch đấy, đứng dậy sạch ngay”.
Ngoài ra tôi cũng thường xuyên có mặt ở bếp để kiểm tra thực phẩm vì
thực phẩm là khâu quan trọng có tính quyết định đến chất lượng và sự ngon
miệng của bữa ăn. Hàm lượng vitamin trong rau xanh và trái cây càng tươi,
càng tốt. Mặc dù có hợp đồng thực phẩm nhưng người trực tiếp nhận thực
phẩm tại trường phải có trách nhiệm và có kinh nghiệm để có thể nhận biết
được các thực phẩm tươi sạch hoặc không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
Tôi xin trình bày cách chế biến một số món ăn đang được thực hiện tại
trường.
VD1: Canh su hào, cà rốt súp lơ nấu xương.
- Nguyên liệu : 10 xuất.
- Xương lợn: 200 g.
- Cà chua: 100 g.
- Súp lơ: 100 g.
- Su hào: 300 g.
- Cà rốt: 50 g.
- Mắm, muối, hạt nêm, dầu ăn.
* Cách làm:
- Tất cả các nguyên liệu trên sơ chế, rửa sạch.
- Xương cho vào đun sôi, hớt bỏ bọt linh nhừ.
- Su hào, cà rốt, súp lơ thái hạt lụa nhỏ, hành hoa thái nhỏ.
12
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Thị Thủy
- Trứng chim cút luộc chín bóc vỏ, đun sôi dầu cho trứng vào rán qua.
- Thịt băm nhỏ, hành, nấm hương trộn đều cho vào xoong đun cho gia vị
nước hàng, cho săm sắp nước, đun nhừ cho trứng chim vào đun sôi 1 lúc bắc ra.
* Yêu cầu thành phẩm:
- Trạng thái: Thịt chín mềm.
- Màu sắc: Màu vàng của trứng, màu thịt màu vàng cánh dán.
- Mùi vị: Thơm ngon đặc trưng, vị vừa ngon ngọt của thịt và trứng.
VD3: Chè đậu xanh vừng dừa.
* Nguyên liệu: 10 xuất.
- Gạo nếp: 150 g.
- Đậu xanh: 300 g.
- Đường: 250 g.
- Dừa: 50 g
- Vừng: 10 g.
- Vani.
* Cách làm:
- Gạo nếp, đậu xanh nhặt sạch, đãi sạch.
- Đổ 8 bát con nước đặt lên bếp khi nước sôi, cho gạo nếp vào trước đun
sôi một lúc cho đậu xanh vào ninh khi thấy đậu chín còn nguyên hình hạt cho
đường vào đun sôi cho tan, cho nước va ni múc ra bát nhỏ chè ăn nguội.
* Yêu cầu thành phẩm:
- Trạng thái: Chè sánh vừa đồng nhất.
- Màu sắc: Vàng trong của đậu xanh.
- Mùi vị: Thơm ngon ngọt dịu của đường.
VD4: Thịt tôm xốt cà chua.
14
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm
15
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Thị Thủy
;’
Cùng phối hợp với các cô trên lớp động viên các cháu ăn hết xuất và
cùng tham gia tổ chức giờ ăn cho các cháu tham khảo ý kiến đòi hỏi các cháu
“Hôm nay các cháu ăn món này có ngon không, chúng mình có thích không”
để cùng điều chỉnh thực đơn cho phù hợp.
VD: Đối với các cháu không tăng cân, ăn ít, ăn chậm thì ngồi riêng một
bàn, cô động viên khuyến khích các cháu ăn hết xuất.
Còn đối với các cháu béo phì thì giảm chất bột đường như cơm và tăng
cường vận động.
Kết hợp với gia đình tôi tuyên truyền, phổ biến cho phụ huynh biết cách
chăm sóc chế biến thức ăn cho con mình hợp lý, khoa học, biết sử dụng các
loại thức ăn bổ sung chất vi lượng phối hợp nhiều loại thực phẩm với nhau và
các loại thực phẩm nhằm giúp trẻ phát triển chiều cao.
V. Kết quả đạt được.
Nhờ sự nỗ lực của bản thân, lòng yêu nghề hay tìm tòi các cách chế biến
món ăn kết hợp với các biện pháp khoa học như trình bày ở trên, tôi cùng các
chị em trong tổ bếp làm việc với tinh thần trách nhiệm cao đã hoàn thành tốt
công việc nuôi dưỡng của mình cũng như tiêu trí của trường đã đề ra đó là:
Thực hiện “Bếp ăn 5 tốt”.
- Quản lý nuôi dưỡng tốt.
- Vệ sinh đảm bảo khoa học.
Stt
1
2
Thử nghiệm
Số trẻ tại lớp
Số trẻ phát triển
KQ trước
Tỷ lệ
KQ thử
Tỷ lệ
thử nghiệm
190
%
95.5
nghiệm
208
%
96.7
164
15.7
90
98
bình thường về
3
cân nặng
Số trẻ SDD về
4
5
6
7
cân nặng
Số trẻ béo phì
Số trẻ thấp còi
Tỷ lệ calo đạt
Trẻ ăn hết xuất
17
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Thị Thủy
đối phù hợp với giá cả thị trường để trẻ được ăn ngon miệng, hết xuất.
- Được sự tín nhiệm của các chị em trong tổ nuôi và Ban giám hiệu nhà
trường, tôi rất vinh dự và tự hào đã được đi dự thi cô nuôi giỏi cấp huyện. Qua
đợt thi này tôi cũng học hỏi được ở các trường bạn một số thực đơn cho các
cháu và cách chế biến món ăn ngon, từ đó cũng rút ra được nhiều kinh nghiệm
cho bản thân.
18
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------
Đề tài sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Thị Thủy
- Để nâng cao chất lượng chế biến món ăn ngon cho trẻ,tôi đã sử dụng 4
biện pháp nói trên và đã được áp dụng tại trường Mầm non Mỹ Hưng.
+ Biện pháp 1: Xây dựng thực đơn phù hợp theo mùa.
+ Biện pháp 2: Cách lựa chọn thực phẩm sạch và an toàn.
+ Biện pháp 3: Kỹ thuật chế biến thức ăn đảm bảo VSATTP.
+ Biện pháp 4: Phối hợp tốt trong việc nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ.
Trên đây là những kinh nghiệm và một số biện pháp để chế biến món ăn
cho trẻ Mầm non mà bản thân tôi đã thực hiện và đạt được kết quả mà tôi
mong muốn. Mong các cấp trên và các chị em đồng nghiệp cùng đóng góp ý
kiến để tôi được hoàn thành bản sáng kiến kinh nghiệm này.
VII. Khuyến nghị đề xuất.
Tôi rất mong trường Mầm non Mỹ Hưng tạo điều kiện cho tôi được đi
kiến tập tại các trường điểm và các cuộc thi cô nuôi giỏi tại các trường điểm
trong huyện, thành phố để tôi có điều kiện được học hỏi tìm hiểu thêm một số
kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ để trẻ trường tôi ngày càng được chăm