SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: “Một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ trong Trường Mầm Non”

A/ Đặt vấn đề:
Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất,
tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ…hình thành những yếu tố của nhân cách chuẩn bị cho trẻ
vào lớp 1. Để đạt được mục tiêu phát triển toàn diện cho trẻ mầm non thì việc kết
hợp hài hoà giữa nuôi dưỡng, chăm sóc sức khoẻ và giáo dục là điều tất yếu, nhằm
giúp cơ thể trẻ khoẻ mạnh, phát triển cân đối đồng thời tư duy của trẻ cũng phát
triển. Muốn cho cơ thể khỏe mạnh thì điều trước tiên chúng ta cần cho trẻ ăn đầy đủ
các chất dinh dưỡng và cân đối giữa các chất. Bản thân tôi là một nhân viên trực tiếp
nấu ăn qua thực tế tôi nhận thấy nếu các bữa ăn của trẻ được chế biến với các món
ăn phù hợp với khẩu vị của trẻ, các món ăn đa dạng của mùi vị sẽ kích thích trẻ ăn
ngon miệng thì tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ sẽ giảm được nhiều. Chính vì vậy tôi luôn
trăn trở suy nghĩ tìm tòi học hỏi để nâng cao sự hiểu biết về các món ăn cho hợp lý
và khoa học nhằm giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng.
Ngày nay cùng với sự phát triển chung của đất nước, xã hội mỗi gia đình đều
có cuộc sống đầy đủ sung túc hơn, vì vậy trẻ em cũng được hưởng sự chăm sóc đầy
đủ đặc biệt của gia đình, thế nhưng nhiều ông bố bà mẹ vẫn phàn nàn rằng “Không
hiểu sao con mình vẫn ăn đầy đủ của ngon, vật lạ mà bé vẫn gầy yếu hoặc biếng
ăn...”. Vậy chế độ dinh dưỡng cho trẻ như thế nào là hợp lý và khoa học. Tôi chắc
rằng nhiều bậc phụ huynh vẫn còn băn khoăn và chưa hiểu hết. Với những kinh
-----------------------------------------------------------
1
---------------------------------------------------


nghiệm thực tế cùng những kiến thức đã học, để giúp trẻ của trường tôi có sức khỏe
tốt và phát triển cân đối hài hòa thì điều trước tiên tôi cần phải tìm tòi, suy nghĩ để
tìm ra cách chế biến món ăn phù hợp với tình hình thực tế của địa phương nhằm
giúp trẻ của trường tôi ăn ngon miệng, ăn hết xuất, để cơ thể phát triển một cách

nhà cung ứng tại địa phương.
Đa số phụ huynh học sinh đều quan tâm đến công tác nuôi dưỡng của nhà
trường nên đã nhiệt tình ủng hộ với nhà trường và phối kết hợp tốt với nhà trường
trong công tác nuôi dạy trẻ.
100% chị em nhân viên trong tổ bếp có trình độ chuyên môn chuẩn trung cấp
nấu ăn, trong khu chị em đoàn kết, nhiệt tình, yêu nghề có tinh thần trách nhiệm
nhiệt tình trong công tác không ngại khó, ngại khổ.
Được sự quan tâm đặc biệt của BGH đã thường xuyên chăm lo đến đời sống
tinh thần cho chị em, đó là niềm động viên về tinh thần đã giúp tôi khắc phục những
khó khăn để hoàn thành tốt công việc.
Tỷ lệ trẻ đăng ký ăn bán trú ở trường rất cao trẻ nhà trẻ ăn ngủ ở trường đạt
100% trẻ mẫu giáo đăng ký ăn ngủ ở trường đạt 90%.
Bản thân tôi luôn có tinh thần học hỏi chị em trường bạn về những kinh
nghiệm chế biến món ăn phù hợp với độ tuổi của trẻ.
-----------------------------------------------------------
3
---------------------------------------------------


2. Khó khăn.
- Phần đông các cháu được gửi đến trường hầu hết là con em của những người
dân lao động mức thu nhập kinh tế trong gia đình thấp (chủ yếu sống bằng nghề
nông nghiệp) mức đóng góp cho trẻ còn thấp.
- Do đặc thù của trường có nhiều khu nằm rải rác ở 5 thôn, do vậy đã phải
chia làm 2 bếp nên đã gặp rất nhiều khó khăn trong việc chế biến thực phẩm và cân
đối thực phẩm sống, chín cho các cháu việc vận chuyển thực phẩm cho các cháu đến
các khu cũng gặp rất nhiều khó khăn.
- Diện tích bếp chật hẹp chưa đảm bảo đúng yêu cầu theo quy định bếp 1
chiều do đó ảnh hưởng nhiều đến cường độ lao động của chị em trong bếp.
- Có một số nhân viên nuôi dưỡng mới chưa có kinh nghiệm nên sự phối hợp

Nội dung khảo sát

1

Kết quả
Số lượng
Trẻ SDD về cân 30/210

Tỉ lệ %
14,3

2

nặng
Trẻ SDD về chiều 37/210

17,6

3

cao (thấp còi)
Trẻ không thích ăn 110/210

52,4

4

bán trú ở trường
Trẻ kén món ăn và 94/210


năng lượng chủ yếu cho cơ thể và cơ bắp.
-----------------------------------------------------------
6
---------------------------------------------------


Nhóm cung cấp vitamin và khoáng chất như: Rau quả đặc biệt, các loại rau có
màu xanh thẫm như rau ngót, rau muống, rau dền, rau cải, rau mùng tơi,...và các loại
quả có màu đỏ hoặc vàng như chuối, đu đủ, xoài, cam, cà chua, gấc nhóm này cung
cấp các loại vi dưỡng chất đóng vai trò là chất xúc tác giữa các thành phần hóa học
trong cơ thể nguyên tắc xây dựng thực đơn. Tôi luôn chú trọng nguyên tắc xây dựng
thực đơn của các cháu trong một ngày là tránh các món ăn hay đối lập nhau để tránh
tình hình trạng ngộ độc thức ăn xảy ra.
Ví dụ:
- Thịt gà với rau cải.
- Gan xào giá đỗ.
- Trứng tráng với tỏi.
Dưới đây là bảng thực đơn mà tôi đã cùng kết hợp với tổ nuôi dưỡng phối hợp
xây dựng và hiện đang được thực hiện tại trường Mỹ Hưng.

THỰC ĐƠN MÙA ĐÔNG
Thứ

Bữa ăn

Món ăn

-----------------------------------------------------------
7
---------------------------------------------------


trứng, canh bí ngô nấu thịt.
Xôi vừng lạc, cháo, lạc, rau.
243.4
Cháo thịt gà, xu hào, giá, cơm
390

Bữa sáng

thịt, gà xào giá, canh xu hào,

Bữa chiều

cà rốt nấu xương.
Cháo thập cẩm
2382
Cháo thịt lợn, thịt bò, khoai 450.1

Bữa sáng

tây, cơm thịt bò hầm khoai tay,

Bữa chiều

canh bí xanh nấu thịt.
Bánh bao, chè đường
240
Cháo thịt tôm, rau cải, cơm 380.2

Bữa sáng

34.8
48.1
16:22:62
36.8
46.2
14:24:62

230.4
425.3
245.4
6797

32.3
63
33.4

THỰC ĐƠN MÙA HÈ
Thứ

Bữa ăn

Món ăn

-----------------------------------------------------------
8
---------------------------------------------------

Calo

Tỷ lệ

Bữa sáng
Bữa chiều

Tư

520

%
590

16:22:62
nấu tôm, cơm tôm sốt cà chua
Cháo thập cẩm
Cháo thịt gà bí xanh, cơm thịt

240
390

34.8
47.3

Bữa sáng

14:24:62

Bữa chiều

gà,canh xương nấu bí.
Phở thịt gà
240.5

63.0
Chiều
258.6
34.5
một tuần
Cả ngày
6789
Tóm lại: Với biện pháp xây dựng thực đơn theo từng mùa và tính khẩu phần
ăn để đảm bảo đủ các chất dinh dưỡng nhằm giúp cho trẻ ăn ngon miệng, ăn hết xuất
và không kén món ăn nhằm phát triển toàn diện về các mặt cho các cháu MN mà tôi
đã đề ra và thực hiện đã đem lại kết quả khá tốt. Cụ thể là phụ huynh đã tuyệt đối tin
tưởng vào cách xây dựng thực đơn và chế biến món ăn cho các cháu ở trường của tôi

-----------------------------------------------------------
9
---------------------------------------------------


nên đã đăng ký cho trẻ ăn ngủ tại trường đạt tỷ lệ tương đối cao. Đa số trẻ thích ăn ở
trường, ăn ngon miệng, ăn hết xuất và không kén món ăn.
2. Biện pháp 2: Lựa chọn thực phẩm sạch an toàn.
Trong thực tế hiện nay trên thị trường ngày càng xuất hiện nhiều thông tin về
nguồn thực phẩm không an toàn như dịch cúm gia cầm, nguồn rau không đảm bảo
vệ sinh do tưới nước ở các sông bị ô nhiễm, nhiều loại rau phun thuốc kích thích và
thuốc trừ sâu. Các nhà chăn nuôi thì vì lợi ích của riêng mình đã dùng cám tăng
trọng để được hưởng lợi nhuận cao, nhưng họ lại không nghĩ đến sự nguy hại tới sức
khỏe của người tiêu dùng. Chính vì vậy công việc lựa chọn thực phẩm sạch an toàn
là một điều rất cần thiết.
Khi lựa chọn các thực phẩm sạch không có vi khuẩn gây bệnh, thực phẩm
phải tươi ngon không ôi thiu dập nát. Trong việc thay đổi các món ăn theo từng bữa


Tóm lại: Với biện pháp lựa chọn thực phẩm sạch an toàn trước khi vào chế
biến cho trẻ mà tôi đã đề ra và thực hiện trong năm học 2011 – 2012 đã mang lại
hiệu quả rất tốt cụ thể là: Trong năm học 2011 – 2012 toàn trường chúng tôi không
bị xảy ra tình trạng ngộ độc thực phẩm, việc theo dõi số lượng và chất lượng thực
phẩm đã được thực hiện nghiêm túc. Do vậy chúng tôi đã lấy được long tin trong địa
phương và phụ huynh, vì thế đến cuối năm tỷ lệ trẻ ăn bán trú ở trường đã tăng lên
rất nhiều so với đầu năm học.
3. Biện pháp 3: Kỹ thuật chế biến thức ăn đảm bảo vệ sinh an toàn thực
phẩm.
Như chúng ta đã biết kỹ thuật chế biến thức ăn đảm bảo VSATTP. Chính là
khâu quyết định một bữa ăn ngon đạt được độ cảm quan cao nhằm giúp trẻ ăn ngon
miệng, ăn hết xuất và không kén thức ăn việc đầu tiên tôi phải nghĩ ngay đến kỹ
thuật chế biến thức ăn, thì thức ăn phải có mùi vị thơm ngon, hấp dẫn, trẻ nhận thức
rõ được điều này tôi đã bàn bạc với chị em trong tổ nuôi thường xuyên thay đổi
cách chế biến các món ăn trong quá trình nấu nướng phải biết cách phối hợp với
từng món ăn để tạo nên mùi vị đặc trưng của từng món ăn.
VD: Khi chế biến tôi thường phối hợp các loại rau quả có màu sắc đẹp để trẻ
dễ bị thu hút, lôi cuốn tạo cảm giác hứng thú thích ăn, tẩm ướp thức ăn trước 10 – 15
phút phi hành thơm sau đó đem xào nấu.
Để tăng cường bổ sung chất sắt cho trẻ, đề phòng chống thiếu máu cụ thể. Khi
chế biến thức ăn cho trẻ tôi giảm bớt sử dụng muối nê tăng cường lượng nước mắm
rất giàu chất dinh dưỡng (Vì nước mắm có bổ sung chất sắt) phối hợp thêm một số
-----------------------------------------------------------
12
---------------------------------------------------


loại rau quả có chứa nhiều Vitamin C để có tác dụng tốt cho việc hấp thụ chất sắt,
phòng chống được các bệnh tật khi chuyển mùa.

- Su hào: 300 g.
- Cà rốt: 50 g.
- Mắm, muối, hạt nêm, dầu ăn.
* Cách làm:
- Tất cả các nguyên liệu trên sơ chế, rửa sạch.
- Xương cho vào đun sôi, hớt bỏ bọt linh nhừ.
- Su hào, cà rốt, súp lơ thái hạt lụa nhỏ, hành hoa thái nhỏ.
- Đun sôi dầu cho hành vào phi thơm, cho cà chua vào đảo vàng, cho mắm muối,
hạt nêm, chắt nước xương đã linh nhừ vào, xương nhừ gỡ thịt rồi băm nhỏ cho vào
xoong canh đun sôi nêm gia vị vừa vặn cho hành vào rồi tắt bếp.
* Yêu cầu thành phẩm:
- Trạng thái: Củ quả chín mềm không nát.
- Màu sắc: Tự nhiên của củ quả, màu hồng nhạt của cà chua chông hấp dẫn.
- Mùi vị: thơm ngon.
Ảnh: Canh su hào, cà rốt, súp lơ + Thịt kho trứng + Chè đậu xanh vừng.

-----------------------------------------------------------
14
---------------------------------------------------


VD2: Thịt kho trứng.
* Nguyên liệu: 10 xuất.
- Thịt nạc vai: 400 g.
- Trứng chim cút: 300 g.
- Nấm hương.
- Nước hàng.
- Hành hoa.
- Rau mùi.
- Mắm, muối, hạt nêm, dầu ăn.

- Mùi vị: Thơm ngon ngọt dịu của đường.
VD4: Thịt tôm xốt cà chua.
- Nguyên liệu: 10 xuất.
- Tôm: 300 g.
- Thịt nạc vai: 200 g.
-----------------------------------------------------------
16
---------------------------------------------------


- Cà chua: 100 g.
- Dầu, mắm muối, hành, thì là.
* Chuẩn bị:
- Tôm chọn con tôm to rửa sạch, trần qua nước sôi bóc bỏ vỏ, băm nhỏ, ướp
gia vị, thịt rửa sạch băm nhỏ ướp hành, muối.
- Cà chua rửa sạch, bỏ hạt, thái nhỏ.
- Hành thì là rửa sạch, thái nhỏ.
* Cách làm:
- Cho mỡ vào xoong phi hành.
- Cho cà chua vào xào mềm, dầm nát, múc ra bát.
- Cho thịt nạc vai và tôm vào đảo đều tới khi thịt săn cho cà chua, đã xào mềm
và ít nước để sôi âm ỉ 5 – 10 phút.
- Cho mắm muối, vừa ăn, cho hành hoa, thì là đảo đều.
Tóm lại: Với biện pháp sử dụng kỹ thuật chế biến thức ăn và đảm bảo
VSATTP mà tôi đã đề ra và thực hiện, kết quả là các cháu của tôi đã rất thích thú với
các món ăn mà tôi đã chế biến trong khi ăn các cháu đã không kén thức ăn, ăn hết
xuất,…từ đó tôi cũng đã gây được uy tín và long tin trong phụ huynh và phụ huynh
cũng rất ủng hộ với phương pháp thực hiện của tôi.
4. Biện pháp 4: Phối hợp với giáo viên các nhóm lớp và các bậc phụ huynh
trong việc nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ.

---------------------------------------------------


- Quản lý nuôi dưỡng tốt.
- Vệ sinh đảm bảo khoa học.
- Kỹ thuật vệ sinh chế biến món ăn tốt.
- Cải tiến thực đơn theo mùa.
- Tăng gia tiết kiệm tốt.
Ngoài thực hiện “Bếp ăn 5 tốt” tổ bếp chúng tôi còn nắm vững được “10
nguyên tắc vàng” để chế biến thực phẩm an toàn đó là:
- Chọn thực phảm an toàn.
- Nấu kỹ thức ăn chín.
- Ăn ngay sau khi thức ăn vừa được nấu chín.
- Đun kỹ lại thực phẩm trước khi ăn.
- Không để lẫn thực phẩm sống và chín.
- Luôn giữ tay chế biến sạch sẽ.
- Giữ bề mặt chế biến bếp luôn khô ráo sạch sẽ.
- Bảo quản thực phẩm cẩn thận đã nấu chín.
- Bảo vệ thực phẩm khỏi các loại côn trùng, loại gậm nhấm và các loại động
vật khác.
- Sử dụng nguồn nước sạch.
Hàng năm tôi cùng các chị em trong tổ nuôi được đi tập huấn khám sức khỏe
tại Trung tâm Y tế huyện để đảm bảo sức khỏe cho cô nuôi và công việc chăm sóc
nuôi dưỡng cho các cháu.
-----------------------------------------------------------
19
---------------------------------------------------


BẢNG SO SÁNH KẾT QUẢ KHẢO SÁT TRƯỚC VÀ SAU KHI THỰC


nghiệm
208

%
96.7

164

88.5

200

94.8

20

10.5

8

4.2

0
35
252
174

0
17.6

V. Bài học kinh nghiệm.
Qua quá trình thực hiện đề tài và kết quả đạt được bản thân tôi đã rút ra được

một số bài học kinh nghiệm sau:
- Là một nhân viên nuôi dưỡng qua quá trình học tập và làm việc tại trường
được 3 năm, tôi đã có được chuyên môn và nghiệp vụ vững chắc, tôi luôn luôn
không ngừng học hỏi, tự rèn luyện mình, năng động, sáng tạo, đúc rút kinh nghiệm,
cải tiến công việc của mình để nâng cao chất lượng.

-----------------------------------------------------------
20
---------------------------------------------------


- Khi tiến hành nội dung biện pháp thực hiện đối chiếu với trường của mình
có hiệu quả rất cao trong việc chăm sóc nuôi dưỡng và nhất là những kinh nghiệm
để chế biến ra những món ăn ngon, hợp khẩu vị cho các cháu ở trường Mầm non.
- Cùng phối hợp các chị em trong tổ nuôi để cùng tiến bộ đi lên và được sự tín
nhiệm của toàn trường cũng như theo kế hoạch nhiệm vụ năm học.
- Với sự tâm huyết và sự yêu thích công việc của mình, tôi luôn suy nghĩ lắng
nghe ý kiến của các cấp lãnh đạo, các chị em đồng nghiệp và các sách nấu ăn xem
trên báo chí truyền thông khoa học về chăm sóc nuôi dưỡng trẻ. Luôn tham khảo
thực đơn của các trường bạn để điều chỉnh thực đơn cho hợp lý, cân đối phù hợp với
giá cả thị trường để trẻ được ăn ngon miệng, hết xuất.
- Được sự tín nhiệm của các chị em trong tổ nuôi và Ban giám hiệu nhà
trường, tôi rất vinh dự và tự hào đã được đi dự thi cô nuôi giỏi cấp huyện. Qua đợt
thi này tôi cũng học hỏi được ở các trường bạn một số thực đơn cho các cháu và
cách chế biến món ăn ngon, từ đó cũng rút ra được nhiều kinh nghiệm cho bản thân.
- Để nâng cao chất lượng chế biến món ăn ngon cho trẻ,tôi đã sử dụng 4 biện
pháp nói trên và đã được áp dụng tại trường Mầm non Mỹ Hưng.