“ Một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non”
MỤC LỤC

1/25


“ Một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non”

PHẦN THỨ 1: ĐẶT VẤN ĐỀ

1. Tên đề tài: “Một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ mẫu giáo ở
trường mầm non”
2. Lý do chọn đề tài:
a) Cơ sở lý luận
Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí
tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố của nhân cách chuẩn bị cho trẻ vào lớp
một. Để đạt được mục tiêu phát triển toàn diện thì việc kết hợp hài hòa giữa nuôi
dưỡng, chăm sóc sức khỏe và giáo dục là điều tất yếu. Ví sức khỏe là vốn quý
nhất của mỗi con người, là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình và toàn xã hội. Do
vậy việc chăm sóc, bảo vệ tăng cường sức khỏe cho trẻ em những chủ nhân
tương lai của đất nước là việc làm thiêng liêng, cao cả là trách nhiệm của gia
đình, xã hội và đặc biệt là đội ngũ giáo viên mầm non, lực lượng trực tiếp chăm
sóc và giáo dục trẻ, giúp trẻ lớn lên trở thành những con người mạnh về thể chất,
đẹp về tâm hồn, cao về trí tuệ có ích cho xã hội. Trẻ em hôm nay là nguồn nhân
lực của ngày mai.
Là một cô nuôi làm công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ tại trường, tôi luôn suy
nghĩ làm sao cho các bữa ăn của trẻ đã đủ chất, đủ lượng, theo thực đơn, đúng
khẩu phần, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, làm thế nào chế biến để trẻ ăn
ngon miệng, đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng.
Dinh dưỡng rất cần thiết đối với con người nói chung và đặc biệt quan trọng
đối với trẻ em nói riêng, vì trẻ em là tương lai của đất nước.

dưỡng của trẻ rất lớn để phát triển về mọi mặt. Nếu chúng ta không có khẩu
phần dinh dưỡng thích hợp cho trẻ thì rất dễ dẫn đến bệnh béo phì ở trẻ. Hiện
nay trên thế giới nói chung và đất nước Việt Nam nói riêng thì vấn đề chăm sóc
cho trẻ và chế độ khẩu phần ăn của trẻ về cân bằng dinh dưỡng là vấn đề mà
chúng ta cần phải quan tâm và xem xét vì trẻ em là những búp măng non cho đất
nước chúng ta mai sau.
* Chúng ta cũng biết muốn có một tình trạng sức khỏe tốt thì tình trạng dinh
dưỡng phải hợp lý mà muốn có dinh dưỡng tốt nhất cho mọi người thì phải phụ
thuộc vào khẩu phần dinh dưỡng hợp lý thì mới cho chúng ta cơ thể khỏe mạnh
để chống lại các bệnh tật. Ngoài ra còn phải phụ thuộc vào cách biến thức ăn
uống khoa học của mỗi người. Nếu khẩu phần ăn của chúng ta ăn cân đối và
thích hợp với các chất dinh dưỡng thì sẽ giúp cho con người phát triển khỏe
mạnh và phòng tránh được rất nhiều bệnh tật.
* Trong cuộc sống, tương lai của chúng ta muốn thành đạt được trong công việc
của mình thì việc đầu tiên chúng ta cần phải làm là có một sức khỏe tốt, tinh
thần thoải mái thì việc gì chúng ta cũng có thể làm được. Còn đối với trẻ em như
búp trên cành thì chúng ta cần phải chăm sóc cho các em có một sức khỏe tốt để
chống lại các bệnh tật, điều đó đối với trẻ mầm non rất quan trọng, đặc biệt đối
với trẻ mẫu giáo, vì trẻ em là “ tương lai của đất nước “ mai sau. Có sức khỏe tốt
thì các em mới có thể tham gia vào học tập vui chơi một cách tích cực, thoải mái
và hứng thú được với công việc của mình.
* Muốn làm được điều đó thì trước hết nền giáo dục trong trường mầm non của
chúng ta không những quan tâm đến nhưng vấn đề dạy dỗ cho trẻ những kiến
thức sơ đẳng để hình thành và phát triển nhân cách đầu tiên cho trẻ em mà bên
cạnh những vấn đề đó thì làm một nhà giáo dục như chúng ta cần phải quan tâm
hơn nữa vấn đề chăm sóc nuôi dưỡng cho trẻ một cách phù hợp để giúp cho các
em có một cơ thể khỏe mạnh.
3/25



trẻ ăn còn rất kém không ăn hết xuất ăn của mình.
* Từ khi được phân công trực tiếp làm công tác nấu ăn cho trẻ, tôi không ngừng
học tập nâng cao trình độ đặc biệt là nâng cao kiến thức chăm sóc nuôi dưỡng
trẻ qua các phương tiện tìm trên sách báo, truyền hình và tham gia học các lớp
tập huấn về chế biến món ăn cho trẻ mầm non, học hỏi đồng nghiệp. Bên cạnh
đó, tôi luôn được sự quan tâm giúp đỡ của các cấp lãnh đạo, kết hợp cùng các cô
giáo trên lớp tìm hiểu về tâm lý, sở thích của trẻ để chế biến cho phù hợp, cho
trẻ làm quen với những thực phẩm theo thực đơn và áp dụng mốt số cách chế
biến thực phẩm nấu ăn cho trẻ được yêu thích. Điều đó đã thúc đẩy chọn đề tài
“một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non”
4/25


“ Một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non”
3. Đối tượng và phạm vi thời gian thực hiện:
* Đối tượng : Là 120 cháu mẫu giáo 5 tuổi ở trường mầm non.
* Thời gian thực hiện : Từ tháng 9 năm 2015 đến tháng 4 năm 2016

PHẦN THỨ 2: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN
ĐỀ.
1. Khảo sát thực tế:
*Thuận lợi:
- Được sự quan tâm của Ban Giám Hiệu nhà trường cùng các bậc cha mẹ
phụ huynh học sinh, đặc biệt là các con - nguồn động viên lớn nhất cho các cô
nuôi chúng tôi. Đây là động lực để các cô hoàn thành tốt công việc của mình
trong năm học 2015 -2016.
- Ban Giám Hiệu nhà trường mua sắm đầy đủ trang thiết bị, đồ dùng phục
vụ cho công tác chế biến món ăn cho trẻ.
- Trường tôi nằm ở khu vực nông thôn lại gần chợ nên rất thuận lợi cho
công tác chọn mua thực phẩm sạch, tươi ngon và giá cả phù hợp.

Từ đầu tháng 10/2015 tôi đã thực nghiệm khảo sát theo dõi số trẻ mẫu giáo 5
tuổi ở khu với tổng số trẻ là 120 và được đánh giá theo tiêu chí sau:

Stt TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ

SỐ THEO ĐẠT

TỈ LỆ %

1

Số trẻ không thích ăn cháo

6

5%

2

Số trẻ không ăn hết suất

5

4,2%

3

Số trẻ không thích ăn cua, tôm

2


2

1,7%

Thực phẩm không chỉ là nguồn cung cấp năng lượng và chất dinh dưỡng
cho con người phát triển, duy trì sự sống và lao động mà nó còn cho con người
một sức khỏe tốt. Nhưng nếu chúng ta không bổ sung dinh dưỡng một cách hợp
lý thì sẽ không có kết quả như mong đợi. Để làm tốt công tác chăm sóc, nuôi
dưỡng trẻ phù hợp với gia đình và đặc biệt là phù hợp với trường mầm non thì
theo tôi chúng ta phải tuân thủ các biện pháp sau:
3. Các biện pháp thực hiện:

6/25


“ Một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non”
a) Biện pháp 1: Tìm hiểu tâm lý của trẻ để nâng cao khả năng chế biến món
ăn cho trẻ .
Với những kiến thức được học ở trường và qua một thời gian trực tiếp làm
công tác chăm sóc nuôi dưỡng đã giúp tôi tìm hiểu được một số sinh tâm lý cũng
như nhu cầu về dinh dưỡng của trẻ mầm non.
Trẻ em trong độ tuổi mầm non đang trong giai đoạn hoàn thiện và phát
triển, các chức năng trong cơ thể cần cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng như
lipit, lysine. . .
+ Lipit có nhiều trong mỡ động vật, lạc, vừng. . .
+ Gluxit có nhiều trong bột ngũ cốc, bột gạo, mỳ . . .
+ Protein có nhiều trong thịt, cá, trứng . . .
+ Vitamin có nhiều trong các loại rau, củ quả . . .
Hệ tiêu hóa của trẻ còn non yếu chưa phát triển hoàn thiện nên khi chế

xã. Hợp đồng được làm thành 3 bản: UBND xã giữ một bản, nhà trường giữ một
bản, và chủ cửa hàng giữ một bản, nếu có ngộ độc thì chủ cửa hàng cung cấp
thực phẩm phải chịu trách nhiệm.
Khi lựa chọn các thực phẩm sạch không có vi khuẩn gây bệnh, thực phẩm
phải tươi ngon sạch sẽ, không ôi thiu, dập nát. Trong việc thay đổi các món ăn
theo từng bữa cho đủ chất lượng và số lượng, tôi đã lưu ý các thực phẩm được
thay thế phải tương đương về chất lượng để đảm bảo đủ chất dinh dưỡng, đảm
bảo khẩu phần ăn không bị thay đổi. Giảm gluxit tinh chế biến đến mức tối thiểu
vì thừa gluxit dẫn đến mắc các bệnh về tim mạch, nhưng vẫn phải cung cấp đầy
đủ gluxit theo thức ăn để làm giảm sự phân hủy các protein đến mức tối thiểu.
Lựa chọn thực phẩm tươi ngon không có thuốc trừ sâu hay chất kích thích,
chất xúc tác. Thức ăn chế biến sẵn phải chọn thương hiệu uy tín về chất lượng
đảm bảo an toàn thực phẩm.
Sau đây là một số kinh nghiệm của tôi trong việc lựa chọn thực phẩm:
-Thịt: nguồn thức ăn có giá trị dinh dưỡng cao được xếp vào thức ăn nhóm
1, đồng thời là loại thức ăn dễ chế biến các món ăn.
+Đối với thịt gia súc, gia cầm như: Thịt lợn, thịt gà, thịt bò …
+Đối với thịt lợn: Chúng ta cần lựa chọn cửa hàng tin cậy, chọn thịt có mỡ
màu trắng tinh và thịt nạc có màu đỏ tươi không có mùi lạ khác, bề mặt của thịt
phải khô không nhớt, độ đàn hồi cao, mùi thơm tự nhiên không có mùi hôi.
Tránh mua phải những loại thịt mắc bệnh như: tụ huyết trùng, thịt có bì quá dầy .
..

8/25


“ Một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non”

+Đối với thịt gà: Ta nên chọn những cửa hàng uy tín, chọn thịt mềm dẻo, thớ
thịt săn chắc, đầu sườn có màu trắng hồng, da thịt mỏng có màu trắng vàng tự

lựa chọn những thực phẩm cung cấp vitamin và chất sơ như rau, củ quả.
+Đối với rau: chúng ta cần lựa chọn những cửa hàng quen thuộc, chọn rau
phải tươi ngon không bị dập nát hoặc vàng úa.
+Đối với loại hạt, củ quả khô: khi mua chúng ta không nên chọn những
thực phẩm bị mốc, mọt. Nhất là khi chọn gạo, bánh đa khô, lạc, vừng nên chọn
những loại gạo ngon, không có mẩy chẩy, không có sạn, không có mọt, không
có mùi hôi, không bị mốc.
+Đối với bún phở tươi: chúng ta cũng nên chọn các của hàng tin cậy.
Trước khi cho trẻ ăn chúng ta nên đi kiểm dịch mẫu rồi cho trẻ ăn vì thực phẩm
các nhà sản xuất thường sẽ dùng hàn the và bánh phở không có mùi chua.
+Đối với thực phẩm làm gia vị: như nước mắm, dầu… khi mua chúng ta
nên chú ý đến hãng sản xuất và thời hạn sử dụng của sản phẩm để đảm bảo được
an toàn.
Như chúng ta cũng đã biết quá trình lựa chọn thực phẩm cũng góp phần
không nhỏ trong quá trình chế biến các món ăn ngon trong gia đình cũng như
trong nhà trường.
Bên cạnh việc đảm bảo vệ sinh cho các loại thực phẩm thì vấn đề vệ sinh
nhà bếp cũng rất quan trọng trong việc chế biến các thực phẩm vì vậy chúng ta
11/25


“ Một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non”
nên thực hiện theo qui trình bếp một chiều và sắp xếp một cách hợp lý, thường
xuyên quét dọn bếp sạch sẽ, ngăn nắp, thùng đựng rác phải có nắp đậy và được
xử lý hàng ngày. Ngoài ra các cô nuôi cũng phải đảm bảo vệ sinh trong quá trình
chế biến như: đầu tóc, quần áo phải sạch sẽ gọn gàng, phải mặc tạp dề, đeo khẩu
trang, đội mũ và đặc biệt khi sơ chế và chế biến các cô phải đeo gang tay và phải
cắt móng tay ngắn không được để móng tay dài như vậy các vi khuẩn trong
móng tay sẽ xâm nhập vào thực phẩm mất vệ sinh.
Từ đó mà chúng ta thấy tầm quan trọng của việc lựa chọn thực phẩm đảm

13/25


“ Một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non”

Thực phẩm cung cấp chất đạm

Thực phẩm cung cấp vitamin và khoáng chất
14/25


“ Một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non”

Thực phẩm cung cấp chất đường bột

15/25


“ Một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non”

Thực phẩm cung cấp chất béo
Khi xây dựng thực đơn phải chú ý đến các món ăn của trẻ nhất là khâu
chế biến như xay nhỏ, thái nhỏ, nấu phải nhừ mềm . . . các món mặn ta có thể
chế biến thêm nước xốt kèm theo để trẻ dễ ăn hơn. Bữa ăn đối với trẻ có ngon
miệng và hết suất hay không phụ thuộc vào cách chế biến, phụ thuộc vào điều
kiện khí hậu theo từng mùa. Mùa hè nóng bức nhu cầu về các món ăn cần nhiều
nước tăng lên như canh cua, canh chua. . . trẻ rất thích ăn. Còn về mùa đông thời
tiết lạnh ta có thể sử dụng các món xào, rán, các món ăn hầm nhiều hơn.
Tất cả chất dinh dưỡng đều hết sức cần thiết cho cơ thể trẻ. Vì thế trong
bữa ăn hàng ngày của trẻ ta cần phải kết hợp nhiều loại thực phẩm. Mỗi loại


Thứ 4

Thứ 5

Thứ 6

- Cơm tẻ

- Cơm tẻ

- Cơm tẻ

- Cơm tẻ

- Cơm tẻ

-Thịt lợn,
thịt bò xào
thập cẩm

- Cá xốt cà
chua

- Trứng thịt
lợn đảo
bông

- Thịt gà
om nấm

- Xôi gấc

-Sữa bột,
bánh gạo

17/25


“ Một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non”
Để chế biến các món ăn trong thực đơn mùa đông giá rét, tôi thường
xuyên trao đổi với chị em trong tổ cùng các cô giáo trên lớp, rút ra kinh nghiệm
trong chế biến có thể thêm một số các gia vị hoặc bớt một số gia vị hay thực
phẩm mà trẻ không thích ăn, giúp trẻ ăn ngon miệng hơn, để quá trình chăm sóc
trẻ của chúng ta đạt hiệu quả. Vì thế khi xây dựng thực đơn chúng ta phải chọn
những thực phẩm phù hợp với độ tuổi và theo mùa để đảm bảo đủ các chất dinh
dưỡng vầ lượng calo cho trẻ trong một ngày từ 730-830 calo/trẻ .
*Thực đơn mùa hè:

Sáng

Thứ 2

Thứ 3

Thứ 4

Thứ 5

Thứ 6



-Sữa bột,

- Canh
khoai tây
nấu xương
Chiều

- Chè thập
cẩm

bánh gạo

- Thịt bò,
- Thịt đậu
thịt lợn hầm xốt cà chua
khoai tây cà
rốt
- Canh
mùng tơi
nấu thịt

- Canh bầu
nấu tôm

-Mỳ nấu
thịt

- Sữa bột
bánh cosy

nhu cầu dinh dưỡng từng độ tuổi để có thể đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ
một cách phù hợp giúp trẻ phát triển về thể chất và tinh thần.
Khi chế biến chúng ta phải chú ý thực phẩm gần chín thì chúng ta mới
cho gia vị, nếu cho gia vị vào sớm sẽ mất tác dụng các muối iot, nếu thực phẩm
mà để chín quá cũng không tốt vì sẽ mất hết các vitamin chứa trong rau củ quả
thức ăn chín quá cũng dễ có mùi nồng làm cho trẻ khó ăn dẫn đến trẻ ăn không
ngon.
Đối với các loại thực phẩm tươi sống, thông thường trước khi chế biến ta
thường làm các thao tác như: sơ chế, cắt, rửa . . . Trong quá trình chế biến thực
phẩm,thành phần hóa học của thịt, rau, hạt đều bị thay đổi, đôi khi sau khi chế
biến chất dinh dưỡng trong thực phẩm mất hoàn toàn.
Để không làm vị mất vitamin, protein, mỡ. . . một số hoạt chất sinh học
và các khoáng chất cần chú ý như: đối với sữa đậu nành không nên đun sôi quá
lâu hoặc đun làm nhiều lần vì protein trong sữa sẽ bị phân hủy và vitamin bị phá
hủy.
Dưới đây là cách chế biến món ăn mà tôi thực hiện tại trường:
Bữa chính :

+ Cơm tẻ
+ Thịt gà, thịt lợn om nấm hương
+ Canh bí xanh, nấu xương

Đối với món chính:
Chuẩn bị : thịt gà, thịt lợn, nấm hương, gia vị, dầu ăn. Thịt gà, thịt lợn sơ
chế sạch xay nhỏ, nấm hương ngâm nở, sơ chế sạch, thái hạt lựu nhỏ.
19/25


“ Một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non”
Chế biến : cho dầu vào chảo đun nóng già, cho thịt gà thịt lợn vào xào,


“ Một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non”

Sản phẩm dự thi nhân viên giỏi cấp huyện

Qua quá trình nghiên cứu đã cho tôi thấy rằng để chế biến được món ăn
thì chúng ta phải trải qua biết bao công đoạn và theo nhiều qui trình từ thực
phẩm sống đến làm sạch rửa thái nhỏ, nấu chín, chia ăn. . . Đây là một quá trình
rất phù hợp cho công tác chế biến nó, giúp chúng ta rút ngắn được thời gian.
Áp dụng cách lựa chọn chế biến món ăn bản thân tôi tham dự hội thi nhân
viên nuôi dưỡng giỏi cấp huyện, tôi đã được đánh giá cao cho món ăn trên.
Dưới đây là 10 nguyên tắc vàng trong chế biến thực phẩm cục vệ sinh an
toàn thực phẩm của cục vệ sinh an toàn thực phẩm mà chị em chúng tôi luôn
thực hiện tốt:

Nguyên tắc 1: Chọn thực phẩm an toàn
Nguyên tắc 2: Nấu chín kĩ thức ăn
Nguyên tắc 3: Ăn ngay sau khi nấu
Nguyên tắc 4: Bảo quản kĩ thức ăn
Nguyên tắc 5: Nấu lại thức ăn thật kĩ
Nguyên tắc 6: Tránh tiếp xúc thức ăn sống với thức ăn chín
22/25


“ Một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non”
Nguyên tắc 7: Rửa tay sạch
Nguyên tắc 8: Giữ sạch các bề mặt chế biến thức ăn
Nguyên tắc 9: Che đậy thực phẩm để tránh côn trùng
Nguyên tắc 10: Sử dụng nguồn nước sạch.


2

Số trẻ không ăn hết suất

5

4,2%

0

0%

3

Số trẻ không thích ăn 2
tôm, cua, cá

1,7%

0

0%

4

Số trẻ không thích ăn 6
rau

5%


Kênh béo phì

2

1,7%

0

0%

Kết quả đánh ở trên đã cho chúng ta thấy được sự thay đổi thực trạng của
trẻ rõ rệt ở đầu năm và cuối năm. Điều đó chứng tỏ được khả năng chế biến của
các cô nuôi ngày càng được nâng cao. Bên cạnh đó cách xây dựng thực đơn và
việc thay thực đơn, cách chế biến món ăn cho trẻ trở nên phong phú và đa dạng
hơn.
Công tác chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ mầm non có vai trò đặc
biệt quan trọng trong việc hình thành và phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ,
23/25


“ Một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non”
thẩm mĩ. Hình thành những yếu tố đầu tiên là nền tảng vững chắc để chuẩn bị
đầy đủ mọi điều kiện tốt giúp trẻ vào lớp 1.
Để nâng cao chất lượng chế biến món ăn cho trẻ tôi đã sử dụng 4 biện
pháp và đã áp dụng tại trường. Bên cạnh đó chúng tôi còn không ngừng học hỏi
và tìm hiểu tâm sinh lí của trẻ để chế biến ra nhiều món ăn mới lạ thu hút hứng
thú của trẻ, làm cho trẻ lúc nào cũng có cảm giác muốn đến trường. Hơn nữa
còn cho tôi kinh nghiệm lựa chọn thực phẩm tươi ngon đảm bảo vệ sinh an toàn
thực phẩm có sẵn ở địa phương để chế biến món cho phù hợp với trẻ.


trẻ.

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN !

25/25