SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: “Một số kinh nghiệm chế biến món ăn cho trẻ mầm non khu Thiên
Đông – Trường Mầm Non Mỹ Hưng – Mỹ Hưng – Thanh Oai – Hà Nội”

A/ Đặt vấn đề:
Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển toàn diện về thể
chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ…hình thành những yếu tố của nhân cách
chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1. Để đạt được mục tiêu phát triển toàn diện cho trẻ
mầm non thì việc kết hợp hài hoà giữa nuôi dưỡng, chăm sóc sức khoẻ và giáo
dục là điều tất yếu, nhằm giúp cơ thể trẻ khoẻ mạnh, phát triển cân đối đồng
thời tư duy của trẻ cũng phát triển. Muốn cho cơ thể khỏe mạnh thì điều trước
tiên chúng ta cần cho trẻ ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng và cân đối giữa các
chất. Bản thân tôi là một nhân viên trực tiếp nấu ăn qua thực tế tôi nhận thấy
nếu các bữa ăn của trẻ được chế biến với các món ăn phù hợp với khẩu vị của
trẻ, các món ăn đa dạng của mùi vị sẽ kích thích trẻ ăn ngon miệng thì tỷ lệ suy
dinh dưỡng ở trẻ sẽ giảm được nhiều. Chính vì vậy tôi luôn trăn trở suy nghĩ
tìm tòi học hỏi để nâng cao sự hiểu biết về các món ăn cho hợp lý và khoa học
nhằm giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng.

1
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Nguyễn Thị Thủy


Ngày nay cùng với sự phát triển chung của đất nước, xã hội mỗi gia đình
đều có cuộc sống đầy đủ sung túc hơn, vì vậy trẻ em cũng được hưởng sự
chăm sóc đầy đủ đặc biệt của gia đình, thế nhưng nhiều ông bố bà mẹ vẫn phàn

chế biến vừa đơn giản vừa dễ tìm ở tại địa phương lại phù hợp với điều kiện
kinh tế của phụ huynh và thông qua các món ăn đó sẽ giúp các bé cảm nhận
được tình cảm tình yêu thương của các cô giáo đã giành cho bé.
III. Khảo sát thực trạng.
Năm học 2011 – 2012 được sự tín nhiệm của BGH nhà trường tôi được
phân công làm tổ trưởng khu bếp chính thôn Thiên Đông. Khi được BGH nhà
trường giao nhiệm vụ bản thân tôi tự nhận thấy mình sẽ gặp những thuận lợi và
khó khăn sau:
1. Thuận lợi.
Được sự quan tâm và chỉ đạo sát sao của Phòng GD & ĐT huyện Thanh
Oai cùng BGH nhà trường đã mua sắm và trang bị đủ đồ dùng phục vụ cho
việc chế biến món ăn cho trẻ: Như bếp ga công nghiệp, tủ cơm ga, tủ lạnh,
xoong, chảo, bát....
Nhà trường đã thực hiện nghiêm túc việc hợp đồng các loại thực phẩm
với các nhà cung ứng tại địa phương.

3
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Nguyễn Thị Thủy


Đa số phụ huynh học sinh đều quan tâm đến công tác nuôi dưỡng của
nhà trường nên đã nhiệt tình ủng hộ với nhà trường và phối kết hợp tốt với nhà
trường trong công tác nuôi dạy trẻ.
100% chị em nhân viên trong tổ bếp có trình độ chuyên môn chuẩn
trung cấp nấu ăn, trong khu chị em đoàn kết, nhiệt tình, yêu nghề có tinh thần

- Giá cả thực phẩm lên xuống thất thường nên cũng ảnh hưởng rất nhiều
việc xây dựng thực đơn hàng ngày cho trẻ.
C. Quá trình thực hiện đề tài.
I. Tình trạng thực tế khi chưa thực hiện.
- Đội ngũ nhân viên của khu tổng số: 5 người được chia làm 3 thôn.
- Tổng số trẻ đăng ký ăn bán trú ở trường: 210 cháu.
- Đội ngũ nhân viên của khu nhiệt tình nhưng còn chưa có nhiều kinh
nghiệm trong việc chế biến các món ăn cho trẻ ở trường.
- Việc sắp xếp đồ dùng phục vụ cho công tác nấu ăn còn chưa khoa học.
- Việc cân đối thực phẩm và xây dựng thực đơn theo mùa cho trẻ còn
chưa đảm bảo và chưa hợp lý.
- Phương tiện phục vụ cho công tác nấu ăn còn chưa đủ theo yêu cầu.
- Kỹ thuật sơ chế và chế biến món ăn của nhân viên chúng tôi còn chưa
tốt, chưa thực hiện được theo đúng yêu cầu của cấp trên đã chỉ đạo.
5
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Nguyễn Thị Thủy


- Công tác quản lý bếp ăn còn chưa đảm bảo đúng theo yêu cầu HSSS về
công tác nuôi dưỡng thực hiện còn lúng túng và chưa khoa học.
- Bản thân tôi còn chưa có nhiêu kinh nghiệm trong việc xây dựng thực
đơn, tính khẩu phần ăn và chế biến các món ăn cho trẻ.
Từ những thực trạng trên, tôi nhận thấy muốn giúp trẻ mầm non của khu
tôi ăn ngon miệng, ăn hết xuất và không kén món ăn, thì điều trước tiên tôi cần
phải tiến hành khảo sát thực tế trên tổng số trẻ mà tôi được giao phụ trách theo

trú

ở

trường
Trẻ kén món ăn 94/210

45

và ăn không hết
xuất.
Từ kết quả khảo sát trên, tôi thấy rất băn khoăn suy nghĩ mình cần phải
làm như thế nào để giúp trẻ thích ăn ở trường, ăn ngon miệng, ăn hết xuất và
6
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Nguyễn Thị Thủy


không kén món ăn nhằm giúp cho cơ thể trẻ phát triển một cách toàn diện về
các mặt. Và tôi đã đề ra một số biện pháp thực hiện cụ thể sau:
II. Các biện pháp thực hiện.
1. Biện pháp 1: Xây dựng thực đơn theo mùa, tính khẩu phần ăn để có
một khẩu phần ăn cân đối cho trẻ, tôi đã nhận thức được tầm quan trọng chăm
sóc dinh dưỡng của trẻ cùng với tinh thần trách nhiệm cao ngay từ đầu năm
học tôi thường xuyên kiểm tra giờ ăn các lớp để kịp thời điều chỉnh chế biến
thức ăn cho các cháu được ngon hơn.

xảy ra.
Ví dụ:
- Thịt gà với rau cải.
- Gan xào giá đỗ.
- Trứng tráng với tỏi.
Dưới đây là bảng thực đơn mà tôi đã cùng kết hợp với tổ nuôi dưỡng
phối hợp xây dựng và hiện đang được thực hiện tại trường Mỹ Hưng.

8
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Nguyễn Thị Thủy


THỰC ĐƠN MÙA ĐÔNG
Tỷ lệ
Tỷ lệ cân đối
Thứ

Bữa ăn

Món ăn

Calo

Calo
các chất

thịt sốt cà chua, canh rau cải

16:22:62

nấu xương.
Bữa chiều Chè đậu xanh dừa
265.3
Cháo thịt đậu, bắp cải, cơm 365.4
Sáu

30.1
72.2

tây, cơm thịt bò hầm khoai

tay, canh bí xanh nấu thịt.
Bữa chiều Bánh bao, chè đường
240
Cháo thịt tôm, rau cải, cơm 380.2
Năm

30.4
49.1

cơm thịt, gà xào giá, canh xu

hào, cà rốt nấu xương.
Bữa chiều Cháo thập cẩm
2382
Cháo thịt lợn, thịt bò, khoai 450.1

245.4
6797

32.3
63
33.4

THỰC ĐƠN MÙA HÈ
Tỷ lệ
Tỷ lệ cân đối
Thứ

Bữa ăn

Món ăn

Calo Ca lo
các chất

Cháo thịt bò, cơm thịt bò
Hai

Bữa sáng

520

xào giá, canh rau ngót, mùng

14:24:62


nấu tôm, cơm tôm sốt cà

đậu phụ đúc thịt, canh rau củ

16:22:62
34.8
47.3
14:24:62
36.4
75.7
14:23:63

nấu thịt.
10
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Nguyễn Thị Thủy


Bữa chiều Chè đậu xanh
Cháo thịt rau, cơm thịt kho
Sáu Bữa sáng
trứng, canh trai nấu rau cải.
Bữa chiều Bún thịt lợn nấu chua
Trung bình
Sáng
Chiều

không đảm bảo vệ sinh do tưới nước ở các sông bị ô nhiễm, nhiều loại rau
phun thuốc kích thích và thuốc trừ sâu. Các nhà chăn nuôi thì vì lợi ích của
riêng mình đã dùng cám tăng trọng để được hưởng lợi nhuận cao, nhưng họ lại
không nghĩ đến sự nguy hại tới sức khỏe của người tiêu dùng. Chính vì vậy
công việc lựa chọn thực phẩm sạch an toàn là một điều rất cần thiết.
11
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Nguyễn Thị Thủy


Khi lựa chọn các thực phẩm sạch không có vi khuẩn gây bệnh, thực
phẩm phải tươi ngon không ôi thiu dập nát. Trong việc thay đổi các món ăn
theo từng bữa cho đủ chất lượng và số lượng, tôi đã lưu ý các thực phẩm được
thay thế phải tương đương về chất lượng, để đảm bảo cho khẩu phần ăn của trẻ
không bị thay đổi về thành phần các chất dinh dưỡng. Giảm gluxit tinh chế đến
mức tối thiểu vì thừa gluxit dẫn đến béo phì, béo phì là nguyên nhân dẫn đến
mắc các bệnh về tim mạch, nhưng vẫn phải cung cấp đầy đủ gluxit theo thức
ăn để làm giảm sự phân hủy của protit đến mức tối thiểu.
Khi chọn thực phẩm phải tươi ngon không có thuốc trừ sâu hay chất kích
thích, chất xúc tác. Thức ăn chế biến sẵn phải chọn thương hiệu có uy tín về
chất lượng và đảm bảo vệ sinh ATTP.
Cụ thể bằng việc làm hàng ngày, tôi cùng chị em thực hiện nghiêm ngặt
việc giao nhận thực phẩm giữa bên cung ứng với người nhận thực phẩm và
người cung ứng thực phẩm phải ký vào sổ giao nhận thực phẩm. Tôi đã tham
mưu với Ban giám hiệu nhà trường trước khi hợp đồng thực phẩm bên cung
ứng cũng phải chọn những cửa hàng có uy tín về nguồn thực phẩm và thực

Nguyễn Thị Thủy


3. Biện pháp 3: Kỹ thuật chế biến thức ăn đảm bảo vệ sinh an toàn
thực phẩm.
Như chúng ta đã biết kỹ thuật chế biến thức ăn đảm bảo VSATTP. Chính
là khâu quyết định một bữa ăn ngon đạt được độ cảm quan cao nhằm giúp trẻ
ăn ngon miệng, ăn hết xuất và không kén thức ăn việc đầu tiên tôi phải nghĩ
ngay đến kỹ thuật chế biến thức ăn, thì thức ăn phải có mùi vị thơm ngon, hấp
dẫn, trẻ nhận thức rõ được điều này tôi đã bàn bạc với chị em trong tổ nuôi
thường xuyên thay đổi cách chế biến các món ăn trong quá trình nấu nướng
phải biết cách phối hợp với từng món ăn để tạo nên mùi vị đặc trưng của từng
món ăn.
VD: Khi chế biến tôi thường phối hợp các loại rau quả có màu sắc đẹp
để trẻ dễ bị thu hút, lôi cuốn tạo cảm giác hứng thú thích ăn, tẩm ướp thức ăn
trước 10 – 15 phút phi hành thơm sau đó đem xào nấu.
Để tăng cường bổ sung chất sắt cho trẻ, đề phòng chống thiếu máu cụ
thể. Khi chế biến thức ăn cho trẻ tôi giảm bớt sử dụng muối nê tăng cường
lượng nước mắm rất giàu chất dinh dưỡng (Vì nước mắm có bổ sung chất sắt)
phối hợp thêm một số loại rau quả có chứa nhiều Vitamin C để có tác dụng tốt
cho việc hấp thụ chất sắt, phòng chống được các bệnh tật khi chuyển mùa.
VD: Như rau đay hàm lượng vitamin C là 77, rau mùng tơi 72, bắp cải
30, cà chua 40, bí ngô 40...
14
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Nguyễn Thị Thủy


- Nguyên liệu : 10 xuất.
- Xương lợn: 200 g.
- Cà chua: 100 g.
- Súp lơ: 100 g.
- Su hào: 300 g.
- Cà rốt: 50 g.
- Mắm, muối, hạt nêm, dầu ăn.
* Cách làm:
- Tất cả các nguyên liệu trên sơ chế, rửa sạch.
- Xương cho vào đun sôi, hớt bỏ bọt linh nhừ.
- Su hào, cà rốt, súp lơ thái hạt lụa nhỏ, hành hoa thái nhỏ.
- Đun sôi dầu cho hành vào phi thơm, cho cà chua vào đảo vàng, cho mắm
muối, hạt nêm, chắt nước xương đã linh nhừ vào, xương nhừ gỡ thịt rồi băm nhỏ
cho vào xoong canh đun sôi nêm gia vị vừa vặn cho hành vào rồi tắt bếp.
* Yêu cầu thành phẩm:
- Trạng thái: Củ quả chín mềm không nát.
- Màu sắc: Tự nhiên của củ quả, màu hồng nhạt của cà chua chông hấp
dẫn.
- Mùi vị: thơm ngon.
Ảnh: Canh su hào, cà rốt, súp lơ + Thịt kho trứng + Chè đậu xanh vừng.
16
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Nguyễn Thị Thủy



- Gạo nếp: 150 g.
- Đậu xanh: 300 g.
- Đường: 250 g.
- Dừa: 50 g
- Vừng: 10 g.
- Vani.
* Cách làm:
- Gạo nếp, đậu xanh nhặt sạch, đãi sạch.
- Đổ 8 bát con nước đặt lên bếp khi nước sôi, cho gạo nếp vào trước đun
sôi một lúc cho đậu xanh vào ninh khi thấy đậu chín còn nguyên hình hạt cho
đường vào đun sôi cho tan, cho nước va ni múc ra bát nhỏ chè ăn nguội.
* Yêu cầu thành phẩm:
18
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Nguyễn Thị Thủy


- Trạng thái: Chè sánh vừa đồng nhất.
- Màu sắc: Vàng trong của đậu xanh.
- Mùi vị: Thơm ngon ngọt dịu của đường.
VD4: Thịt tôm xốt cà chua.
- Nguyên liệu: 10 xuất.
- Tôm: 300 g.
- Thịt nạc vai: 200 g.
- Cà chua: 100 g.
- Dầu, mắm muối, hành, thì là.

;’
Cùng phối hợp với các cô trên lớp động viên các cháu ăn hết xuất và
cùng tham gia tổ chức giờ ăn cho các cháu tham khảo ý kiến đòi hỏi các cháu
“Hôm nay các cháu ăn món này có ngon không, chúng mình có thích không”
để cùng điều chỉnh thực đơn cho phù hợp.
VD: Đối với các cháu không tăng cân, ăn ít, ăn chậm thì ngồi riêng một
bàn, cô động viên khuyến khích các cháu ăn hết xuất.
Còn đối với các cháu béo phì thì giảm chất bột đường như cơm và tăng
cường vận động.

20
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Nguyễn Thị Thủy


Kết hợp với gia đình tôi tuyên truyền, phổ biến cho phụ huynh biết cách
chăm sóc chế biến thức ăn cho con mình hợp lý, khoa học, biết sử dụng các
loại thức ăn bổ sung chất vi lượng phối hợp nhiều loại thực phẩm với nhau và
các loại thực phẩm nhằm giúp trẻ phát triển chiều cao.
V. Kết quả đạt được.
Nhờ sự nỗ lực của bản thân, lòng yêu nghề hay tìm tòi các cách chế biến
món ăn kết hợp với các biện pháp khoa học như trình bày ở trên, tôi cùng các
chị em trong tổ bếp làm việc với tinh thần trách nhiệm cao đã hoàn thành tốt
công việc nuôi dưỡng của mình cũng như tiêu trí của trường đã đề ra đó là:
Thực hiện “Bếp ăn 5 tốt”.
- Quản lý nuôi dưỡng tốt.

THỰC HIỆN ĐỀ TÀI NÀY
Stt
1
2

Thử nghiệm
Số trẻ tại lớp
Số trẻ phát triển

KQ trước

Tỷ lệ

KQ thử

Tỷ lệ

thử nghiệm
190

%
95.5

nghiệm
208

%
96.7

164

Số trẻ béo phì

22
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Nguyễn Thị Thủy


5
6
7
8

Số trẻ thấp còi
Tỷ lệ calo đạt
Trẻ ăn hết xuất
Ăn các loại thức

35
252
174

17.6
86.2
95.6

30

lắng nghe ý kiến của các cấp lãnh đạo, các chị em đồng nghiệp và các sách nấu
ăn xem trên báo chí truyền thông khoa học về chăm sóc nuôi dưỡng trẻ. Luôn
23
-----------------------------------------------------------
---------------------------------------------------

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Nguyễn Thị Thủy


tham khảo thực đơn của các trường bạn để điều chỉnh thực đơn cho hợp lý, cân
đối phù hợp với giá cả thị trường để trẻ được ăn ngon miệng, hết xuất.
- Được sự tín nhiệm của các chị em trong tổ nuôi và Ban giám hiệu nhà
trường, tôi rất vinh dự và tự hào đã được đi dự thi cô nuôi giỏi cấp huyện. Qua
đợt thi này tôi cũng học hỏi được ở các trường bạn một số thực đơn cho các
cháu và cách chế biến món ăn ngon, từ đó cũng rút ra được nhiều kinh nghiệm
cho bản thân.
- Để nâng cao chất lượng chế biến món ăn ngon cho trẻ,tôi đã sử dụng 4
biện pháp nói trên và đã được áp dụng tại trường Mầm non Mỹ Hưng.
+ Biện pháp 1: Xây dựng thực đơn phù hợp theo mùa.
+ Biện pháp 2: Cách lựa chọn thực phẩm sạch và an toàn.
+ Biện pháp 3: Kỹ thuật chế biến thức ăn đảm bảo VSATTP.
+ Biện pháp 4: Phối hợp tốt trong việc nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ.
Trên đây là những kinh nghiệm và một số biện pháp để chế biến món ăn
cho trẻ Mầm non mà bản thân tôi đã thực hiện và đạt được kết quả mà tôi
mong muốn. Mong các cấp trên và các chị em đồng nghiệp cùng đóng góp ý
kiến để tôi được hoàn thành bản sáng kiến kinh nghiệm này.
VII. Khuyến nghị đề xuất.
Tôi rất mong trường Mầm non Mỹ Hưng tạo điều kiện cho tôi được đi