Sáng kiến kinh nghiệm
Châu

Tác giả: Nguyễn Thị

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THẠCH THẤT
TRƯỜNG MẦM NON BÌNH YÊN A
_____________
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên đề tài: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
GIÁO DỤC ÂM NHẠC CHO TRẺ 24 – 36 THÁNG Ở TRƯỜNG
MẦM NON

Họ tên tác giả: NGUYỄN THỊ CHÂU
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị : Trường Mầm non Bình Yên A
Huyện Thạch Thất- TP Hà Nội

Năm học: 2014 – 2015
“Vì một thế giới trẻ thơ”

1


Sáng kiến kinh nghiệm
Châu

“Vì một thế giới trẻ thơ”

Tác giả: Nguyễn Thị



“Vì một thế giới trẻ thơ”

4


Sáng kiến kinh nghiệm
Châu

Tác giả: Nguyễn Thị

DANH MỤC VIẾT TẮT

“Vì một thế giới trẻ thơ”

5


Sáng kiến kinh nghiệm
Châu

Tác giả: Nguyễn Thị

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo duc âm nhạc cho trẻ 24 – 36 tháng
ở trường mầm non.
I/ CƠ SỞ LÝ LUẬN
Giáo dục Mầm non là giai đoạn đầu tiên của việc phát triển và hình thành
nhân cách con người. Đặt nền móng cho sự phát triển của trẻ và chuẩn bị tâm thế
hành trang cho trẻ bước vào trường Tiểu học. Có thể nói rằng sự phát triển trí tuệ

Trong chương trình giáo dục mầm non, bộ môn giáo dục âm nhạc là một bộ
môn nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích, là nguồn
hứng thú mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật và nó còn là phương tiện thiết thực
cho các hoạt động giáo dục. Có thể coi âm nhạc là một bộ phận không thể tách rời
với công tác chăm sóc, giáo dục trẻ.
Âm nhạc và vận động sáng tạo khi được giáo viên Mầm non sử dụng một
cách có mục đích, phù hợp sáng tạo sẽ hỗ trợ trẻ thu nhận kinh nghiệm tích cực và
tạo cảm giác hưng phấn, vui tươi. Giáo viên có thể chơi đàn guitar, organ hay bật
nhạc không lời êm dịu làm nhạc nền trong khi đang diễn ra các hoạt động khác cuả
trẻ ( giờ ăn, chơi ở các góc chơi, chơi ngoài trời, giờ tạo hình...). Ca hát và nghe
nhạc giúp trẻ duy trì tập trung, phấn khởi trong khi hoạt động. Trẻ thích hát theo lời
bài hát, hay đung đưa người theo tiếng nhạc có giai điệu êm dịu, vui tươi, nhộn
nhịp. Ngoài ra, giáo viên Mầm non sử dụng âm nhạc để ổn định lớp, nhóm, vào bài,
chuyển tiếp các phần trong giờ học hoặc chuyển từ hoạt động này sang hoạt động
khác để tạo sự hứng thú, thư giãn, gây sự chú ý cho trẻ.
Ý thức rõ vai trò của giáo dục âm nhạc cho nên hoạt động học “Giáo dục
âm nhạc” đã trở thành một hoạt động không thể thiếu được trong trường lớp Mầm
non và hơn nữa.Cùng với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, trong những năm qua,
bản thân tôi đã và đang cố gắng đi sâu tìm những biện pháp thích hợp nhằm nâng
cao chất lượng dạy và học cho hoạt động làm quen giáo dục âm nhạc. Giáo dục âm
nhạc không chỉ dừng lại ở việc cô dạy trẻ hát và hát cho trẻ nghe, mà phải tổ chức
hát, múa dưới nhiều hình thức và luôn đi cùng với đồ dùng, đồ chơi âm nhạc. Bên
cạnh đó, giáo dục âm nhạc luôn được thực hiện phù hợp với chế độ sinh hoạt cả
“Vì một thế giới trẻ thơ”

7


Sáng kiến kinh nghiệm
Tác giả: Nguyễn Thị


Sáng kiến kinh nghiệm
Châu
- Trẻ ngoan, đi học đều.

Tác giả: Nguyễn Thị

c) Đối với phụ huynh học sinh:
- Một số phu huynh đã nhận thức được việc học tập của con em mình nên đã
ủng hộ kinh phí, nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi.
d) Cơ sở vật chất:
- Là trường đạt chuẩn nên cơ sở vật chất đầy đủ, phòng học thoáng mát,
trường lớp khang trang , sạch sẽ.
- Lớp được chọn là lớp điểm, có góc âm nhạc phù hợp, sáng tạo. Có đủ diện
tích cho trẻ hoạt động.
2. Khó khăn:
a. Đối với giáo viên:
- Có ít kinh nghiệm trong giảng dạy.
- Khi tổ chức các hoạt động còn chưa linh hoạt.
- Chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ diễn ra thường xuyên, liên tục, để bám sát
vào các hoạt động trên thì giáo viên có ít thời gian làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo.
b. Đối với trẻ:
- Đa số trẻ chưa học qua chương trình 18-24 tháng nên khả năng nhận thức
còn hạn chế .
- Khả năng phát âm của trẻ còn chưa rõ ràng nên việc thể hiện bài hát chưa
cao.
- Vì các cháu bắt đầu đi học nên còn nhút nhát, khóc nhiều, chưa mạnh dạn hát
và biểu diễn trước đám đông nên việc giúp trẻ tự tin và mạnh dạn hơn cần có biện
pháp và có thời gian.
c. Đối với phụ huynh học sinh:


Trung
bình
số
%
trẻ

số
trẻ

%

Yếu

số
trẻ

%

số
trẻ

%

3

12

4


5

20

8

32

10

40

3

12

6

24

8

32

8

32

V/ NHỮNG BIỆN PHÁP KHI THỰC HIỆN
1. Nắm được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ.

Miệng em nói bi bô
Biết chào ông chào bà
Biết chào cha chào mẹ
Em đến trường chào cô
Hay như bài: “ Búp bê”
Em búp bê
Rất đáng yêu
“Vì một thế giới trẻ thơ”

11


Sáng kiến kinh nghiệm
Châu
Bé tí teo

Tác giả: Nguyễn Thị

Không khóc nhè

2.Tạo môi trường học tập để kích thích trẻ tham gia hoạt động âm nhạc.
Giáo dục âm nhạc là hoạt động nghệ thuật được trẻ mẫu giáo rất yêu thích.
Đây là loại hình được xem như phương tiện để thực hiện các hoạt động giáo dục
một cách hiệu quả ở trường Mầm non.
Do đặc diểm tâm sinh lý lứa tuổi nhà trẻ, các cháu tuy còn nhỏ tuổi nhưng rất thích
cái đẹp, mầu sắc sặc sỡ, mới lạ. Để tiến hành hoạt động âm nhạc cần tạo ra một môi
trường âm nhạc là rất cần thiết. Vì vậy tôi luôn cố gắng tạo nhiều đồ dùng, đồ chơi
đẹp, hấp dẫn, trang trí xung quanh lớp để trẻ có điều kiện để thể hiện khả năng âm
nhạc của mình, trẻ có thể làm quen, ôn luyện, củng cố và vận dụng phát triển những
khả năng âm nhạc qua các trò chơi, làm phát triển khả năng sáng tạo của trẻ.

vận động theo nhạc biểu diễn một mình hay cùng một nhóm bạn một cách thích
thú.
Và điều quan trọng hơn nữa để tạo hứng thú cho trẻ hoạt động âm nhạc thì phải
chuẩn bị rất nhiều loại nhạc cụ, băng đĩa nhạc mầm non thuộc các chủ đề để bật
cho trẻ nghe trong góc, các trang phục được sắp xếp một cách khoa học ở góc âm
nhạc để trẻ dễ sử dụng, nhưng để có nhiều đồ dùng phong phú thì giáo viên phải
tận dụng những nguyên vật liệu phế thải sẵn có dễ tìm để cô và trẻ có thể tự tạo ra
các dụng cụ âm nhạc hay trang phục biểu diễn.
* Ví dụ: Tôi đã tận dụng những vỏ hộp sữa bột để làm trống cơm, những mảnh xốp
màu và giấy gói quà sinh nhật làm những chiếc quạt múa, những lon bia, vỏ thạch
làm sắc xô cho trẻ gõ, giấy báo cũ bản rộng cắt thành những trang phục để trẻ biểu
diễn.
Từ những đồ dùng tự tạo của cô, trẻ nhìn vào đó trẻ sẽ cảm thấy rất hứng thú
càng muốn được tham gia hoạt động âm nhạc.

“Vì một thế giới trẻ thơ”

13


Sáng kiến kinh nghiệm
Tác giả: Nguyễn Thị
Châu
Bên cạnh việc tạo môi trường cho trẻ hoạt động âm nhạc trong lớp ở góc nghệ
thuật thì môi trường ngoài lớp học cũng rất quan trọng đối với trẻ như góc thiên
nhiên, sân vườn trường, trong giờ đón trả trẻ, giờ thể dục sáng…
* Ví dụ: Ở góc thiên nhiên: Cô có thể tổ chức cho trẻ quan sát chậu hoa, cách chăm
sóc hoa, trẻ có thể vừa quan sát vừa hát bài “ Hoa trong vườn”( dân ca Thanh Hoá)
Hay hình ảnh minh họa cho trẻ có thể từ mình soi gương và hát kích thích trẻ hoạt
động tích cực hơn. Bởi vậy, cho nên việc tạo môi trường phù hợp, thoải mái không

dùng khác nhau.
Ví dụ: Nắp sữa làm trống lắc, muỗng gõ, vỏ lon bia làm xắc xô, … và chú ý trang
trí đa dạng màu sắc để thu hút trẻ.
- Để làm trang phục cho trẻ, tôi dùng các ống hút, mút bitis, giấy, lá cây tạo nhiều
kiểu trang phục lạ mắt.
Ví dụ: Dùng giấy báo hay những loại giấy phế liệu có kích cỡ lớn, tạo điều kiện
cho trẻ sáng tạo những kiểu áo, váy…Phục vụ vũ hội hoá trang, nhảy múa tự do.
Mặt khác giáo viên cần quan tâm sưu tầm thể hiện phong phú các thể loại băng
nhạc thiếu nhi, mầm non, nhạc cổ điển…Các loại nhạc cụ dân tộc và một số đồ
dùng khuyến khích trẻ sáng tạo trong vận động theo nhạc như: Khăn, cờ đuôi nheo,
vòng đeo tay, những con rối, con búp bê bằng vải hay thú nhồi bông làm bạn nhảy
cùng trẻ.
Tất cả những đồ dùng đồ chơi trên đều phải ở trạng thái mở, trẻ dễ dàng lấy và
sử dụng để kích thích tính tò mò ham hiểu biết lôi cuốn trẻ vào góc chơi âm nhạc
một cách hào hứng, thoải mái.
Ví dụ: Dạy trẻ vận động minh hoạ bài: “ Em thích làm chú bộ đội”. Tôi cho cả lớp
đội mũ chú bộ đội được cắt từ những tấm bìa cứng, khi cho trẻ lên biểu diễn cho trẻ
mặc trang phục của chú bộ đội được làm từ những tờ giấy màu xanh. Tôi nhận thấy
trên nét mặt vui tươi, hồ hởi của mỗi trẻ. Trẻ vui sướng ngỡ mình là chú bộ đội vác
súng bước đi hùng tráng. Trẻ được thể hiện tình cảm của mình đối với chú bộ đội.

“Vì một thế giới trẻ thơ”

15


Sáng kiến kinh nghiệm
Tác giả: Nguyễn Thị
Châu
Qua đó, giáo dục trẻ lòng biết ơn, sự kính trọng, yêu mến các chú bộ đội và sự

16


Sáng kiến kinh nghiệm
Tác giả: Nguyễn Thị
Châu
mẹ dành cho để đến trường, lúc này âm nhạc góp phần tác động rất lớn. Biết rằng
biện pháp này rất bình thường đối với tất cả giáo viên ở hầu hết các trường, huyện
nhưng một số giáo viên chưa biết chọn những ca khúc nào cho phù hợp và tôi đã
suy nghĩ, đưa ra một số bài hát rất lôi cuốn trẻ như : ca khúc “Em đi Mẫu giáo”
sáng tác Dương Minh Viên bởi vì bài hát có nhịp điệu vừa phải, sắc thái vui vẻ
trong lời ca : “ Nắng vừa lên em đi Mẫu giáo...
...mừng vui đón em vào trường...”
Rồi những bài “Cháu đi Mẫu giáo” của Phạm Thanh Hưng, bài “Trường
chúng cháu là trường Mầm non” của Phạm Tuyên. Hoà với khung cảnh thiên
nhiên, niềm phấn chấn đến trường của trẻ qua bài hát “Con chim hót trên cành
cây”. Rồi một ngày mới lại bắt đầu sôi động với âm thanh và màu sắc thiên nhiên
qua bài “Vui đến trường” của Hồ Bắc.
Ngoài ra, để tạo cho trẻ nề nếp trước khi vào lớp phải lễ phép, tự tin qua bài
“Lời chào buổi sáng” của Nguyễn Thị Nhung nhắc nhở cháu phải chào bố mẹ...
Cho trẻ nghe những bài trẻ có thể hát theo được như ở trên. Ngoài tác động
âm nhạc còn giúp trẻ làm quen, củng cố các bài trong chương trình trẻ phải học hát.
Còn có nhiều bài hát không cần trẻ phải hát được cũng tạo không khí vui vẻ khi đến
trường: “Đi học” của Bùi Đình Thảo, “Bài ca đi học” của Phan Trần Bảng không
chỉ giúp trẻ làm quen, nhận biết cuộc sống xung quanh mà còn chăm từng bữa ăn
giấc ngủ : “Cô giáo như mẹ hiền”, “Ngày đầu tiên đi học” của Nguyễn Ngọc
Thiện.
*Giờ hoạt đông góc:
- Cho trẻ chơi các góc mà mình yêu thích và theo chủ đề mình đang học.
Ví dụ: Trẻ chơi góc nghệ thuật giáo viên cho trẻ đóng vai là cô giáo các trẻ khác

bước đầu trẻ có khả năng phát triển về âm nhạc.
*Hoạt động chiều:
Cho trẻ tham gia một số hoạt động chiều như: Hát một số bài hát mới, đọc thơ,
đồng dao, giải câu đố, chơi một số trò chơi có âm nhạc kết hợp. Giúp trẻ hứng thú
và thoải mái sau 1 ngày học tập.
5. Giáo dục âm nhạc cho trẻ trên hoạt động chung ( tiết học)
“Vì một thế giới trẻ thơ”

18


Sáng kiến kinh nghiệm
Tác giả: Nguyễn Thị
Châu
Do đặc điểm của lứa tuổi Mẫu giáo việc giáo dục các cháu theo phương châm:
“Học mà chơi, chơi mà học”. Một giờ học giáo dục âm nhạc cô xây dựng theo các
cách khác nhau, mỗi giờ học chọn một phần trọng tâm chủ yếu trong một hoạt
động.
Ví dụ : - Trọng tâm là dạy hát thì nội dung chính là tập cho các cháu hát thuộc bài
hát, hát rõ lời, đúng nhạc. Còn nội dung kết hợp có thể là vận động theo nhạc, hay
trò chơi âm nhạc.
- Nếu trọng tâm là nghe hát thì phần nghe hát sẽ kéo dài hơn, chủ yếu là trẻ
được nghe cô hát, trẻ cảm nhận được tính chất, tình cảm của bài hát nên hưởng ứng
với những cảm xúc khác nhau. Và nội dung kết hợp sẽ là vận động theo nhạc hay
trò chơi âm nhạc.
- Nếu trọng tâm là vận động theo nhạc thì cô sẽ hướng dẫn trẻ sâu hơn cách
vận động theo bài hát đó, việc dạy trẻ vận động nhịp nhàng theo tiết tấu, nhịp điệu
âm nhạc không chỉ giúp trẻ cảm thụ âm nhạc mà còn giúp trẻ phối hợp các cử động
của các bộ phận trên cơ thể. Vận động theo nhạc tạo cho trẻ sự hoạt bát, nhanh
nhẹn, có tư thế đẹp, duyên dáng. Và nội dung kết hợp sẽ là nghe hát hoặc trò chơi

* Cô hát mẫu:
- Lần 1: Cô hát cùng nhạc.
+ Các con thấy bạn nhỏ trong bài hát đang làm gì?
+ Các con lắng nghe xem cô hát bài mà bạn nhỏ trong bài hát chào ai?
- Lần 2: Cô hát cùng nhạc.
+ À! Bài hát nói lên bạn nhỏ rất ngoan biết chào hỏi lễ phép.
- Lần 3: Cô hát cùng nhạc:
+ Giới thiệu nội dung bài hát: Cô vừa hát cho các con nghe bài hát nói về một bạn
nhỏ miệng nói bi bô đã biết chào ông bà và bố mẹ và đến trường chào cô. Đó cũng
là nội dung của bài hát “ Bé ngoan”
* Cô dạy trẻ hát:
- Cô bắt nhịp cho trẻ hát cùng cô 2-3 lần.
Trẻ hát lần 2, lần 3 cô cho trẻ hát cùng cô không có nhạc.
Trong khi trẻ hát cô lắng nghe và sửa sai cho trẻ nếu có.
Cách sửa:

“Vì một thế giới trẻ thơ”

20


Sáng kiến kinh nghiệm
Tác giả: Nguyễn Thị
Châu
+ Nếu trẻ hát sai về giai điệu: Cô hát mẫu trọn vẹn câu hát đó rồi bắt giọng cho trẻ
hát lại đến hết bài.
+ Nếu trẻ hát sai lời ca: Cô có thể đọc lại lời kết hợp hát mẫu rồi bắt giọng cho trẻ
hát lại câu sai và đến hết bài.
- Cô đan xen các hình thức tổ chức, lớp, tổ, nhóm.
HĐ2: TCÂN: Tai ai tinh

1. Ổn định tổ chức:
- Cô tập trung trẻ lại gần cô.
- Giới thiệu khách, cho trẻ chào khách.
- Cho trẻ chơi trò chơi: “Tập tầm vông”. Cô cho trẻ đoán :
+ Cái gì đây?
- À. Đúng rồi. Đó chính là xúc sắc đấy! Các con ạ bài hát xúc sắc xúc sẻ các con
đã được học rồi đấy. Và bây giờ cô con mình sẽ biểu diễn thật hay bài hát này nhé!
- Cô và trẻ hát. Hỏi trẻ tên bài hát ?
2. Nội dung chính:
HĐ1: Vận động minh họa bài: Xúc sắc xúc sẻ
( Nội dung trọng tâm)
* Cô vận động mẫu:
- Lần 1: Cô vận động cùng nhạc.
+ Cô vừa vận động bài hát gì?
- Lần 2: Cô vận động không nhạc, cô vận động chậm.
+ Cô đã vận động xong rồi. Cô thấy các bạn cũng đang rất muốn vận động
đấy! Nào bây giờ cô mời tất cả các con cùng hát và vận động cùng cô nhé!
* Cô cho trẻ vận động:
- Lần 3: Cô và trẻ vận động không nhạc:
- Lần 4: Cô và trẻ vận động cùng nhạc.
- Sau đó cô đan xen các hình thức tổ, nhóm, cá nhân, cả lớp lên thực hiện vận
động. (Cô chú ý sửa sai cho trẻ nếu có).
“Vì một thế giới trẻ thơ”

22


Sáng kiến kinh nghiệm
Châu
Cách sửa:



Sáng kiến kinh nghiệm
Tác giả: Nguyễn Thị
Châu
về âm nhạc, trông trẻ thật hồn nhiên dễ thương. Có thể cho trẻ mặc trang phục theo
bài hát, giúp trẻ biết trang phục của một số vùng miền theo nội dung bài hát. Khi
chọn bài hát nghe tôi chọn bài hát có nội dung phù hợp toát lên nội dung chính của
bài dạy hát.
Để tăng phần hấp dẫn của giờ học cho trẻ chơi trò chơi âm nhạc nhằm phát triển
năng khiếu, ôn luyện kiến thức kỹ năng cho trẻ về âm nhạc. Sự phản ứng âm thanh
khác nhau để phát triển khả năng nghe nhạc của trẻ. Cô hướng dẫn cách chơi rõ
ràng, cụ thể, dần dần nâng cao yêu cầu của trò chơi. Tôi cho số đông trẻ được tham
gia chơi, tôi nhận thấy một giờ hoạt động âm nhạc cần đảm bảo các nội dung: Ca
hát, vận động theo lời ca, trẻ được nghe hát và được chơi trò chơi âm nhạc. Trong
một tiết học được tổ chức thực hiện như trẻ được chơi với cô, được gần gũi trò
chuyện vơi cô, không gò bó trẻ. Về đội hình không cứng nhắc như trước đây, có thể
cho trẻ thay đổi nhiều đội hình khác nhau: Hình tròn, chữ u, tự do... để trẻ được
thoải mái hoạt động nhanh nhẹn. Trong giờ hoạt động âm nhạc cần cho trẻ làm
quen với một số bài hát khác, có nội dung phù hợp và phù hợp với lứa tuổi có thể
do cô sáng tác hoặc sưu tầm.
Trong giờ học tôi luôn tuyên dương kịp thời những cháu hát đúng, hát hay, vận
động thành thạo theo lời ca nhằm khuyến khích trẻ học tốt hơn. Tuyệt đối không
chê trẻ, tôn trọng trẻ, nhẹ nhà sửa sai đối với những trẻ thực hiện chưa đúng. Việc
dạy học phụ thuộc vào việc giáo dục. Do đó nội dung các bài dạy không chỉ đơn
thuần là một nội dung cần dạy cho trẻ mà còn là một phương tiện giáo dục. Vì vậy
tôi luôn quan sát và nhận xét xem trong quá trình học tập trẻ có hoạt động không?
Có thích thú không? Tìm hiểu nguyên nhân vì sao trẻ không hoà đồng chùng bạn
để có hướng tìm cách đưa trẻ hoà nhập với bạn bè, dân dần tôi thấy trẻ rất thích học
giáo dục âm nhạc.

cho trẻ biết từng loại dụng cụ và cho trẻ nghe âm thanh của các loại dụng cụ đó.
b. Trò chơi: “ Nghe giai điệu đoán tên bài hát”
Trò chơi giúp rèn luyện trí nhớ âm nhạc.
- Chuẩn bị: Một số các bài hát ngắn, trẻ đã thuộc, phù hợp với chủ đề.
- Cách chơi: Cô mở bản nhạc cho trẻ nghe và cho trẻ đoán tên bài hát đó.
c. Trò chơi làm quen với độ cao âm thanh như: “Meo mèo” ứng với cao độ “ Sol
Mì”. Trò chơi phân biệt được độ cao âm thanh của tiếng vịt kêu “ Cáp cáp cáp”
Cao hơn “Cạp cạp cạp”…..
“Vì một thế giới trẻ thơ”
25