Phần I
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật gắn bó mật thiết với đời sống con
người, nó có sức hấp dẫn kì lạ, có tác động mạnh mẽ, làm cho cuộc sống của
con người tốt đẹp hơn, trong sáng hơn. Âm nhạc còn được ví như những món ăn
tinh thần không thể thiếu được trong cuộc sống của trẻ mầm non. Bản chất của
âm nhạc là niềm vui lạc quan, yêu đời và đưa con người đến với những tình cảm
cao thượng. Đối với trẻ thơ, âm nhạc là nguồn sữa nuôi dưỡng tinh thần giúp
cho trẻ cảm nhận được cái đẹp, cái thiện, niềm vui, nỗi buồn. Giai điệu trầm
bổng, sự phong phú của âm hình tiết tấu, phong cách đa dạng của các thể loại
âm nhạc sẽ đưa trẻ vào thế giới cái đẹp một cách đầy hấp dẫn và lí thú. [1]
Âm nhạc là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh, phát triển
ngôn ngữ, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm.... Đối với trẻ mầm non, âm nhạc là
thế giới kì diệu đầy cảm xúc, trẻ có thể tiếp nhận âm nhạc ngay từ khi còn nằm trong
nôi, trẻ mầm non dễ xúc cảm, vốn hồn nhiên, ngây thơ, trong sáng nên tiếp xúc với
âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu. Thế giới âm thanh muôn màu sẽ tạo điều kiện
cho trẻ phát triển các chức năng tâm lí, năng lực hoạt động và sự hiểu biết. [2]
Âm nhạc có sức lay động tâm hồn mạnh mẽ, không có gì có thể đánh
thức tâm hồn con người bằng những âm thanh nhẹ nhàng, bay bổng của âm
nhạc. Khi nghe những bài hát ru, chúng ta như được trở lại thủa ấu thơ, nằm
trọn trong vòng tay của mẹ. Nghe những bài hát đồng dao như đang được chơi
đùa cùng lũ trẻ ở sân đình. Những bản hành khúc tạo khí thế hào hùng, mãnh
liệt đầy sức trẻ...Những hình tượng được phản ảnh trong giai điệu, lời ca của
tác phẩm sẽ nuôi dưỡng tâm hồn trẻ và từ nhận thức khách quan đó dần đi vào
chiều sâu thế giới chủ quan của trẻ. Âm nhạc giáo dục tình cảm thẩm mĩ cho
trẻ, trong đó có cái đẹp về cách giao tiếp, ứng xử với bạn bè, cô giáo, ông bà,
cha mẹ và cộng đồng. [2]
Âm nhạc không chỉ đơn thuần giáo dục thẩm mĩ, đạo đức mà con thúc
đẩy sự phát triển trí tuệ của trẻ, âm nhạc giúp trẻ phát triển trí nhớ. Trí nhớ âm
nhạc là khả năng thu nhận, ghi nhớ và trải nghiệm.

biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ nhà trẻ 24 – 36 tháng
tuổi trường mầm non Tân Phúc huyện Lang Chánh tỉnh Thanh Hóa”
2. Mục đích nghiên cứu:
Thông qua các hoạt động giáo dục âm nhạc giúp trẻ phát triển khả năng cảm
thụ âm nhạc, phát triển kĩ năng nghe, nói, kĩ năng hát, vận động theo nhạc và kĩ
năng sử dụng dụng cụ âm nhạc, kĩ năng chơi trò chơi âm nhạc...Ngoài ra việc
nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc còn giúp cho trẻ phát triển tình cảm, tính
thẩm mĩ, tính linh hoạt sáng tạo, giúp trẻ trở nên yêu cuộc sống, yêu thiên nhiên,
con người và yêu cảnh vật xung quanh.
3. Đối tượng nghiên cứu:
Nghiên cứu về những biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc
cho trẻ nhà trẻ 24 – 36 tháng tuổi tại trường mầm non Tân Phúc huyện Lang
Chánh tỉnh Thanh Hóa.
4. Phương pháp nghiên cứu:
2


- Tham khảo tài liệu về bộ môn giáo dục âm nhạc
- Phương pháp trao đổi với phụ huynh.
- Khảo sát trẻ thực tế ở lớp về kĩ năng nghe, kĩ năng hát, kĩ năng sử dụng
dụng cụ âm nhạc và kĩ năng vận động của trẻ
- Phương pháp đàm thoại.
- Phương pháp quan sát.
- Phương pháp thống kê và xử lí số liệu.
Phần II
NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1. Cơ sở lý luận
Trong các hoạt động giáo dục ở trường mầm non, âm nhạc là một bộ môn
nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích và thu hút trẻ
nhiều nhất, là nguồn cảm hứng mạnh mẽ phát huy tính sáng tạo của trẻ. Âm nhạc

tuổi để giúp trẻ được phát triển một cách tốt nhất.
2. Thực trạng:
Trường mầm non Tân Phúc là một trường nằm trong vùng 135 – vùng
kinh tế đặc biệt khó khăn, nhưng luôn đi đầu trong các phong trào thi đua và đạt
nhiều thành tích cao. Là giáo viên được phân công phụ trách nhóm trẻ 24 – 36
tháng tuổi tại khu chính, trong năm học qua, được sự quan tâm, giúp đỡ của
BGH, chị em đồng nghiệp trong nhà trường, đặc biệt là sự quan tâm chỉ đạo sát
sao của PGD & ĐT, phụ huynh học sinh về vật chất cũng như tinh thần giúp tôi
có động lực để thực hiện đề tài này.
a) Thuận lợi:
Trường rộng rãi, khang trang, trong lớp được bố trí ngăn nắp, gọn gàng,
sạch đẹp khoa học. Nhà trường đã có phòng âm nhạc riêng, có đầy đủ loa,
đài, đàn...
Đa số phụ huynh nhiệt tình, quan tâm tạo mọi điều kiện giúp đỡ giáo viên
trong việc làm đồ dùng, đồ chơi âm nhạc cho trẻ.
Nguồn nguyên liệu sẵn có của địa phương rất dồi dào, đã góp phần không
nhỏ trong việc thu thập nguyên vật liệu làm đồ dùng, đồ chơi, dụng cụ âm nhạc
phục vụ cho các hoạt động của cô và trẻ.
Được sự ủng hộ và giúp đỡ nhiệt tình của các đồng chí giáo viên trong
quá trình tôi thực hiện đề tài này
b) Khó khăn:
Bản thân không biết sử dụng đàn. Đồ dùng, dụng cụ âm nhạc cho trẻ hoạt
động tại lớp còn hạn chế, chưa phong phú.
Đa số trẻ nhút nhát, chưa mạnh dạn, không dám thể hiện mình.
Trẻ phát âm chưa rõ ràng mạch lạc nên ảnh hưởng lớn đến kĩ năng hát
đúng lời, đúng giai điệu.
Một số phụ huynh còn chưa thực sự quan tâm đến vấn đề học môn âm
nhạc của trẻ. Hầu hết số trẻ là người dân tộc nên số cháu nói tiếng địa phương
còn nhiều, nhiều cháu còn nói ngọng, nói không đủ câu.
c) Khảo sát

2
20
8
80
đúng giai điệu
Kỹ năng vận động theo
3
10
3
30
7
70
nhạc
4 Trẻ hứng thú hoạt động
10
3
30
7
70
5 Kỹ năng chơi trò chơi
10
4
40
6
60
Qua bảng khảo sát cho thấy:
Trẻ chưa đạt ở các kĩ năng còn chiếm tỷ lệ cao: 67,5%.
Còn nhiều trẻ chưa hứng thú hoạt động chiếm: 70%
3. Biện pháp thực hiện:
Biện pháp 1: Xây dựng góc nghệ thuật khoa học, đẹp, bổ sung dụng cụ

cảm xúc mới lạ, vui tươi, từ đó giúp trẻ mạnh dạn, tự tin hơn, phát triển khả
năng sáng tạo cũng như nói năng ứng xử của trẻ lưu loát hơn.

Hình ảnh: Góc nghệ thuật trong lớp
Biện pháp 2: Quan tâm đến từng cá nhân, nhóm trẻ và chú ý sửa sai cho trẻ
Trẻ đến lớp với nhiều đặc điểm, khả năng phát triển và tính cách khác nhau,
nhiều trẻ có năng khiếu về âm nhạc, trẻ có thể hát và vận động đúng những bài
hát nhưng ngược lại có những trẻ lại nhút nhát, không dám thể hiện mình và
không có năng khiếu cảm thụ âm nhạc. Vì vậy, tôi đã chia trẻ thành các nhóm với
từng đặc điểm hạn chế khác nhau như nhóm trẻ có khả năng cảm thụ âm nhạc,
khả năng hát, vận động và những nhóm trẻ đang còn hạn chế về các kĩ năng...
Sau khi phân trẻ ra thành các nhóm, tôi lên kế hoạch cụ thể cho từng nhóm
đối tượng với mục đích trẻ sẽ được quan tâm, bổ sung đúng những gì còn hạn
chế, nhằm giúp trẻ phát triển tốt nhất về các kĩ năng âm nhạc.

6


Hình ảnh: Trẻ đang hoạt động theo nhóm
Với nhóm trẻ hạn chế về kĩ năng hát, hay bị ngọng, nhầm từ, tôi thường xuyên trò
chuyện, hát mẫu một cách chậm rãi từng câu, từng từ để trẻ có thể nghe và hát lại một
cách rõ ràng, đúng giai điệu. Hoặc với nhóm trẻ có khả năng hát và vận động tốt, tôi
tạo điều kiện cho trẻ được thể hiện mình, được giao lưu với các nhóm khác một mặt
giúp trẻ ngày càng tự tin và hình thành các kĩ năng được tốt hơn, mặt khác chính trẻ sẽ
giúp các bạn trong các nhóm thấy mạnh dạn, tự tin và thể hiện được tốt hơn.

Hình ảnh: Cô cho trẻ hát trước các bạn
7



động một cách tích cực nhất, làm thế nào để không làm thay đổi nội dung mà
vẫn thu hút trẻ. Mà trẻ nhỏ thường thích rất nhanh nhưng cũng chán rất nhanh.
Chính vì vậy, tôi đã thường xuyên thay đổi các hình thức tổ chức mới lạ, tổ chức
dưới dạng câu lạc bộ, trò chơi, hội thi,…Tôi còn thay đổi nhiều đội hình khác
nhau như: Hình tròn, vòng cung, tự do,…để trẻ được thoải mái hoạt động, không
gò bó trẻ, trong khi đó trẻ còn được chơi với cô, được gần gũi với cô hơn.
Ví dụ: Hoạt động: Âm nhạc
Chủ đề: Những con vật đáng yêu
Chủ đề nhánh: Những con vật nuôi trong gia đình
Đề tài: - Dạy hát: “Một con Vịt”
- Trò chơi: “Gà gáy, Vịt kêu”
Đối tượng: Trẻ nhà trẻ 24 – 36 tháng tuổi.
Thời gian: 12 – 15 phút
I. Mục đích – yêu cầu:
1. Kiến thức:
- Trẻ nhớ tên bài hát, tên tác giả
- Trẻ thuộc và hát đúng giai điệu của bài hát "Một con vịt"
- Trẻ biết chơi trò chơi cùng cô.
2. Kỹ năng:
- Phát triển ngôn ngữ cho trẻ
- Rèn luyện kỹ năng hát đúng lời, kỹ năng nghe và cảm thụ âm nhạc của trẻ.
3. Thái độ:
- Trẻ hứng thú tham gia hoạt động
- Giáo dục trẻ chăm sóc yêu thương các con vật nuôi.
II. Chuẩn bị:
- Đồ dùng của cô: Mũ múa, trang phục, nhạc đàn.
- Đồ dùng của trẻ: Trang phục, quần áo, đầu tóc gọn gàng cho trẻ
- Địa điểm: Lớp học.

9

- Bây giờ cô mời các con hãy hát thật hay bài hát
“một con vịt” cùng cô nào!
- Cả lớp hát lần 1
- Cả lớp hát lần 2 đi vòng quanh về chỗ ngồi.
- Các con vừa hát xong bài hát gì?

Hoạt động của trẻ
- Trẻ chơi

- “3 chú Vịt nhỏ”
- con Vịt

- Trẻ lắng nghe cô hát
- “1 con Vịt”
- Nhạc sĩ Kim Duyên
- Trẻ lắng nghe cô giảng
nội dung bài hát.

- Trẻ hát cùng cô

- Một con vịt
10


- Do ai sáng tác?
* Giáo dục: Trẻ biết yêu quý các con vật, chăm
sóc con vật nuôi trong gia đình.
- Mời từng tổ lên hát.
- Mời nhóm trẻ lên hát
- Mời cá nhân trẻ lên hát.

hoạt động.
Ví dụ: Trong giờ thể dục sáng, cô cho trẻ tập bài tập kết hợp lời ca như:
Tiếng chú gà trống gọi; Bé tập thể thao; Ồ sao bé không lắc...

Hình ảnh: Trẻ tập thể dục sáng với nhạc bài “con gà trống”
12


Ví dụ: Trong giờ học tạo hình, bé tập di màu, tập vẽ, cô lựa chọn những bài
hát hoặc những bản nhạc không lời có tiết tấu và âm điệu nhẹ nhàng, phù hợp
với nội dung bài học để trẻ có thể vừa lắng nghe, vừa cảm nhận được các giai
điệu của bài hát lại vừa có thể tạo hứng thú để trẻ vẽ hoặc tô màu một cách tích
cực nhất, đem lại hiệu quả cao nhất.

Hình ảnh: Trẻ đang học tô màu kết hợp với nhạc
c) Trong giờ hoạt động ngoài trời:
Sau giờ học buổi sáng là lúc cô cho trẻ tham gia các hoạt động ngoài
trời, việc tổ chức cho trẻ hát và trò chuyện về bài hát để ổn định trẻ, cô có
thể cho trẻ nghe những bài hát, bản nhạc phù hợp với nội dung buổi tham
quan, dạo chơi.
Ví dụ: Cho trẻ quan sát cây xanh ở sân trường, cô cho trẻ nghe bài hát
“em yêu cây xanh”, điều đó vừa làm tăng không khí của buổi dạo chơi, vừa
giúp trẻ có thể nghe nhạc, hát theo nhạc nhằm mục đích phát triển tai nghe
và khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ.
Đưa âm nhạc vào các buổi hoạt động dạo chơi ngoài trời tôi thấy trẻ rất
vui, hứng thú, một mặt giúp cho hoạt động được nhẹ nhàng và thoải mái.
Một mặt giúp trẻ làm quen với bài hát mới, củng cố lại bài hát đã học, từ đó
trẻ tự tin thể hiện cảm xúc trong giờ hoạt động âm nhạc.
13


và còn tác động trực tiếp đến tâm hồn trẻ, làm cho trẻ cảm thấy yêu đời, yêu
âm nhạc và yêu những bài hát ru. Vì vậy, trước giờ đi ngủ chính là thời điểm
tốt để cho trẻ cảm nhận được âm nhạc, cảm nhận được giai điệu êm ái của
âm nhạc và cũng là thời điểm để các kĩ năng âm nhạc của trẻ được phát triển
tốt hơn.

15


Hình ảnh: Cô giáo hát ru cho trẻ ngủ
f) Giờ hoạt động chiều
Sau giờ ngủ trưa, cô có thể cho trẻ nghe và hát những bài hát có tính chất
vui vẻ, nhộn nhịp. Thời gian nghe có thể không nhiều nhưng lại có tác dụng giúp
trẻ tỉnh táo hơn để tham gia vào các hoạt động buổi chiều như ăn quà chiều, ôn
bài, chơi tự do, nêu gương cắm cờ và chờ bố mẹ đón về. Hay trong một số buổi
hoạt động chiều tôi cho trẻ làm quen với bài hát mới, chơi một số trò chơi âm
nhạc
Như vậy, ở trường mầm non nói chung và lớp nhà trẻ nói riêng, từ lúc đến
trường cho đến khi bố mẹ đón về, âm nhạc luôn luôn xuất hiện bên trẻ, tạo không
khí tươi mới. Âm nhạc là chu kì thời gian, là nhịp sống hàng ngày của trẻ, làm cho
trẻ thêm linh hoạt, tươi vui. Âm nhạc thực sự là người bạn thân của trẻ thơ [2]
Biện pháp 5: Kết hợp với phụ huynh trong việc ôn luyện, tạo cơ hội
để trẻ được hát
Trẻ đến trường được ăn, được chơi, được ngủ và học các hoạt động
giáo dục trong đó có hoạt động giáo dục âm nhạc. Trẻ được học một cách bài
bản, khoa học dưới sự hưỡng dẫn của cô, nhưng để kết quả của hoạt động
giáo dục được cao hơn thì cần có sự phối hợp của phụ huynh trong quá trình
chăm sóc và dạy trẻ ở nhà. Vì vậy, tôi thường xuyên trao đổi bàn bạc với phụ
huynh để trẻ được hát, được nghe hát ở tại ngôi nhà của mình. Thay vì cho
16

Kết quả
Tổng số
Đạt
Chưa đạt
trẻ được
khảo sát Số trẻ % Số trẻ %

1

Kỹ năng nghe
10
9
90
1
10
Kỹ năng hát đúng lời,
2
10
8
80
2
20
đúng giai điệu
Kỹ năng vận động theo
3
10
7
70
3
30

sẽ góp phần tích cực vào việc phát triển thể chất, phát triển trí tuệ cho trẻ.
Trong quá trình thực hiện các biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục môn
âm nhạc lớp nhà trẻ 24 – 36 tháng tại trường Mầm non Tân phúc, tôi rút ra một
số kinh nghiệm sau:
Thứ nhất: Giáo viên phải thực sự yêu mến trẻ, nhiệt tình, sáng tạo, năng
động trong mọi mặt, và nhất là phải nắm vững kiến thức cũng như phương pháp
tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng theo hình thức đổi mới.
Thứ hai: Thường xuyên chú ý, sửa sai cho trẻ, tạo cơ hội để trẻ được thể
hiện mình.
Thứ ba: Lên kế hoạch hoạt động âm nhạc của lớp phù hợp với lứa tuổi.
18


Thứ tư: Thường xuyên bổ xung đồ dùng, dụng cụ âm nhạc đầy đủ để thu hút
trẻ vào hoạt động.
Thứ năm: Thường xuyên học hỏi, trao đổi với những giáo viên có năng
khiếu, có những tiết dạy giỏi về môn Âm nhạc.
Thứ sáu: Bản thân tự trau dồi, tự học hỏi cách sử dụng những dụng cụ phục
vụ cho hoạt động âm nhạc như loa, đài, đàn...
Thứ bảy: Thường xuyên trao đổi với phụ huynh về những vấn đề có liên
quan đến môn Âm nhạc của trẻ để phụ huynh nắm rõ và phối hợp với giáo viên
dạy tốt hơn. Khuyến khích phụ huynh tạo cơ hội để trẻ được hoạt động ở nhà.
Trên đây là một số kinh nghiệm mà tôi đã đúc rút được sau quá trình thực hiện
đề tài, rất mong được sự góp ý của Ban giám hiệu và chị em đồng nghiệp.
2. Kiến nghị
Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài, bản thân tôi mạnh dạn đề
nghị với tổ chuyên môn Phòng giáo dục tham mưu với lãnh đạo các cấp tạo điều
kiện cho giáo viên mầm non được tham gia các lớp học đàn
Đối với nhà trường cần tham mưa với các tổ chức xã hội, các cấp lãnh đạo hỗ
trợ một phần kinh phí giúp phụ huynh làm ra những đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trẻ