Bài 18 : Tuần 18
Văn bản Tiết 69-70
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp học sinh hiểu được :
Hiểu được nội dung, ý nghóa “ Bài học đường đời đầu tiên “, nắm được những đặc
sắc trong nghệ thuật miêu tả và kể chuyện của bài văn.
II. CÁC BƯỚC LÊN LỚP :
1. Ổn đònh lớp
2. Kiểm tra bài cu õ : ( kiểm tra tập + SGK )
3. Bài mới
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY :
:BÀI GIẢNG
Giáo viên mời học sinh đọc phần chú
thích SGK trang 8,9
Giáo viên giải thích ngắn gọn và tác giả
Tô Hoài và tác phẩm “ Dế mèn phiêu lưu ký “
HS đọc văn bản.
GV giải nghóa từ khó : mẫm, hủn, hoẳn, cà khòa,
xốc nổi, trònh thượng, ăn xổi ở thì, . . . . .
(4) Nhân vật chính trong truyện là ai ? Lời tả và
dáng, hành động của mình đã bộc lộ những nét
gì trong tính cách của dế mèn ?
=>(4) Em thấy hình ảnh của dế mèn trong bài
văn đẹp và chưa đẹp ở điểm nào về ngoại hình,
tính nết ?
Vậy thì sự mâu thuẫn giữa ngoại hình và
tính nết ấy đã đem lại điều gì ?
HS đọc đoạn “ Tín tôi hay nghòch ranh. . . đầu
tiên “
(4 )Hãy thử so sánh hành động và thái độ của dế
mèn trước và sau khi trêu chò Cốc ?
– Đầu to rất bướng
– Hai cái răng đen nhánh
– Râu dài rất đỗi hùng dũng
-> Chàng dế thanh thanh niên cường
tráng, đẹp trai và ưa nhìn
b) Hành động :
– Dàm cà khòa với bà con trong
xóm.
– Quát mấy chò cào cào.
– Ngứa chân đá anh Gong vó.
–> Tính hung hăng, khinh thường,
ngạo mạn đối với mọi người.
2/ Bài học đường đời đầu tiên :
(4) Kết quả việc làm trên của dế mèn?
(4) Qua câu chuyện ấy dế mèn đã rút ra được
bài học đường đới đầu tiên cho mình. Bài học
đó là gì ?
(4) Em hãy cho biết biện pháp nghệ thuật được
sử dụng chủ yếu trong bài? Em có nhận xét gì
* Dặn dò :
- Học phần ghi nhớ
- Soạn bài “ Sông nước Cà Mau “
3
Tuần 18
Tiết 71
PHÓ TỪ
PHÓ TỪ
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp Học sinh
- Nắm được khái niệm phó từ ;
- Hiểu và nhớ được các loại ý nghóa chính của phó từ ;
- Biết đặt câu có chứa phó từ để thể hiện các ý nghóa khác nhau.
II. CÁC BƯỚC LÊN LỚP :
1/ Ổn đònh lớp :
2/ Kiểm tra bài cũ :
(4) Tóm tắt văn bản “ Bài học đường đời đầu tiên “ ?
(4) Nêu ghi nhớ của truyện ?
(4) Giới thiệu ngắn gọn tác giả – tác phẩm ?
3/ Bài mới :
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
BÀI GHI
HS đọc bài tập 1/SGK
HS xác đònh những từ in đậm.
(4) Theo em những từ in đâm ấy bổ sung ý nghóa
giữa thành tố chính, thành tố phụ của cụm tính từ,
cụm độnng từ và cụm danh từ
số từ + danh từ + chủ từ
lượng từ
HS đọc và quan sát 1,2 trang 13
Đọc phần ghi nhớ SGK trang 14
Hướng dẫn cho HS tự điền vào các vò trí chính xác
mà phó từ đã biểu thò ( về nghóa ) –> và ô, trang 13.
+ Phó từ chỉ sự quan hệ thời gian : đã, đang, từng
mới, sắp, sẽ,. . . . .
+ Phó từ chỉ sự tiếp diễn tương tự : cũng,đều, vẫn,
cứ, còn, nữa, cùng, . . . .
+ Phó từ chỉ mức độ : rất, lắm, quá, cực kỳ, khá,.
+ Phó từ phủ đònh, khẳng đònh : không, chẳng, chưa,
có,. . . .
+ Phó từ cầu khiến : hãy, đừng, chớ,. . . .
+ Phó từ chỉ kết quả và hướng : mất, được, ra, đi,..
+ Phó từ tần số : thường, năng, ít, hiếm, luôn, luôn
luôn , thường thường,. . . .
+ Phó từ hình thái, đánh giá : vụt, bỗng, chợt, đột
nhiên, thình lình, thoắt,. . . .
=> HS ghi phần ghi nhớ
5
III. BÀI TẬP
Bài tập 1 :
a)- Thế là mùa xuân mong ước đã đến ( đã – phó từ chỉ quan hện thời gian )
– Trong không khí không còn ngửi thấy hơi nước lạnh lẽo [……]. (Không –phó từ chỉ sự
phủ đònh; còn – phó từ chỉ sự tiếp diễn tương tự )
– Cây hồng bì đã cởi bỏ hết những cái áo lá già đen thui. (đã – phó từ chỉ quan hệ
thời gian ).
3/ Bài mới :
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
BÀI GIẢNG
- Giáo viên dùng văn bản “ bài học đường đời
đầu tiên” tìm dẫn chứng
- HS đọc phần tìm hiểu bài ( 3 tình huống ở
SGK trg15 )–> HS trả lời.
(4) Hãy tìm những chi tiết, từ ngữ, miêu tả hình
dế mèn và dế choắt ?
(4) Em có nhận xét gì về hình ảnh của 2chú dế
vừa được miêu tả đó ?
(4) Em có nhận xét gì về lời văn miêu tả của tác
giả Tô Hoài ?
BÀI GHI
I. TÌM HIỂU BÀI :
SGK trg 15
* Văn bản “ Bài học đường đời
đầu tiên “
*Dế mèn :
- Chành dế thanh niên cường
tráng
- Đôi càng mẫm bóng, những cái
vuốt ……cứng dần và nhọn
- Đôi cánh dài và kín xuống tận
chấm đuôi cả người rung rinh
HS luyện viết 1 đoạn văn theo yêu cầu :
• Tả cảnh mùa hè đến.
• Khuôn mặt người Mẹ của em
Dặn dò :
+ Học ghi nhớ
+ Tập viết đoạn văn miêu tả
+ Chuẩn bò bài “ Sông nước Cà Mau “
soạn bài Đoàn Giỏi
RÚT KINH NGHIỆM
8
Bài 19
Bài 19 : Tuần19
Vănbản Tiết 73-74
SÔNG NƯỚC CÀ MAU
SÔNG NƯỚC CÀ MAU
– ĐOÀN GIỎI –
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
- HS cảm nhận sự phong phú và độc đáo của thiên nhiên, sông nước vùng Cà Mau.
- HS nắm được nghệ thuật miêu tả và thuyết minh về cảnh sông nước trong bài văn
của tác giả.
II. CÁC BƯỚC LÊN LỚP :
1/ Ổn đònh lớp :
2/ Kiểm tra bài cũ :
(4) Thế nào là miêu tả ?
(4) Hày miêu tả lại hình ảnh của dế mèn ?
3/ Bài mới :
9
giải thích, thuyết minh. Em hãy chỉ ra đoạn văn
có chức năng trên trong bài văn này.?
(4) Qua đoạn giải thích, thuyết minh ấy em có
nhận xét gì về quang cảnh chung của vùng Cà
Mau
(4) Ngoài miêu tả, tác giả còn đưa vào bài phần
giải thích, thuyết minh. Em hãy chỉ ra đoạn văn
có chức năng trên trong bài văn này?
(4) Quan đoạn giải thích, thuyết minh ấy em có
nhận xét gì về cách đặt tên cho các dòng sông,
con kênh ở vùng Cà Mau.
Những đòa danh này gợi ra đặc điểm gì về thiên
nhiên vùng Cà Mau?
GV mời HS đọc lại đoạn từ “Thuyền chúng tôi. .
. khói sáng ban mai”
(4) Sông năm Căn được miêu tả ntn ? Hãy tìn
những chi tiết thể hiện sự rộng lớn, hùng vó của
dòng sông và rừng đước?
(4) Em có nhận xét gì về hình ảnh con sông
Năm Căn qua lời miêu tả của tác giả?
GV mời HS đọc lại đoạn từ “ Chợ Năm Căn . .
rừng Cà Mau”
2/ Sông nước vùng Cà Mau :
a) Sông nước Năm Căn :
– Mênh mông, nước ầm ầm đổ ra
biển ngày đêm như thác.
– Cá nước bơi hàng đàn. . như người
bơi ếch.
– Giữa dòng sông rộng hơn ngàn
Luyện tập :
(4) Theo các em vò trí tác giả sẽ đứng hay ngồi ở đâu để quan sát vùng Cà Mau ?
( dẫn chứng trong văn bản ). Đọc thêm bài “ Mũi Cà Mau”-Xuân Diệu .
Dặn dò :
+ Học ghi nhớ
+ Xem lại văn bản –> học cách làm văn miêu tả.
+ Xem trước bài “ So sánh “
11
Tuần 19
Tiết 75
SO SÁNH
SO SÁNH
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
– Giúp HS nắm được khái niệm và cấu tạo của phép so sánh
– Biết quan sát sự giống nhau giữa các sự vật để tạo ra nhưng so sánh đúng,
tiến đến so sánh hay.
Trọng tâm : Củng cố, nâng cao kiến thức về phép tu từ so sánh ở bậc tiểu học
II. TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC :
1/ Ổn đònh lớp :
2/ Kiểm tra bài cũ :
Phó từ là gì ? cho vd ?
3/ Bài mới :
Giới thiệu :
HS đọc vd, phần THB-SGK /24
(4) Trong các vd ở phần THB, những sự vật, sự
việc nào được mang ra để đối chiếu với nhau ?
(4) Em có nhận xét gì về 2 sự vật được mang ra
để đối chiếu này ? ( có nét giống nhau )
(4) So với cách nói bình thường, cách nói như
trên, sự vật được diễn tả trong mỗi câu ntn ?
So sánh là gì ? Có mấy kiểu so sánh ? cho Vd ?
Dặn dò : + Học bài
+ Về làm bài 3-4 SGK trg 26-27
+ Chuẩn bò bài kế tiếp.
13
Tuần 19
Tiết 76
QUAN SÁT, TƯỞNG TƯNG,
QUAN SÁT, TƯỞNG TƯNG,SO SÁNH & NHẬN XÉT
SO SÁNH & NHẬN XÉT
TRONG VĂN MIÊU TẢ
TRONG VĂN MIÊU TẢ
I. MỤC ĐÍCH YÊU CẦU :
- HS thấy được vai trò, tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét
trong văn miêu tả.
- HS biết vận dụng các yếu tố này trong khi viết bài văn miêu tả.
II. TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG :
1/ Ổn đònh lớp :
2/ Kiểm tra bài cũ :
Thế nào là so sánh ? có mấy kiểu so sánh ? cho Vd
Vẽ mô hình phép so sánh ( cho vd )
3/ Bài mới :
(4) Thế nào là văn miêu tả ?
GV mời HS đọc từng đoạn văn trong SGK /27-
28
(4) Đoạn 1 tả sự vật nào ?
(4) Em hình dung dế choắt là 1 chú dế ra sao
+ Soạn bài : “ Bức tranh của em gái tôi “
15
BÀI 20
BÀI 20 : Tuần 20
Văn bản Tiết 77-78
BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI
BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI
- TẠ DUY ANH -
I. MỤC –YÊU CẦU :
- HS nắm được nội dung và ý nghóa truyện
- HS nắm được nghệ thuật kể chuyện và miêu tả tâm lý nhân vật trong tác phẩm.
* Trọng tâm : Nội dung và ý nghóa truyện.
II. TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG :
1/ Ổn đònh lớp :
2/ Kiểm tra bài cũ :
- Nêu ý nghóa đoạn trích “ Sông Nước Cà Mau” của Đoàn Giỏi ?
- Hãy cho biết cảm nghó của em về vùng đất Cà Mau ?
3/ Bài mới :
- GV mời HS đọc phần chú thích SGK /33 ( giới
thiệu tác giả – tác phẩm )
–> GV bổ sung : Tạ Duy Anh là một cây bút trẻ
xuất hiện trong văn học thời kỳ đổi mới, đã có
những truyện ngắn gây được sự chú ý của bạn
đọc, trong đó có truyện “ BT. . “ đoạt giải nhì
trong cuộc thi viết “ Tương lai vẫy gọi “ của
Báo Thiếu Niên Tiền Phong, tác giả kể về một
câu chuyện khá gần gũi trong đời sống bình
thường của lứa tuổi thiếu niên, nhưng đã gợi ra
những điều ( trong đời sống bình thường ) sâu
sắc về nghệ thuật, thái độ, cách ứng xử giữa
Theo dõi truyện em thấy tâm trạng người anh
diện biến trong các thời điểm nào ?
–> Khi phát hiện em gái chế thuốc vẽ
– Khi mọi người thấy em có tài
– Khi nhận ra hình ảnh mình trong bức tranh của
em gái.
(4) Khi phát hiện em gái chế thuốc vẽ từ nhọ
nồi thì người anh đã nghó gì ?
–> Trời ạ, nó chế thuốc vẽ.
(4) Không những thế người anh còn có hành
động gì ?
(4) Điều đó nói lên thái độ gì của người anh đối
với người em ? ( Tò mò, ngạc nhiên, xem
thường)
(4) Theo em tâm trạng của anh lúc này ntn?
( vui vẻ, thích thú )
(4) Khi mọi người phát hiện ra tài vẽ của Kiều
Phương như “1 thiên tài hội hoạ ), người anh đã
có ý nghó và hành động gì ?
của em gái
. . . . . .Tôi giận những người
–> Ngỡ ngàng–>hãnh diện–>xấu
hổ–>nhìn như thôi miên. . .
=> Nhạy cảm, trung thực, nhận ra
được hạn chế của bản thân
2/ Người em gái :
– Hồn nhiên
– Tài năng
– Lòng độ lượng
– Sự nhân hậu
* Người em :
(4) Từ lời kể của nhân vật người anh, người em gái đã hiện ra trước mắt chúng ta là 1
cô bé ntn ?
(4) Hãy đưa ra chi tiết chưng minh cho điều em vừa nói ?
(4) Theo em tài năng hay tấm lòng của cô em gái đã cảm hoá được người anh ?
(4) Ở nhân vật này, điều gì khiến em cảm mến nhất ?
(4) “ Tôi không trả lời mẹ……………em con đấy” Đoạn kết đã hé mở các ý nghóa câu
truyện BT . . . Theo em, đó là những ý nghóa gì ?
=> Sự chiến thắng của tình cảm trong sáng, nhân hậu đối với tình cảm ghen ghét, đố
kỵ.
Tình cảm trong sáng, nhân hậu bao giờ cũng lớn hơn, cao đẹp hơn tình cảm
ghen ghét, đố kỵ
Truyện còn đề cao sức mạnh nghệ thuật là góp phần hoàn thiện con người,
nâng con người lên tầm cao của chân, thiện, mỹ.
18
(4) Em có nhận xét gì về nghệ thuật xây dựng nhân vật của tác giả ( nhân vật tự kể,
miêu tả chân thực diễn biến tâm lý của nhân vật, giáo dục tính trung thực của con
người )
(4) Thiện cảm của em dành cho nhân vật nào trong truyện BT . . . ? Vì sao ?
Củng cố - Dặn dò :
+ Tóm tắt truyện
+ Làm bài tập luyện tập trg 35
+ Học ghi nhớ – Soạn bài “ Vượt thác “
19
Tuần 20
Tiết 79-80
LUYỆN NÓI VỀ QUAN SÁT
LUYỆN NÓI VỀ QUAN SÁT
a) Mở bài : Giới thiệu thời gian, không gian ngắm trăng
b) Thân bài : Miêu tả đêm trăng
– Bầu trời đêm ? vầng trăng ? Cây cối ?
– Nhà cửa ? đường làng ? ( ngõ phố )
* Trình tự miêu tả : khi trời vừa tối –> khi trời vừa tối hẳn –> trong đêm –> khi về
khuya.
c) Cảm nghó về đêm trăng :
Dặn dò :
Làm bài tập 4,5 trg 36,37
21
Bài 21
Bài 21 Tuần 21
Văn bản Tiết 81
VƯT THÁC
VƯT THÁC
-VÕ QUẢNG-
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
– Hình dung và cảm nhận được vẻ đẹp phong phú, hùng vó của cảnh thiên thiên và vẻ
đẹp của hình ảnh con người lao động được miêu tả trong bài.
– Nắm được nghệ thuật phối hợp trong miêu tả khung cảnh thiên nhiên và hoạt động
của con người.
* Trọng tâm : Nội dung và ý nghóa truyện
II. TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC :
1/ Ổn đònh lớp :
2/ Kiểm tra bài cũ :
– Tóm tắt truyện “ Bức tranh của em gái tôi”
– Nêu ý nghóa truyện
3/ Bài mới :
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
Tiếp đến thác Cổ Cò
Phần còn lại
(4) Trong 3 nội dung đó, nội dung nào tả cảnh
thiên nhiên? Nội dung nào tả cảnh người lao
động?
(4) Quan sát văn bản, em hãy :
– Xác đònh quan sát để miêu tả của tác giả ?
– Vò trí ấy có thích hợp không ? vì sao ?
–> Thích hợp vì phạm vi cảnh rộng, thay đổi,
cần điểm nhìn trực tiếp và di động.
(4) Theo em nhân vật chính trong truyện là ai ?
Vì sao ?
(4) Có mấy phạm vi cảnh thiên thiên được miêu
tả trong văn bản “ Vượt Thác”?
(4) Cảnh dòng sông được miêu tả bằng chi tiết
nổi bật nào ?
(4) Cảnh dòng sông và 2 bên bờ qua sự miêu tả
trong bài đã thay đổi ntn theo từng chặng đường
của con thuyền ? ( lúc con thuyền vượt qua đoạn
sông có nhiều thác dữ ?)
(4) Hãy chỉ ra các biện pháp nghệ thuật mà tác
giả đã sử dụng trong đoạn văn miêu tả trên ?
(4) Quan đoạn văn miêu tả, em có cảm nhận ntn
về thiên nhiên ?
( HS thảo luận –> GV tổng hợp ý kiến)
GV mời HS đọc lại đoạn “ những động tác thả
sào . . .vâng vâng dạ dạ :
(4) Nhân vật Dương Thương Thư trong cuộc
vượt thác được miêu tả ntn ?
(4) Hãy tìm những chi tiết miêu tả ngoại hình,
các bắp thòt cuồn cuộn, hai hàm
răng cắn chặt. . .như một hiệp só
=> Mạnh mẽ, oai phong hùng
dũng.
C. Ghi nhớ :
SGK trg 41
23
con người lao động có trong bài văn trên ?
Củng cố – Dặn dò :
HS đọc thêm SGK trg 41
Học ghi nhớ
Chuẩn bò soạn bài “ Buổi học cuối cùng”
24
Tuần 21
Tiết 82
SO SÁNH
SO SÁNH
(
Tiếp theo
Tiếp theo )
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp HS :
– Nắm được hai kiểu so sánh cơ bản : ngang bằng và không ngang bằng.
– Hiểu được các tác dụng chính của so sánh;
– Bước đầu tạo được một số phép so sánh.
II. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
1/ Ổn đònh lớp :
2/ Kiểm tra bài cũ :
(4) Nêu ghi nhớ văn bản “Vượt thác “?
(4) Giới thiệu tác giả Võ Quảng ?
Copyright: Tài liệu đại học ©