1
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

----------------------------------------

NGUYỄN THỊ HIỀN LƢƠNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG THÔN
TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI
HUYỆN ĐỒNG HỶ TỈNH THÁI NGUYÊN

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số:

60-31-10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NÔNG NGHIỆP

Thái Nguyên - 2012


2
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Xây dựng nông thôn mới được xác định là một trong những nhiệm vụ chiến
lược của nước ta hiện nay với vai trò quan trọng là cốt lõi của việc thực hiện
Nghị quyết 26/NQ-TW ngày 5/8/2008 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn của
Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá X.
Tỉnh Thái Nguyên – một tỉnh có vị trí và vai trò quan trọng của vùng Trung
du miền núi phía bắc nước ta. Hơn nữa, Thái Nguyên còn có điều kiện tự nhiên

còn thấp, hàng hoá ít, nền kinh tế vẫn phụ thuộc vào nông nghiệp, chưa khai
thác hết các lợi thế so sánh của vùng.
Xuất phát từ thực tế đó tôi chọn đề tài: “Một số giải pháp phát triển kinh tế
nông thôn trong quá trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Đồng Hỷ tỉnh
Thái Nguyên” làm đề tài nghiên cứu luận văn góp phần phát triển kinh tế nông
thôn huyện Đồng Hỷ trong thời gian tới.
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
2.1. Mục tiêu chung
Đánh giá thực trạng phát triển kinh tế nông thôn trong quá trình xây dựng
nông thôn mới tại huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên, kết hợp lý luận và thực
tiễn nhằm phát hiện những ưu điểm, hạn chế, khó khăn trong quá trình phát triển
kinh tế nông thôn, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển kinh tế
nông thôn của huyện góp phần xây dựng nông thôn mới tại huyện Đồng Hỷ tỉnh
Thái Nguyên.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa và làm rõ thêm một số vấn đề lý luận về phát triển kinh tế
nông thôn trong quá trình xây dựng nông thôn mới.
- Nghiên cứu kinh nghiệm phát triển kinh tế nông thôn trên thế giới.
- Phân tích, đánh giá thực trạng phát triển kinh tế nông thôn trong qúa trình
xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Đồng Hỷ giai đoạn 2009 - 2011.
- Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm phát triển kinh tế nông thôn trong quá
trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Đồng Hỷ trong thời gian tới.


4
3. Đối tƣơng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các vấn đề kinh tế nông thôn, người dân
nông thôn, các hộ, cộng đồng dân cư và các vùng nông thôn.
3.2. Phạm vi nghiên cứu

kinh tế, chính trị, văn hóa… nông thôn không đơn thuần là khu vực xã hội mà
cũng là khu vực kinh tế, kinh tế nông thôn trong địa bàn nông thôn ngoài nông
nghiệp cũng có công nghiệp dịch vụ thường gọi là các hoạt động phi nông
nghiệp. Việc phát triển kinh tế nông thôn, từng bước xây dựng nông thôn mới là
nhiệm vụ trọng tâm của Đảng và Nhà nước ta hiện nay.
1.1.1.2. Đặc trưng cơ bản của nông thôn
Nông thôn trải trên địa bàn rộng lớn nên chịu nhiều ảnh hưởng của điều kiện
tự nhiên. Nông thôn là vùng sản xuất nông nghiệp chủ yếu, bao gồm tất cả các
ngành như trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, thuỷ sản... Ngoài ra còn có các hoạt
động phi nông nghiệp khác như công nghiệp, dịch vụ… Các hoạt động sản xuất
và dịch vụ này phục vụ chủ yếu cho nông nghiệp và cho cộng đồng nông thôn.
Nông thôn có mật độ dân cư thấp, dân cư ở khu vực nông thôn thường hay
phân tán, mật độ phân bố thấp, không đồng đều. Ở vùng đồng bằng tập trung
dân cư đông hơn những vùng miền núi, địa hình đi lại khó khăn…
Nông thôn có cơ sở hạ tầng yếu kém, tiếp cận thị trường và trình độ sản
xuất hàng hoá thấp. Sự thấp kém của cơ sở hạ tầng như điện, đường, trường,
trạm, hệ thống thủy lợi, thông tin liên lạc… đã khiến cho vùng nông thôn gặp
nhiều khó khăn trong việc tiếp cận khoa học kỹ thuật, thị trường để phát triển
kinh tế - xã hội, cải thiện đời sống người dân nông thôn.


6
Nông thôn là vùng có trình độ văn hoá, khoa học và kỹ thuật thấp. Thu
nhập và đời sống vật chất, tinh thần của nông thôn thấp. Sự thấp kém về trình độ
dân trí đã cản trở sự tiếp cận với khoa học, kỹ thuật hiện đại…
1.1.2. Vai trò của nông thôn trong quá trình phát triển kinh tế
Nông thôn là nơi cung cấp lương thực, thực phẩm cho đời sống của người
dân. Ăn là nhu cầu thiết yếu hàng ngày của con người, do vậy các nhu cầu về
lương thực, thực phẩm rất quan trọng để ổn định an sinh xã hội. Đảm bảo về nhu
cầu lương thực, thực phẩm là cơ sở phát triển của đời sống kinh tế xã hội.

nông thôn, kinh tế nông thôn vừa mang những đặc trưng chung của nền kinh tế
về lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, về cơ chế kinh tế có những đặc điểm
riêng gắn liền với nông nghiệp và nông thôn. Xét về mặt kinh tế nông thôn có
thể bao gồm nhiều ngành, nông nghiệp, lâm nghiệp, tiêu thụ công nghiệp, dịch
vụ…, nhưng nếu xét về mặt kinh tế xã hội kinh tế nông thôn cũng bao gồm
nhiều thành phần kinh tế: Kinh tế Nhà nước, kinh tế hộ gia đình, kinh tế tập
thể… xét về không gian lãnh thổ bao gồm các vùng chuyên canh và vùng độc
canh.
- Tăng trưởng kinh tế: Là sự gia tăng GDP hoặc GNP hoặc thu nhập bình
quân đầu người trong một thời gian nhất định. Tăng trưởng kinh tế thể hiện sự
thay đổi về lượng của nền kinh tế.
- Phát triển kinh tế: Mang nội hàm rộng hơn tăng trưởng kinh tế, nó bao
gồm tăng trưởng kinh tế cùng với những thay đổi về chất của nền kinh tế như
phúc lợi xã hội, tuổi thọ… và những thay đổi cơ cấu kinh tế. Phát triển kinh tế là
một quá trình hoàn thiện về mọi mặt của nền kinh tế xã hội, môi trường thể chế
trong một thời gian nhất định nhằm đảm bảo rằng GDP cao hơn đồng nghĩa với
mức độ hạnh phúc hơn.
Thực hiện Nghị quyết 26-NQ/TW của Trung ương, “phải xây dựng nông thôn
mới có kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội từng bước hiện đại cơ cấu kinh tế và các hình
thức tổ chức sản xuất hợp lý gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp,
dịch vụ gắn phát triển kinh tế nông thôn với đô thị theo quy hoạch, xã hội nông
thôn dân chủ ổn định giàu bản sắc văn hóa dân tộc, môi trường sinh thái được bảo


8
vệ, an ninh trật tự được giữ vững đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày
càng được nâng cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa.".
1.2.2.Nội dung của phát triển kinh tế nông thôn
Phát triển kinh tế nông thôn chủ yếu tập trung vào các vấn đề: Kinh tế nông
nghiệp nông thôn, kinh tế công nghiệp nông thôn, kinh tế dịch vụ nông thôn…

sản xuất chế biến thực phẩm, đồ uống, trang phục, gỗ, lâm sản, giường, tủ, bàn ghế,
giấy, công nghiệp khác…
- Xây dựng cơ bản ở nông thôn bao gồm thủy lợi, điện, đường, trường trạm,
nhà văn hoá, thông tin liên lạc…
1.2.2.3. Phát triển dịch vụ nông thôn
Thương mại có nội dung hoạt động chủ yếu là trao đổi, lưu thông hàng hoá,
còn dịch vụ lại có nội dung hoạt động mang tích chất phục vụ. Các hoạt động
phục vụ này không chỉ phục vụ cho việc trao đổi hàng hoá như bán hàng và vận
chuyển hàng theo yêu cầu, dịch vụ khác… Ngoài ra các hoạt động dịch vụ còn
liên quan tới cả các lĩnh vực khác ở nông thôn như du lịch sinh thái, bảo hiểm,
dịch vụ tài chính ngân hàng, các dịch vụ y tế, văn hoá, xã hội… Thương mại là
hoạt động dịch vụ đảm nhận chức năng cung ứng đầu vào và tiêu thụ sản phẩm
đầu ra cho các doanh nghiệp và hộ gia đình ở nông thôn.
Tóm lại, dịch vụ nông thôn là toàn bộ hoạt động thương mại dịch vụ đáp ứng
nhu cầu phát triển sản xuất, đời sống và các nhu cầu phát triển khác ở nông thôn.
1.3. Phát triển kinh tế nông thôn trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam
1.3.1. Phát triển kinh tế nông thôn ở Việt Nam
Nước ta đi lên từ một nền kinh tế nông nghiệp là chủ yếu, trên 70% dân số
làm nông nghiệp, nền kinh tế mang nặng tính tự cấp tự túc, công nghiệp nhỏ bé
lạc hậu, các ngành dịch vụ chưa phát triển. Nhưng hiện nay nền kinh tế nước ta
đã phát triển vượt bậc, tuy nhiên trong thời gian qua Việt Nam cũng chịu ảnh
hưởng của sự khủng hoảng kinh tế thế giới, lạm phát không ngừng tăng đến
những tháng đầu năm 2011, thiên tai, dịch bệnh hoành hành, nhưng tốc độ tăng
trưởng của toàn ngành nông nghiệp vẫn đạt 2,8%. Tốc độ tăng trưởng bình quân
giai đoạn 2006-2010 đạt 3,36%/năm. Giá trị sản xuất toàn ngành ước tăng
4,69% trong năm 2010, bình quân 5 năm tăng 4,93%/năm (mục tiêu kế hoạch là


10
4,5%/năm).Tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt mức kỷ lục, ước đạt 19,15

data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....



data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not
read....


data error !!! can't not