SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP GIÁO VIÊN TẠO SỰ TỰ TIN, MẠNH DẠN TRONG
GIAO TIẾP CỦA TRẺ Ở TRƯỜNG MẦM NON
I/Đặt vấn đề : sáng kiến kinh nghiệm mầm non giúp giáo viên tự tin
– Tuổi thơ ấu của con người là một giai đoạn tràn đầy hạnh phúc trong vòng tay
của ông bà, cha mẹ. Song do sự phát triển của xã hội nên trẻ đã được gởi tới
trường Mầm non để học tập nhằm giúp cha mẹ, các bậc phụ huynh làm việc,
tham gia vào lao động xã hội. Điều này cho thấy thời gian sống ở các trường của
trẻ rất lâu, bằng 2/3 số thời gian trẻ thức trong ngày. Làm thế nào để giúp trẻ
sống trong một tập thể đông đúc có nề nếp, ngoan ngỗn, hiểu biết mà vẫn hồn
nhiên, mạnh dạn, linh hoạt như ở gia đình, đó là nhiệm vụ rất khó khăn của
một giáo viên mầm non phụ trách nhóm lớp.
– Thông thường giáo viên tuy đã đi học ở trường Sư phạm về sự cần thiết phải
xây dựng, phát triển nhân cách tồn diện cho trẻ phù hợp với việc phát triển tâm
sinh lý lứa tuổi nhưng trong thực tế hầu hết giáo viên hay chú trọng tới việc rèn
nề nếp lớp, nề nếp trẻ để luôn trật tự, yên tĩnh, ngoan ngỗn. Song mặt trái của
việc đó là trẻ mất đi sự tự tin, mạnh dạn, sáng tạo của bản thân và chính điều
này đã ảnh hưởng rất lớn ở trường phổ thông sau này.
– Để khắc phục vấn đề này – chúng tôi đề ra một số biện pháp cụ thể, yêu cầu
giáo viên thực hiện để giúp các cháu phát triển được tính hồn nhiên, chủ động,
mạnh dạn, tự tin đúng như lứa tuổi mình cần phải thế.
II/ NGUYÊN NHÂN SỰ THỤ ĐỘNG, KÉM MẠNH DẠN Ở TRẺ:
– Thực tế hiện nay cho thấy chúng ta phải thừa nhận một điều là trẻ con ngày
nay đã thông minh hơn, hoạt bát hơn, lém lĩnh hơn. Nhưng khi cháu vào lớp học
thì các cháu không dám nói lên những điều trẻ thích, không dám mạnh dạn sinh
hoạt trong tập thể, giao tiếp với người lớn theo suy nghĩ của mình. Chỉ một số
cháu dám nói lên những suy nghĩ, trò chuyện cùng cô và khách đến lớp.Một câu
hỏi lớn được đặt ra?
– Các nguyên nhân: Trong khi dạy giáo viên không có sự giao tiếp gần gũi giữa
phải không, đẹp quá nha. Bé Mi sáng đi học có ngoan không, hôm nay Mi có áo
đầm xinh quá…
– Sử dụng những câu chuyện đơn giản bằng cách gợi cho cháu trả lời bằng
những ngôn ngữ bình thường, dần dần các cháu hết bị gò bó, không còn nhút
nhát nữa và còn thấy rằng “ cô Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng nói chuyện cũng
rất giống mẹ nói chuyện với con”.
+ Những thông tin những nhận xét của người thân trong gia đình:
– Một trong những biện pháp giáo dục tốt là thông tin cho bé biết là những điều
người thân trong gia đình nghĩ về mình, nhận xét mình. Cô giáo là người tổ chức
truyền đạt lại qua buổi sinh hoạt chủ nhiệm được thực hiện như sau: trong suốt
một năm học ba mẹ đến trường tiếp xúc với cô và qua sổ Bé ngoan có những
nhận xét cho gia đình. Giáo viên chọn một buổi sinh hoạt trong tuần hoặc lúc
sinh hoạt ngồi trời kể lại những gì cô biết về bé một cách thật tình cảm, thật tế
nhị. Đặc biệt lưu ý những bé cá biệt của lớp, cô nêu những ưu điểm dù rất nhỏ
động viên, tránh trường hợp chỉ khen những bé giỏi; chê bai những trẻ kém làm
cho trẻ chán và thêm mặc cảm.
– Cô nên hạn chế phân tích những điều chưa tốt trên một cá nhân nào đó trước
lớp mà chỉ nên giáo dục cháu trên những nhân vật trong truyện… Và để giúp bé
mạnh dạn cô mời bé đứng lên – xác nhận những gì cha mẹ kể cho cô nghe và
động viên bé kể những việc làm tốt ở nhà. Mục đích của cô sẽ đạt rất nhanh, vì
bé sẽ rất tự tin những điều cô nói về mình.
+ Xây dựng giờ tìm hiểu môi trường xung quanh tốt để cung cấp kiến thức về
thiên nhiên và xã hội cho trẻ:
– Xây dựng chuỗi hệ thống câu hỏi từ dễ đến khó và sưu tầm cách cơi mở giới
thiệu vấn đề. Ví dụ muốn giới thiệu với trẻ về đặc thù của móng vuốt các con vật
sống trong rừng thì cô sẽ hỏi” các con thấy những con vật sống trong rừng như
– Khi thực hiện chương trình sinh hoạt văn nghệ : nhạc được sử dụng nhiều
cách hoặc cô đàn, nghe nhạc không lời để bé hát theo nhạc. Qua những hình
thức trên bé được tiếp xúc với âm nhạc thường xuyên, cùng sinh hoạt với lớp
thường xuyên sẽ tạo cho bé tự tin, vui tươi, mạnh dạn hồn nhiên và gần gũi thân
thiết cùng cô và các bạn. Bé sẽ dần mất sự thụ động và nhút nhát.
* Phương án 3 : Cho trẻ được tư do và hành động theo suy nghĩ của trẻ:
– Nếu có ai nói rằng “ cho trẻ hành động theo ý thích và suy nghĩ trẻ là sai lầm”
thì tôi nghĩ chính người nói như thế mới sai lầm. Bởi với vai trò là một người lớn,
một giáo viên thì nhiệm vụ chính của chúng ta là giúp trẻ gặp khó khăn, hướng
dẫn trẻ một cách kịp thời để luôn đi đúng hướng. Tuyệt đối không để ý nghĩ là
mình kêu trẻ làm gì thì trẻ làm đó, mọi việc là có người lớn chuẩn bị sẳn chỉ cần
làm theo y như vậy thì sẽ chẳng có chuyện gì xảy ra. Vô hình chung vì những
suy nghĩ này mà ta đã để lại sự chủ quan, ỷ lại vào người lớn nơi trẻ.
– Vì thế cho nên với vai trò là Ban giám hiệu trường tôi triển khai với giáo
viên trong lúc sinh hoạt chuyên môn là hàng tuần trước khi nghỉ ngày thứ 7 và
chủ nhật giáo viên nên giao trẻ một nhiệm vụ để trẻ được vừa chơi với hai ngày
nghỉ đồng thời trẻ được chứng tỏ với ba mẹ ở nhà những gì trẻ đã được hướng
dẫn từ cô giáo và bây giờ khi nói với ba mẹ trẻ lại một lần nữa được học cách
nói chuyện, cách trình bày của chính người thân của trẻ. Và xem như đây ta đã
giúp cho trẻ được rất nhiều qua hình thức trẻ được giao tiếp, trao đổi với nhiều
người lớn và học được cách trình bày ngôn ngữ của bản thân một cách mạnh
dạn, tư tin. Ví dụ: cô giao cho trẻ đề tài “ bé hãy nói một nghề mà bé biết. Đồng
thời nói lên : ước mơ của chính bản thân mình sau này thích làm nghề gì. Tại
sao?” Với đề tài này cô giáo cho bé được về nhà hỏi những người thân quen về
một nghề hoặc yêu cầu bố, mẹ dẫn đi quan sát, thậm chí cả việc trò chuyện với
người đang làm các nghề để trẻ được trực tiếp quan sát rồi suy nghĩ và nêu
được lý do khi chọn một nghề sau này. Qua những việc mà trẻ đã làm sẽ có vốn
kiến thức rất nhiều và cứng từ đây chính là nền tảng để trẻ mạnh dạn, tự tin,
triển nhân cách cho trẻ.
– Phải coi trọng những hành động, suy nghĩ của trẻ dù là nhỏ nhất và luôn đạt
câu hỏi “ luôn luôn lắng nghe, luôn luôn thấu hiểu” lên hàng đầu.
– Phải tạo được nề nếp hoạt động thường cuyên, liên tục, mang tính tự giác cao,
đồn kết nhất trí và quyết tâm thực hiện không ngại khó.
– Điều cơ bản nhất là không gấp gáp với thời gian, không nóng lòng vội vã đòi
có kết quả trong thời gian ngắn mà phải kiên trì.
– Tổ chức bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng làm đồ dùng đồ chơi cho đội ngũ giáo
viên, khuyến khích giáo viên tự nghiên cứu, sưu tầm hình ảnh, cách làm đồ
dùng, dồ chơi trên các phương diện thông tin…vv.
– Tạo điều kiện về thời gian cho 100% giáo viên làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo.
– Tăng cường công tác xã hội hóa giáo dục hỗ trợ cho nhà trường làm đồ dùng
dạy học, đồ chơi tự tạo cho trẻ (Huy động nguồn nguyên vật liệu đã qua sử
dụng, nguyên vật liệu tiết kiệm, công lao động, kinh phí…)
– Phát huy tinh thần tự giác tích cực, lòng yêu nghề, sự say mê sáng tạo của đội
ngũ giáo viên, sự phối hợp, sự vào cuộc của cha mẹ học sinh của cộng đồng đối
với phong trào làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo để tạo ra sản phẩm mang lại hiệu
quả trong việc tổ chức cho trẻ học và chơi.
– Tổ chức làm đồ dùng đồ chơi tự tạo đủ về số lượng, đảm bảo về chất
lượng, tiết kiệm, hiệu quả áp dụng trong việc thực hiện chương trình GDMN mới.
Tổ chức trưng bày, tạo môi trường giáo dục trong trường mầm non.
– Tổ chức các hình thức thi đua, phát động phong trào làm đồ dùng, đồ chơi tự
tạo giữa các nhóm lớp, các tổ trong trường. Động viên khen thưởng kịp thời đối
với tập thể, cá nhân có nhiều đóng góp cho chuyên đề. Tổ chức: “Hội thi làm đồ
dùng, đồ chơi” tự tạo nhằm tuyên truyền nâng cao nhận thức của đội ngũ cán bộ
quản lý, giáo viên, các bậc phụ huynh về công tác làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo
của cấp học Mầm non.
– Đánh giá kết quả thực hiện sau mỗi chủ đề và kết thúc chuyên đề theo biểu