MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯƠNG CHO TRẺ MẪU
GIÁO 5-6 TUỔI LÀM QUEN CHỮ CÁI
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1.Lý do chọn đề tài
Nói đến trẻ thơ ai cũng thấy được đầy ắp sự hồn nhiên , tươi tắn của trẻ,
nó làm cho chúng ta thấy hạnh phúc ấm áp hơn nhiều . chính vì thế ai cũng thấy
nâng niu gần gũi trẻ .là một giáo viên, tôi thực sự hạnh phúc khi công việc hàng
ngày của mình được tiếp xúc với trẻ, được chia sẻ buồn vui , được dạy trẻ học ,
được thể hiện nhân cách nhẹ nhàng không bó buộc .
Là một giáo viên mầm non trực tiếp đứng lớp chăm sóc và giảng dạy
trong năm học vừa qua , tôi luôn cố gắng tìm tòi , học hỏi áp dụng mọi hình
thức đổi mới nâng cao phương pháp trong quá trình giảng dạy . mục đích cho trẻ
5 tuổi Lqcc không chỉ nhằm cho trẻ biết được các mặt chữ cái để phát âm chuẩn
khi nói mà còn tạo cho trẻ hứng thú học tiếng mẹ đẻ, làm tiền đề cho trẻ ứng
dụng thích ứng với tập đọc , viết ở bậc học tiếp theo .làm quen với chữ cái
không phải là môn học độc lập riêng mà là một phần , một bộ phận của phát
triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi trong chương trình chăm sóc giáo dục . Vì vậy nó
có ý nghĩa trực tiếp trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ, giúp trẻ rèn luyện kỹ
năng nghe , nói và giúp trẻ phân biệt được các âm khó thông qua chữ cái . Cũng
qua môn học này rèn luyện cho trẻ các thao tác trí tuệ và rèn luyện cho trẻ tinh
thần thích hoạt động trí óc qua đó hình thành tính ham hiểu biết, thích khám phá
những điều mới lạ trong quá trình làm quen chữ cái, ví dụ chữ cái nhằm nâng
cao tiết học. Qua giờ học hình thành và rèn luyện cho trẻ khả năng tập chung
chú ý có chủ định và sự hình thành nỗ lực chú ý để giải quyêt nhiệm vụ năm
học, tập lắng nghe sự chỉ dẫn của cô giáo .Chính vì vậy tôi chọn đề tài : “ một số
biện nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi làm quen chữ cái”.
2. Mục tiêu , nhiêm vụ của đề tài .
1


2.1: Mục tiêu : Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng cho trẻ

-Áp dụng biện pháp nâng cao chất lượng sau đó đưa ra một số bài tập để kiểm
tra kết quả hình thành kỹ năng của trẻ .
II.PHẦN NỘI DUNG
1.Cơ sở lí luận
Như chúng ta đã biết việc cho trẻ làm quen 29 chữ cái còn mang tính chất
hoạt động biệt lập chưa đáp ứng với yêu cầu đổi mới của giáo dục mầm non
trong tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với việc đọc và việc viết nhằm
chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1
Làm quen chữ cái theo quan điểm tích hợp trong đổi mới phương pháp
giáo dục mầm non phải được tiến hành một cách tự nhiên , bắt đầu bằng những
hoạt động gần gũi và có ý nghĩa với trẻ. Để dạy trẻ làm quen chữ cái cần có sự
thay đổi cách tổ chức hoạt động trong môi trường chữ viết và ngôn ngữ nói một
cách phong phú Được sự chỉ đạo tiếp tục thực hiện chương trình chăm sóc giáo
dục trẻ theo hướng đổi mới , cùng với tiết dạy mẫu do PGD tổ chức tôi càng
cảm thấy rõ hoạt động Làm quen với chữ cái có vị trí quan trọng trong việc GD
trẻ phát triển toàn diện , do đó để dạy tốt hoạt động này giáo viên phải đạt được
những mục tiêu như:
-Nắm vững nội dung phương pháp tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen chữ cái
-Biết thiết kế và tổ chức các hoạt động làm quen chữ cái theo chủ điểm để phát
triển kỹ năng cần thiết chuẩn bị cho việc đọc , viết trước khi vào lớp 1
3


-Tự tin và có ý thức sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ làm
quen chữ cái theo chủ điểm
2. Thực trạng
2.1: Khảo sát thực trạng
* Về giáo viên :
Tôi đã tham khảo ý kiến của tất cả giáo viên ở trong trường , sau khi dự giờ
thăm lớp , qua thực tế các buổi trò chuyện tôi đã hỏi tất cả giáo viên đẻ thấy

Số

Tỉ

Số

Tỉ

lượng

lệ

lượng

lệ

Trẻ nhận biết và phát âm đúng

39

15

38

24

62

Trẻ tô viết đúng chữ cái


19

49

39

20

51

19

49

làmquen chữ cái
Biết cách cầm sách, mở sách ra xem
và quy trình đọc
* Về cơ sở vật chất :
- Lớp đã đầy đủ phòng học , rộng rãi khang trang, đáp ứng được với nhu cầu so
với số lượng trẻ.
- Đồ dùng trang thiết bị đồ dùng dạy học phục vụ cho hoạt động chữ cái đã đầy
đủ
2.2. Đánh giá thực trạng:
* Về giáo viên :
- Giáo viên đã nắm vững các phương pháp tổ chức cho trẻ làm quen với chữ
caí
* Về trẻ :
- Trẻ mạnh dạn hồn nhiên, tích cực tham gia vào hoạt động, bên cạch đó còn
nhiều trẻ phát âm chưa chuẩn, chưa biết cầm vở, ngối đúng tư thế.
* Về cơ sở vật chất :

6


Như chúng ta đã biết giáo dục bắt đầu từ đứa trẻ, trẻ là trung tâm của mọi
hoạt động. Muốn đạt đợc mục tiêu đó trước tiên tôi phải chú ý đến đặc điểm tâm
sinh lý của trẻ. Trẻ ở đây sự tập trung chú ý chưa bền vững trẻ thích những cái
đẹp mới lạ có hấp dẫn cao, nên việc gây hứng thú cho trẻ ở bộ môn này lại càng
quan trọng hơn bởi tính chất cứng nhắc và khô khan có phần “kỷ luật”. Nếu như
cô giáo cứ ép buộc trẻ ngồi học một cách tuân thủ như một học sinh tiểu học
hoặc một tiết dạy không có sáng tạo, rập khuôn chưa có hình thức đổi mới còn
theo phơng pháp cũ dẫn đến trẻ uể oải trong tiết học phân tán tư tưởng, nhàm
chán, tiếp thu bài hạn chế. Và tôi đã tìm ra một số giải pháp gây sự hứng thú cho
trẻ đó là: Trước hết là chuẩn bị đầy đủ đồ dùng cho cô và trẻ vì đồ dùng rất cần
thiết, trẻ mẫu giáo suy nghĩ bằng hình thức tư duy hình tượng, tư duy gắn liền
với tình cảm. Trẻ ghi nhớ những gì gây ấn tượng mạnh, một câu chuyện hấp dẫn
hay một bức tranh đẹp mới lạ ... Chính vì thế khi dạy một tiết “Làm quen chữ
cái” tôi cho rằng đồ dùng trực quan là yếu tố đầu tiên yêu cầu điểm đặc biệt phải
đảm bảo an toàn.
Bước đầu trẻ đợc làm quen với từng chữ cái có trong nhóm chữ và trẻ được lần
lượt làm quen các chữ qua vật chất, tranh ảnh mà trong đó có chứa một chữ cái
mà chúng ta định cho trẻ làm quen.
Ví dụ: Trẻ làm quen với chữ cái G- Y (chủ điểm phương tiện giao thông).
Trước tiên là cách vào bài đã gây sự hứng thú đối với trẻ, tôi cho cả lớp
đọc thơ “Chiếc cầu mới” qua tranh. Trong tranh có cầu, dòng người qua lại, xe ô
tô, tàu hoả ... tôi đã chọn hình thức vừa chỉ từng chữ dưới bài thơ vừa đọc. Qua
đó trẻ tri giác và hiểu rõ hơn về các phương tiện giao thông và đặc biệt là được
đọc và làm quen từng chữ cái tiếp đến tôi đưa bức tranh vẽ về nhà ga hỏi bức
tranh này vẽ về cái gì? (Nhà ga) trong nhà ga có những dòng người qua lại dòng
người qua lại có người soát vé và đặc biệt là có những đoàn tàu dừng lại đón
khách, trả khách .. qua bức tranh trẻ hiểu rõ hơn và tăng thêm tính tò mò hấp

Kết quả từ việc cô và trẻ cùng chuẩn bị làm đồ dùng học tập tôi thấy trẻ
hứng thú hơn vào tiết học, bản thân cô giáo lên lớp tự tin hơn, gần gũi với trẻ
hơn.

8


*Biện pháp 2: Tạo môi trường làm quen chữ cái
Với trẻ mẫu giáo thì những gì mới lạ đẹp mắt hấp dẫn là gây được sự
chú ý của trẻ. Vì thế việc tạo môi trường làm quen chữ cái trong lớp học rất cần
thiết để làm nổi bật bộ môn và chuyên đề. Hàng ngày vào những lúc vui chơi
hay giờ rãnh rỗi tôi và trẻ thường cắt dán chữ cái, các loại quả hay con vật để
trang trí gọi theo chủ điểm.
Ví dụ: Phía trên khoảng tường rộng tôi dán chữ “Bé cùng làm quen chữ
cái” và tôi lựa chọn cắt dán để phù hợp với chủ điểm. Ví dụ như chủ điểm thực
vật thì tôi cắt bìa thành một cây to sau đó cho trẻ vẽ cắt dán hoặc sưu tầm hoạ
báo tranh ảnh về các loại lá, hột hạt ... sau đó cho trẻ cắt các chữ cái L, M, N
(Trong chủ điểm thế giới thực vật) cho trẻ dán chữ cái dới các loại hột hạt hay
tranh ảnh theo sự hướng dẫn của cô giáo như lá thì trẻ dán chữ L, mận thì gián
chữ M, hạt na thì dán chữ N ...
Hoặc cô giáo vẽ các hình ảnh về vờn hoa cúc mùa thu trong bài thơ “Hoa
cúc vàng” cô giáo viết chữ in thường hết cả bài thơ nhưng những chữ cái cô
định cho trẻ làm quen L, M, N thì cô tô với màu sắc khác nổi bật để trẻ dễ nhận
thấy.
Và những hình ảnh đó tôi thường thay đổi để phù hợp với chủ điểm.
Không những ở góc “Bé cùng làm quen chữ cái” mà xung quanh lớp tôi đều viết
tiếng và từ tương ứng, như hộp đựng hoá lá, rổ đựng hình, viết tên các đồ dùng
vào nhãn và và dán vào. Treo xung quanh lớp một cụm từ như bảng thời tiết, bé
lên lớp, tên của trẻ, tất cả những cái đó đều phải vừa tầm nhìn với trẻ. Hoặc có
những bức vẽ của trẻ đợc viết tên trẻ vào phía trái, làm như thế trẻ đợc sử dụng

+ Tìm chữ cái trong câu đố.
+ Đi chợ tết.
+ Tổ chức tìm tên các loại hoa có chứa chữ cái vừa học.
Ví dụ khi hướng dẫn trò chơi : Cô giới thiệu mùa xuân đến các ông đồ thường làm gì? Các con có muốn viết chữ giống ông đồ không? Cô cho 8 trẻ đứng
thành 02 hàng đợi cô chuẩn bị hai câu đối có chứa các chữ cái B, D, Đ khi nghe
hiệu lệnh hai đội lên gạch chân những chữ cái cô vừa nêu, thời gian quy định là
10


một bài hát mùa xuân lúc nào hát xong là kết thúc trò chơi. Sau đó cô cho nhiều
chữ cái và đúng với yêu cầu. Khi chuyển tiếp sang trò chơi thứ hai đó là trò chơi
“Đi chợ tết” (Tất cả các trẻ đều đợc chơi). Trớc ngày tết bố mẹ các con thờng
làm gì? (Trẻ nghĩ ngay đến trang hoàng nhà cửa và đi sắm tết) cô chuẩn bị ở các
gói có các loại hoa
quả bánh kẹo ở trên mỗi thứ đều gắn các chữ cái B, D, Đ, Cô phát cho trẻ mỗi
cái giỏ cô nói nào chúng mình cùng đi chợ tết. Tổ 1 hãy mua những món hàng
có chứa chữ cái B, đó là những thứ gì? Trẻ nói bánh quy, bánh chưng, bánh
bèo .. Tổ thứ 2 mua các món hàng chứa chữ cái D đó là những thứ gì? quả dừa,
quả dứa .. tổ thứ 3 mua hàng có chứa chữ cái Đ .. khi mua hàng xong trẻ phải
nói đợc đó là loại gì? Và có chữ cái gì? các tổ kiếm trả lẫn nhau và đọc to chữ
cái.
* Ví dụ: “Trò chơi với những con chữ đáng yêu i, t, c, b, d, đ ”.
+ Trò chơi đầu tiên “ Tôi là ai”. Cô đọc tên chữ cái và giới thiệu cấu tạo chữ
cái , và khi cô hô hãy chọn tôi đi tôi là ai thì trẻ phải chọn nhanh chữ cái và giơ
lên
+ Tiếp theo trò thứ 2: cô tổ chức cho trẻ chơi dưới dạng “ Tìm lá cho hoa tìm
hoa cho lá”. Trẻ chơi dưới hình thức vừa đi vùa hát bài Hoa lá mùa xuân , khi cô
yêu cầu tìm lá cho hoa tìm hoa cho lá thì trẻ phải chạy thật nhanh và chọn đúng
theo yêu cầu của cô .
+ Trò chơi thứ 3 : “Ai tinh mắt” :cô dùng các thủ thuật như câu đố và cho trẻ

Ví dụ: Câu chuyện “Sự tích hồ gơm” cô kể cho trẻ nghe câu chuyện sau
đó đa tranh “Rùa vàng” ra cho trẻ lên rút chữ cái đã đợc học. Hôm nay cô sẽ dạy
các con cữ cái V và R.
Và các chữ cái khác cũng vậy tôi thường sử dụng thơ ca hò vè câu đố đề
gây hứng thú.
Ví du: Câu đố chứ Â

Chữ gì một nét còng tròn
Bên phải nét thẳng trên đầu có ô
12


Hoặc chữ V

Quả gì tên gọi dịu êm
Như dòng sữa mẹ nuôi em thủa nào (Quả vú

sữa)
Thơ ca hò vè dễ nhớ, dễ đọc rất gây sự hứng thú cho trẻ như bài “Rềnh
rềnh ràng ràng” “vè con cua” hay một số bài thơ cô tự sáng tác.
* Tích hợp môn âm nhạc:
Và cũng như trên một tiết học giáo viên đa bộ môn âm nhạc vào cũng
không thể thiếu bởi nó có tính chất vui nhộn với bộ môn làm quen với chữ cái
tôi thờng chọn những bài hát phù hợp với loại tiết và phù hợp từng chủ điểm. Ví
dụ: Nhóm chữ O, Ô, Ơ tôi cho trẻ hát và vận động bài “Chữ O tròn”.
“Chữ O là chữ O tròn nh vầng trăng đêm rằm chiếu sáng chữ Ô là Ô cô
dạy chúng em biết đợc bài khác. Qua những bài hát đó tăng thêm sự chú ý ở trẻ.
* Tích hợp môn môi trường xung quanh.
Nói chung đúng thì bộ môn này thường gặp ở mọi tiết mà nhát là tiết chữ
cái muốn cho trẻ làm quen chữ cái một cách hiệu quả phải có tranh ảnh, mô hình

gì? Trong chuyện có những nhận vật nào? tôi viết tên các nhận vật đó và cho trẻ
tìm chữ cái vừa học.

M t trong nh ng bi n pháp t t nh t
nâng cao ch t l n g h c t p n
ói chung và ho t n g làm quen ch cái nói riêng là giúp tr có i u ki n h c
t p mà không th y nhàm chán. Thông qua các gi ón, tr tr tôi có th cho tr
xem m t s tranh nh p và cho tr tìm ch cái v a h c trong tran
h ho c
cho tr ch i KIDSMART. Trong gi ho t n g ngoài tr i cho tr c th ca
,
hòvè luy n phát âm cho tr .
Ví d : Luy n phát âm r tôi cho cháu c bài n g dao: "R nh r nh ràng rà
ng"
ho c cho tr ch i trò ch i “Nu na nu n ng ”. Tr ng i du i chân, cô ch m vào
chân t ng tr , khi n câu cu i tay cô ch m vào chân b n nào thì b n y tr l
i
câu h i c a cô.
Ví d : Con hãy tìm tên b n có ch cái u là H,V…
14


Tôi th n g xuyên quan sát tr , ghi chép vào s
theo dõi, ánh giá quá
trình phát tri n nh ng k n ng c n thi t chu n b cho vi c c , vi t c a tr
nh m i u ch nh các bi n pháp giáo d c i v i t ng cá nhân tr .
*Biên pháp 5: Ph i h p v i ph huynh
Trong các bu i h p ph huynh l p tôi, tôi ã giành th i gian nh n m nh
t m quan tr ng c a ho t n g làm quen ch cái tr M u giáo l n nh : Cho
tr làm quen v i ch cái là t ch c th c hi n các ho t n g cho tr làm quen

tr ã h c. Tôi th n g xuyên trao i v i ph huynh v vi c h c t p c a t ng
tr . i v i nh ng cháu y u, ngoài vi c h c l p, tôi còn tranh th nh ph
huynh giúp
thêm cho cháu nhà.
3.3: i u ki n th c hi n gi i pháp
- Tài li u tham kh o v ho t n g cho tr m u giáo 5-6 tu i làm quen v i
ch cái
- K ho ch giáo d c ch
, k ho ch t ch c ho t n g làm quen v i ch
cái
dùng ph n g ti n d y h c làm quen v i ch cái
15


- Kinh phí mua s m b xung dùng ch i ph c v cho ho t n g
- S ng h c a ph huynh v c s v t ch t ph c v cho ho t n g
3.4: K t qu
* Giáo viên:
- Giáo viên ã n m v ng ph n g pháp t ch c cho tr làm quen v i ch cái
- Đã xây dựng được môi trường cho trẻ làm quen với chữ cái.
- Tham gia dự giờ nhiều tiết dạy của động nghiệp để học hỏi kinh nghiệm
- Vận động phụ huynh ủng hộ cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động.
- Thiết kế được nhiều giờ dạy cho trẻ làm quen với chữ cái theo CTGD mầm
non mới
* Đối với trẻ:
- Qua những biệ pháp tôi nghiên cứu áp dụng vào lớp mình đã trẻ đã đạt được
một số kết quả sau
- Bảng đánh giá kết quả trẻ:

Mức độ

30

77

9

13

Trẻ tô viết đúng chữ cái

39

30

77

9

13

Trẻ cầm vở, để vở, ngồi tô đúng tư thế.

39

35

90

4


Từ kết quả nêu trên, tôi rút ra được một vài kinh nghiệm như sau:
- Giáo viên phải có năng lực trình độ chuyên môn vững vàng để dạy trẻ
- Giáo viên nắm được nội dung các hoạt động cho trẻ làm quen chữ cái
- Giáo viên biết thiết kế và tổ chức các hoạt động làm quen với chữ cái theo
chủ điểm.
Giáo viên phải biết xây dựng được kế hoạch thực hiện một cách cụ t
hể, toàn diện sát với kế hoạch chỉ đạo nhà trường và phù hợp với tình hình th
ực tế của lớp.
- Thường xuyên theo dõi, kiểm tra về chất lượng trên trẻ để có biện pháp bồ
i
dưỡng cho từng trẻ.
- Tạo môi trường chữ cái trong lớp đẹp mắt hấp dẫn cho trẻ.
- Phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và các ban ngành trong xã để
giúp trẻ học tốt.
Giáo viên luôn nghiên cứu sách báo, dự giờ để rút kinh nghiệm cho
bản thân.
- Giáo viên phải chú ý sửa ngọng cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi.
- Không ngừng học tập bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ và trau dồi kiến
thức . Sau quá trình áp dụng và thực hiện đề tài , tôi đã gặt hái được một số
thành công nhất định như đã khảo khát được tình hình thực trạng của trường
và các hoạt động nghiên cứu ,tìm ra những giải pháp khắc phục và những
phương thức hoạt động có hiệu quả nhất .
Ngoài những kết quả đã đạt được thì việc áp dụng và thực hiện đề tài vẫn
còn hạn chế như : trang thiết bị , đồ dùng phục vụ cho việc dạy vẫn còn hạn
chế , chưa đầy đủ chưa phong phú , môi trường hoạt động chật hẹp , các tỉ lệ
đạt chưa cao .
17


III/ KẾT LUẬN –KIẾN NGHỊ

định nhưng vẫn còn một số hạn chế , rất mong được sự đánh giá góp ý kiến
của các cấp lãnh đạo và của các bạn đồng nghiệp
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Hưng Đạo ngày 25 tháng 3 năm 2015
Người viết

Nguyễn Thị Lập

19


Tài luyện tham khảo
-Cuốn “tài liệu bồi dưỡng hoạt động làm quen với chữ cái”.
-Cuốn “cho trẻ làm quen chữ cái”của NXB Đại học Quốc Gia Hà
Nội .

20


21