Phát triển khả năng lãnh đạo
BÀI TẬP CÁ NHÂN
MÔN: PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG LÃNH ĐẠO
ĐỀ TÀI SỐ 05: Những tố chất và kỹ năng của một ông chủ lý tưởng theo ý kiến của bạn
là gì? Vì sao? Không nhất thiết phải hạn chế những quan điểm của bạn theo các lý thuyết
tố chất lãnh đạo bạn đã biết.
BÀI LÀM
Trong môn học Phát triển khả năng lãnh đạo các giảng viên đã cho rất nhiều đề tài
cho học viên lựa chọn để có thể thoả sức sáng tạo cũng như có đánh giá, nhìn nhận về
những gì đã được học ở môn này. Trước khi lựa chọn đề tài trong 10 chủ đề mà giáo viên
cho, tôi rất phân vân bởi mỗi một đề tài đều có những điểm hay riêng mà tôi đều muốn
viết về nó, tuy nhiên tôi lại lựa chọn đề tài số 5 với nội dung chính “Những tố chất và kỹ
năng của một ông chủ lý tưởng theo ý kiến của bạn là gì? Vì sao và không nhất thiết
phải hạn chế những quan điểm của bạn theo các lý thuyết tố chất lãnh đạo mà bạn
1
Phát triển khả năng lãnh đạo
biết”. Tôi cho rằng với đề tài này ngoài vận dụng kiến thức đã được học trong môn phát
triển khả năng lãnh đạo mà giáo viên truyền đạt, tôi còn có thể đưa ra các quan điểm của
cá nhân tôi về một ông chủ lý tưởng hay một lãnh đạo hiệu quả.
Theo quan điểm cá nhân tôi, “Ông chủ” thường được hiểu là người đứng đầu
công ty hay còn gọi là lãnh đạo, không chỉ chịu trách nhiệm về doanh số, lợi nhuận, thị
phần, năng suất, chi phí trên mỗi đơn vị sản phẩm, chi phí so với kế hoạch ngân sách, có
kế hoạch lộ trình phát triển nghề nghiệp cho nhân viên mà còn chị trách nhiệm dẫn dắt
các nhà quản lý và giám sát cấp dưới. Vậy, đối với một nhà lãnh đạo thành công, bao
các kỹ năng này được xếp ở mức cao, thấp hay trung. Nhận định về tố chất của nhà quản
lý hiệu quả người ta cho rằng đó là: Định hướng hiệu quả rõ ràng; Định hướng quyền lực
hòa nhập xã hội mạnh mẽ; Tự tin cao; Niềm tin mãnh liệt vào giá trị bản thân; Trung tâm
điều khiển nội. Một số các tố chất khác cũng được nêu ra gồm: trí thông minh cảm xúc
(khả năng học hỏi và tíêp thu những kiến thức mới); sự nhạy cảm (nhận biết được những
diễn biến tâm lý và mong muốn của người khác); Khả năng linh hoạt (đặc biệt quan trọng
đối với những nước đang phát triển như Việt Nam- điều hành mọi hoạt động gắn liền với
diễn biến của thị trường và xu thế thời đại); tính ổn định (cả về tâm lý và tình cảm, kìm
chế được cảm xúc, giữ được sự bình tĩnh và không quát tháo một cách vô cớ); Tính chính
trực (làm những gì chúng ta nói và nói những gì chúng ta làm); sự tự tin (quyết định một
cách nhanh chóng và tự tin vào sự lựa chọn của mình); khả năng tự kiểm soát bản thân và
người có nhiều sức khoẻ; thích sự thống trị, kiểm soát mọi tình huống và mọi
người....v.v;
Qua môn học Phát triển khả năng lãnh đạo và tìm hiểu về các quan điểm của các
học giả về nhà lãnh đạo hiệu quả (hay ông chủ lý tưởng), theo cá nhân tôi cần có những
tố chất và kỹ năng sau:
a. Tầm nhìn và sự quyết đoán
Tầm nhìn là một phẩm chất quan trọng của nhà lãnh đạo. Nhìn xa, trông rộng là
khả năng dẫn dắt của nhà lãnh đạo. Một khi nhà lãnh đạo mất khả năng này và những
điều không mong muốn xẩy ra thì đó chỉ là người lãnh đạo trên danh nghĩa mà thôi. Tầm
nhìn trở thành sức mạnh của sự cố gắng và thúc đẩy người lãnh đạo vượt qua khó khăn.
Với tầm nhìn, nhà lãnh đạo đang thực hiện một sứ mệnh đặc biệt, tinh thần ấy sẽ lan
truyền và được mọi người cảm nhận cho đến khi họ cùng thực hiện sứ mệnh với nhà lãnh
đạo của mình. Đoàn kết là sức mạnh biến ước mơ thành hiện thực. Nhân viên làm việc
hăng say, phấn chấn để hoàn thành mục tiêu. Quyền lợi cá nhân được đặt ra một bên vì
tất cả đều hướng tới mục tiêu chung. Thời gian sẽ vụt bay, tinh thần làm việc thăng hoa,
các câu chuyện thần kỳ được kể và tinh thần trách nhiệm trở thành khẩu hiệu. Tất cả vì
lãnh đạo có tầm nhìn.
Người lãnh đạo có tầm nhìn khi người đó nhìn thấy điều bạn sẵn sàng nhìn thấy
và Điều bạn nhìn thấy là điều có thể đạt được. Tầm nhìn đem lại sức mạnh cho nhà lãnh
mình để giành thắng lợi.
c.
Tạo ảnh hưởng
Theo các nhà xã hội học, ngay cả một người sống nội tâm nhất cũng có ảnh
hưởng đến mười nghìn người khác trong suốt cuộc đời họ. Tất cả chúng ta lãnh đạo
người khác trong một vài lĩnh vực ; ngược lại ở một số lĩnh vực khác, chúng ta được
người khác dẫn dắt. Không ai nằm ngoài quy luật: hoặc là người lãnh đạo hoặc là người
bị lãnh đạo. Mỗi người là một nhà lãnh đạo vì đều có ảnh hưởng đến một ai đó. Không
4
Phát triển khả năng lãnh đạo
phải ai cũng khả năng trở thành nhà lãnh đạo vĩ đại nhưng có thể trở thành nhà lãnh đạo
hiệu quả hơn.
Trong bất kỳ tình huống nào, trong một nhóm luôn luôn có một người có ảnh
hưởng nổi bật. Ví dụ : người mẹ có thể là người bị ảnh hưởng lớn đối với đứa trẻ vào mỗi
buổi sáng. Mẹ chọn đồ ăn và quần áo cho trẻ (đứa trẻ bị chi phối). Đến trường, trẻ rủ các
bạn chơi trò chơi (đứa trẻ chi phối). Bố và mẹ ăn trưa cùng nhau và cùng bị người bồi
bàn chi phối thông qua việc gợi ý chọn món ăn. Buổi tối, thời gian ăn tối của cả gia đình
bị chi phối bởi thời gian biểu của các thành viên trong gia đình.
Chúng ta dễ dàng nhận ra một nhà lãnh đạo nổi trội trong bất kỳ nhóm nào bằng
cách quan sát lúc họ tập trung thảo luận với nhau. Nếu có một vấn đề cần quyết định, ai
là người có ý kiến sáng đáng nhất ? Ai là người được thành viên khác của nhóm chú ý
nhất khi thảo luận ? Ai là người được mọi người nhanh chóng đồng ý nhất ? Điều quan
trọng, ai là người được mọi người nghe theo ? Trả lời các câu hỏi này, bạn sẽ phân biệt
được nhà lãnh đạo thật sự trong nhóm.
Muốn hiểu được sức mạnh của sự ảnh hưởng, tốt nhất hãy nghĩ đến những lần bạn
chủ yếu không đem lại hiệu quả mong đợi. Vậy 20% những ưu tiên của bạn sẽ mang đến
80% kết quả nếu bạn dành tất cả thời gian, tiền bạc và sức lực vào 20% đầu tiên trong số
những ưu tiên ấy. Một nhà lãnh đạo cần phải hiểu định luật Pareto trong việc giám sát và
lãnh đạo. Ví dụ 20% số người trong công ty có trách nhiệm tạo ra 80% thành công của
công ty;
Người lãnh đạo phải có khả năng sắp đặt công việc theo mức độ ưu tiên, gồm
quan trọng, cấp thiết; quan trọng nhưng ít cấp thiết; ít quan trọng, cấp thiết và ít quan
trọng, không cấp thiết.
e.
Niềm say mê và tài soay sở tình hình:
Một nhà lãnh đạo hiệu quả là người luôn khát khao làm được điều gì đó đóng góp
cho xã hội, hoặc chí ít là cho mình. Không có sự say mê, thì một nhà lãnh đạo sẽ không
thể có được những quyết định táo bạo và tâm huyết;
Người lãnh đạo càn có nghị lực rất lớn. Khi khó khắn, họ không nản chí. Khi
công việc xem ra quá khó, họ sẽ tìm cách tiếp cận khác. Họ luôn tìm kiếm các giải pháp
cho vấn đề, để từ đó lựa chọn hướng đi tối ưu để phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh của
mình;
f. Tự tin, có thái độ tích cực và nhìn nhận vấn đề khách quan
Một người lãnh đạo thật sự phải luôn có lòng tin vào chính mình. Thông thường,
sự tự tin này hình thành từ sự thật là bất cứ một người lãnh đạo nào cũng đã từng trải qua
thời gian dài rèn luyện những kỹ năng trong công việc, tích lũy vốn kiến thức rộng cùng
với sự thông minh sẵn có của anh ta. Bên cạnh đó, cho dù không có những kỹ năng, kinh
6
Phát triển khả năng lãnh đạo
7
Phát triển khả năng lãnh đạo
+ Khi nói trước đám đông (đọc diễn văn, trình bầy báo cáo...) người lãnh đạo cần
sử dụng cử chỉ và giọng nói hiệu quả bằng cách gây ấn tượng mạnh mẽ ngay lúc đầu gặp
gỡ. Hình ảnh và sự chuyển động của cơ thể cũng có sức mạnh thuyết phục mạnh mẽ
không kém gì ngôn từ. Sử dụng thành thạo kỹ thuật của giọng nói (thay đổi tốc độ, cường
độ, cao độ và các sắc thái cảm xúc...) và ngữ điệu (sử dụng cử chỉ), khai thác tối đa các
đạo cụ sẽ giúp bài diễn văn thuyết phục và thu hút.
+ Thiết lập điểm tương đồng giữa người nghe và diễn giả : nhà lãnh đạo cần cho
người nghe biết là chúng ta cùng chung một hoàn cảnh, cùng chung lịch sử chung, biết
cách sử dụng từ ngữ của những người khác để vượt qua rào cản. Tạo sự gần gũi thông
qua việc sử dụng các cụm từ ‘Tôi-Bạn-Chúng ta’ một cách hiệu quả.
+ Nói về những điều người nghe quan tâm để chiếm cảm tình : khi người lãnh đạo
hiểu thấu tâm tư của thính giả, họ sẽ dùng những ngôn từ dễ thu phục lòng người, nói về
những vấn đề về mối quan tâm chung, nỗi khó khăn và ước vọng của thính giả. Không
phải lúc nào nhà lãnh đạo cũng phải trình bầy hàng loạt quan điểm. Nếu muốn thính giả
bị chinh phục nhà lãnh đạo nên đặt mình vào vị trí và địa vị của thính giả. Điều đó sẽ
giúp nhà lãnh đạo chỉ trình bày những luận điểm để người nghe lưu ý, chứ không phải để
liệt kê.
+ Người nghe luôn mong nhà lãnh đạo sự thấu hiểu và thái độ tích cực, người
lãnh đạo diễn thuyết khéo léo là người biết sử dụng những chi tiết để chứng tỏ rằng họ
thấu hiểu, ghi nhớ nỗi bức xúc và sẽ đáp lại nhu cầu, mong mỏi đó.
+ Nhấn mạnh quan điểm : Các nhà lãnh đạo tài năng luôn nắm được nghệ thuật
nhấn mạnh những quan điểm then chốt và đạt được mục tiêu mong muốn trong khi hùng
biện cho dù mục đích là để thông tin, gây ảnh hưởng, thuyết phục, tạo động lực hay định
hướng suy nghĩ mọi người.
+ Kỹ năng thuyết phục : là trọng tâm của nhà lãnh đạo giỏi. Đó là hành động gây
tôi chỉ muốn nhấn mạnh sâu về kỹ năng này bởi vì tính chất quan trọng của nó trong
doanh nghiệp (đặc biệt là đối với những doanh nghiệp lớn và phạm vi hoạt động rộng
rãi). Nhà lãnh đạo phải biết phát hiện nhân tài – người có khả năng bổ sung những khiếm
khuyết của bạn thay vì biết cách khen ngợi mà hãy phân quyền và phân bổ công việc một
cách hợp lý. Bên cạnh đó, người lãnh đạo cần phải có chính sách đãi ngộ đặc biệt cho
những con người giỏi, những người dám đặt những mục tiêu vô cùng thách thức và tìm
cách thực hiện nó.
k. Kỹ năng truyền cảm hứng:
Lãnh đạo là một tấm gương mà qua đó nhân viên soi vào để noi theo, muốn họ
cống hiến hết mình thì bản thân lãnh đạo cũng phải yêu công việc phải say mê quên ăn
ngủ với công việc) Biết cách truyền cảm hứng cho người khác và bạn sẽ nhận được
những điều mà bạn mong đợi khi bạn quan tâm nhiều đến họ. Muốn trở thành nhà lãnh
9
Phát triển khả năng lãnh đạo
đạo giỏi, bạn cần phải hiểu nhân viên của mình, biết lắng nghe và chia sẻ với cấp dưới
chứ không phải chỉ biết ra lệnh và quát tháo. Khi có vấn đề rắc rối, phải đặt mình vào
hoàn cảnh cụ thể để từ đó có hướng giải quyết hợp tình hợp lý.
l. Khả năng Phát triển vốn quý nhất - Con người
Có 3 khía cạnh mà những người thành công khác với những nguời không thành
công trong việc phát triển con người, đó là đặt ra giả định đúng về con người, đặt những
câu hỏi thích hợp về mọi người, Biết cách giúp đỡ mọi người.
Giả định là quan điểm về một điều gì đó được coi là đúng. Giả định tiêu cực về
mọi người sẽ làm cho việc lãnh đạo họ có khuynh hướng tiêu cực, ngược lại, giả định
tích cực về mọi người sẽ làm cho việc lãnh đạo họ có khuynh hướng tích cực.
Bí quyết tạo động lực là tạo ra môi trường không có những tác động làm giảm sự
thôi thúc của mọi người. Người lãnh đạo cần biết thôi thúc mọi người thông qua những