Phát triển khả năng lãnh đạo)
Chủ đề: Những tố chất và kỹ năng của một ông chủ lý tưởng theo ý kiến của
bạn là gì? Vì sao? Không nhất thiết phải hạn chế những quan điểm của bạn theo
các lý thuyết tố chất lãnh đạo bạn đã biết. .
I. GIỚI THIỆU:
Trong mỗi một tổ chức, một Doanh nghiệp Ông chủ được hiểu như là một nhà
lãnh đạo cao nhất trong tổ chức, doanh nghiệp.
Lãnh đạo là một trong những khái niệm quan trọng nhất trong khoa học về tổ
chức nhân sự. Cho đến nay, thuật ngữ này vẫn chưa được định nghĩa một cách
thoả đáng do tính chất khó định hình và linh hoạt của nó. Tuy nhiên có thể định
nghĩa chung như sau: Lãnh đạo là quá trình gây ảnh hưởng đối với người khác
để hiểu và nhất trí về những việc cần phải làm, cách thức thực hiện hiệu quả và
quá trình hỗ trợ nỗ lực tập thể, cá nhân để hoàn thành các mục tiêu chung.
Lãnh đạo được nghiên cứu theo nhiều góc độ, phụ thuộc vào ưu tiên phương
pháp luận của nhà nghiên cứu và định nghĩa về lãnh đạo. Có nhiều phương
pháp nghiên cứu lãnh đạo, một trong những phương pháp nghiên cứu lãnh đạo
1
đầu tiên là nghiên cứu tố chất lãnh đạo. Cơ sở của nghiên cứu này cho rằng một
số người có phẩm chất, có kỹ năng giúp họ dễ dàng tìm kiếm và đạt được vị trí
lãnh đạo và trở thành những người lãnh đạo hiệu quả.
Vậy một nhà lãnh đạo lý tưởng cần có những tố chất, có những kỹ năng gì? vì
sao? Không nhất thiết phải hạn chế những quan điểm của bạn theo các lý thuyết
tố chất lãnh đạo bạn đã biết. Đó là những câu hỏi cần được làm sáng tỏ.
II. PHÂN TÍCH LUẬN ĐIỂM:
1. Định nghĩa tố chất và kỹ năng lãnh đạo:
Thuật ngữ tố chất nói đến các đặc điểm cá nhân khác nhau, bao gồm các đặc
bảo cho sự lãnh đạo thành công. Vì vậy, Stogdill (1948, trang 64) kết luận
rằng: Một người không trở thành lãnh đạo nếu chỉ có kết hợp của một số tố
chất..... Mô hình cá tính của người lãnh đạo có mối liên hệ nào đó với các
đặc điểm, hoạt động và mục tiêu của cấp dưới.
Stogdill (1974, trang 81) cho rằng một số tố chất sau đây là đặc trưng của
những người lãnh đạo thành công:
Người lãnh đạo được miêu tả với đặc trưng là người có mong muốn mạnh
mẽ được gánh vác trách nhiệm, hoàn thành nhiệm vụ, mạnh mẽ và kiên trì
trong việc thực hiện mục tiêu, quyết đoán và sáng tạo trong giải quyết vấn
đề, chủ động trong các tình huống, tự tin, mong muốn tự khẳng định mình,
sẵn sàng chấp nhận hậu quả của quyết định và hành động của mình, sẵn
sàng chấp nhận áp lực trong các mối quan hệ, sẵn sàng chịu đựng sự thất
bại và chậm trễ, khả năng gây ảnh hưởng đối với hành vi của người khác,
năng lực xây dựng hệ thống giao tiếp xã hội phục vụ mục đích cấp bách.
Các phẩm chất và kỹ thuật phân biệt giữa người lãnh đạo và người không
phải là lãnh đạo:
Tố chất
Thích ứng tốt với tình hình
Kỹ năng
Thông minh (lanh lợi)
3
Tỉnh táo trong môi trường xã
Có kỹ năng dựa trên khái niệm
Tự tin
Chịu đựng được áp lực căng
thẳng
Sẵn sàng chịu trách nhiệm
Các tố chất liên quan khác:
Một số tố chất khác của người lãnh đạo cũng được xác định bao gồm khả
năng hiểu biết về mặt tâm lý, khả năng hiểu biết về mặt xã hội và khả năng
liên nhận thức.
Trí thông minh cảm xúc:
Trí thông minh cảm xúc giúp người lãnh đạo giải quyết các vấn đề phức tạp,
đưa ra quyết định sáng suốt hơn, lập kế hoạch sử dụng thời gian hiệu quả hơn,
điều chỉnh hành vi của mình phù hợp hơn với hoàn cảnh, quản lý tốt các
khủng hoảng có thể sảy ra. Sự tự nhận thức giúp người lãnh đạo hiểu được
nhu cầu của chính mình và có phản ứng nếu có sự kiện nào đó sảy ra. Sự tự
4
điều chỉnh giúp ổn định hơn về mặt cảm xúc, thu thập và xử lý thông tin tốt
hơn trong những hoàn cảnh khó khăn, căng thẳng và giúp người lãnh đạo duy
trì sự lạc quan, nhiệt tình về dự án, tầm nhìn trong bối cảnh có nhiều khó khăn
và cản trở. Sự đồng cảm gắn liền với các kỹ năng hoà nhập cần thiết để phát
triển các mối quan hệ hợp tác.
Sự hiểu biết về xã hội:
Nhận thức về xã hội là khả năng hiểu các như cầu chức năng, vấn đề và cơ
hội liên quan đến nhóm và tổ chức, đặc điểm của các thành viên, các mối quan
hệ xã hội, các quy trình tập thể củng cố hoặc làm hạn chế nỗ lực ảnh hưởng đối
với các nhóm và tổ chức. Nhận thức về xã hội bao gồm các kỹ năng nhận thức
tế nhị, kỹ năng lắng nghe, kiến thức về hành vi xã hội chấp nhận được).
Các kỹ năng nhận thức: Khả năng phân tích chung, tư duy lôgic, sự thông
hiểu về các hình thành khái niệm, khái niệm hóa các mối quan hệ phức tạp và
mập mờ, tính sáng tạo trong việc đưa ra ý tưởng và giải quyết vấn đề, khả năng
phân tích các sự kiện và xu hướng, lường trước được sự thay đổi và nhận ra cơ
hội và các vấn đề tiềm tàng (cách tư duy quy nạp và suy diễn).
3. Sở dĩ không nhất thiết phải hạn chế những quan điểm về các lý thuyết tố
chất lãnh đạo là vì:
Trong bối cảnh toàn cầu hóa diễn ra nhanh chóng, sự phát triển vũ bão của
công nghệ và biến động xã hội ngày càng tăng, các năng lực, tố chất ngày càng
trở nên quan trọng bao gồm tính phức tạp về nhận thức, tính phức tạp về hành
vi, khả năng học hỏi kinh nghiệm và thích ứng với thay đổi. Nhà lãnh đạo hiệu
quả cần biết kết hợp các kỹ năng cần thiết để phát triển thích ứng với môi
trường biến động của tổ chức và có thể thay đổi theo thời gian. Chính vì vậy để
trở thành nhà lãnh đạo hiệu quả, đòi hỏi mỗi nhà lãnh đạo cần phải không
ngừng học tập trau rồi kiến thức xã hội nói chung, tố chất và kỹ năng lãnh đạo
nói riêng để không ngừng hoàn thiện bản thân.
Trước bối cảnh xã hội của chúng ta đã và đang không ngừng phát triển, Nếu
chúng ta hạn chế những quan điểm về lý thuyết tố chất lãnh đạo mà mỗi cá
6
nhân đã biết ở ngày hôm nay thì chắc chắn rằng ngày mai chúng ta sẽ trở lên
lạc hậu trong vai trò lãnh đạo.
4. Những tố chất và kỹ năng của một ông chủ lý tưởng:
Trên cơ sở lý thuyết như đã phân tích ở trên và những hiểu biết của cá nhân,
thiết nghĩ một ông chủ lý tưởng phải có lòng mong muốn hay phải có tham
vọng lớn, có một mục tiêu lớn, cụ thể rõ ràng. Người lãnh đạo phải có động
lực làm lãnh đạo thì mới có thể là lãnh đạo thực thụ. Đây là một tố chất rất
tin, các ý tưởng đó dần dần sẽ biến thành hành động cụ thể. Niềm tin có thể
trở thành ý chí mãnh liệt, người nào không tự tin vào bản thân, rất dễ dẫn đến
thất bại. Một lãnh đạo lý tưởng phải có niềm tin. Những người tự tin cao
thường cố gắng gánh các những công việc khó khăn và đề ra các mục tiêu
mang nhiều thách thức. Người lãnh đạo nào có kỳ vọng cao đối với chính
mình thường có kỳ vọng cao đối với nhân viên dưới mình quản lý. Những
người lãnh đạo này thường kiên trì hơn trong việc thực hiện mục tiêu khó
khăn. Điều đó làm tăng quyết tâm và cam kết của cấp dưới đồng sự và cấp
trên để hỗ trợ cho nỗ lực đó.
- Chính trực: Là điều công chúng mong đợi. Sự chính trực này làm cho
công chúng tin tưởng, đây là một điều quan trong để họ quyết định có đi theo
lãnh đạo hay không. Chính trực thể hiện ở chỗ lời nói đi đôi với việc làm và
kết hợp với những phẩm giá bên trong. Một lãnh đạo chính trực có thể dành
được lòng tin của mọi người và sẽ được ngưỡng mộ vì sự đồng nhất của
những giá trị cốt lõi bên trong. Những phẩm chất này có thể coi như một hình
mẫu tiêu biểu để mọi người noi theo, cũng như giúp cho toàn bộ tổ chức,
doanh nghiệp xây dựng những giá trị văn hoá hữu hiệu và có sức mạnh lớn
lao.
- Óc tưởng tượng: Được ví như là nhà máy sản xuất ra các kế hoạch hành
động và các mong ước của con người. Con người có thể tạo ta mọi thứ nhờ
óc tưởng tượng. Các nhà doanh nghiệp tầm cỡ, các nghệ sĩ, nhạc sĩ, hoạ sĩ...
8
đều có óc tưởng tượng phát triển. Bất cứ một lãnh đạo nào muốn đưa tổ chức
của mình hoạt động phát tiển lớn mạnh, nhanh, bền vững đều phải có óc
tưởng tượng phát triển mạnh.
- Kỹ năng nhận thức: Là khả năng đánh giá sáng suốt, có tầm nhìn xa, có
khả năng trực giác và khả năng hiểu được các ý nghĩ và trật tự trong các dữ
căng thẳng, Sẵn sàng chịu trách nhiệm.
Để thành công, người lãnh đạo cần phải có năng lực. Ba nhóm phân loại kỹ
năng liên quan đó là: Kỹ năng giao tiếp, kỹ năng nhận thức và kỹ năng chuyên
môn nghiệp vụ. Tầm quan trọng của các kỹ năng cụ thể trong mỗi nhóm phân
loại cũng phụ thuộc vào tình huống. Một số kỹ năng như khả năng thuyết phục,
phân tích, giao tiếp bằng lời nói và trí nhớ các thông tin chi tiết sẽ giúp cho
người lãnh đạo có thể thành công trong bất kỳ hoàn cảnh nào.
Trước bối cảnh xã hội của chúng ta đã và đang không ngừng phát triển, Nếu
chúng ta hạn chế những quan điểm về lý thuyết tố chất lãnh đạo mà mỗi cá
nhân đã biết ở ngày hôm nay thì chắc chắn rằng ngày mai chúng ta sẽ trở lên
10
lạc hậu trong vai trò lãnh đạo. Chính v ì vậy sẽ không có một tố chất và kỹ
năng cho một ông chủ lý tưởng nào cả.
11
Tài liệu tham khảo
- Giáo trình Nâng cao năng lực lãnh đạo – Chương trình đào tạo thạc sỹ Quản
trị kinh doanh quốc tế.
http://kosy.vn/?lang_id=&Module=10&categories_id=121&news_id=1267
( những tố chất và kỹ năng của một lãnh đạo)
http://vietbao.vn/Kinh-te/Nhung-to-chat-cua-mot-nha-lanh-dao/11037750/176/
( những tố chất của một lãnh đạo)
12