ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO
DỤC

DƢƠNG THỊ HOÀNG ANH

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƢỜNG
MẪU GIÁO KIM ĐỒNG 4 QUẬN LÊ CHÂN - HẢI PHÒNG
THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN MẦM NON

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI-2013


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO
DỤC

DƢƠNG THỊ HOÀNG ANH

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƢỜNG
MẪU GIÁO KIM ĐỒNG 4 QUẬN LÊ CHÂN - HẢI PHÒNG
THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN MẦM NON

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số:

60 14 05


i


DANH MỤC NHỮNG CỤM TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
Viết đầy đủ

Viết tắt
BGD & ĐT

Bộ Giáo dục và Đào tạo

CBQL

Cán bộ quản lý

CNH-HĐH

Công nghiệp hóa - hiện đại hóa

GD

Giáo dục

ĐNGV

Đội ngũ giáo viên

GV

Giáo viên


Trung học cơ sở

THPT

Trung học phổ thông

ii


MỤC
LỤC
Trang
Lời cảm ơn ..................................................................................................................... i
Danh mục những cụm từ viết tắt trong luận văn........................................................... ii Mục
lục ........................................................................................................................iii Danh mục
bảng biểu ………………………………………………..…………………vi Danh mục sơ đồ
………………………………………………………………………vii MỞ
ĐẦU .......................................................................................................................1
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN THEO
CHUẨN NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN MẦM NON ...............................................6
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề................................................................................ 6
1.2. Nhưng nôị dung lí luâṇ cơ ban của đề tài .......................................................... 9
1.2.1. Quản lý - Biện pháp quản lý ................................................................................9
1.2.2. Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường................................................................13
1.2.3. Giáo viên - Đội ngũ giáo viên............................................................................16
1.2.4. Một số khái niệm liên quan đến chuẩn, chuẩn hoá ............................................18
1.3. Các đặc trưng của trường MN với yêu cầu chuẩn nghề nghiệp giáo viên MN ... 24
1.3.1. Vị trí, vai trò, nội dung, phương pháp giáo dục của cấp mầm non....................24
1.3.2. Đội ngũ giáo viên Mầm non ..............................................................................26

2.5.1. Thực trạng công tác xây dựng kế hoạch quản lý giáo viên theo hướng chuẩn hoá...64
2.5.2. Thực trạng việc quản lý công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá xếp loại giáo viên theo
chuẩn nghề nghiệp GVMN ..................................................................................65 2.5.3. Thực
trạng vấn đề quản lý các điều kiện chuẩn hoá giáo viên GVMN trường mẫu giáo Kim
Đồng 4 theo Chuẩn NNGVMN ..........................................................68 2.6. Đánh giá chung
về thực trạng quản lý đội ngũ giáo viên mầm non trường mẫu giáo
Kim Đồng 4 thành phố Hải Phòng theo các tiêu chuẩn đã được Bộ GD&ĐT quy định... 70
2.6.1. Ưu điểm và bài học thành công .........................................................................71
2.6.2. Khó khăn tồn tại và những vấn đề đặt ra trong công tác quản lý đội ngũ giáo
viên Mầm non đáp ứng Chuẩn nghề nghiệp ở trường mẫu giáo Kim Đồng 4. ...........73
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON TRƯỜNG
MẪU GIÁO KIM ĐỒNG 4 THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN MẦM
NON .............................................................................................................................75
3.1. Định hướng và các nguyên tắc đề xuất biện pháp ............................................ 75
3.1.1. Những căn cứ có tính định hướng cho việc đề xuất biện pháp..........................75
3.1.2. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp......................................................................75

iv


3.2. Các biện pháp quản lí giáo viên Trường mẫu giáo Kim Đồng 4 theo các chuẩn
được Bộ GD& ĐT quy định.................................................................................. 77
3.2.1. Biện pháp 1: Quán triệt cho CBQL và đội ngũ giáo viên trường mẫu giáo Kim
Đồng 4 - Quận Lê Chân các yêu cầu, tiêu chí trong Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm
non theo quan điểm chuẩn hoá............................................................................77 3.2.2. Biện
pháp 2: Xây dựng kế hoạch triển khai các yêu cầu và tiêu chí đối với giáo viên theo một lộ
trình phù hợp với điều kiện hoàn cảnh của nhà trường...........................81 3.2.3. Biện pháp 3: Tổ
chức thực hiện kế hoạch đưa Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non vào công tác quản lý
đội ngũ giáo viên của nhà trường ..............................83 3.2.4. Biện pháp 4: Chỉ đạo việc bồi
dưỡng giáo viên Trường mẫu giáo Kim Đồng 4 gắn với các yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp

hợp đánh giá kết quả về lĩnh vực kĩ năng sư phạm của giáo viên trường mẫu giáo Kim
Đồng 4 ......................................................................................60 Bảng 2.11. Những khó
khăn mà GV Trường mẫu giáo Kim Đồng 4 thường gặp ......62 Bảng 2.12: Nguyên nhân
của những khó khăn mà GV trường mẫu giáo Kim Đồng 4 thường
gặp....................................................................................................................63 Bảng 2.13:
Nhu cầu về nội dung bồi dưỡng GVMN Trường mẫu giáo Kim Đồng 4 nhằm đáp ứng
Chuẩn ...................................................................................................65 Bảng 2.14: Ý kiến
của CBQL, GVMN trường mẫu giáo Kim Đồng 4 về hình thức đánh giá GVMN theo
Chuẩn .......................................................................................67 Bảng 2.15: Kết quả điều tra
V/v quản lý các điều kiện chuẩn hóa giáo viên MN.......69 Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm
về mức độ cấp thiết và mức độ khả thi của các biện pháp quản lý đội ngũ Trường mẫu giáo
Kim Đồng 4 đã đề xuất ................................97

vi


DANH MỤC SƠ ĐỒ
Trang
Sơ đồ 1.1: Mô hình về quản lý........................... Error! Bookmark not defined.
Sơ đồ 1.2: Quan hệ các chức năng quản lý........................................................ 12
Biểu đồ 2.1: Kết quả đánh giá về lĩnh vực kiến thức của GV ........................... 60
Biểu đồ 2.2: Kết quả đánh giá về lĩnh vực kĩ năng sư phạm của giáo viên ...... 61 Sơ
đồ 3.1: Mối liên hệ giữa các biện pháp quản lý ........................................... 96 Biểu
đồ 3.1: Tương quan giữa mức độ cấp thiết và khả thi của các biện pháp
.......................................................................................................................... 100

vii


MỞ ĐẦU

năm 2020, từng bước nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Chính
vì vậy, việc đầu tư cho con người để phát triển nền kinh tế xã hội là vấn đề cấp thiết
và sống còn của mỗi quốc gia. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế chung
đó. Đảng và Nhà nước ta luôn khẳng định vai trò quyết định của nhà giáo trong
việc nâng cao chất lượng giáo dục và tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ quản
lý trong điều hành hệ thống giáo dục đang ngày càng mở rộng và phát triển.
Trong giai đoạn mới của sự nghiệp phát triển giáo dục, trước bối cảnh quốc tế
chứa đựng nhiều thời cơ và thách thức, trước những yêu cầu mới của sự phát triển
kinh tế - xã hội và xu thế hội nhập, nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là lực
lượng nòng cốt quyết định việc thực hiện các mục tiêu giáo dục. Vì vậy, kết luận
của Hội nghị lần thứ 6 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa IX đã xác định:
xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục một cách toàn diện.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục Mầm non là cấp học đầu tiên,
đặt cơ sở ban đầu cho việc hình thành và phát triển toàn diện nhân cách con
người, đặt nền móng vững chắc cho giáo dục tiểu học và cho toàn bộ hệ thống
giáo dục quốc dân. Giáo viên mầm non (GVMN) là nhân tố quan trọng góp
phần quyết định trong việc thực hiện hoạt động dạy và học có chất lượng, thực
hiện phổ cập giáo dục mầm non.
Với mục đích nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục, trước hết chúng ta
cần phải tập trung chăm lo nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non.
Trong những năm gần đây, đội ngũ giáo viên mầm non đã đáp ứng được yêu
cầu vừa tăng về quy mô, vừa nâng cao chất lượng hiệu quả giáo dục và đổi mới
phương pháp dạy học, phát huy nội lực để phát triển giáo dục, song chất lượng
tay nghề chưa thực sự đồng đều ở các vùng miền khác nhau. Đặc biệt việc quản
lý đội ngũ giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non ở từng địa
phương chưa đáp ứng kịp với những đòi hỏi ngày càng cao về nhân lực của

2




Trước thực tế và yêu cầu đang đặt ra với việc nâng cao chất lượng đội ngũ
GVMN như hiện nay, nhất thiết phải có những giải pháp mang tính chiến lược
và những biện pháp cụ thể nhằm quản lý, xây dựng và phát triển đội ngũ
GVMN của trường mẫu giáo Kim Đồng 4, thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu
cầu Chuẩn nghề nghiệp GVMN, góp phần nâng cao chất lượng hiệu quả giáo dục
mầm non nhà trường, đáp ứng ngày một tốt hơn nhiệm vụ của ngành giáo dục.
Vấn đề quản lý đội ngũ giáo viên mầm non nhằm đáp ứng yêu cầu Chuẩn
nghề nghiệp GVMN đã được một số tác giả nghiên cứu và đưa ra những
nguyên lý, lý luận cơ bản làm cơ sở và tạo điều kiện cho các nhà quản lý có
cách nhìn tổng thể, toàn diện hơn. Song việc áp dụng sao cho có hiệu quả ở
từng cơ sở giáo dục lại phụ thuộc vào đặc điểm cụ thể của từng địa phương.
Xuất phát từ những lý do trên, tác giả đã chọn và nghiên cứu vấn đề:
"Biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên trường mẫu giáo Kim Đồng 4 Quận Lê
Chân - Hải Phòng theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non".
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số biện pháp quản
lý đội ngũ giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp GVMN nhằm nâng cao
chất lượng đội ngũ GVMN Trường mẫu giáo Kim Đồng 4, Quận Lê Chân
thành phố Hải Phòng.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Đội ngũ giáo viên trường mẫu giáo Kim Đồng 4, Quận Lê Chân, thành phố
Hải Phòng.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên trường mẫu giáo Kim Đồng 4, Quận
Lê Chân, thành phố Hải Phòng theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non
trong giai đoạn hiện nay.
4



- Phương pháp phỏng vấn; phân tích xử lý số liệu; phương pháp quan sát.
- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: Xin ý kiến đóng góp của chuyên gia
để đề tài được thực hiện có tính khả thi.
- Phương pháp phân tích và tổng kết kinh nghiệm: Phân tích nội dung,
cách thức quản lý, tìm ra những nguyên nhân và hạn chế của kết quả. Căn cứ
vào cơ sở lý luận và thực tiễn để lý giải và tìm ra những biện pháp tích cực
trong công tác quản lý đội ngũ GV theo Chuẩn nghề nghiệp GVMN.
7.3. Nhóm phương pháp bổ trợ
Phân tích, xử lí các số liệu và tính toán các xác suất thống kê liên quan.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, mục lục, danh mục tài liệu
tham khảo và phụ lục, nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương.
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý đội ngũ giáo viên theo Chuẩn
NNGVMN.
Chương 2: Thực trạng về quản lý đội ngũ giáo viên ở trường mẫu giáo
Kim Đồng 4, Quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng theo chuẩn nghề nghiệp
GVMN do Bộ GD&ĐT quy định.
Chương 3: Biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên trường mẫu giáo Kim
Đồng 4, Quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên
mầm non.
CHƢƠNG
1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN THEO CHUẨN
NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN MẦM NON
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Vấn đề chuẩn hóa, xã hội hóa, hiện đại hóa và hội nhập giáo dục đã được
xác định từ văn kiện đại hội Đảng X và phát triển thêm ở nghị quyết XI của Đảng
cộng sản Việt Nam. Đảng và Nhà nước ta luôn khẳng định vai trò quyết định của
đội ngũ nhà giáo trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và tầm quan

chỉ thị giáo dụ c liên quan đến phát triển đôị ngũ nhà giáo nói chun
7

gvàgiáo


viên bâc̣ mầm non nói riêng . Như thế, có thể nói rằng: Quản lý để nâng cao
chất lượng đội ngũ GV là một yêu cầu khách quan, một việc làm phù hợp với xu
thế phát triển của đất nước.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục Mầm non là cấp học đầu tiên,
đặt cơ sở ban đầu cho việc hình thành và phát triển toàn diện nhân cách con
người, đặt nền móng vững chắc cho giáo dục tiểu học và cho toàn bộ hệ thống
giáo dục quốc dân. Giáo viên mầm non (GVMN) là nhân tố quan trọng góp
phần quyết định trong việc thực hiện hoạt động dạy và học có chất lượng, thực
hiện phổ cập giáo dục mầm non.
Nghiên cứu về đội ngũ giáo viên mầm non, đã có một số công trình khoa
học mang tính lý luận chung về xây dựng, phát triển đội ngũ giáo viên, quản lý,
bồi dưỡng, đào tạo nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho GVMN ở các đơn vị
trường học hoặc ở địa phương, như đề tài: "Phát triển đội ngũ giáo viên mầm
non tỉnh Nam Định đáp ứng yêu cầu Chuẩn nghề nghiệp GVMN'' của tác giả
Nguyễn Thị Mai, hay đề tài: "Những biện pháp quản lý công tác đào tạo, bồi
dưỡng đội ngũ giáo viên mầm non huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang nhằm đáp
ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay" của tác giả Dương Văn Đạt;...
Qua các công trình khoa học đã được công bố cho thấy các nghiên cứu về
xây dựng, phát triển đội ngũ giáo viên mầm non được triển khai ở nhiều bình
diện khác nhau. Các nghiên cứu tập trung chủ yếu vào vấn đề phát triển và bồi
dưỡng đội ngũ giáo viên ở các cơ sở giáo dục. Các tài liệu của các dự án GD
mầm non cũng đã đề cập đến nội dung chuẩn hóa đội ngũ GV mầm non nói
chung. Đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu về quản lý đội ngũ giáo viên
trường mẫu giáo Kim Đồng 4 quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng theo Chuẩn

Trong chu trình này, yếu tố thông tin luôn có mặt trong tất cả các giai đoạn, nó
vừa là điều kiện, vừa là phương tiện không thể thiếu được khi thực hiện chức
năng quản lý và ra quyết định quản lý. Tác giả Nguyễn Quốc Chí đã nhấn
mạnh vai trò của thông tin trong quản lý: "không có thông tin, không có quản lý".
Mối liên hệ các chức năng quản lý được thể hiện qua sơ đồ sau:

11


Kế hoạch

Thông tin

Kiếm tra

Tổ chức

Chỉ đạo

Sơ đồ 1.2: Quan hệ các chức năng quản lý
Như vậy, thuật ngữ quản lý có thể được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau,
tuỳ thuộc vào góc độ nghiên cứu của các ngành khoa học khác nhau. Có thể
nói rằng: quản lý vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật. Là hoạt động
khoa học, bởi lẽ các hoạt động quản lý có tổ chức, có định hướng dựa trên
những quy luật, những nguyên tắc và phương pháp hoạt động cụ thể. Đồng
thời, quản lý cũng là một nghệ thuật vì nó vận dụng sáng tạo trên những điều
kiện cụ thể trong sự kết hợp và tác động nhiều mặt của các yếu tố khác nhau
trong xã hội. Quản lý đúng sẽ giúp cho tổ chức hạn chế được các tồn tại, phát
huy những mặt mạnh góp phần tạo niềm tin, sức mạnh và truyền thống của một tổ
chức.

chủ thể quản lý tác động tới các hoạt động của nhà trường nhằm thực hiện các
chức năng, nhiệm vụ mà tiêu điểm là quá trình dạy học.
Như vậy ta có thể hiểu, công tác quản lý nhà trường bao gồm sự quản lý
các quan hệ nội bộ của nhà trường và quan hệ giữa nhà trường với xã hội.
Trong bối cảnh hiện đại, nhà trường được thừa nhận rộng rãi như một thiết chế
chuyên biệt của xã hội để giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ thành công dân hữu ích
cho tương lai. Thiết chế đó có mục đích rõ ràng, có tổ chức chặt chẽ, được cung
ứng các nguồn lực cần thiết cho việc thực hiện chức năng của mình mà không
một thiết chế nào có thể thay thế được. Bản chất giai cấp của nhà trường đã được
khẳng định bởi tính mục đích cũng như cách thức vận hành của nó.

15


Ở tất cả những định nghĩa về quản lý nhà trường đều nổi bật lên cái chung,
cái bản chất của quản lý nhà trường là hệ thống những tác động có mục đích,
có kế hoạch của chủ thể quản lý làm cho nhà trường vận hành theo đường lối và
nguyên lý giáo dục của Đảng để thực hiện thắng lợi mục tiêu đào tạo của
ngành giáo dục giao phó cho mỗi nhà trường. Vì vậy, quản lý nhà trường là
quản lý toàn diện. Bao gồm:
Quản lý đội ngũ nhà giáo
Quản lý học sinh
Quản lý quá trình dạy - học
Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học
Quản lý tài chính trường học
Quản lý mối quan hệ giữa con người và cộng đồng.
Tận dụng các nguồn lực đầu tư cũng như các lực lượng xã hội đóng góp,
xây dựng hướng vào việc đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trường đạt được
mục tiêu, kế hoạch đào tạo, đưa nhà trường đến một trạng thái mới.
1.2.3. Giáo viên - Đội ngũ giáo viên