Mục lục
I. Lí do chọn đề tài
1. Lí do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Đối tượng nghiên cứu
4. Phương pháp nghiên cứu
5. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu
II. Nội dung
1. Cơ sở lí luận
2. Cơ sở thực tiễn
3. Các bước tiến hành
4. Hiệu quả áp dụng sáng kiến vào thực tiễn giảng dạy
III. Kết luận và kiến nghị
TÀI LIỆU THAM KHẢO

I.LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

1
1
1
2
2
2
2
2
2
3
13
15



sau này.
3. Đối tượng nghiên cứu
Học sinh lớp 10A1, 10a3, 10A6.
4. Phương pháp nghiên cứu
- Trong quá trình tiến hành sáng kiến tôi đã sử dụng các phương pháp: phương
pháp quan sát, phương pháp điều tra, phương pháp phân tích và tổng kết kinh
nghiệm. ..
5. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu.
- Chương trình Địa lí lớp 10.
II. Nội dung
1. Cơ sở lí luận
2


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MÔN ĐỊA LÍ

Phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh là:
Giáo viên chủ yếu là người tổ chức, hướng dẫn, hỗ trợ học sinh tự lực và tích
cực lĩnh hội tri thức. Chú trọng sự phát triển khả năng tự nghiên cứu, khả năng
giải quyết vấn đề, khả năng giao tiếp…Chú trọng sử dụng các phương pháp và
kĩ thuật dạy học tích cực. Hình thức tổ chức học tập đa dạng và đẩy mạnh ứng
dụng công nghệ thông tin trong dạy và học. Học sinh là người chủ động tích cực
lĩnh hội tri thức. Khi kiểm tra đánh giá không chỉ đánh giá kết quả học tập của
học sinh mà đánh giá cả các năng lực khác nhau. Qua tham khảo tài liệu trên
sách và mạng internet, tôi thấy có một số ít tác giả cũng đã xây dựng được các
trò chơi ô chữ để dạy học và đã phát huy được tác dụng=> là cơ sở để tôi xây
dựng đề tài.
2. Cơ sở thực tiễn

MÔN ĐỊA LÍ

viên chỉ là người hướng dẫn ban đầu và nhận xét cuối giờ học. Qua đó tạo cho
HS tâm lí thoái mái và hứng thú với môn học.
- Thông qua việc điều hành hay tham gia vào trò chơi sẽ tạo cho HS sự tự tin
và phát triển tốt các năng lực quan hệ xã hội như năng lực giao tiếp, sử dụng
ngôn ngữ – đó yếu tố quan trọng cho các em bước vào cuộc sống tự lập.
b. Giải pháp cụ thể.
* Quy trình thiết kế ô chữ theo chủ đề.
* Hệ thống ô chữ theo chủ đề đã thiết kế
* Luật chơi ô chữ :
Học sinh đi giải các ô chữ theo hàng ngang để tìm ra các dữ kiện về ô chữ
chìa khóa. Mỗi ô chữ hàng ngang được giải sẽ là dữ liệu để tìm ra ô chữ chìa khóa
. Học sinh bốc thăm chọn ô chữ hàng ngang để trả lời.Học sinh có thể trả lời ô chữ
chìa khóa ở bất kì thời điểm nào trong quá trình giải các ô chữ hàng ngang.

CHỦ ĐỀ 1: HỆ MẶT TRỜI
Ô chữ chìa khóa gồm 9 chữ cái. HS đi giải các ô chữ theo hàng ngang để
tìm ra các dữ kiện về ô chữ chìa khóa. Mỗi ô chữ hàng ngang được giải sẽ là dữ
liệu để tìm ra ô chữ chìa khóa. HS bốc thăm chọn ô chữ hàng ngang để trả lời.
HS có thể trả lời ô chữ chìa khóa ở bất kì thời điểm nào trong quá trình giải các
ô chữ hàng ngang.
Ô chữ chìa khóa:

1
2
3
4
- Ô chữ hàng ngang số 1: gồm 7 chữ cái . Đây là hành tinh duy nhất có sự
sống(còn gọi là hành tinh xanh)

Ặ
I
Ì

MÔN ĐỊA LÍ

Ặ
Á
T
N
N

T
I
T
G
H

Đ
R
Â
E

T
Ấ
Ờ
N
L

R

5


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MÔN ĐỊA LÍ

- Ô chữ hàng ngang số 3: gồm 5 chữ cái . Áp cao hoạt động mạnh ở lục địa
Á-Âu vào mùa đông
- Ô chữ hàng ngang số 4: gồm 4 chữ cái . Áp thấp hoạt động mạnh vào mùa
hạ ở châu Á
ĐÁP ÁN:
Ô chữ chìa khóa:

G
1
2
3
4

I

Đ

Ó

Ớ
X
I


để tìm ra ô chữ chìa khóa . HS bốc thăm chọn ô chữ hàng ngang để trả lời.
HS có thể trả lời ô chữ chìa khóa ở bất kì thời điểm nào trong quá trình giải các
ô chữ hàng ngang.
Ô chữ chìa khóa:

6


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MÔN ĐỊA LÍ

1
2
3
4
5
6
- Ô chữ hàng ngang số 1: gồm 9 chữ cái. Đây là lực làm cho các hành tinh
chuyển động xung quanh Mặt Trời
- Ô chữ hàng ngang số 2: gồm 8 chữ cái. Đây là vệ tinh duy nhất của Trái Đất
- Ô chữ hàng ngang số 3: gồm 7 chữ cái. Đây là ngôi sao là trung tâm của
hệ Mặt Trời mà các hành tinh khác chuyển động xung quanh nó.
- Ô chữ hàng ngang số 4: gồm7 chữ cái. Hành tinh đứng thứ 3 trong hệ
Mặt Trời
- Ô chữ hàng ngang số 5: gồm 9 chữ cái. Vào khoảng các ngày 15(16,17)
âm lịch ta thường quan sát thấy Mặt Trăng như thế nào?
- Ô chữ hàng ngang số 6: gồm 11 chữ cái. Vào nửa đầu tháng âm lịch ta
thường thấy mặt Trăng như thế nào?
Vào các ngày nửa đầu tháng(8,9,10) và nưả cuối tháng (22,23,24) âm lịch ta

Ặ
Ặ
R
Ă
N

H
T
T
Á
N
G

T
Ấ
T
T
I
G
K

R
P
R
R
Đ
T
H

D

MÔN ĐỊA LÍ

Triều cường ở TPHCM( nguồn Internet)

CHỦ ĐỀ 4: TRỒNG TRỌT
Ô chữ chìa khóa gồm 9 chữ cái. HS đi giải các ô chữ theo hàng ngang để
tìm ra các dữ kiện về ô chữ chìa khóa. Mỗi ô chữ hàng ngang được giải sẽ là dữ
liệu để tìm ra từ chìa khóa . HS bốc thăm chọn ô chữ hàng ngang để trả lời.
HS có thể trả lời ô chữ chìa khóa ở bất kì thời điểm nào trong quá trình giải các
ô chữ hàng ngang.
Ô chữ chìa khóa:

1
2
3
4
-

Ô chữ hàng ngang số 1: gồm 12 chữ cái. Loại cây cung cấp nguồn thức
ăn có nguồn gốc tinh có bột
- Ô chữ hàng ngang số 2: gồm 8 chữ cái. Tư liệu sản xuất chủ yếu và không
thể thay thế của nông nghiệp là
- Ô chữ hàng ngang số 3: gồm 13 chữ cái . Phân chia theo giá trị sử dụng thì
các cây cà phê, cao su, hồ tiêu được xếp vào nhóm cây nào
- Ô chữ hàng ngang số 4: gồm 8 chữ cái . Đây là một trong 2 đối tượng của
sản xuất nông nghiệp

ĐÁP ÁN
Ô chữ chìa khóa:
8

MÔN ĐỊA LÍ

N

L
T
Ô
Y

G

Ư
T
N
T

Ơ
R
G
R

T

N
Ồ
N
Ồ

G
N

Ô chữ chìa khóa:

1
2
3
4
5
- Ô chữ hàng ngang số 1: gồm 8 chữ cái. Đây là loại đất màu mỡ được
hình thành ở hạ lưu các sông lớn
- Ô chữ hàng ngang số 2: gồm 6 chữ cái. Đặc điểm nổi bật của khí hậu
nhiệt đới là

9


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MÔN ĐỊA LÍ

- Ô chữ hàng ngang số 3: gồm 16 chữ cái. Đồng bằng châu thổ có diện tích
lớn thứ 2 của Việt Nam
- Ô chữ hàng ngang số 4: gồm 8 chữ cái. ASEAN là tổ chức của các nước
thuộc khu vực
- Ô chữ hàng ngang số 5: gồm 8 chữ cái. Đây là dãy núi cao đồ sộ nhất thế giới
ĐÁP ÁN:
Ô chữ chìa khóa:

L
1
2

L

Ù
Ẩ
S
A
A

Ạ
S
M
Ô
M
Y

O

A
N G H Ồ N G
Á
A

Trồng lúa ở ĐBSH và ĐBSCL- nguồn Internet)

CHỦ ĐỀ 6: CÔNG NGHIỆP NĂNG LƯỢNG
Ô chữ chìa khóa gồm 19 chữ cái. Học sinh đi giải các ô chữ theo
hàng ngang để tìm ra các dữ kiện về ô chữ chìa khóa. Mỗi ô chữ hàng ngang
được giải sẽ là dữ liệu để tìm ra ô chữ chìa khóa . Học sinh bốc thăm chọn ô
chữ hàng ngang để trả lời. Học sinh có thể trả lời ô chữ chìa khóa ở bất kì thời
điểm nào trong quá trình giải các ô chữ hàng ngang.

4
5

K
K
C Ô N
N Ă

H
H
G
N

A
A
N
G

I
I
G
L
T

I

T
T
H
Ư

D
T
Đ
S

Ầ
H
I
Ạ

L

Ư Ợ N

G

U
A N
Ệ N L Ự C
C H

Công nghiệp năng lượng ở các nước Tây Âu- Nguồn Internet)

CHỦ ĐỀ 7: NGÀNH THƯƠNG MẠI
11


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MÔN ĐỊA LÍ

G

À

N

N

H

T
N
G

H
H
Ộ
O

T
À
Ị
I
Ạ

H
N
T
T
I

Ạ

Ị

G

12


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MÔN ĐỊA LÍ

Chợ quê Bắc Bộ

Siêu thị

CHỦ ĐỀ 8: ĐƯỜNG BIỂN
Ô chữ chìa khóa:

1
2
3
4
5
- Ô chữ hàng ngang số 1: gồm 8 chữ cái. Nơi vũng vịnh nước sâu, kín gió ở
ven biển sẽ là nơi để xây dựng?
- Ô chữ hàng ngang số 2: gồm 5 chữ cái. Đây là loại khoáng sản quan trọng
được phân bố chủ yếu ở thềm lục địa phía Nam nước ta.
- Ô chữ hàng ngang số 3: gồm 11 chữ cái. Đây là đại dương lớm thứ hai trên

2
3
4
5

C
Đ

Ạ

Ả
D
I
S

N
Ầ
T
X
À

MÔN ĐỊA LÍ

G
U
Â
U
I

B

Tôi đã tiến hành song song cả 2 hình thức kiểm tra, đánh giá: 1 là hình
thức truyền thống, 2 là kiểm tra, đánh giá bằng cách sử dụng ô chữ trong bài
kiểm tra 15’ ở 3 lớp 10A1, 10A3, 10A6 và của Trường THPT C Thanh Liêm,
kết quả đạt được như sau:
Hình thức KT
Thái độ của HS

Kiểm tra bằng trắc
nghiệm thông thường

- Đa số học sinh cố
gắng làm hết sức để có thể
1. Thái độ của học đạt được điểm số cao
sinh trong quá nhất.
- Một số học sinh thờ ơ
trình làm bài
không làm, đợi bạn khác
làm rồi đi chép.

Kiểm tra bằng hình thức
giải ô chữ
- Đa số học sinh làm bài với
sự hứng thú rất cao.
Không bị áp lực về vấn đề
điểm số.
- Với các học sinh yếu, các
em không đi chép bài mà
ngược lại rất chăm chú suy
nghĩ về các tình huống có
trong đề kiểm tra.


b. Đối với việc sử dụng trong tổ chức trò chơi.
Tôi đã điều tra ý kiến về thái độ của HS về việc được tổ chức trò chơi trong
các tiết ôn tập ở hai lớp 10A1, 10A3, 10A6 kết quả như sau :
Lớp
10A1
10A3
10A6

Sĩ số
44
40
41

Không thích
0
1
5

Thích
10
9
12

Rất thích
34
30
24

III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

tiếp thu kiến thức một cách chủ động, say mê chứ không phải học mang tính
chất chống đối.
Sau thời gian nghiên cứu và áp dụng đề tài có hiệu quả vào giảng dạy
đặc biệt là đối với các lớp gồm phần lớn là HS trung bình, tôi mạnh dạn đề
nghị với trường, tổ chuyên môn đặc biệt là bộ môn Địa lí sẽ áp dụng
phương pháp đưa ra trong đề tài để tạo hứng thú, niềm say mê học tập của
HS một cách hiệu quả.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.“Sách giáo khoa Địa lí 10, Lê Thông( chủ biên)” , Nhà xuất bản giáo dục
Việt Nam.
2. “Sách hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Địa lí lớp 10”,
NXB giáo dục Việt Nam.
3. “Sách Phương pháp dạy học Địa lí theo hướng tích cực”, PGS- TS Đặng
Văn Đức
4. Lí luận dạy học hiện đại, Nguyễn Văn Cường”.
5. Tài liệu tập huấn chuyên môn về hướng dẫn thiết kế trò chơi ô chữ, ĐHSP
I Hà Nội
6. Trang web: www.google.com.vn

16


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MÔN ĐỊA LÍ

17