ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

HOÀNG ĐỨC MINH

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ
VÙNG CÓ ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI ĐẶC BIỆT KHÓ KHĂN
THUỘC CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC VIỆT NAM
TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 62.14.01.14

Hà Nội- 2017


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

HOÀNG ĐỨC MINH

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ
VÙNG CÓ ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI ĐẶC BIỆT KHÓ KHĂN
THUỘC CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC VIỆT NAM
TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 62.14.01.14

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học 1: PGS.TS Bùi Văn Quân
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học 2: PGS.TS Đặng Quốc Bảo

trƣờng Phổ thông dân tộc nội trú có liên quan, các chuyên gia giáo dục, các bạn
đồng nghiệp, những ngƣời thân, bạn bè đã động viên, giúp đỡ, tạo điều kiện
thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án này.
Tôi xin chân thành cảm ơn !

Hà Nội, ngày 23 tháng 1 năm 2017
Ngƣời cam đoan

Hoàng Đức Minh

ii


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BDTX

Bồi dƣỡng thƣờng xuyên

CBQLGD

Cán bộ quản lý giáo dục

DTTS

Dân tộc thiểu số

ĐBKK

Vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn


Quản lý nguồn nhân lực

QLGD

Quản lý giáo dục

NG&CBQLCSGD

Nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục

THCS

Trung học cơ sở

THPT

Trung học phổ thông

UBND

Ủy ban nhân dân

HS

Học sinh

PPDH

Phƣơng pháp dạy học


1.1.1. Các nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên................................... 11
1.1.2. Những nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên ở vùng có điều kiện
kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn .................................................................. 18
1.2. Các khái niệm công cụ ................................................................................ 24
1.2.1. Đội ngũ giáo viên ................................................................................. 24
1.2.2. Phát triển nguồn nhân lực và phát triển đội ngũ giáo viên .................. 25
iv


1.2.3. Vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn ......................... 27
1.2.4. Quản lý dựa vào chuẩn ......................................................................... 28
1.3. Đặc trƣng của đội ngũ giáo viên THCS và phát triển đội ngũ giáo viên
THCS vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn ............................. 31
1.3.1. Những đặc trƣng của đội ngũ giáo viên THCS vùng có điều kiện kinh
tế - xã hội đặc biệt khó khăn .......................................................................... 31
1.3.2. Những đặc trƣng của phát triển đội ngũ giáo viên THCS vùng có điều
kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn .......................................................... 35
1.4. Phát triển đội ngũ giáo viên THCS vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc
biệt khó khăn theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực và quản lý dựa vào chuẩn
trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay .......................................................... 37
1.4.1. Khái quát về đổi mới giáo dục hiện nay và những vấn đề đặt ra đối với
đội ngũ giáo viên THCS vùng ĐBKK ........................................................... 37
1.4.2. Tiếp cận quản lý nguồn nhân lực trong phát triển đội ngũ giáo viên
THCS vùng ĐBKK ........................................................................................ 40
1.4.3. Chuẩn hóa đội ngũ giáo viên THCS vùng ĐBKK theo Chuẩn nghề
nghiệp giáo viên ............................................................................................. 45
1.4.4. Nội dung của phát triển đội ngũ giáo viên THCS vùng ĐBKK theo tiếp
cận quản lý nguồn nhân lực và quản lý dựa vào chuẩn (Chuẩn nghề nghiệp
giáo viên) ........................................................................................................ 49
1.5. Các yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển đội ngũ giáo viên THCS vùng kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực và quản lý dựa

2.3.4. Thực trạng về đào tạo, bồi dƣỡng đội ngũ giáo viên THCS vùng kinh tế
-xã hội đặc biệt khó khăn các tỉnh miền núi phía Bắc ................................... 97
2.3.5. Tƣơng quan và mức độ chi phối của các nhân tố đến sự phát triển đội
ngũ giáo viên THCS vùng đặc biệt khó khăn các tỉnh miền núi phía Bắc .. 102
2.4. Đánh giá chung về thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên THCS vùng có
điều kiện kinh tế- xã hội khó khăn các tỉnh miền núi phía Bắc ....................... 105
2.4.1. Điểm mạnh ......................................................................................... 105
vi


2.4.2. Điểm yếu ............................................................................................ 106
2.4.3. Cơ hội ................................................................................................. 107
2.4.4. Thách thức .......................................................................................... 109
2.4.5. Nguyên nhân của thực trạng .............................................................. 109
Kết luận chƣơng 2 ........................................................................................ 111
CHƢƠNG 3
CÁC BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ
SỞ VÙNG CÓ ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI ĐẶC BIỆT KHÓ KHĂN
THUỘC CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH
ĐỔI MỚI GIÁO DỤC ..................................................................................... 112
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp ................................................................... 112
3.2. Các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THCS vùng có điều kiện kinh tế
- xã hội đặc biệt khó khăn các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam ................... 113
3.2.1. Đổi mới công tác quy hoạch đội ngũ giáo viên hƣớng tới những ngƣời
sinh sống vùng đặc biệt khó khăn, đặc biệt là đối tƣợng cử tuyển .............. 113
3.2.2.Tuyển dụng giáo viên ƣu tiên những sinh viên cử tuyển, có nguyện
vọng và tâm huyết với vùng đặc biệt khó khăn ........................................... 116
3.2.3. Thành lập đội ngũ giáo viên cốt cán (theo cụm) theo các môn học để
tập huấn, bồi dƣỡng giáo viên tại chỗ .......................................................... 118
3.2.4. Tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn theo cụm trƣờng THCS vùng đặc biệt

3.4.7. Kết quả thực nghiệm .......................................................................... 152
3.4.8. Kết luận về thực nghiệm .................................................................... 155
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .................................................................. 156
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................... 160
PHỤ LỤC ......................................................................................................... 170

viii


DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1 Chỉ số Cronbach‟s Alpha của thang đo thực trạng Chất lƣợng .......... 67
Bảng 2.2 Chỉ số Cronbach‟s Alpha của thang đo thực trạng Phát triển ĐNGV
THCS vùng đặc biệt khó khăn ........................................................................... 67
Bảng 2.3 Kiểm định KMO and Bartlett đối với thang đo thực trạng đánh giá
chất lƣợng giáo viên theo chuẩn ........................................................................ 70
Bảng 2.4 Kiểm định KMO and Bartlett đối với thang đo thực trạng phát triển
ĐNGV THCS ..................................................................................................... 71
Bảng 2.5 Thống kê số lƣợng GV THCS 3 tỉnh từ năm 2013 đến năm 2015 ..... 72
Bảng 2.6 Thống kê số theo giới tính và và dân tộc GV THCS.......................... 73
Bảng 2.7 Thống kê theo độ tuổi GV THCS vùng ĐBKK của 3 tỉnh ................ 74
Bảng 2.8 Đánh giá của Giáo viên về một số tiêu chí theo chuẩn của ĐNGV
THCS vùng ĐBKK ............................................................................................ 76
Bảng 2.9 Tƣơng quan hồi quy của các tiêu chí .................................................. 82
Bảng 2.10 Đánh giá của CBQL và Giáo viên về đánh giá, sàng lọc ĐNGV
THCS vùng ĐBKK ............................................................................................ 87
Bảng 2.11 Đánh giá của CBQL và Giáo viên .................................................... 91
Bảng 2.12 Đánh giá của CBQL và Giáo viên về tuyển dụng, sử dụng ĐNGV
THCS vùng ĐBKK ............................................................................................ 94
Bảng 2.13 Đánh giá của CBQL và Giáo viên về đào tạo, ................................. 98
Bảng 2.14 Hệ thống các bảng tổng kết mô hình tƣơng quan .......................... 103

Biểu đồ 2.5 Đánh giá cán bộ quản lí và giáo viên về thực trạng đào tạo, bồi
dƣỡng đội ngũ giáo viên THCS vùng đặc biệt khó khăn ................................. 100
Biểu đồ 3.1. Tổng hợp kết quả điều tra về mức độ cần thiết của các biện pháp
đƣợc đề xuất ..................................................................................................... 141
Biểu đồ 3.2. Về mức độ khả thi của các biện pháp đƣợc đề xuất .................... 145
Hình 2.1. Ma trận đồ thị phân tán .................................................................... 102
Hình 2.2. Đồ thị tƣơng quan của từng biến với biến Tong (tổng) ................... 103

xi


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Phát triển giáo dục miền núi nói chung, giáo dục của các vùng có điều
kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn (ĐBKK) nói riêng là một quan điểm
mang tính chiến lƣợc của Đảng và Nhà nƣớc Việt Nam. Để thực hiện quan điểm
này, hàng loạt các vấn đề liên quan đến tổ chức và vận hành hệ thống giáo dục
ở khu vực miền núi, đặc biệt là ở các vùng ĐBKK đã, đang đƣợc đặt ra và đòi
hỏi phải giải quyết. Một trong những vấn đề đó là nâng cao chất lƣợng của giáo
dục miền núi, giáo dục ở vùng ĐBKK, bởi chất lƣợng của giáo dục miền núi,
nhất là chất lƣợng giáo dục của các vùng ĐBKK luôn là điểm trũng trong bản
đồ chất lƣợng của giáo dục Việt Nam. Có nhiều yếu tố ảnh hƣởng đến chất
lƣợng giáo dục của các vùng ĐBKK. Trong các yếu tố nội tại của giáo dục, yếu
tố nhân lực giáo dục (ĐNGV là cốt lõi) là yếu tố có ảnh hƣởng trực tiếp nhất.
Muốn đảm bảo chất lƣợng giáo dục ở vùng ĐBKK, phải có ĐNGV đủ về số
lƣợng và đảm bảo về chất lƣợng để thực hiện có chất lƣợng nhiệm vụ dạy học,
giáo dục ở các cơ sở giáo dục tại các địa phƣơng này. Trong khi đó, ĐNGV ở
vùng ĐBKK thiếu tính ổn định, chƣa đảm bảo về số lƣợng và hạn chế về chất
lƣợng [8]; [9]; [10].
Về phƣơng diện lý luận, dƣới góc độ quản lý giáo dục, có thể nhận thấy

hành chuẩn nghề nghiệp của giáo viên mầm non, giáo viên phổ thông, giáo viên
trung cấp chuyên nghiệp và giáo viên, giảng viên dạy nghề [15]; [17]; [18] thì
việc áp dụng chuẩn nghề nghiệp đối với ĐNGV ở các địa phƣơng vùng ĐBKK
cũng sẽ là một thách thức đối với các cấp quản lý giáo dục [17]. Câu hỏi “bằng
cách nào để đội ngũ giáo viên vùng ĐBKK có thể đáp ứng đƣợc và đáp ứng tốt
với những yêu cầu của lao động nghề nghiệp do thực tiễn đổi mới giáo dục đã
và đang đặt ra hiện nay?” sẽ là câu hỏi không dễ có câu trả lời thấu đáo.
Về mặt thực tiễn, để phát triển đội ngũ giáo viên vùng ĐBKK, Đảng và
Nhà nƣớc Việt Nam đã thực hiện hai chính sách lớn: (i) Chính sách cử tuyển
trong đào tạo cán bộ nói chung, đào tạo giáo viên nói riêng cho các tỉnh miền
núi [12]; (ii) Chính sách luân chuyển giáo viên ở các vùng có điều kiện thuận lợi
lên công tác tại các vùng ĐBKK [13].
2


Thực hiện chính sách cử tuyển, một số lƣợng đáng kể con em các đồng
bào định cƣ ở các tỉnh miền núi và vùng ĐBKK đó đƣợc đào tạo và trở thành
những cán bộ nòng cốt ở các địa phƣơng này. Tuy nhiên, số lƣợng giáo viên
đƣợc đào tạo ở nguồn này không nhiều do những nguyên nhân nhƣ: (i) một số
địa phƣơng thực hiện cử tuyển chƣa đúng đối tƣợng nên sau khi đƣợc đào tạo,
số sinh viên về công tác tại vùng ĐBKK rất ít; (ii) những học sinh trong diện
cử tuyển có nguyện vọng và đƣợc phân công học nghề sƣ phạm có tỷ lệ thấp
trong tổng số học sinh cử tuyển [12].
Đối với chính sách luân chuyển giáo viên ở các vùng có điều kiện thuận
lợi lên công tác tại các vùng ĐBKK, từ năm 1959, đông đảo giáo viên ở miền
xuôi đƣợc điều động lên công tác tại các tỉnh miền núi. Tuy nhiên, do hoàn
cảnh đất nƣớc trong giai đoạn này còn nhiều khó khăn nên những giáo viên nói
trên chƣa đƣợc hƣởng những chính sách ƣu đãi thoả đáng, chƣa tạo đƣợc động
lực làm việc cho đội ngũ này. Bắt đầu từ những năm 70 của thế kỷ XX Đảng và
Nhà nƣớc quan tâm từng bƣớc giải quyết việc luân chuyển nhà giáo, cán bộ

ĐBKK không chỉ thuần túy là duy trì số lƣợng giáo viên đáp ứng yêu cầu giáo
dục ở vùng ĐBKK mà còn phải đảm bảo chất lƣợng của đội ngũ này nhằm nâng
cao chất lƣợng giáo dục của vùng ĐBKK theo mục tiêu của đổi mới căn bản,
toàn diện giáo dục của đất nƣớc.
Nhƣ vậy, để phát triển đội ngũ giáo viên vùng ĐBKK trong bối cảnh đổi
mới giáo dục hiện nay, cần thiết phải có sự lựa chọn tiếp cận quản lý phù hợp
làm cơ sở cho việc hoạch định những nội dung phát triển đội ngũ giáo viên phù
hợp với đặc điểm phát triển nói chung, phát triển giáo dục nói riêng ở vùng
ĐBKK. Quản lý nguồn nhân lực và quản lý dựa vào chuẩn là những tiếp cận
cần được sử dụng ở nhiều lĩnh vực quản lý hiện nay, trong đó có quản lý giáo
dục. Theo đó, nghiên cứu vận dụng những lý thuyết, tiếp cận này để giải quyết
những vấn đề đang đặt ra với đội ngũ giáo viên vùng ĐBKK trong bối cảnh đổi
mới giáo dục hiện nay là cần thiết và cấp bách. Đó cũng là lý do của việc
nghiên cứu đề tài luận án với tiêu đề: “Phát triển đội ngũ giáo viên trung học
cơ sở vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn thuộc các tỉnh
miền núi phía Bắc Việt Nam trong bối cảnh đổi mới giáo dục”.
4


2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn phát triển ĐNGV Trung học
cơ sở ở các vùng ĐBKK; dựa trên tiếp cận quản lý nguồn nhân lực và quản lý
dựa vào chuẩn (Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học), đề xuất các biện pháp
phát triển ĐNGV trung học cơ sở vùng ĐBKK đáp ứng yêu cầu phát triển giáo
dục của vùng ĐBKK thuộc các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam trong bối cảnh
đổi mới giáo dục.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Đội ngũ giáo viên THCS vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó
khăn .

5.2. Đánh giá thực trạng ĐNGV trung học cơ sở, thực trạng phát triển đội
ngũ giáo viên THCS (theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học) tại vùng
ĐBKK thuộc các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam.
5.3. Dựa trên tiếp cận quản lý nguồn nhân lực và quản lý dựa vào chuẩn
(Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học) đề xuất các biện pháp phát triển đội
ngũ giáo viên THCS vùng ĐBKK thuộc các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam
trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay.
5.4. Thử nghiệm đánh giá tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp phát
triển đội ngũ giáo viên THCS vùng ĐBKK thuộc các tỉnh miền núi phía Bắc
Việt Nam đã đề xuất.
6. Giới hạn nghiên cứu
6.1. Về nội dung nghiên cứu
Đề tài luận án tập trung nghiên cứu các nội dung của phát triển nguồn
nhân lực theo lý thuyết quản lý nguồn nhân lực và lấy Chuẩn nghề nghiệp giáo
viên trung học làm định hƣớng để đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ giáo
viên THCS vùng ĐBKK thuộc các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam.
6.2. Về địa bàn nghiên cứu và người được nghiên cứu
6


Các nghiên cứu thực tiễn đƣợc thực hiện tại một số tỉnh thuộc khu vực
miền núi phía Bắc Việt Nam, gồm tỉnh Thái Nguyên, tỉnh Lào Cai và tỉnh Hòa
Bình. Giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục và các chuyên gia là những ngƣời
đƣợc nghiên cứu sẽ đƣợc lựa chọn theo phƣơng pháp chọn mẫu ngẫu nhiên.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Cơ sở phương pháp luận và tiếp cận nghiên cứu
- Tiếp cận hệ thống
Theo cách tiếp cận này, ĐNGV là nhân tố quan trọng của quá trình dạy
học, Vì vậy việc phát triển ĐNGV ở các vùng ĐBKK phải gắn liền với việc xác
định mục đích, nhiệm vụ dạy học, xây dựng chƣơng trình, sách giáo khoa, đổi

dục,…trong và ngoài nƣớc.
- Các công trình nghiên cứu khoa học quản lý giáo dục của các nhà lý
luận, các nhà quản lý giáo dục, các nhà giáo…có liên quan đến đề tài nhƣ các
luận văn, luận án, các báo cáo khoa học, các chuyên khảo, các bài báo.
Các tài liệu trên đƣợc phân tích, nhận xét, tóm tắt và trích dẫn phục vụ
trực tiếp cho việc giải quyết các nhiệm vụ của đề tài.
- Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra, khảo sát
+ Tiến hành điều tra thống kê để nắm đƣợc số lƣợng, cơ cấu, trình độ đào
tạo, thâm niên công tác , phân bố của ĐNGV tại các vùng ĐBKK thuộc địa bàn
khảo sát;
+ Tiến hành điều tra bằng anket để khảo sát nhu cầu về nội dung, phƣơng
pháp, hình thức đào tạo, bồi dƣỡng giáo viên; thực trạng công tác phát triển
ĐNGV tại các vùng ĐBKK.
Đối tƣợng điều tra, khảo sát là giáo viên, CBQL các cơ sở đào tạo giáo
viên; các cơ quan quản lý đào tạo giáo viên; các cơ sở sử dụng giáo viên; các cơ
8


quan quản lý cơ sở sử dụng giáo viên. Kết quả điều tra, khảo sát đƣợc phân tích,
so sánh, đối chiếu để tìm ra những thông tin cần thiết theo hƣớng nghiên cứu
của luận án.
- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động
Nghiên cứu các văn bản của các địa phƣơng liên quan đến việc thực hiện
chính sách phát triển giáo viên tại vùng ĐBKK.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Tiến hành nghiên cứu, tiếp thu các kinh nghiệm phát triển ĐNGV vùng
ĐBKK của các Sở Giáo dục và Đào tạo và các đơn vị liên quan.
- Phương pháp chuyên gia, phỏng vấn
Việc lấy ý kiến tổ chức theo cách thức: trao đổi hoặc xin ý kiến đóng góp

9. Đóng góp mới của luận án
- Tích hợp các lý thuyết, tiếp cận quản lý hiện đại (lý thuyết quản lý
nguồn nhân lực và tiếp cận quản lý dựa vào chuẩn) để góp phần xây dựng và
phát triển lý luận về phát triển ĐNGV đặc thù – ĐNGV THCS ở vùng ĐBKK.
- Phát hiện những bất cập trong công tác phát triển ĐNGV THCS tại các
vùng ĐBKK thuộc các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam hiện nay.
- Đề xuất đƣợc các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THCS vùng
ĐBKK thuộc các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam đáp ứng yêu cầu trong bối
cảnh đổi mới giáo dục hiện nay.
10. Cấu trúc luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo, luận án
gồm có 3 chƣơng:
Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ GV THCS vùng có điều
kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
Chƣơng 2. Thực trạng phát triển đội ngũ GV THCS vùng có điều kiện
kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn thuộc các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam.
Chƣơng 3. Các biện pháp phát triển đội ngũ GV THCS vùng có điều kiện
kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn thuộc các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam
trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
10


CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
TRUNG HỌC CƠ SỞ VÙNG CÓ ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI
ĐẶC BIỆT KHÓ KHĂN TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên
Nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên và phát triển đội ngũ giáo
viên theo chuẩn nghề nghiệp đã đƣợc triển khai một cách khá hệ thống, bởi

Công trình nghiên cứu này đã chỉ ra những yếu tố tạo ra chất lƣợng dạy học
tốt. Theo đó, các tác giả đã nêu ra quan điểm: nếu có thể thành công trong việc
xây dựng một bộ chuẩn nghề nghiệp giáo viên thì cũng cần có các yêu cầu
trong việc xây dựng các chƣơng trình đào tạo giáo viên mà chuẩn đầu ra phải
gắn với chuẩn nghề nghiệp giáo viên.
Việc xác định phƣơng pháp tiếp cận hợp lý nhất cho việc đào tạo giáo
viên là vấn đề luôn tồn tại trong giáo dục. Những nghiên cứu này liên quan
đến các quan điểm về phát triển nghề nghiệp giáo viên và những phƣơng thức
phát triển đã đƣợc kiểm nghiệm qua thực tế suốt thập kỉ 70 và 80 của thể kỉ
XX ở các nƣớc nói tiếng Anh gần đây đã và đang vấp phải một số thách thức.
Có thể kể đến một số nghiên cứu tiêu biểu của các tác giả nhƣ: Abdal - Haqq,
I. 1996 [90]; Eleonora Villegas – Reimers [95]; Futrell,M.H.& Holmes,D.H.&
Christie ,J.L,& Cushman,E.J.1995 [96]; Ganser (2000) [97]; Glatthorn ,A .1995
[98]. Trong bối cảnh này, ngƣời ta tranh luận rằng bộ khung lí thuyết qui định
các phẩm chất cần có của giáo viên sẽ phải gắn với phƣơng thức đào tạo giáo
viên. Phƣơng thức đó sẽ phải xác định mục tiêu đào tạo; đầu vào, đầu ra của
đào tạo; và so sánh đánh giá với mục tiêu đào tạo đã xác định để có các điều
chỉnh hợp lý. Những nhà bình luận cho rằng, cùng với việc làm hài lòng nhà
chức trách có thẩm quyền cấp tài chính, việc sử dụng bộ khung đã nêu sẽ giúp
hiệu quả thêm cho chƣơng trình đào tạo. Chƣơng trình lẽ ra phải có trọng tâm
và gắn kết hơn làm nền tảng cho các hành động của những ngƣời tham gia vào

12