BẢN MÔ TẢ CHÂN DUNG TÂM LÝ HỌC SINH
Họ và tên sinh viên: Nguyễn Thị Thảo

Lớp: 14CTL

Thực tập tại trường: Mầm non 20 – 10

Lớp: Nhỡ 3

Thời gian: từ ngày 28/02/2017 đến ngày15/05/2017
*************
I.

Nghiên cứu tiểu sử học sinh
Thông tin học sinh:
Họ và tên: Lê Hoàng Bách
Giới tính: Nam
Ngày sinh: 14/10/2012
Học sinh lớp Nhỡ 3 Trường Mầm Non 20/10, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng.
Theo Bảng điều tra gia đình và tiểu sử của Bernerd – Brusset, do mẹ đẻ của bé
Hoàng Bách kê khai, nghiệm viên thu được kết quả sau:
Lịch sử rối loạn: Không có
Cấu tạo của gia đình về điều kiện sống:
- Cấu tạo của gia đình:
•
•
•
•
•
•
•

•
•

Bệnh tật và phẩu thuật: bé đã phẩu thuật thoát vị bẹn (7 tháng tuổi).
Trong gia đình, trẻ luôn được mọi người yêu quý
Đời sống tâm lý: bình thường

- Thai nghén và sinh nở:


•

Từ khi lọt lòng mẹ: bé được sinh vào ban đêm, nặng 3,2 kg, tình hình sức khỏe của

•
•

trẻ tốt.
Bé được sinh ra đời trong sự mong đợi của mọi người trong gia đình.
Quá trình đặt tên cho trẻ, ý nghĩa tên gọi: mong muốn tương lai con luôn tươi sáng
và mạnh mẽ.

- Quá trình phát triển thời kỳ em bé (tới 4 tuổi)
•

Cơ thể

+ Chiều cao: 113 cm
+ Cân nặng: 18,5 kg
•

•
•

cứng, mềm.
Bé tự chủ trong việc đại tiện, tiểu tiện.
Sự phát triển tâm vận động: cử động tay chân với đồ chơi. Tính tò mò, khả năng
quan sát của trẻ chưa nhanh. Đối với những điều cấm kị thì Hoàng Bách luôn nghe
lời.

- Hoạt động vui chơi, học tập, tự phục vụ:
•

Những đặc biệt trong vui chơi của trẻ: Ít khi nhường nhịn khi chơi cùng các bạn, có
hành vi như đánh bạn, dành đồ chơi của bạn, chưa biết đoàn kết với các bạn trong


lớp. Bé thụ động trong việc tham gia các hoạt động trò chơi, bé vẫn còn chưa tự
•

tin, mạnh dạn khi đứng trước các bạn.
Những đặc biệt trong học tập: Hoàng Bách khá hiếu động và rất ít nghe lời cô giáo.
Bé ít tập trung chú ý, trầm tính và ít phát biểu ý kiến. Hoàng Bách biết hỏi thăm cô

•

giáo khi cô chưa đến lớp, biết quan tâm khi thấy cô bị đau.
Khả năng tự phục vụ của bé tốt, bé biết rửa tay và lau tay, biết mặc đúng quần áo.

- Vị trí của trẻ trong sự kỳ vọng của bố mẹ
•

đột bên trong của trẻ” và “Trắc nghiệm vẽ gia đình để xác định được mối quan hệ trong
gia đình của trẻ”. Bên cạnh đó, còn sử dụng các phương pháp quan sát, trò chuyện với
trẻ.
A. Đặc điểm trí tuệ
 Trắc nghiệm sử dụng: trắc nghiệm DENVER

Ngày sinh: 14/10/2012
Ngày làm test: 19/04/2016
Địa điểm làm test: Trong không gian yên tĩnh, thoáng mát của phòng “ Tham vấn tâm lý”
Lần làm test: 1
1. Kết quả:
Bé Lê Hoàng Bách 4 tuổi 6 tháng 5 ngày
1.1.
Mô tả:
Khu vực
Cá nhân – xã hội
Vận động tinh tế - thích
ứng
Ngôn ngữ
Vận động thô sơ

Biểu hiện
Cụ thể
Không có biểu hiện nghi vấn
2 biểu hiện nghi vấn
- Vẽ hình vuông
- Bắc chước vẽ hình vuông
3 biểu hiện nghi vấn
- Hiểu đối lập tương tự
- Định nghĩa từ

1.3.

Kết luận:

Bé Lê Hoàng Bách có sự phát triển bình thường so với các bạn cùng tuổi ở 2 khu
vực: cá nhân – xã hội và vận động thô sơ; ở khu vực vận động tinh tế - thích ứng và
ngôn ngữ thì Hoàng Bách vẫn còn chưa làm được các Items.
2. Khuyến nghị và lời khuyên cho phụ huynh:
2.1.
Về quan hệ cá nhân xã hội.

- Bé dễ tách xa mẹ, khi mẹ đưa đến lớp, bé đã biết tự đi vào lớp, không khóc và bám
theo mẹ. Nên tập cho bé thói quen tự lập sớm, không bám dính lấy mẹ để bé phát triển kỹ
năng xã hội tốt hơn.
- Bé đã biết tự mặc đúng quần áo. Nên dạy trẻ biết cách thức mặc trang phục như: Quần
áo trẻ nên được phân loại quần, áo, tất riêng rẽ. Giúp bé bắt đầu mặc từ những thứ đơn
giản, giúp bé phân biệt theo nguyên tắc: "phải trái và trước sau". Ví dụ: "Bên có đường
chỉ khâu lộ ra là bên trái, còn mặt kia là mặt phải", "con phải mặc mặt phải ra ngoài" hoặc
mẹ hãy dạy con thế nào là đằng trước và đằng sau. Chỉ cho con mác của quần áo, nhãn
mác của quần áo luôn ở phía sau, phía trước áo thường có hoa, cổ áo đằng trước thấp hơn
cổ áo đằng sau.
Khi bé tự mặc quần áo cho mình, người lớn hãy cố quan sát để hướng dẫn bé làm cho
đúng, thay vì làm hộ bé cho nhanh.
Người lớn có thể giúp bé luyện tập việc tự mặc quần áo bằng cách cùng bé mặc quần áo
cho búp bê hoặc em bé.


Sắp xếp một ngăn tủ gọn gàng (áo xếp riêng, quần xếp riêng...) để bé dễ chọn và lấy quần
áo.
2.2.

Bày cho trẻ họ và tên của mình. Trong một số trường hợp, khi gọi tên trẻ thì nhắc cả họ
và tên cho trẻ nhớ.
Rèn cho trẻ khả năng diễn đạt lưu loát thông qua các trò chơi sắm vai đơn giản. từ đó
giúp trẻ nói rõ ràng, mạch lạc, biểu cảm hơn.
Tạo một không gian yên tĩnh (hạn chế mở tivi, tiếng ồn,...) để bé có thể lắng nghe tiếng
mọi người trò chuyện với nhau sẽ giúp bé tiếp thu ngôn ngữ một cách nhanh chóng hơn .
Việc thường xuyên trò chuyện với bé (khi chơi với bé, khi tắm cho bé, khi bé mới thức
dậy,...) hát, đọc thơ cho bé nghe sẽ giúp bé có vốn từ phong phú, giúp bé hiểu và phản xạ
với ngôn ngữ nhanh hơn. Khi nói chuyện với bé, người lớn cần chú ý kết hợp với ngữ
điệu (có những lúc cao giọng, thấp giọng), nói những câu ngắn gọn, đơn giản, phát âm
chính xác...
Những hoạt động trên giúp trẻ hoàn thiện hơn về vốn từ ngôn ngữ và khả năng
diễn đạt của trẻ.
Về vận động thô sơ


-

-

-

Bé có thể giữ thăng bằng trên một chân đến 10 giây. Bé cũng nhảy lò cò được 2 lần, bé có
xu hướng chọn chân thuận cho hoạt động này. Khuyến khích trẻ nhảy lò cò để tăng số lần
lên
Bé chạy nhảy rất linh hoạt, khuyến khích bé tập cùng người lớn. Có thể cho bé chơi ô lò
cò đơn giản. Đừng quan tâm quá nhiều đến việc trẻ có nhảy đúng những con số hay
không mà hãy để trẻ tập trung vào việc nhảy loanh quanh để tìm thấy niềm vui trong trò
chơi này. Vẽ những ô vuông để trẻ nhảy, hoặc nhảy lò cò từ chỗ này sang chỗ khác. Bạn
cũng có thể chơi trò chơi này cùng với con để có những giây phút thư giãn thoải mái. Khi

Đang buổi tiệc, đứa con đứng lên đi ra vườn một mình. Tại sao vậy?
=> Lần 1 bé không trả lời, vì bé không có bố. Lần 2, bé trả lời: tại vì nó thấy mình bị bỏ
rơi, nó buồn
3. Câu chuyện con dê con (con chó con)
Dê mẹ không có đủ sữa cho cả hai con dê, nên dê mẹ nói với dê con của mình: “Con ơi!
Mẹ không đủ sữa cho cả hai, nên con hãy đi tìm cỏ tươi mà ăn đi…” Vậy dê con sẽ làm
gì?
=> Dê con khóc đòi mẹ
4. Câu chuyện đám ma
Có một đám ma đang đi trên đường làng và nhiều người hỏi: “Ai chết đấy”. Người ta trả
lời: “Ấy là một người trong cái gia đình ở cái nhà kia”. Vậy ai đó? (có thể cái người trong
gia đình: cha, mẹ, anh, chị, em, con…)
=> Không có ai chết, hàng xóm chết
5. Câu chuyện sợ hãi
Có một đứa nhỏ nói âm thầm một mình: “Ôi, tôi sợ quá!” Vậy nó sợ cái gì?
=> Đứa nhỏ rất sợ con ma
6. Câu chuyện con voi
Có gì đổi khác trên con voi? Tại sao con voi lại đổi khác?
=> Cái vòi con voi bị gãy vì ai đó đã bẻ gãy vòi voi.


7. Câu chuyện món đồ nặn
Nó sẽ làm gì với vật đó? Mẹ nó bảo cho mẹ, nó hoàn toàn tự do cho hay không? Vậy nó
có cho không?
=> Nó sẽ mang đồ nặn đó xuống khoe với mẹ, nó sẽ giữ đồ nặn đó mà không cho mẹ.
8. Câu chuyện cuộc dạo chơi với mẹ hay với cha
Khi về nhìn đứa con trai thấy gương mặt của nó thay đổi khác thường. Tại sao vậy?
=> Vì nó đã thấy vật gì đó rất đáng sợ
9. Câu chuyện tin mới
Mẹ nó sẽ nói với nó cái gì?

Câu chuyện 9: Những nguyện vọng và sợ hãi của trẻ
=> Trẻ có nguyện vọng là sẽ được mẹ đưa đi chơi nhiều hơn.
Câu chuyện 10: Để kiểm tra những mẫu câu chuyện đã thuật.
=> Những mẫu chuyện trẻ đã thuật hoàn toàn phù hợp với diễn biến tâm lý của lứa tuổi
của mình.
 Trắc nghiệm vẽ gia đình

Kết quả trắc nghiệm vẽ gia đình được thể hiện ở hình vẽ
Nét vẽ đậm, mạnh bạo: trẻ hunh tính, có sức mạnh và cứng cỏi.
Trong lúc trẻ vẽ, chú ý quan sát thấy: “Trẻ vẽ các thành viên trong gia đình mình
theo thứ tự: Bé, mẹ. Trẻ tỏ ra rất vui khi thực hiện vẽ bức tranh về gia đình của mình. Trẻ
thuận tay phải và vẽ từ trái qua phải.
Hình vẽ người của trẻ vẽ rất linh tinh, sôi động: cho thấy bé có khuynh hướng
hung tính. Các nhân vật trẻ vẽ to, chiếm cả tờ giấy, điều đó mang tính chất phản ứng .
Lằn vẽ mạnh, không đều biểu hiện những lúc xung động hung bạo, bất thường.
Độ lớn của hình vẽ: trong bức tranh của bé Bách, hình ảnh người mẹ được vẽ to
nhất, đẹp nhất chứng tỏ mẹ là người được bé chú ý nhất, yêu thương nhất.
Trong bức tranh không có sự xuất hiện của bố.
Quan hệ giữa các nhân vật: xét qua khoảng cách. Thấy trẻ vẽ bình mình đứng cạnh
mẹ rất gần, nhưng chân mẹ lại hướng ra bên ngoài. Đây là dấu hiệu cho thấy trẻ muốn
được mẹ yêu thương mình.


Sự bố trí các nhân vật xuất hiện: Hình ảnh người mẹ chiếm ưu thế vai trò của
người mẹ rất lớn đối với trẻ. Không có sự xuất hiện của bố.
Theo quan sát của cô tại lớp, trẻ có những dầu hiệu hung tính đó là khi trẻ chuyển
từ trạng thái bình thường sang trạng thái cáu giận, bực tức với tần suất một vài lần trong
ngày hoặc trong tuần. Những hành vi biểu lộ sự hung tính thường thấy ở trẻ là:la hét, gây
hấn, hay nổi giận, bỏ ra ngoài, đánh vào bạn khác khi bạn giành đồ chơi,…
So sánh các nhân vật:

Không










Không có hoặc chậm trễ về ngôn ngữ nói
Thể hiện nhu cầu bằng cách cầm tay người lớn
Lặp lại hoặc bắt chước như một con vẹt
Không trả lời các câu hỏi
Tương tác một phía
Nói liên miên về một chủ đề
Khiếm khuyết về hành vi, sở thích và hoạt động
Cười lớn hoặc cười rúc ríc một cách không phù hợp
Cáu giận không có nguyên cớ
Quá hiếu động hoặc quá ù lì
Có những hành vi kì lạ
Rụt rè, khó gần
Lắc lư mình
Quay tròn các vật
Tỏ ra không hề sợ hãi trước những tình huống nguy hiểm
Không nhạy cảm trước sự đau đớn
Chống lại sự thay đổi trong thói quen
Chơi liên tục một trò chơi
Tương tác một cách không phù hợp với những đồ vật

theo ý của trẻ, đánh bạn khi bạn không đưa đồ chơi cho trẻ chơi,… Bé hay ù lì trong các
hoạt động của lớp, hay ngồi chơi liên tục một trò chơi, không quan tâm, tương tác cùng
các bạn trong lớp.
C. So sánh đặc điểm nhận thức, nhân cách của trẻ so với Chương trình giáo dục
mẫu giáo
Trong quá trình thực tập tại lớp, nghiệm viên đã tiến hành quan sát trẻ theo khung
chương trình giáo dục mẫu giáo. Chương trình nhằm giúp trẻ em từ 3 đến 6 tuổi phát
triển hài hòa về các mặt thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm, kĩ năng xã hội và thẩm
mĩ, chuẩn bị cho trẻ vào học ở tiểu học. Bé đã đạt được các mặt sau theo khung chương
trình chuẩn:


1 – Phát triển thể chất
- Bé khoẻ mạnh, cân nặng và chiều cao phát triển bình thường theo lứa tuổi.
- Bé thực hiện được các vận động cơ bản một cách vững vàng, đúng tư thế.
- Có khả năng phối hợp các giác quan và vận động; vận động nhịp nhàng, biết định
hướng trong không gian.
- Có kĩ năng trong một số hoạt động cần sự khéo léo của đôi tay. Các kỹ năng vận động
tinh bé thực hiện tương đối tốt (còn cắt, xé, dán và vẽ thực hiện chưa tốt).
- Có một số hiểu biết về thực phẩm và ích lợi của việc ăn uống đối với sức khỏe.
- Có một số thói quen, kĩ năng tốt trong ăn uống, giữ gìn sức khỏa và đảm bảo sự an toàn
của bản thân, bé thực hiện tốt.
2 – Phát triển nhận thức
- Bé thích khám phá, tìm tòi các sự vật, hiện tượng xung quanh.
- Có khả năng quan sát, so sánh, phân loại, phán đoán, chú ý, ghi nhớ có chủ định, tuy
nhiên còn nhiều hạn chế.
- Có khả năng phát hiện và giải quyết vấn đề đơn giản theo những cách khác nhau.
- Có khả năng diễn đạt sự hiểu biết bằng các cách khác nhau (bằng hành động, hình ảnh,
lời nói...) với ngôn ngữ nói là chủ yếu.
- Chưa có một số hiểu biết ban đầu về con người, sự vật, hiện tượng xung quanh.

và cứng cỏi.
Ở lứa tuổi mà đời sống gia đình còn chiếm lĩnh một số thời gian và tình cảm lớn,
thì gia đình là một phương tiện hiệu lực để phát hiện những vấn đề khó khăn. Ở đây, bé
Bách mong ước được mẹ thường xuyên đưa đi chơi, người mẹ có vai trò vô cùng quan
trọng đối với bé, với hình ảnh người mẹ to, rõ, người bố không có trong bức trạnh của trẻ
vẽ. Điều này chứng tỏ bé thiếu thốn tình cảm của người bố, hình ảnh người bố không để
lại gì trong kí ức của trẻ.
Một trong những yếu tố quan trọng trong việc chăm sóc giáo dục con em, nhất là
với các em lứa tuổi mầm non, là phải hiểu rõ về khả năng, tính chất và niềm mong ước
của các em. Một câu nói của Saint Exupesry: “Cái gì làm cho sa mạc đẹp ra, ấy là nó che
dấu một cái giếng đâu đó…” hình vẽ của trẻ cũng thế, nó làm cho thế giới nội tâm của
các em trở nên phong phú và bí ẩn hơn, đó chính là điều mà chúng ta cần khám phá để
giúp cho chính các em và chính chúng ta.
IV. Phương hướng phát triển tối ưu cho học sinh
Qua các kết quả chẩn đoán cho thấy, đây là một đứa trẻ nhanh nhẹn, nhân cách tốt,
tuy nhiên ở bé còn có một số biểu hiện của hành vi hung tính. Ở trẻ nhỏ thì chúng chưa
hiểu chuẩn mực là gì, với chúng, đó chỉ là cách để biểu lộ, khuếch trương bản ngã. Như
vậy, khuếch trương bản ngã là quy luật tự nhiên, song sự khuếch trương đó phải có giới
hạn, gia đình cần giúp trẻ hiểu giới hạn đó ở đâu và đừng vượt qua nó.
Gia đình cần luyện cho trẻ sự tự chủ, ấy là bước thành công của gia đình trong
việc kìm chế hung tính của con mình. Để làm được điều nay, mẹ cần tinh ý phát hiện ra
những hành vi hung tính của trẻ. Nếu những hành vi đó không phải là thường xuyên và
không lặp đi lặp lại thì cũng không đáng lo ngại.
Ở trẻ nhỏ, có hai thời kỳ bướng bỉnh nhất, đó là khoảng 3 và 5 tuổi. Đặc biệt, ở
khoảng 5 tuổi, trẻ dữ tợn nhất trong hành động và ngôn ngữ, vì ở thời kỳ này, nhu cầu
khuếch trương bản ngã của trẻ rất cao. Chính vì vậy, ngay từ khi còn nhỏ, ta phải đưa trẻ
vào kỷ luật và làm cho trẻ hiểu rằng kỷ luật là cần thiết và kỷ luật che chở, bảo vệ cho
chúng.
Khi trẻ hung dữ, bướng bỉnh mà ta phải phạt, phải mắng trẻ thì cũng nên tỏ ra cho
trẻ hiểu rằng ra vẫn còn yêu trẻ, nhưng thái độ của chúng khiến cho ta buồn khổ và ta

- Gia đình và cô giáo cần tăng cường giao tiếp với trẻ nhiều hơn, điều chỉnh ngay những
từ chưa đúng. Người lớn nên nói chậm, rõ từng từ sau đó bảo trẻ lặp lại nhiều lần. Lần
sau gặp lại để trẻ tự nghĩ cách đọc đúng rồi sau đó chỉnh sửa. Khen, động viên trẻ mỗi khi
trẻ làm đúng (dùng lời nói để khen nhiều hơn hiện vật).
- Đọc truyện, tập hát cho trẻ nhiều hơn, tăng vốn từ thông qua hình ảnh trực quan trong
cuộc sống qua các hoạt động thường ngày như ăn, uống, tắm, gội, đi chơi,… Việc tăng
nhiều vốn từ sẽ giúp trẻ có nhiều từ ngữ phong phú, từ đó luyện tập phản xạ nhanh hơn.


- Cho trẻ tập miêu tả những bức tranh để tăng cường hiểu biết về nghĩa của từ, cách sử
dụng giới từ, đại từ… cách đặt câu hỏi, câu trả lời (ví dụ: có con mèo nằm bên cửa sổ,
bạn gái đang giúp mẹ nhặt rau, thế ba đau rồi?...) Từ tranh ảnh đến thực tế cuộc sống,
hướng dẫn trẻ đặt những câu hỏi đơn giản như “Cô ơi! Cho con xin ly nước được không
ạ?”, “Mẹ ơi! Cho con xem hoạt hình được không ạ?”…
- Tạo một không gian yên tĩnh (hạn chế mở tivi, tiếng ồn…) để trẻ có thể lắng nghe tiếng
mọi người trò chuyện với nhau sẽ giúp trẻ tiếp thu ngôn ngữ tốt hơn.
- Khuyến khích trẻ sử dụng lời nói hơn hành động, chỉ đáp ứng yêu cầu khi trẻ nói bằng
ngôn ngữ của mình.
Để giúp khả năng hiểu và sử dụng ngôn ngữ của trẻ tốt hơn, cần tạo cho trẻ sống
trong môi trường ngôn ngữ, được tiếp xúc và nghe mọi người nói chuyện thường xuyên.
Trong giao tiếp với trẻ ba mẹ và cô giáo nên tăng vốn từ cho trẻ (biết nghĩa và cách sử
dụng), điều chỉnh những âm, những câu sử dụng chưa đúng, biểu cảm trong giọng nói
(lên xuống giọng) giúp trẻ hiểu cả những sắc thái cảm xúc của từ. Nói những câu ngắn
gọn, đơn giản, phát âm chính xác.
Người lớn phải là tấm gương sáng về ý chí cho trẻ lời nói phải đi đôi với việc làm
và tiến hành công việc có kết quả cao. Chú ý phát triển và củng cố các phẩm chất của ý
chí cho trẻ, cần ngăn ngừa và sửa chữa những biểu hiện không tốt của ý chí. Trong việc
giáo dục ý chí thì sự phát triển tinh thần vượt khó và tính kiên trì là đặc biệt quan trọng.