ày dạy ../ ../
Đạo đức: Em là học sinh lớp 5
I - Mục tiêu: HS biết:
- Vị thế của HS lớp 5 so với các lớp trớc.
- Bớc đầu có kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng đặt mục tiêu.
- Vui và tự hào khi là HS lớp 5.Có ý thức học tập rèn luyện để xứng đáng là HS
lớp 5.
II Tài liệu và ph ơng tiện
- Các bài hát về chủ đề Trờng em.
- Mi-crô không dây để chơi trò chơi Phóng viên.
- Giấy trắng, bút màu.
- Các chuyện nói về tấm gơng HS lớp 5 gơng mẫu.
III- Các hoạt động dạy học
Tiết 1
Khởi động: HS hát tập thể bài hát Em yêu trờng em, nhạc và lời: HoàngVân
Hoạt động 1: Quan sát tranh và thảo luận
* Mục tiêu: HS thấy đợc vị thế của HS lớp 5, thấy vui và tự hào vì đã là HS lớp 5.
* Cách tiến hành
1. GV yêu cầu HS quan sát từng tranh, ảnh trong SGK trang 3-4 và thảo luận cả lớp theo
các câu hỏi sau:
- Tranh vẽ gì?
- Em nghĩ gì khi xem tranh, ảnh trên?
- HS lớp 5 có gì khác so với HS các khối lớp khác?
- Theo em, chúng ta cần làm gì để xứng đáng là HS lớp 5?
2. HS thảo luận cả lớp
3. GV kết luận: Năm nay các em đã lên lớp 5.Lớp 5 là lớp lớn nhất trờng. Vì vậy, HS
lớp 5 cần phải gơng mẫu về mọi mặt để cho các em HS các khối khác học tập.
Hoạt động 2: Làm bài tập 1, SGK.
* Mục tiêu: Giúp HS xác định đợc những nhiệm vụ của HS lớp 5.
* Cách tiến hành
1. GV nêu yêu cầu bài tập 1.

-
2. GV nhận xét và kết luận
3. HS đọc phần Ghi nhớ trong SGK.
Hoạt động tiếp nối
1. Lập kế hoạch phấn đấu của bản thân trong năm học này:
- Mục tiêu phấn đấu;
- Những thuận lợi đã có;
- Những khó khăn có thể gặp;
- Biện pháp khắc phục những khó khăn;
- Những ngời có thể hỗ trợ, giúp đỡ em khắc phục khó khăn.
2. Su tầm các bài thơ, bài hát nóivề HS lớp 5 gơng mẫu và về chủ đề Trờng em.
3. Vẽ tranh về chủ đề Trờng em.
Ngày dạy ../ ../
Đạo đức : Em là học sinh lớp 5
Tiết 2
Hoạt động 1: Thảo luận về kế hoạch phấn đấu
* Mục tiêu
- Rèn luyện cho HS kĩ năng đặt mục tiêu
- Động viên HS có ý thức phấn đấu vơn lên về mọi mặt để xứng đáng là HS lớp 5.
* Cách tiến hành
1. Từng HS trình bày kế hoạch cá nhân của mình trong nhóm nhỏ
2. Nhóm trao đổi, góp ý kiến.
3. GV mời một vài HS trình bày trớc lớp.
HS cả lớp trao đổi, nhận xét.
4. GV nhận xét chung và kết luận: Để xứng đáng là HS lớp 5, chúng ta cần phải
quyết tâm phấn đấu, rèn luyện một cách có kế hoạch.
2
Hoạt động 2: Kể chuyện về các tấm gơng HS lớp 5 gơng mẫu
* Mục tiêu: HS biết thừa nhận và học tập theo các tấm gơng tốt.
* Cách tiến hành:

Tiết 1
Hoạt động 1: Tìm hiểu truyện Chuyện của bạn Đức
* Mục tiêu: HS thấy rõ diễn biến của sự việc và tâm trạng của Đức; biết phân tích, đa ra
quyết định đúng.
* Cách tiến hành
3
1. GV cho HS đọc thầm và suy nghĩ về câu chuyện. Sau đó yêu cầu 1-2 HS đọc to
truyện cho cả lớp nghe.
2. HS thảo luận cả lớp theo ba câu hỏi trong SGK.
3. GV kết luận: Đức vô ý đá quả bóng vào bà Doan và chỉ có Đức với Hợp biết.
Nhng trong lòng Đức tự thấy phải có trách nhiệm về hành động của mình và suy nghĩ
tìm cách giải quyết phù hợp nhất. .. Các em đã đa ra giúp Đức một số cách giải quyết
vừa có lí, vừa có tình. Qua câu chuyện của Đức, chúng ta rút ra điều cần ghi nhớ (trong
SGK)
4. GV mời 1-2 HS đọc phần Ghi nhớ trong SGK.
Hoạt động 2: Làm bài tập 1, SGK.
* Mục tiêu: HS xác định những việc làm nào là biểu hiện của ngời sống có trách nhiệm
hoặc không có trách nhiệm.
* Cách tiến hành
1. GV chia HS thành những nhóm nhỏ.
2. GV nêu yêu cầu của bài tập 1, gọi 1 2 HS nhắc lại yêu cầu của bài tập .
3. HS thảo luận nhóm
4. GV mời đại diện nhóm lên bảng trình bày kết quả thảo luận.
5. GV kết luận:
- (a), (b), (d), (g) là những biểu hiện của ngời sống có trách nhiệm; (c), (d), (e)
không phải là biểu hiện của những ngời sống có trách nhiệm.
- Biết suy nghĩ trớc khi hành động, dám nhận lỗi, sửa lỗi; làm việc gì thì làm đến
nơi đến chốn, là những biểu hiện của ng ời có trách nhiệm. Đó là những điều chúng ta
cần học tập.
Hoạt động 3:Bày tỏ thái độ (bài tập 2 ,SGK)

1. Gợi ý để mỗi HS nhớ lại một việc làm (dù rất nhỏ) chứng tỏ mình đã có trách
nhiệm hoặc thiếu tránh nhiệm:
- Chuyện xảy ra nh thế nào và lúc đó em đã làm gì?
- Bây giờ nghĩ lại em thấy thế nào?
2. HS trao đổi với bạn bên cạnh về câu chuyện của mình.
3. GV yêu cầu một số HS trình bày trớc lớp.
4. Sau phần trình bày mỗi HS , GV gợi ý cho các em tự rút ra bài học.
5. GV kết luận: Khi giải quyết công việc hay xử lý tình huống một cách có trách
nhiệm, chúng ta thấy vui và thanh thản. Ngợc lại, khi làm một việc thiếu trách nhiệm,
dù không ai biết, tự chúng ta cũng thấy áy náy trong lòng.
Ngời có trách nhiệm là ngời trớc khi làm việc gì cũng suy nghĩ cẩn thận nhằm mục đích
tốt đẹp và với cách thức phù hợp: khi làm hỏng việc hoặc có lỗi, họ dám nhận trách
nhiệm và sẵn sàng làm lại cho tốt.
6. GV yêu cầu 1-2 HS đọc phần Ghi nhớ trong SGK
Ngày dạy ../ ../
Bài 3
Đạo đức: Có chí thì nên
I - Mục tiêu
Học xong bài này, HS biết:
- Trong cuộc sống, con ngời thờng phải đối mặt với những khó khăn, thử thách.
Nhng nếu có ý chí, có quyết tâm và biết tìm kiếm sự hỗ trợ của những ngời tin cậy, thì
sẽ có thể vợt qua đợc khó khăn để vơn lên trong cuộc sống.
- Xác định đợc những thuận lợi, khó khăn của mình; biết đề ra kế hoạch vợt khó
khăn của bản thân.
- Cảm phục những tấm gơng có ý chí vơn lên khó khăn để trở thành những ngời
có ích cho gia đình và xã hội.
II Tài liệu và ph ơng tiện
- Một số mẩu chuyện kể về những tấm gơng vợt khó (ở địa phơng càng tốt) nh
Nguyễn Ngọc Ký, Nguyễn Đức Trung,
5

1. Hai HS ngồi liền nhau làm thành một cặp cùng trao đổi từng trờng hợp của bài
tập 1.
2. GV lần lợt nêu từng trờng hợp, HS giơ thẻ màu để thể hiện sự đánh giá của
mình(thẻ đỏ: biểu hiện có ý chí, thẻ xanh: không có ý chí)
3. HS tiếp tục làm bài tập 2 theo cách trên.
4. GV khen những em biết đánh giá đúng và kết luận:
Các em đã phân biệt rõ đâu là biểu hiện của ngời có ý chí. Những biểu hiện đó đ-
ợc thể hiện cả việc nhỏ và việc lớn, trong cả học tập và đời sống.
5. HS đọc phần Ghi nhớ trong SGK.
Hoạt động tiếp nối:
Su tầm một vài mẩu chuyện nói về những gơng HS Có chí thì nên hoặc trên
sách báo ở lớp, trờng, địa phơng.
6
Ngày dạy ../ ../
Đạo đức: Có chí thì nên
Tiết 2
Hoạt động 1: làm bài tập 3 SGK.
* Mục tiêu: Mỗi nhóm nêu đợc một tấm gơng tiêu biểu để kể cho lớp cùng nghe.
* Cách tiến hành
1.GV chia HS thành các nhóm nhỏ .
2. HS thảo luận nhóm về những tấm gơng đã su tầm đợc
3. Đại diện từng nhóm trình bầy kết quả làm việc của nhóm. GV ghi tóm tắt lên
bảng theo mẫu sau:
Hoàn cảnh Những tấm gơng
Khó khăn của bản thân
Khó khăn về gia đình
Khó khăn khác
Lu ý: GV cho ví dụ để HS hiểu đợc các hoàn cảnh khó khăn:
- Khó khăn của bản thân nh: sức khoẻ yếu, bị khuyết tật,
- khó khăn về gia đình nh: nhà nghèo, sống thiếu sự chăm sóc của bố hoặc mẹ,

- Thể hiện lòng biết ơn tổ tiên và giữ gìn , phát huy truyền thống tốt đẹp của gia
đình, dòng họ bằng những việc làm cụ thể, phù hợp với khả năng.
- Biết ơn tổ tiên; tự hào về các truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ.
II Tài liệu và ph ơng tiện
- Các tranh ảnh, bài báo nói về ngày Giỗ Tổ Hùng Vơng.
-Các câu ca dao, tục ngữ, thơ, truyện, nói về lòng biết ơn tổ tiên.
III- Các hoạt động dạy học
Tiết 1
Hoạt động 1: Tìm hiểu nội dung truyện Thăm mộ
* Mục tiêu: Giúp HS biết đợc biểu hiện của lòng biết ơn tổ tiên
* Cách tiến hành
1. GV mời 1-2 HS đọc truyện Thăm mộ
2. Thảo luận cả lớp theo các câu hỏi sau:
- Nhân ngày Tết cổ truyền, bố của Việt đã làm gì để tỏ lòng biết ơn tổ tiên?
- Theo em, bố muốn nhắc nhở Việt điều gì khi kể về tổ tiên?
- Vì sao Việt muốn lau dọn bàn thờ giúp mẹ?
3. GV kết luận:
Ai cũng có tổ tiên, gia đình, dòng họ. Mỗi ngời đều phải biết ơn tổ tiên và biết
thể hiện điều đó bằng những việc làm cụ thể.
Hoạt động 2: Làm bài tập 1, SGK.
* Mục tiêu: Giúp HS biết đợc những việc cần làm để tỏ lòng biết ơn tổ tiên.
* Cách tiến hành:
1. HS làm bài tập cá nhân.
2. HS trao đổi bài làm với bạn ngồi bên cạnh.
3. GV mời 1-2 HS trình bày ý kiến về từng việc làm và giải thích lí do. Cả lớp
trao đổi, nhận xét, bổ sung.
4. GV kết luận:
Chúng ta cần thể hiện lòng biết ơn tổ tiên bằng những việc làm thiết thực, cụ thể,
phù hợp với khả năng nh các việc (a), (c), (d), (đ).
Hoạt động 3:Tự liên hệ

* Mục tiêu: HS biết tự hào về truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ mình có ý thức
giữ gìn, phát huy các truyền thống đó.
* Cách tiến hành:
1. GV mời một số HS lên giới thiệu về truyền thống tốt đẹp của gia đình của
dòng họ mình.
2.GV chúc mừng các HS đó và hỏi thêm:
- Em có tự hào về các truyền thống đó không?
- Em cần làm gì để xứng đáng với các truyền thống tốt đẹp đó?
3. GV kết luận: Mỗi gia đình, dòng họ đều có những truyền thống tốt đẹp riêng
của mình. Chúng ta cần có ý thức giữ gìn và phát huy các truyền thống đó.
Hoạt động 3: HS đọc ca dao, tục ngữ, kể chuyện, đọc thơ về chủ đề Biết ơn tổ tiên
(bài tập 3, SGK)
* Mục tiêu: Giúp HS củng cố bài học
* Cách tiến hành
1. Một số HS trình bày .
2. Cả lớp trao đổi, nhận xét.
3. GV khen các em đã chuẩn bị tốt phần su tầm.
4. GV mời 1-2 HS đọc lại phần Ghi nhớ trong SGK.
Ngày dạy ../ ../
Bài 5
Đạo đức: Tình bạn
9
I - Mục tiêu
Học bài xong bài này, HS biết:
-Ai cũng cần có bạn bè và trẻ em có quyền đợc tự do kết giao bạn bè.
- Thực hiện đối xử tốt với bạn bè xung quanh trong cuộc sống hàng ngày.
-Thân ái, đoàn kết với bạn bè.
II Tài liệu và ph ơng tiện
- Bài hát Lớp chúng ta đoàn kết, nhạc và lời: Mộng Lân
- Đồ dùng hoá trang để đóng vai theo truyện Đôi bạn trong SGK.

với bạn bè trong các tình huống tơng tự cha? Hãy kể một trờng hợp cụ thể)
4. GV nhận xét và kết luận về cách ứng xử phù hợp trong mỗi tình huống:
Tình huống (a): Chúc mừng ban.
Tình huống (b): An ủi, động viên, giúp đỡ bạn
Tình huống (c): Bênh vực bạn hoặc nhờ ngời lớn bênh vực bạn
Tình huống (d): Khuyên ngăn bạn không nên sa vào những việc làm không tốt.
10
Tình huống (đ): Hiểu ý tốt của bạn, không tự ái, nhận khuyết điểm và sửa chữa khuyết
điểm.
Tình huống (e): Nhờ bạn bè, thầy cô giáo hoặc ngời lớn khuyên ngăn bạn
Hoạt động 4: Củng cố
* Mục tiêu: Giúp HS biết đợc các biểu hiện của tình bạn đẹp.
* Cách tiến hành
1. GV yêu cầu mỗi HS nêu một biểu hiện của tình bạn đẹp
2. GV ghi nhanh các ý kiến của HS lên bảng
3. GV kết luận
Các biểu hiện của tình bạn đẹp là: tôn trọng, chân thành, biết quan tâm, giúp đỡ
nhau cùng tiến bộ, biết chia sẻ vui buồn cùng nhau,
4. HS liên hệ những tình bạn trong lớp, trong trừơng hợp mà em biết.
5. GV yêu cầu một vài HS đọc phần Ghi nhớ trong SGK.
Hoạt động tiếp nối
1. Su tầm truyện, ca dao, tục ngữ, bài thơ, bài hát, về chủ đề Tình Bạn.
2. Đối xử tốt với bạn xung quanh.
Ngày dạy ../ ../
Bài 5
Đạo đức: Tình bạn
Tiết 2
Hoạt động 1: Đóng vai (Bài tập 1, SGK)
*Mục tiêu: HS biết ứng xử phù hợp trong tình huống bạn mình làm điều sai .
*Cách tiến hành

câu chyện, bài thơ, bài hát, về chủ đề Tình Bạn
để giới thiệu thêm cho HS.
Ngày dạy ../ ../
Bài 6
Đạo đức: Kính già, yêu trẻ
I- mục tiêu
Học xong bài này, HS biết:
- Cần phải tôn trọng ngời già vì ngời già có nhiều kinh nghiệm sống, đã đóng góp
nhiều cho xã hội; trẻ em có quyền đợc gia đình và cả xã hội quan tâm, chăm sóc.
- Thực hiện các hành vi biểu hiện sự tôn trọng, lễ phép, giúp đỡ, nhờng nhịn ngời
già, em nhỏ.
- Tôn trọng, yêu quý, thân thiện với ngời già, em nhỏ; không đồng tình với những
hành vi, việc làm không đúng đối với ngời già, em nhỏ.
II: tài liệu và ph ơng tiện
Đồ dùng để chơi đóng vai cho hoạt động 1, tiết 1.
III: các hoạt động dạy học
Tiết 1
Hoạt động 1: Tìm hiểu nội dung truyện Sau đêm ma.
* Mục tiêu: HS biết giúp đỡ ngừơi già, em nhỏ và ý nghĩa của việc giúp đỡ ngời già, em
nhỏ.
* Cách tiến hành
1. GV đọc truyện Sau đêm ma trong SGK.
2. HS đóng vai minh hoạ theo nội dung truyện.
3. HS cả lớp thảo luận theo các câu hỏi:
- Các bạn trong truyện đã làm gì khi gặp bà cụ và em nhỏ?
- Tại sao bà cụ lại cảm ơn các bạn?
- Em suy nghĩ gì về việc làm của các bạn trong truyện?
4. GV kết luận:
- Cần tôn trọng ngời già, em nhỏ và giúp đỡ họ bằng những việc phù hợp với khả
năng.

Tình huống (a): Em nên dừng lại, dỗ em bé, hỏi tên, địa chỉ. Sau đó, em có thể dẫn em
bé đến đồn công an để nhờ tìm gia đình em bé. Nếu nhà em bé ở gần, em có thể dẫn
em bé về nhà, nhờ bố mẹ giúp đỡ.
Tình huống (b): Hớngdẫn em bé cùng chơi chung hoặc lần lợt thay phiên nhau chơi.
Tình huống (c): Nếu biết đờng, em hớng dẫn đờng đi cho cụ gìa. Nếu không biết, em
trả lời cụ một cách lễ phép.
Hoạt động 2: Làm bài tập 3-4 SGK.
*Mục tiêu: HS biết đợc những tổ chức và những ngày dành cho ngời già, em nhỏ.
*Cách tiến hành
1. GV giao nhiệm vụ cho các nhóm HS làm bài tập 3-4.
2. HS làm việc theo nhóm.
3. đại diện các nhóm lên trình bầy.
4. GV kết luận:
- Ngày dành cho ngời cao tuổi là ngày 1 tháng10 hằng năm.
- Ngày dành cho trẻ em là ngày Quốc tế Thiếu nhi 1 tháng 6.
- Tổ chức dành cho ngời cao tuổi là Hội ngời cao tuổi.
- Các tổ chức dành cho trẻ em là: Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, Sao
Nhi Đồng.
Hoạt động 3: Tìm hiểu về truyền thống Kính già, yêu trẻ của địa ph ơng, của dân
tộc ta.
13
*Mục tiêu: HS biết đợc truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta là luôn quantâm , chăm sóc
ngừơi già, trẻ em.
* Cách tiến hành
1. Giao nhiệm vụ cho từng nhóm HS: Tìm các phong tục, tập quán tốt đẹp thể hiện
tình cảm kính già, yêu trẻ của dân tộc Việt Nam.
2. Từng nhóm thảo luận
3. Đại diện các nhóm lên trình bày.
4. Các nhóm khác bổ sung ý kiến.
5. GV kết luận:

4. Các nhóm khác nhận xét, bổ xung ý kiến.
5. GV kết luận: Bà Nguyễn Thị Định, Bà Nguyễn Thị Trâm, chị Nguyễn Thuý Hiền
và bà mẹ trong bức ảnh Mẹ địu con làm nơng đều là những ngời phụ nữ không
chỉ có vai trò quan trọng trong gia đình mà còn góp phần rất lớn vào công cuộc
đấu tranh bảo vệ và xây dựng đất nớc ta, trên các lĩnh vực quân sự, khoa học, thể
thao kinh tế.
6. HS thảo luận theo các gợi ý sau:
- Em hãy kể các công việc của ngời phụ nữ trong gia đình , trong xã hội mà em biết.
- Tại sao những ngời phụ nữ là những ngời đáng đợc kính trọng?
7. GV mời một số HS lên trình bày ý kiến. Cả lớp bổ sung.
8. GV mời 1-2 HS đọc phần Ghi nhớ trong SGK.
Hoạt động 2: Làm bài tập 1, SGK.
* Mục tiêu: HS biết các hành vi thể hiện sự tôn trọng phụ nữ, sự đối xử bình đẳng giữa
trẻ em trai và trẻ em gái.
* Cách tiến hành
1. GV giao nhiệm vụ cho HS.
2. HS làm việc cá nhân
3. GV mời một số HS lên trình bầy ý kiến.
4. GV kết luận:
- Các việc làm biểu hiện sự tôn trọng phụ nữ là (a), (b)
- Các việc làm biểu hiện thái độ cha tôn trọng phụ nữ (c), (d)
Hoạt động 3: Bày tỏ thái độ (bài tập 2, SGK)
* Mục tiêu: HS biết đánh giá và bày tỏ thái độ tán thành với các ý kiến tôn trọng phụ
nữ, biết giải thích lí do vì sao tán thành hoặc không tán thành ý kiến đó
* Cách tiến hành
16