MỤC LỤC
STT
1
Mục lục
2
Lời nói đầu
3
A. Phần mở đầu
I. Lý do chọn đề tài
1. Cơ sở lý luận

Nội dung

2. Cơ sở thực tiễn
4

5

4

II. Đối tượng nghiên cứu

5

III. Phạm vi nghiên cứu

5

IV. Phương pháp nghiên cứu

5

4

8
9

II. Những giải pháp thực hiện

9

1. Các nguyên tắc tích hợp
2. Các phương pháp thực hiện khi tích hợp kiến thức liên môn
trong bài học.

9

III. Kết quả đạt được

18

C. Kết luận và khuyến nghị
I. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm
II. Kết luận

25
25
25

III. Khuyến nghị và đề xuất

10

Qua thực tế nhiều năm giảng dạy tại trường THCS, tôi thấy rằng việc vận dụng
kiến thức liên môn vào dạy học là vô cùng cần thiết. Vậy để nâng cao chất lượng
của việc dạy học vận dụng kiến thức liên môn thì chúng ta cần làm gì?
Sau đây tôi xin được trân trọng giới thiệu với quý thầy cô sáng kiến kinh
nghiệm: “Vận dụng kiến thức liên môn vào dạy một tiết học cụ thể trong môn
GDCD lớp 7” đã được tôi áp dụng trong một số năm học gần đây. Kính mong quý
thầy cô giáo, các em học sinh và những ai quan tâm đến vấn đề sinh hoạt tổ chuyên
môn tham khảo, bổ sung, góp ý để đề tài được hoàn thiện hơn.
Xin trân thành cảm ơn!

A. PHẦN MỞ ĐẦU
3


I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Hiện nay, dạy học tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục đang được
quan tâm. Thực hiện tích hợp trong dạy học sẽ mang lại rất nhiều lợi ích cho việc
góp phần hình thành và phát triển các năng lực hành động, năng lực giải quyết vấn
đề cho học sinh.
Tích hợp theo nghĩa chung nhất được hiểu là sự liên kết các thành phần, các bộ
phận khác nhau một cách hòa hợp, tương thích trong một tổng thể. Dạy học tích
hợp được hình thành trên cơ sở của những quan niệm tích cực về quá trình học tập
và quá trình dạy học, thực hiện quan điểm tích hợp trong giáo dục sẽ góp phần phát
triển tư duy tổng hợp, năng lực giải quyết vấn đề và làm cho việc học tập trở nên ý
nghĩa hơn đối với học sinh so với việc học và thực hiện các mặt giáo dục một cách
riêng rẽ. Các sự vật, hiện tượng tự nhiên, xã hội vốn không tồn rại một cách rời
rạc, đơn lẻ, chúng là những thể tổng hợp, hoàn chỉnh và có mối quan hệ chặt chẽ
với nhau
2. CƠ SỞ THỰC TIỄN

trong việc học tập nên thiếu quan tâm, thậm chí bỏ rơi bộ môn khi thấy mình đã có
đủ cơ số điểm cần thiết. Vì vậy nên khi được hỏi, khai thác sâu vào vấn đề các em
thường tỏ ra lúng túng hoặc không thể trả lời câu hỏi.
Mỗi một bài dạy và học GDCD có vai trò quan trọng đối với cả thầy và trò. Để
nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học , tôi lựa chọn đề tài "Vận dụng kiến thức
liên môn vào dạy một tiết học cụ thể trong môn GDCD lớp 7"
II. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- Vai trò và chức năng người giáo viên.
- Sự hợp tác, tích cực chủ động học tập của học sinh sẽ tạo nên hiệu quả cao trong
học tập môn GDCD.
- Các hình thức vận dụng kiến thức liên môn vào dạy học môn GDCD nâng cao
kết quả học tập môn GDCD.
III. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Việc vận dụng kiến thức liên môn vào dạy học môn GDCD là việc làm mà tôi đã
tiến hành từ năm học 2014-2015. Kể từ đó đến nay tôi đã liên tục áp dụng các công
văn hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, Sở giáo dục và Phòng giáo dục đồng thời tìm ra
nhiều biện pháp mới nhằm cải tiến và nâng cao chất lượng dạy và học.Cho đến học
kì 1 năm học 2016-2017, sau hơn 2 năm áp dụng tôi thấy rằng các biện pháp đổi
mới đã thực sự phát huy hiệu quả. Và tôi sẽ tiếp tục áp dụng vào các năm học tiếp
theo.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Phương pháp khảo sát, thực nghiệm
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp đối chứng
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp thu thập thông tin, số liệu thống kê
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
- Phương pháp dự giờ khảo cứu…
V. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

cao tầng. Có một phòng học vi tính, có hai phòng học có máy vi tính phục vụ giảng
dạy của giáo viên thường xuyên. Thư viện nhà trường đạt danh hiệu “ Thư viện tiên
tiến” và đạt chuẩn, là nơi cung cấp nhiều sách và tài liệu học tập cho giáo viên và
học sinh.
- Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm của và chỉ đạo sâu sắc của Phòng giáo
dục và đào tạo Thanh Oai, của Ủy ban nhân dân xã và các đoàn thể, đặc biệt là phụ
huynh học sinh.
- Toàn trường có 39 cán bộ, giáo viên và nhân viên.
- Về học sinh: Năm học 2016-2017 toàn trường có 332 học sinh được chia làm 10
lớp. Đa số các em chăm ngoan, có ý thức vươn lên trong học tập. Nhiều em có tinh
thần hiếu học và học giỏi, theo kịp được sự đổi mới của giáo dục, tích cực chủ động
chiếm lĩnh tri thức. Phần lớn các em HS thấy rất hào hứng và nhiệt tình tham gia
các cuộc thi do Bộ GD&ĐT, Sở giáo dục và Phòng giáo dục phát động. Nhất là các
cuộc thi tổ chức qua mạng trực tuyến.
- Dạy học liên môn là một trong những nguyên tắc quan trọng trong dạy học. Đây
được coi là một quan niệm dạy học hiện đại, nhằm phát huy tính tích cực của học
sinh, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục trong các nhà trường.
- Dạy học liên môn là hình thức tìm tòi những nội dung giao thoa giữa các môn
học với nhau, những khái niệm, tư tưởng chung giữa các môn học, tức là con
đường tích hợp những nội dung từ một số môn học có liên hệ với nhau. Từ những
năm 60 của thế kỉ XX, người ta đã đưa vào giáo dục ý tưởng tích hợp trong việc
xây dựng chương trình dạy học. Tích hợp là một khái niệm của lí thuyết hệ thống,
nó chỉ trạng thái liên kết các phần tử riêng rẽ thành cái toàn thể, cũng như quá trình
dẫn đến trạng thái này.
- Dạy học vận dụng kiến thức liên môn giúp cho giờ học sẽ trở nên sinh động hơn,
vì không chỉ có giáo viên là người trình bày mà học sinh cũng tham gia vào quá
trình tiếp nhận kiến thức, từ đó phát huy tính tích cực của học sinh.

7


đang thực hiện.
- Dạy học theo quan điểm liên môn có ba mức độ: ở mức độ thấp, giáo viên nhắc
lại tài liệu, sự kiện, kĩ năng các môn có liên quan, cao hơn đòi hỏi học sinh nhớ lại
và vận dụng kiến thức đã học của các môn học khác, và cao nhất đòi hỏi học sinh
phải độc lập giải quyết các bài toán nhận thức bằng vốn kiến thức đã biết, huy
động các môn có liên quan theo phương pháp nghiên cứu.
2. Thực trạng việc dạy học tích hợp liên môn trong môn GDCD
Tiến hành khảo sát thực tiễn.
Trong năm học 2012- 2013, tiến hành khảo sát chất lượng học sinh khối 7 khi
chưa áp dụng tích hợp kiến thức liên môn vào bài học, cụ thể bài 14 lớp 7: " Bảo
vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên" với những nội dung khảo sát
8


- Vai trò của môi trường đối với đời sống của con người.
- Trực trạng của môi trường và tài nguyên thiên nhiên hiện nay ở nước ta.
- Nguyên nhân của môi trường ngày bị ô nhiễm, tài nguyên thiên nhiên đang có
nguy cơ cạn kiệt.
3. Số liệu điều tra
Kết quả đạt được như sau:
Lớp

7A
7B

Sĩ số

38
33


0
0

Từ kết quả khảo sát đó, tôi rút ra những nguyên nhân cơ bản sau:
Thứ nhất giáo viên dạy bộ môn chưa thực sự tâm huyết với bộ môn của mình
giảng dạy, còn truyền thụ kiến thức theo một chiều mà không đặt học sinh vào đối
tượng trung tâm, không phát huy được tinh thần tự học của học sinh.
Mặt khác việc kiểm tra đánh giá của giáo viên chưa thực sự chặt chẽ, nhiều câu hỏi
mới mang tính nhận biết, thông hiểu, vân dụng ở mức độ thấp mà chưa có câu hỏi
liên hệ với các bộ môn để giải quyết vấn đề đặt ra.
Thứ hai về phía học sinh khi học tập chưa xác định được tầm quan trọng của bộ
môn. Khi kiểm tra đánh giá thường chỉ tự xếp mình vào dạng " Trung bình chủ
nghĩa" là an toàn.
Thứ ba về phía phụ huynh học sinh họ chưa thực sự nhận thức đúng đắn vai trò,
ý nghĩa của bộ môn. Mục đích chính của họ là làm sao con em mình học tốt được
các môn như Toán, Lí, Hóa còn các môn còn lại, kể cả môn GDCD cùng chung số
phận đó là chỉ cần biết là đủ, không cần giỏi.
II. NHỮNG GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
Phương pháp tích hợp kiến thức liên môn trong một bài học cụ thể:
Bài 14: Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
1. Các nguyên tắc tích hợp:
- Đảm bảo tính mục tiêu: Việc lựa chọn và liên kết các kiến thức, kĩ năng phải
nhằm tới mục tiêu giáo dục của lớp học, bài học mà mục tiêu trên hết đó là tạo nên
con người có khả năng hành động trên một nền tảng kiến thức, kĩ năng vững chắc
9


- Đảm bảo tính khoa học: Các kiến thức phải khách quan, phản ánh đúng bản chất
của sự vật, hiện tượng
- Có những nét tương đồng về nội dung, phương pháp của những môn học được

Giáo viên hướng dẫn học sinh truy cập một số Webside để cập nhật thông tin,
số liệu mới về tỉ lệ % diện tích đất có rừng che phủ. Công việc này giáo viên phải
hướng dẫn học sinh cụ thể để các em chuẩn bị trước ở nhà. Trong trường hợp nhà
10


trường trang bị đầy đủ cơ sở vật chất như phòng học bộ môn, máy Laptop, mạng
Wifi giáo viên có thể tích hợp trực tiếp trên bài giảng của mình để bài giảng sinh
động hơn.
Ví dụ truy cập trang Web: Thanhnien.net và cho ra kết quả thông tin như sau
Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn vừa có Quyết định công bố hiện trạng
rừng toàn quốc năm 2011. Theo đó, độ che phủ rừng toàn quốc năm 2011 của Việt
Nam là 39,7%, tăng 0,02% so với độ che phủ rừng toàn quốc năm 2010.
Tính đến thời điểm 31/12/2011, Việt Nam có hơn 13,5 triệu ha rừng, trong đó hơn
2 triệu ha là rừng đặc dụng, hơn 4,6 triệu ha rừng phòng hộ, hơn 6,6 triệu ha rừng
sản xuất, còn lại là diện tích nằm ngoài quy hoạch rừng và đất lâm nghiệp.
+ Tích hợp với môn Lịch sử lớp 9
Khi phân tích nguyên nhân do chiến tranh dẫn đến tỉ lệ % độ che phủ rừng bị
giảm tính từ năm 1950 đến nay ( tích hợp cả với số liệu cũ trong sách giáo khoa
GDCD 7 bài 14) giáo viên nên tích hợp với môn Lịch sử lớp 9: Chương VI - Việt
Nam từ năm 1954 đến năm 1975, bài 28: Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc,
đấu tranh chống đề quốc Mĩ và chính quyền Sài Gòn ở miền Nam ( 1954 - 1965),
mục V " Miền Nam chiến đấu chống chiến lược chiến tranh đặc biệt của Mĩ
(1961-1965)". Phần tích hợp này giáo viên giới thiệu Chiến dịch Ranch Hand là
một chiến dịch của Hoa Kỳ trong Chiến tranh Việt Nam, thực hiện việc rải chất
độc hóa học xuống các khu rừng nhằm triệt hạ khả năng ngụy trang và ẩn náu của
lực lượng Quân Giải phóng miền Nam và Quân đội Nhân dân Việt Nam. Hoạt
động này có thể gây tác dụng hủy hoại lâu dài đối với sự sống trên mặt đất, trong
lòng đất, nước sông suối, ao hồ... Vì đây là việc làm vô nhân đạo và có thể bị coi
là phạm pháp trên đất Mỹ, và cũng khó có nước đồng minh nào của Mỹ chấp


Học sinh rút ra được: bầu khí quyển, môi trường nước sông, nước biển…bị ô
nhiễm nặng nề.Tài nguyên thiên nhiên: khai thác quá mức dẫn đến cạn kiệt…
Nguyên nhân:
- Khói bụi từ các nhà máy và phương tiện giao thông, các chất thải công nghiệp và
sinh hoạt…
Hậu quả là: tạo nên những trận mưa axít, tăng hiệu ứng nhà kính, Trái Đất nóng
lên, khí hậu toàn cầu biến đổi, thủng tầng ô-dôn, chết các sinh vật…

13


Nguy cơ thủng tầng Ozon
Hoạt động 3: Tìm hiểu vai trò của môi trường và TNTH
+ Tích hợp với môn Mĩ thuật giới thiệu một số tranh về vẻ đẹp của thiên nhiên
Việt Nam

+ Tích hợp với môn Sinh học lớp 6 chương IX: Vai trò của thực vật - Tiết 57,58 "
Vai trò của thực vật đối với đời sống con người".

14


Bằng hệ thống câu hỏi cụ thể, giáo viên yêu cầu học sinh nhớ lại kiến thức đã học
ở môn Sinh học lớp 6 nhắc lại vai trò của thực vật đối với đời sống con người
+ Tích hợp với môn Ngữ văn lớp 7 phần văn nghị luận tuần 24, tiết 95,96 viết bài
tập làm văn số 5 với đề bài " Môi trường có vai trò quan trọng với đời sống con
người, mỗi hoạt động của con người đến môi trường đề có ảnh hưởng lớn đến cuộc
sống. Bảo vệ môi trường là bảo vệ cuộc sống của chúng ta”. Em hãy chứng minh ý
kiến trên .

III. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
Kết quả việc vận dụng phương pháp dạy học liên môn để giảng dạy .
Để kiểm tra kết quả học tập của học sinh học theo đề tài, tôi phát cho mỗi học
sinh một đề trắc nghiệm khách quan, đề là các nội dung của các bài học đã giảng
dạy trên lớp. Để đạt kết quả kiểm tra, đánh giá chính xác nhất, tôi thực hiện ở cả ba
lớp sau mỗi giờ dạy.
- Tiêu chí đánh giá:
+ Học sinh trả lời đúng 80 - 100% số câu trắc nghiệm: Các em đã hiểu bài mức độ
tốt ( Giỏi)
+ Học sinh trả lời đúng 50 - 79 %: HS hiểu bài mức độ khá
+ Học sinh trả lời đúng dưới 50 %: HS chưa hiểu bài.
- Thực hiện kiểm tra ở cả hai lớp sau khi thực hiện sáng kiến đã cho kết quả: 92 %
số học sinh hiểu bài mức độ khá và tốt
Sau khi áp dụng tích hợp kiến thức liên môn, cũng những câu hỏi như trên, năm
học 2015-2016, kết quả đạt được như sau:
Lớp

7A
7B

Sĩ số

38
33

Tỉ lệ
Giỏi
18
12




Bài 14
BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
( Tiết 1)
I. Mục tiêu bài học :
Sau bài học, học sinh cần đạt được
1. Kiến thức: Giúp học sinh:
- Hiểu được khái niệm môi trường và tài nguyên thiên nhiên.
- Thấy được thực trạng môi trường và tài nguyên thiên nhiên hiện nay ở Việt Nam
và trên thế giới
2. Kĩ năng:
- So sánh, liên hệ, phân tích, đánh giá
- Hình thành trong học sinh tính tích cực tham gia các hoạt động giữ gìn, bảo vệ
môi trường, tài nguyên thiên nhiên.
3. Thái độ:
- Bồi dưỡng cho HS lòng yêu quý môi trường xung quanh, có ý thức giữ gìn, bảo
vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên.
II. Kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài:
Kĩ năng hiểu biết về môi trường, vai trò, ý nghĩa đặc biệt quan trọng của môi
trường đối với sự sống và phát triển của con người, xã hội. KN phê phán, đấu tranh
ngăn chặn cái xấu.
III. Phương tiện dạy học
Máy tính, máy chiếu
IV. Các phương pháp, kĩ thuật dạy học:
Phương pháp kích thích tư duy; phương pháp thảo luận nhóm; phương pháp nêu
và giải quyết vấn đề; phương pháp đối thoại.
V. Tìm nội dung tích hợp trong bài học
- Tích hợp với môn Tin học: Hướng dẫn học sinh truy cập các địa chỉ trang Web để
cập nhật thông tin, số liệu mới.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
vừa có Quyết định công bố hiện trạng
rừng toàn quốc năm 2011. Theo đó, độ
che phủ rừng toàn quốc năm 2011 của
Việt Nam là 39,7%, tăng 0,02% so với
độ che phủ rừng toàn quốc năm 2010.
GV: Em có nhận xét gì về tỉ lệ độ che
phủ rừng toàn quốc từ quyết định trên
của Bộ Nông nghiệp và phát triển Nông
thôn.
GV kết luận: Tỉ lệ % đất có rừng che phủ
có tăng tuy nhiên vẫn ở mức độ thấp.
HS đọc thông tin 2,3,4,5 ( SGK trang 43)
GV: Những nguyên nhân nào dẫn đến tỉ
lệ độ che phủ rừng không tăng trong
những năm gần đây.
HS chỉ ra những nguyên nhân khác nhau
GV tích hợp với Lịch sử lớp 9 bài 28:
mục V " Miền Nam chiến đấu chống
chiến lược chiến tranh đặc biệt của Mĩ
(1961-1965)- Mĩ rải chất độc hóa học
xuống các cánh rừng của Việt Nam.
Tích hợp với môn Địa lí về tình trạng
du canh du cư của người dân: đốt
nương làm rẫy.
Tích hợp với môn Mĩ thuật giới thiệu
một số bức tranh rừng bị tàn phá
nghiêm trọng ở nước ta.

Đốt rừng làm nương rẫy

( Tích hợp với Địa lí lớp 6 – Thành
phần tự nhiên của trái đất; lớp 7 –
Thành phần nhân văn của môi trường)
GV: Em hãy kể một số yếu tố của môi
trường tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
mà em biết?
HS: Một số yếu tố của môi trường: đất,
nước, rừng, ánh sáng…
GV: Minh họa ảnh về môi trường
GV: Nhấn mạnh: đây là môi trường sống
có tác động đến sự tồn tại, phát triển của
con người.
GV: Em hiểu thế nào là tài nguyên thiên
nhiên?
GV: Phân loại TNTN?
HS: Trả lời, HS khác nhận xét.
GV: Minh họa ảnh về TNTN
GV: Nhấn mạnh: con người khai thác để
phục vụ cuộc sống. Chuyển ý.
GV: Em có suy nghĩ, nhận xét gì về thực
22

? Cần bảo vệ rừng vì bảo vệ rừng là
bảo vệ môi trường và TNTN

II.Nội dung bài học:
1.Khái niệm:
a. Môi trường:
Là toàn bộ những điều kiện tự nhiên,
nhân tạo bao quanh con người, có tác

cách làm bài văn lập luận chứng minh:
HS đưa ra được quan điểm và dẫn
chứng cụ thể)
( Tích hợp với môn Mĩ thuật: Giới thiệu
một số bức tranh về cảnh quan thiên
nhiên)
GV: Có ý kiến cho rằng: “ Môi trường có
vai trò quan trọng đối với đời sống con
người. Bảo vệ môi trường là bảo vệ cuộc
sống của chúng ta”. Em có đồng ý với ý
kiến đó không? Vì sao?
23

2.Vai trò của môi trường và tài
nguyên thiên nhiên :
- Môi trường và tài nguyên thiên
nhiên có tầm quan trọng đặc biệt đối
với đời sống của con người.
+ Tạo cơ sở vật chất để phát triển
kinh tế, văn hóa xã hội.
+ Tạo cho con người phương tiện
sống, phát triển trí tuệ, đạo đức.
+ Tạo cuộc sống tinh thần: làm cho
con người vui , khoẻ mạnh, làm giàu
đời sống tinh thần.


( GV nhấn: Đây là một đề văn nghị
luận của lớp 7 mà các em sẽ viết trong
thời gian tới)



I. Ý NGHĨA CỦA SKKN
Dạy học liên môn là sự vận dụng những nội dung và phương pháp các lĩnh
vực, các môn học có liên quan để nhằm tăng hiệu quả dạy học GDCD và làm sáng
tỏ những kiến thức mà học sinh được học trong mỗi bộ môn. Việc dạy học liên
môn làm cho các em nhận thức sự phát triển của xã hội một cách liên tục, thống
nhất, mối liên hệ hữu cơ giữa các lĩnh vực của đời sống xã hội, hiểu được tính
toàn diện của xã hội. Điều này khắc phục được tính tản mạn trong kiến thức của
học sinh..
II. KẾT LUẬN
Qua việc áp dụng phương pháp dạy học liên môn vào một chủ đề nhất định,
tôi nhận thấy học sinh đã phát huy được tính tích cực, chủ động, hiểu bài và hứng
thú hơn với bộ môn GDCD. Nếu các giờ dạy học môn GDCD đều áp dụng được
phương pháp liên môn, tôi tin rằng giờ học sẽ không còn khô khan và sẽ tạo được
niềm yêu thích bộ môn đối với học trò.
III. KHUYẾN NGHỊ VÀ ĐỀ XUẤT
* Đối với nhà trường:
- Các phương tiện kĩ thuật hỗ trợ việc dạy học như máy chiếu, máy tính cần
được sử dụng rộng rãi hơn nữa.
- Cần trang bị các phòng học bộ môn để giáo viên được thường xuyên sử dụng
ứng dụng trong dạy học.
* Đối với phòng giáo dục:
- Cần tăng cường các buổi chuyên đề, ngoại khóa cấp khu tổ chức theo quý để
giáo viên có cơ hội học hỏi, rút kinh nghiệm.
- Cần bổ sung thêm sách tham khảo và sách nâng cao cho giáo viên môn GDCD.
Tôi chân thành cảm ơn !
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến kinh nghiệm do tôi tự viết. Nếu
làm sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Tân Ước ngày 18 tháng 4 năm 2017