Bài giảng
TỔNG QUAN VỀ
HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ
Người trình bày:ThS. Lê Hồng Cậy
Trong mọi xã hội có giai cấp,
quyền lực của chủ thể cầm
quyền được thực hiện bằng một
hệ thống thiết chế và tổ chức
chính trị nhất định. Đó là hệ
thống chính trị.
Hệ thống chính trị là một chỉnh thể các
tổ chức chính trị trong xã hội bao gồm
các đảng chính trị, Nhà nước và các tổ
chức chính trị - xã hội hợp pháp được
liên kết với nhau trong một hệ thống tổ
chức nhằm tác động vào các quá trình
của đời sống xã hội để củng cố, duy trì
và phát triển chế độ đương thời phù
hợp với lợi ích của giai cấp cầm quyền.
Hệ
thống chính trị xuất hiện cùng với
sự thống trị của giai cấp, Nhà nước
và thực hiện đường lối chính trị của
nông dân và đội ngũ trí thức làm nền
tảng, dưới sự lãnh đạo của Đảng
Cộng sản Việt Nam, thực hiện và đảm
bảo đầy đủ quyền làm chủ của nhân
dân.
Bản chất và đặc điểm của hệ
thống chính trị ở nước ta
Dưới
sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản
Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp
công nhân Việt Nam, nhân dân ta đã
đứng lên làm cách mạng, giành lấy
quyền lực và tổ chức ra hệ thống chính
trị của mình. Vì vậy, hệ thống chính trị
ở nước ta có những bản chất sau:
Bản chất
Một là, hệ thống chính trị ở nước ta mang
bản chất của giai cấp công nhân, nghĩa là các
tổ chức trong hệ thống chính trị đều đứng
vững trên lập trường quan điểm của giai cấp
công nhân. Từ đó đã quy định chức năng,
nhiệm vụ, phương hướng hoạt động của toàn
bộ hệ thống chính trị, đảm bảo quyền làm
chủ của giai cấp công nhân và nhân dân lao
thống chính trị ở nước ta đều lấy
chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh làm nền tảng tư tưởng
và kim chỉ nam cho hành động.
Các quan điểm và nguyên tắc của
chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh đều được tổ chức trong hệ
thống chính trị ở nước ta vận dụng,
ghi rõ trong hoạt động của từng tổ
chức.
Hai là, hệ thống chính trị ở nước ta
đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng
sản Việt Nam. Đảng là một tổ chức
trong hệ thống chính trị nhưng có vai
trò lãnh đạo các tổ chức trong hệ
thống chính trị.
Trong điều kiện cụ thể ở nước ta, do
những phẩm chất của mình - Đảng là
đại biểu cho ý chí và lợi ích thống
nhất của các dân tộc; do truyền
thống lịch sử mang lại và do những
thành tựu rất to lớn đạt được trong
hoạt động thực tiễn cách mạng Việt
Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Bốn là, hệ thống chính trị bảo
đảm sự thống nhất giữa bản chất
giai cấp công nhân và tính nhân
dân, tính dân tộc rộng rãi
Đây
là đặc điểm khác biệt căn bản của hệ
thống chính trị ở nước ta với hệ thống
chính trị của các nước tư bản chủ nghĩa,
thể hiện tính ưu việt của chế độ xã hội chủ
nghĩa, sự thống nhất lợi ích giữa giai cấp
công nhân, nhân dân lao động cũng như cả
dân tộc, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh,
xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.
Vị trí, vai trò, nhiệm vụ của các tổ
chức chính trị trong hệ thống chính
trị ở nước ta
Hệ
thống chính trị của nước ta gồm nhiều
tổ chức, mỗi tổ chức có vị trí, vai trò khác
nhau do chức năng, nhiệm vụ của từng tổ
chức, nhưng cùng tác động vào các quá
trình phát triển kinh tế - xã hội nhằm đảm
bảo quyền lực của nhân dân.
hoá cụ thể bằng pháp luật và
những chủ trương, chính sách, kế
hoạch, chương trình cụ thể.
Vì
vậy, Đảng luôn quan tâm đến
việc xây dựng Nhà nước và bộ
máy của Nhà nước, đồng thời
kiểm tra việc Nhà nước thực hiện
các Nghị quyết của Đảng.