MỘT SỐ ĐIỂM MỚI
CỦA LUẬT TỔ CHỨC CHÍNH QUYỀN
ĐỊA PHƯƠNG
Ths. Trần Văn Mão
Ủy viên Thường trực HĐND tỉnh Nghệ An
Giới thiệu chung
• Tại kỳ họp thứ 9, Quốốc hội khóa XIII đã thống qua
Luật tổ chức chính quyềền địa phương thay thềốLuật
Tổ chức Hội đốề
ng nhân dân và Uỷ ban nhân
dân (được Quốốc hội thống qua ngày 26 tháng 11 năm
2003) để kịp thời thể chềốhóa các chủ trương, đường
lốốicủa Đảng và cụ thể hóa các quy định của Hiềốn
pháp năm 2013 vềềtổ chức đơn vị hành chính và đổi
mới tổ chức, hoạt động của chính quyềền địa phương.
Giới thiệu chung
• Trền cơ sở phân định thẩm quyềền giữa Chính ph ủ với chính
quyềền địa phương câốp tỉnh, quy định rõ chức năng, nhi ệm
vụ, quyềền hạn, cơ câốu tổ chức, chềốđộ làm việc và mốố
i quan
hệ cống tác của HĐND và UBND ở các đ ơn vị hành chính,
bảo đảm tính găố
n kềốt thốố
ng nhâốt giữa HĐND và UBND cùng
câố
p trong chỉnh thể chính quyềền đ ịa phương, phù hợp v ới
đặc điểm nống thốn, đố thị, hải đảo, đơn vị hành chính kinh tềốđặc biệt; phân định cụ thể nhiệm vụ, thẩm quyềền
quan trọng trong việc hoàn thiện mố hình tổ chức chính
quyềền địa phương ở các đơn vị hành chính, trong đó có
sự điềề
u chỉnh vềềnhiệm vụ, quyềề
n hạn của từng câốp
chính quyềề
n địa phương, vềềtổ chức, hoạt động của
HĐND, UBND và mốối quan hệ giữa HĐND, UBND với
Mặt trận Tổ quốốc, các đoàn thể chính trị - xã hội và
nhân dân. Chính vì vậy, quá trình triển khai thực hiện
Luật tổ chức chính quyềề
n địa phương có một sốốquy
định mới câền chú ý. Cụ thể:
Về mô hình tổ chức chính quyền địa phương ở
các đơn vị hành chính:
• Điềề
u 4 của Luật tổ chức chính quyềền địa phương quy định
“Cấấp chính quyềền địa phương gồềm có Hội đồềng nhấn dấn
và Ủy ban nhấn dấn được tổ chức ở các đơn vị hành chính
của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy đ ịnh
tại Điềề
u 2 của Luật này”. Như vậy, chính quyềề
n địa
phương gốề
m Hội đốề
ng nhân dân và Ủy ban nhân dân được
tổ chức ở đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội
giao thống, xây dựng của Ban kinh tềốvà ngân sách của
HĐND câốp tỉnh, Ban kinh tềố- xã hội của HĐND câốp
huyện; quy định việc hoạt động chuyền trách đốốivới
Trưởng Ban, Phó Trưởng Ban của HĐND; quy định tỉ
lệ đại biểu HĐND câốp tỉnh, câốp huyện hoạt động
chuyền trách phù hợp với đặc điểm nống thốn, đố thị,
hải đảo; quy định khi có từ 10% trở lền trong tổng sốố
cử tri trền địa bàn câốp xã yều câều, Thường trực HĐND
câốp xã có trách nhiệm xem xét tổ chức kỳ họp HĐND
để bàn vềềnội dung kiềốn nghị của cử tri.
Về cơ cấu tổ chức và hoạt động của UBND:
• Luật đã quy định thành viền UBND câố
p tỉnh, câốp
huyện gốềm Chủ tịch, các Phó Chủ tịch và các Ủy viền
(các Ủy viền là người đứng đâề
u cơ quan quân sự, cống
an, cơ quan chuyền mốn thuộc UBND và Chánh Văn
phòng UBND) để bảo đảm nguyền tăốc làm việc tập
thể của UBND bao quát đâềy đủ các lĩnh vực chuyền
mốn, tạo điềều kiện thực hiện việc giám sát của HĐND
và lâốy phiềốu tín nhiệm đốố
i với người đứng đâều cơ
quan quân sự, cống an, cơ quan chuyền mốn thuộc
UBND và Chánh Văn phòng UBND; quy định thành
viền UBND câố
p xã gốềm Chủ tịch, các Phó Chủ tịch và
các ủy viền là Chỉ huy trưởng Quân sự, Trưởng Cống
an.
quan chuyền mốn thuộc UBND và Chánh văn phòng
UBND do Chủ tịch UBND bổ nhiệm, miễn nhiệm,
cách chức sau khi có Nghị quyềốt của HĐND cùng câốp
bâều, miễn nhiệm, bãi nhiệm Ủy viền UBND; quy định
UBND câốp xã mỗi năm có trách nhiệm tổ chứcít nhâốt
một lâền hội nghị trao đổi, đốố
i thoại với Nhân dân vềề
tình hình hoạt động của UBND và những vâốn đềềliền
quan đềốn quyềền, nghĩa vụ của cống dân ở địa phương.
Về nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa
phương các cấp:
• Luật này đã quy định những nhiệm vụ, quyềề
n hạn cơ bản
của chính quyềề
n địa phương (HĐND và UBND) các câốp để
bảo đảm găố
n kềố
t thốống nhâốt giữa HĐND và UBND cùng
câốp trong chỉnh thể chính quyềền địa phương, làm rõ chức
năng của UBND ‘‘là cơ quan châốp hành của HĐND cùng
câốp’’ và ‘‘là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương’’
và quy định rõ những nhiệm vụ, quyềền hạn của chính
quyềề
n địa phương các câốp theo quy định của Hiềốn pháp
năm 2013; những nhiệm vụ, quyềền hạn được phân câốp và
những nhiệm vụ, quyềền hạn được ủy quyềền (trong những
trường hợp câền thiềốt); đốềng thờiquy định các nhiệm vụ,
phương. Theo đó, các luật chuyền ngành khi quy định
nhiệm vụ, quyềền hạn cụ thể của chính quyềền địa
phương các câốp phải đẩy mạnh phân câốp phù hợp với
các nguyền tăốc và các nhiệm vụ, quyềền hạn của các
câốp chính quyềền địa phương, bảo đảm sự quản lý
thốống nhâố
t của Trung ương, tính thống suốốt của nềền
hành chính quốố
c gia.
Về nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa
phương các cấp:
• Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ quyềền hạn của
mình, HĐND, UBND các câốp được ban hành các văn
bản hành chính theo thẩm quyềền; đốề
ng thời quy định
chính quyềền câốp huyện, câốp xã khống ban hành văn
bản quy phạm pháp luật; việc ban hành văn bản quy
phạm pháp luật của chính quyềền câốp tỉnh theo quy
định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
• Những quy định mới này sẽ là cơ sở cho một nềền
hành chính thống suốố
t, thật sự của dân, do nhân dân
và vì nhân dân, đáp ứng yều câề
u của sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ đâốt nước trong giai đoạn hiện nay.