VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN TẤN TÀI
TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ
HÀNH CHÍNH CÔNG TỪ THỰC TIỄN TỈNH BÌNH DƯƠNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI – NĂM 2017
VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN TẤN TÀI
TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ
HÀNH CHÍNH CÔNG TỪ THỰC TIỄN TỈNH BÌNH DƯƠNG
Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số: 60.38.01.02.
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS LÊ THỊ HƯƠNG
CCHC
: Cải cách hành chính
CNTT
: Công nghệ thông tin
CQHC
: Cơ quan hành chính
DN
: Doanh nghiệp
DVHCC
: Dịch vụ hành chính công
HCC
: Hành chính công
HCNN
: Hành chính nhà nước
HĐND
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Hình 1.1. Các điểm so sánh sự khác nhau giữa hành chính công và hành
chính tư ................................................................................................ 10
Hình 1.2. Nội dung tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công ... 33
Hình 2.1. Tình hình tổng hợp thụ lý hồ sơ những tháng cuối năm 2016
.............................................................................................................. 47
Hình 2.2. Tổng hợp kết quả xử lý hồ sơ tỉnh Bình Dương năm 2016 . 47
Hình 2.3. Kết quả điều tra, khảo sát về thực trạng xây dựng kế hoạch tổ
chức và hoạt động dịch vụ hành chính công trên địa bàn tỉnh Bình
Dương giai đoạn 2010 – 2016 ............................................................. 48
Hình 2.4. Kết quả điều tra, khảo sát về thực trạng tổ chức và hoạt động
dịch vụ hành chính công trên địa bàn tỉnh Bình Dương giai đoạn
2010 – 2016 ......................................................................................... 50
Hình 2.5. Giao diện tra cứu hồ sơ, đăng ký nhận kết quả tại nhà Trung
tâm Hành chính công tỉnh Bình Dương .............................................. 54
Hình 2.6. Kết quả điều tra, khảo sát về thực trạng kiểm tra, giám sát quá
trình tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công trên địa bàn tỉnh
Bình Dương giai đoạn 2010 – 2016 .................................................... 55
Hình 2.7. Kết quả điều tra, khảo sát về thực trạng đánh giá kết quả tổ
chức và hoạt động dịch vụ hành chính công trên địa bàn tỉnh Bình
Dương giai đoạn 2010 – 2016 ............................................................. 57
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Hành chính công (HCC), hay còn gọi là hành chính nhà nước, là lĩnh vực
hoạt động gắn liền với hoạt động của nhà nước, là tiến trình mà theo đó các nguồn
trong từng giai đoạn là một quá trình tìm tòi sáng tạo không ngừng, là một quá trình
nhận thức liên tục, thống nhất trong tiến trình đổi mới.
Vấn đề cải cách hành chính Nhà nước từ Trung ương đến địa phương đã trở
thành một vấn đề hết sức cấp bách và trọng yếu của đất nước trong công cuộc đổi
mới toàn diện do Đảng khởi xướng và lãnh đạo. Trải qua nhiều năm cùng với những
bước đi và lộ trình khác nhau công cuộc cải cách hành chính cũng đã thu được
những thành tựu đáng kể, góp phần thúc đẩy sự phát triển của đất nước. Bên cạnh
những thành tựu đã đạt được, có thể nhận thấy quá trình cải cách hành chính còn
nhiều hạn chế, nền hành chính vẫn trì trệ chưa đáp ứng được các đòi hỏi của sự phát
triển xã hội.
Tỉnh Bình Dương là một trong những tỉnh xác định được tầm quan trọng của
công tác tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công nên trong thời gian qua đã
đạt được nhiều thành tựu góp phần hoàn thiện tổ chức và hoạt động dịch vụ công
trong tỉnh. Tuy nhiên, bên cạnh đó, những thiếu xót là không tránh khỏi. Đó là
những hạn chế liên quan đến các nội dung tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính
công, nhân sự thực hiện hành chính công, quy trình tổ chức và hoạt động dịch vụ
hành chính công … và nhiều vấn đề liên quan khác. Đứng trước những điều này đòi
hỏi phải đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức và hoạt động dịch
vụ hành chính công tại Bình Dương trong những năm tới.
Trên cơ sở nhìn nhận thực tế khách quan tại tỉnh Bình Dương và mong muốn
đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức và hoạt động dịch vụ
hành chính công tại Bình Dương trong những năm tới, tác giả lựa chọn đề tài "Tổ
chức và hoạt động dịch vụ hành chính công từ thực tiễn tỉnh Bình Dương" làm đề
tài luận văn thạc sĩ.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Trong những năm gần đây, để tăng cường năng lực quản lý của nhà nước
trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, mở cửa hội nhập
2
- Về mặt thời gian: Nghiên cứu thực trạng những năm gần đây (2010-2016)
và giải pháp cho những năm tới (đến năm 2020).
- Về mặt không gian: Nghiên cứu trong phạm vi tỉnh Bình Dương.
5. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu tổng hợp khác nhau, trong đó
có các phương pháp được sử dụng nhiều như: Phương pháp so sánh, phương pháp
phân tích, tổng hợp, tham khảo ý kiến chuyên gia, tài liệu tham khảo….
Về phương pháp chính, luận văn sử dụng phương pháp thu thập và xử lý dữ
liệu sơ cấp và thứ cấp. Trong đó, dữ liệu được thu thập thông qua kênh điều tra,
khảo sát bằng bảng hỏi đối với các đối tượng nghiên cứu là cán bộ thực hiện công
tác hành chính công và người dân hưởng lợi ích từ các dịch vụ hành chính công trên
địa bàn tỉnh Bình Dương trong những năm qua.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Luận văn đã tổng hợp cơ sở lý luận và thực tiễn về tổ chức và hoạt động dịch
vụ hành chính công, vì vậy, có thể được sử dụng như tài liệu tham khảo cho các tác
giả sau này nghiên cứu cùng đề tài. Đó là ý nghĩa khoa học của luận văn.
Bên cạnh đó, luận văn đã tiến hành phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức và
hoạt động dịch vụ hành chính công từ thực tiễn tỉnh Bình Dương những năm gần
đây, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức và hoạt động dịch
vụ hành chính công tại tỉnh Bình Dương trong những năm tới. Vì vậy, luận văn có
giá trị thực tiễn rất lớn đối với địa bàn tỉnh Bình Dương, trong quá trình hoàn thiện,
nâng cao hiệu quả thực hiện dịch vụ hành chính công trong thực tiễn.
7. Cơ cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và các danh mục tài liệu tham khảo, luận văn
được kết cấu 2 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về tổ chức và hoạt động dịch vụ
hành chính công.
khác nhau về hành chính công. Cụ thể:
Theo phương diện chính trị, "Hành chính công là hoạt động liên quan đến
xây dựng và thực thi chính sách công như tư vấn chính sách, xây dựng dự thảo.
Hành chính công cũng là người thực thi đầy đủ Hiến pháp và pháp luật của Nhà
nước". [7, tr 10].
Theo phương diện pháp lý, "Hành chính công là luật tổng hành động đưa
pháp luật vào đời sống, ban hành ra các văn bản dưới luật để thể hiện luật, triển khai
các văn bản pháp luật của Nhà nước và biến các ý tưởng đó thành sản phẩm cụ thể".
[7, tr 10].
6
Theo cuốn sách “Hành chính học đại cương” thì hành chính công là "hoạt
động của Nhà nước, của các cơ quan nhà nước, mang tính quyền lực nhà nước, sử
dụng quyền lực nhà nước để quản lý công việc công của nhà nước, nhằm phục vụ
lợi ích chung hay lợi ích riêng hợp pháp của công dân". [7, trang 10]. Hành chính
công là một dạng hoạt động nhằm thực hiện các nhiệm vụ công vì lợi ích và mục
đích chung, được thực hiện theo luật công bởi các chủ thể của quyền lực công - các
pháp nhân công quyền. [20, tr.18].
1.1.1.2. Đặc trưng của hành chính công
- Tính lệ thuộc vào chính trị và hệ thống chính trị: Nền hành chính trước hết
là phục vụ chính trị, thực hiện những nhiệm vụ chính trị do cơ quan quyền lực Nhà
nước quyết định. Hành chính nhà nước là trung tâm thực thi các quyết định của hệ
thống chính trị.
Nền hành chính Việt Nam luôn thực hiện các nhiệm vụ do Đảng cộng sản và
Nhà nước Việt Nam đề ra, ở đây nền hành chính mang đầy đủ bản chất của nước
Việt Nam – Nhà nước của dân, do dân và vì dân. hành chính nhà nước ở nước ta là
yếu tố cấu thành hệ thống chính trị. Trong hoạt động thực thi quản lý Nhà nước,
hành chính nhà nước là yếu tố quan trọng quá trình hiệu quả hoạt động quản lý Nhà
cơ bản và khá khắt khe đối với viên chức hành chính, họ chỉ là những viên chức
hành chính nếu họ đáp ứng được đầy đủ các tiêu chuẩn đưa ra, vì vậy được lựa chọn
kỹ càng thì nền hành chính của nước ta trong tương lai sẽ có các viên chức có năng
lực.
- Tính hệ thống thức bậc chặt chẽ: Nền hành chính Nhà nước bao gồm một
hệ thống định chế theo thứ bậc chặt chẽ và thông suốt từ Trung ương đến địa
phương, trong đó cấp dưới phục tùng cấp trên, nhận chỉ thị mệnh lệnh và chịu sự
kiểm tra thường xuyên của cấp trên. Các cơ quan hoạt động trong phạm vi thẩm
quyền được giao. Tuy vậy, hệ thống này cũng có tính linh hoạt tương đối để không
trở thành một hệ thống xơ cứng và quan liêu.
Nền hành chính Việt Nam hình thành một hệ thống chặt chẽ từ Trung ương
gồm Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ đến địa phương bao gồm các Uỷ ban
nhân dân các cấp và các cơ quan trực thuộc. Các cơ quan ở địa phương phải chịu sự
8
quản lý và kiểm tra của các cơ quan Trung ương, bên cạnh đó các cơ quan chuyên
môn phải chịu sự quản lý song trùng.
- Tính không vụ lợi: Hành chính Nhà nước có nhiệm vụ phục vụ lợi ích công
và lợi ích công dân. Mọi hoạt động trong hệ thống hành chính Nhà nước đều mang
tính chất phục vụ chứ không theo đuổi mục đích lợi nhuận. Vì vậy hành chính hoạt
động phải vô tư, tận tâm, trong sạch.
Tại Việt Nam, nền hành chính phục vụ hết mình cho công dân, nó không hề
vụ lợi và ngày nay đang đấu tranh để làm cho nền hành chính Việt Nam ngày càng
trong sạch và vì lợi ích cộng đồng hơn nữa.
- Tính nhân đạo: Xuất phát từ bản chất nhân đạo của Nhà nước xã hội chủ
nghĩa. Vì vậy tất cả các hoạt động của nền hành chính đều vì con người và phục vụ
cộng đồng, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, không gây phiên hà
cho nhân dân. Hoạt động quản lý mang tính thuyết phục là chính, sự cưỡng bức chỉ
(2)
(3)
(4)
Tính
chính trị
Tính
quyền
lực
Cơ sở
pháp lý
(5)
(6)
Quy mô
tổ chức
hoạt
động
Tài
chính
hoạt
động
màu sắc chính trị, nó hoạt động mà không hề bị tác động bởi một động cơ chính trị
nào.
(3) Tính quyền lực: Hành chính công mang tính quyền lực Nhà nước, tính
mệnh lệnh cưỡng chế rất cao. Hành chính tư không mang tính quyền lực Nhà nước
tính cưỡng chế không cao.
(4) Cơ sở pháp lý: Hành chính công có những thủ tục hết sức phức tạp, phải
tuân theo một trình tự thủ tục do pháp luật quy định, không được phá bỏ, nó luôn
cứng nhắc, mang tính quan liêu, chậm chạp, hiệu quả hoạt động thấp. Còn Hành
chính tư cũng phải tuân theo một số quy tắc nhưng nó lại mềm dẻo và linh hoạt hơn
rất nhiều và thủ tục thì đơn giản và dễ dàng thực hiện.
(5) Quy mô tổ chức hoạt động: Quy mô của Hành chính công trên nguyên tắc
rất lớn, có thể bao trùm cả xã hội hay một lĩnh vực rộng lớn. Nhưng Hành chính tư
lại có quy mô linh hoạt, tuỳ vào từng tổ chức mà áp dụng quy mô.
Hoạt động của Hành chính công chịu áp lực của xã hội và mọi quyết định
của Hành chính công đều phù hợp và đáp ứng được lợi ích của cộng đồng, đó là sự
đồng hành của Hành chính công với xã hội, nghĩa là mọi quyết định hay hoạt động
của Hành chính công phải tham khảo ý kiến của công chúng, còn Hành chính tư
không cần quan tâm đến điều này
(6) Tài chính hoạt động: hành chính công sử dụng mặt khối lượng lớn về vật
chất và tài chính hoạt động nên sai sót của nó ảnh hưởng lớn đến kinh tế- xã hội.
Tài chính hoạt động từ ngân sách Nhà nước. Hành chính tư sử dụng khối lượng nhỏ
tài chính vật chất sai sót ảnh hưởng ở phạm vi nhỏ, tài chính hoạt động tự có.
(7) Chủ thể và khách thể của Hành chính công và Hành chính tư khác nhau.
Chủ thể của Hành chính công là các cơ quan nhà nước, các cá nhân được uỷ quyền
và các chủ thể này có những đặc điểm là mang tính quyền lực Nhà nước, hoạt động
rộng khắp trên các mặt của đời sống xã hội, quản lý thông qua các quyết định hành
chính và hành vi hành chính. Còn hành chính tư chủ thể của có thể là cá nhân hay tổ
chức đứng ra thành lập tổ chức đó, chủ thể này chỉ có quyền lực tổ chức, chỉ có
11
bảo hiểm xã hội,…). Trong đó, Pháp và Italia đều quan niệm dịch vụ công là những
12
hoạt động phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân do các cơ quan nhà nước đảm
nhiệm hoặc do các tổ chức cá nhân thực hiện theo những tiêu chuẩn, quy định của
nhà nước. Ở Pháp, khái niệm dịch vụ công được hiểu rộng, bao gồm các hoạt động
phục vụ nhu cầu về tinh thần và sức khỏe của người dân (như giáo dục, văn hóa, y
tế, thể thao… thường được gọi là hoạt động sự nghiệp), các hoạt động phục vụ đời
sống dân cư mang tính công nghiệp (điện, nước, giao thông công cộng, vệ sinh môi
trường… thường được coi là hoạt động công ích), hay các dịch vụ hành chính công
bao gồm các hoạt động của cơ quan hành chính về cấp phép, hộ khẩu, hộ tịch… mà
cả hoạt động thuyế vụ, trật tự, an ninh, quốc phòng…; còn ở Italia dịch vụ công
được giới hạn chủ yếu ở hoạt động sự nghiệp (y tế, giáo dục) và hoạt động kinh tế
công ích (điện, nước sạch, vệ sinh môi trường) và các hoạt động cấp phép, hộ khẩu,
hộ tịch do cơ quan hành chính thực hiện.
Ở Việt Nam, tập trung nhiều hơn vào chức năng phục vụ xã hội của nhà
nước, mà không bao gồm các chức năng công quyền, như lập pháp, hành pháp, tư
pháp, ngoại giao,… qua đó nhấn mạnh vai trò chủ thể của nhà nước trong việc cung
cấp các dịch vụ cho cộng đồng. Điều quan trọng là chúng ta phải sớm tách hoạt
động dịch vụ công (lâu nay gọi là hoạt động sự nghiệp) ra khỏi hoạt động hành
chính công quyền như chủ trương của Chính phủ đã đề ra nhằm xóa bỏ cơ chế bao
cấp, giảm tải cho bộ máy nhà nước, khai thác mọi nguồn lực tiềm tàng trong xã hội,
và nâng cao chất lượng của dịch vụ công phục vụ người dân. Điều 22 của Luật Tổ
chức chính phủ (2001) quy định: “Bộ, cơ quan ngang Bộ là cơ quan của Chính phủ
thực hiện chức năng quản lý nhà nước các dịch vụ công thuộc ngành, lĩnh vực,…”.
Điều này không có nghĩa là nhà nước độc quyền cung cấp các dịch vụ công mà trái
lại nhà nước hoàn toàn có thể xã hội hóa một số dịch vụ, qua đó trao một phần việc
cung ứng một phần của một số dịch vụ, như ý tế, giáo dục, cấp thoát nước,… cho
quyền lợi hay nghĩa vụ cụ thể và trực tiếp của các tổ chức và công dân.
- Thứ tư, mục tiêu nhằm bảo đảm tính công bằng và tính hiệu quả trong cung
ứng dịch vụ.
* Các loại dịch vụ công
Dịch vụ công có thể phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau, xét theo tiêu chí
chủ thể cung ứng, dịch vụ công được chia thành 3 loại, như sau:
14
Dịch vụ công do cơ quan nhà nước trực tiếp cung cấp: Đó là những dịch vụ
công cộng cơ bản do các cơ quan của nhà nước cung cấp. Thí dụ, an ninh, giáo dục,
phổ thông, chăm sóc y tế công cộng, bảo trợ xã hội…
Dịch vụ công do các tổ chức phi chính phủ và khu vực tư nhân cung cấp,
gồm những dịch vụ mà Nhà nước có trách nhiệm cung cấp, nhưng không trực tiếp
thực hiện mà ủy nhiệm cho tổ chức phi chính phủ và tư nhân thực hiện, dưới sự đôn
đốc, giám sát của nhà nước. Thí dụ các công trình công cộng do chính phủ gọi thầu
có thể do các công ty tư nhân đấu thầu xây dựng.
- Dịch vụ công do tổ chức nhà nước, tổ chức phi chính phủ, tổ chức tư nhân
phối hợp thực hiện. Loại hình cung ứng dịch vụ này ngày càng trở nên phổ biến ở
nhiều nước. Như ở Trung Quốc, việc thiết lập hệ thống bảo vệ trật tự phối hợp thực
hiện.
Dựa vào tính chất và tác dụng của dịch vụ được cung ứng, có thể chia dịch
vụ công thành các loại sau:
- Dịch vụ hành chính công: Đây là loại dịch vụ gắn liền với chức năng quản
lý nhà nước nhằm đáp ứng yêu cầu của người dân, Do vậy, cho đến nay, đối tượng
cung ứng duy nhất các dịch vụ công này là cơ quan công quyền hay các cơ quan do
nhà nước thành lập được ủy quyền thực hiện cung ứng dịch vụ hay dịch vụ công.
Đây là một phần trong chức năng quản lý nhà nước, Để thực hiện chức năng này,
nhà nước phải tiến hành những hoạt động phục vụ trực tiếp như cấp giấy phép, giấy
- Dịch vụ công cung ứng loại “hàng hóa” không phải bình thường mà là hàng
hóa đặc biệt do nhà nước cung ứng hoặc ủy nhiệm do tổ chức cá nhân thực hiện,
đáp ứng nhu cầu toàn xã hội bất kể sản phầm được tạo ra có hình thái hiện vật hay
phi hiện vật.
- Việc trao đổi dịch vụ công không thông qua quan hệ thị trường đầy đủ.
Thông thường, người sử dụng dịch vụ công không trực tiếp trả tiền, hay đúng hơn là
đã trả tiền dưới hình thức đóng thuế vào ngân sách nhà nước, Cũng có những dịch
vụ công mà người sử dụng vẫn phải trả một phần hoặc toàn bộ kinh phí; song nhà
nước vẫn có trách nhiệm đảm bảo cung ứng các dịch vụ này không nhằm mục tiêu
lợi nhuận.
- Từ góc độ kinh tế học, dịch vụ công là các hoạt động cung ứng cho xã hội
một loại hàng hóa công cộng. Loại hàng hóa này mang lại lợi ích không chỉ cho
16
những người mua nó, mà cho cả những người không phải trả tiền cho hàng hóa này.
Ví dụ giáo dục đào tạo không chỉ đáp ứng nhu cầu cảu người đi học mà còn góp
phần nâng cao mặt bằng dân trí và văn hóa của xã hội. Đó là nguyên nhân khiến cho
chính phủ có vai trò và trách nhiệm quan trọng trong việc sản xuất hoặc đảm bảo
cung ứng các loại hàng hóa công cộng.
Với sự đa dạng của các loại hình dịch vụ công, của các hình thức cung ứng
dịch vụ công, và những đặc điểm của dịch vụ công, có thể thấy rằng cung ứng loại
dịch vụ này là một cách có hiệu quả không phải là một vấn đề đơn giản. Nhà nước
phải xác định rõ loại dịch vụ nào nhà nước cần giữ vai trò cung ứng chủ đạo, loại
dịch vụ nào nhà nước về vấn đề này như thế nào. Kinh nghiệm của nhiều nước
những năm qua cho thấy rằng trong cung ứng dịch vụ công, nhà nước chỉ trực tiếp
tục hiện những loại dịch vụ công mà khu vực phi nhà nước không thể làm được và
không muốn làm. Nếu nhà nước không chuyển giao việc cung ứng dịch vụ công ở
các lĩnh vực tích hợp cho khu vực phi nhà nước và cải cách việc cung ứng dịch v ụ
nghiên cứu Trung Quốc, tác dụng của hành chính công chủ yếu là tác dụng dẫn
đường, tác dụng quản chế, tác dụng phục vụ và tác dụng giúp đỡ. Nói về tác dụng
quản chế, tức là nhà nước phát huy năng lực quản lý công cộng mang tính quyền uy,
cưỡng chế để xử lý, điều hòa các quan hệ xã hội và lợi ích xã hội, đảm bảo cho xã
hội vận hành tốt; còn về tác dụng giúp đỡ, đó chính là sự giúp đỡ của nhà nước đối
với các địa phương nghèo, những người có hoàn cảnh khó khăn, như giúp đỡ người
nghèo, cứu tế xã hội, phúc lợi xã hội, bảo hiểm xã hội, y tế…Việc cung ứng dịch vụ
hành chính công còn tác dụng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất
nước. Khi cung cấp các dịch vụ này, nhà nước sử dụng quyền lực công để tạo ra
dịch vụ như cấp các loại giấy phép, đăng ký, chứng nhận, thị thực…Tuy xét về mặt
hình thức, sản phẩm của các dịch vụ này chỉ là các loại văn bản giấy tờ, nhưng
chúng lại có tác dụng chi phối quan trọng đến các hoạt động kinh tế- xã hội của đất
nước. Chẳng hạn, giấy đăng ký kinh doanh của doanh nghiệp thể hiện việc nhà
nước công nhận doanh nghiệp đó ra đời và đi vào hoạt động, điều này dẫn đến
những tác dụng và kết quả đáng kể về mặt kinh tế- xã hội. Ngoài ra, thông qua việc
cung ứng dịch vụ công, nhà nước sử dụng quyền lực của mình để đảm bảo quyền
dân chủ và các quyền hợp pháp khác của công dân.
18
* Đặc trưng của dịch vụ hành chính công
Dịch vụ hành chính công có đặc trưng riêng, phân định nó với lọai dịch vụ
công cộng khác:
- Việc cung ứng dịch vụ hành chính công luôn gắn với thẩm quyền và họat
động của các cơ quan hành chính nhà nước – mang tính quyền lực pháp lý – trong
việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ có tính pháp lý của các tổ chức và công dân
như cấp các lọai giấy phép, giấy khai sinh, công chứng, hộ tịch… Thẩm quyền hành
chính pháp lý thể hiện dưới hình thức các dịch vụ hành chính công nhằm giải quyết
các quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, là họat động phục vụ công dân
hình cơ bản của dịch vụ hành chính công như sau:
Thứ nhất, họat động cấp các lọai giấy phép như giấy phép xây dựng, giấy
phép đào đường, giấy phép bãi xe, giấy phép đầu tư, giấy phép xuất nhập cảnh,
giấy đăng ký kinh doanh và giấy chứng chỉ hành nghề…
Thứ hai, họat động cấp các lọai giấy xác nhận, chứng thực như xác nhận đủ
điều kiện hành nghề; cấp giấy khai sinh, khai tử, đăng ký kết hôn; chứng nhận bản
sao, chữ ký; công chứng...
Thứ ba, họat động thu các khoản đóng góp vào ngân sách và các quỹ của nhà
nước
Thứ tư, họat động giải quyết khiếu nại tố cáo của công dân và xử lý các vi
phạm hành chính.
Sản phẩm của các lọai hình dịch vụ hành chính nêu trên phát sinh nhiều lọai
chứng từ giấy tờ hành chính. Chính chúng phản ánh kết quả cụ thể của các dịch vụ
hành chính công. để dể dàng quản lý và giải quyết thủ tục hành chính liên quan, các
dịch vụ hành chính công được phân lọai như trên.
Trên cơ sở phân tích, so sánh dịch vụ hành chính công với họat động quản lý
nhà nước và với các lọai dịch vụ công trong các lĩnh vực phục vụ lợi ích công cộng,
có thể thấy dịch vụ hành chính công là những họat động giải quyết những công việc
cụ thể liên quan đến các quyền và nghĩa vụ cơ bản của các tổ chức và công dân
được thực hiện dựa vào thẩm quyền hành chính – pháp lý của nhà nước.
* Chức năng và nhiệm vụ của dịch vụ hành chính công
- Dịch vụ hành chính công gắn với chức năng phục vụ và quản lý của nhà
nước
Dịch vụ hành chính công gắn với chức năng phục vụ và quản lý của nhà
nước, do các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện để phục vụ các quyền và nghĩa
vụ cơ bản của các tổ chức và công dân. Trong những năm qua, Nhà nước ta đã chú
20