VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THU GIANG

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
THANH TRA BỘ CÔNG AN

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Hà Nội, năm 2017
HÀ NỘI - năm


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THU GIANG

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
THANH TRA BỘ CÔNG AN

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số: 60.38.01.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS.TS. NGUYỄN THỊ VIỆT HƯƠNG


tháng

năm 2017


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
ANQG

: An ninh quốc gia

ANTT

: An ninh trật tự

BCA

: Bộ Công an

CATW

: Công an Trung ương

CBCS

: Cán bộ, chiến sĩ

KNTC

: Khiếu nại, tố cáo

BỘ CÔNG AN Ở NƯỚC TA HIỆN NAY ............................................................30
2.1. Khái quát lịch sử hình thành và phát triển của thanh tra Bộ Công an ............30
2.2. Thực trạng tổ chức của Thanh tra Bộ Công an ...............................................31
2.3. Thực trạng hoạt động của Thanh tra Bộ Công an ...........................................42
Chương 3. QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI TỔ CHỨC VÀ HOẠT
ĐỘNG CỦA THANH TRA BỘ CÔNG AN Ở NƯỚC TA HIỆN NAY.............59
3.1. Quan điểm đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra Bộ Công an ...........59
3.2. Giải pháp đổi mới tổ chức và hoạt động của Thanh tra Bộ Công an .............63
KẾT LUẬN ..............................................................................................................79
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................81


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của Đề tài
Công tác thanh tra có vai trò rất quan trọng trong quản lý nhà nước, là một giai
đoạn không thể thiếu trong công tác quản lý. Thanh tra được thực hiện với mục
đích nhằm xem xét, phát hiện, làm rõ sự việc và kịp thời ngăn chặn những gì trái
với quy định. Qua đó, rút ra kết luận, kiến nghị, biện pháp khắc phục những sơ
hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả
hoạt động quản lý nhà nước.
Xuất phát từ tầm quan trọng đặc biệt trong việc thực hiện chức năng quản lý
nhà nước mà từ những ngày đầu thành lập, tuy chưa có cơ quan Thanh tra
chuyên trách nhưng công tác thanh tra trong lực lượng CAND đã được thực hiện
như một đòi hỏi tất yếu khách quan đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, chỉ huy các cấp,
các đơn vị Công an.
Thanh tra CAND là một bộ phận của Thanh tra nhà nước, được tổ chức và
hoạt động theo những quy định chung của pháp luật về thanh tra, đồng thời tuân
theo những quy định của BCA để đảm bảo phù hợp với đặc thù của lĩnh vực công
tác công an. Do đó, công tác thanh tra CAND có mối quan hệ mật thiết với việc
thực hiện nhiệm vụ chính trị của ngành. Thanh tra CAND là một chức năng thiết

cấp thiết nhằm xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động của Thanh tra
BCA, đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả tổ chức và hoạt động
thanh tra của BCA là cần thiết. Đó cũng là lý do học viên chọn đề tài “Tổ chức và
hoạt động của Thanh tra Bộ Công an” làm đề tài luận văn tốt nghiệp cao học.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Thanh tra là vấn đề mang tính tổ chức pháp lý quan trọng trong hệ thống bộ máy
nhà nước. Trong những năm qua, tổ chức và hoạt động thanh tra đã thu hút được sự
quan tâm của nhiều nhà khoa học pháp lý, quản lý, tổ chức nghiên cứu ở nhiều
khía cạnh và mức độ khác nhau. Cho đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu,
bài viết về vấn đề này của các cá nhân, tập thể được công bố, như:
- “Những vấn đề pháp lý cơ bản của việc đổi mới tổ chức và hoạt động thanh
tra nhà nước Việt Nam” của TS. Phạm Tuấn Khải (1998);
- “Một số giải pháp nhằm hạn chế trùng lắp, chồng chéo trong hoạt động
thanh tra” đề tài khoa học cấp cơ sở, do đồng chí Lê Đức Trung, Phó trưởng phòng
Quản lý Khoa học, Viện Khoa học Thanh tra làm chủ nhiệm;

2


- “Kỷ yếu khoa học thanh tra” từ tập 1 đến tập 8 của Viện Khoa học thanh tra
phát hành năm 2003;
- “Bàn về định hướng đổi mới tổ chức và hoạt động thanh tra ở nước ta” của
tác giả Phạm Văn Khanh (Tập IV- Kỷ yếu nghiên cứu khoa học thanh tra);
- “Một số ý kiến về đổi mới tổ chức, hoạt động thanh tra bộ, ngành” của TS.
Nguyễn Văn Mạnh (Tập V- Kỷ yếu nghiên cứu khoa học thanh tra);
- “Quán triệt quan điểm, tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh tra trong
đổi mới tổ chức hoạt động của các cơ quan thanh tra nhà nước” của tác giả Trần
Đức Lượng (Thông tin khoa học Thanh tra số 11-2/2007).
- “Đổi mới công tác tổ chức cán bộ của ngành thanh tra” đề tài khoa học cấp
bộ của tác giả Nguyễn Khắc Hường (2008);

pháp luật về thanh tra CAND nói chung và Thanh tra BCA nói riêng.
3.2. Nhiệm vụ:
Phân tích, làm rõ cơ sở lý luận về Thanh tra BCA, về vị trí vai trò của thanh tra
trong quản lý nhà nước của Thanh tra BCA; quá trình hình thành, phát triển của
Thanh tra BCA; nghiên cứu về cơ cấu tổ chức và thực tiễn hoạt động của Thanh tra
BCA từ năm 2011 đến nay; tìm ra những ưu điểm cùng với những tồn tại, hạn chế
và nguyên nhân của những kết quả này, từ đó đề xuất quan điểm, giải pháp đổi mới
tổ chức và hoạt động của Thanh tra BCA trong thời gian tới.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu:
Luận văn nghiên cứu những vấn đề lý luận và pháp luật liên quan tổ chức và hoạt
động của Thanh tra BCA; phân tích thực trạng về tổ chức và hoạt động của Thanh tra
BCA, đưa ra nhận xét về những ưu điểm, hạn chế, bất cập so với quy định hiện hành
trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp phù hợp.
4.2. Phạm vi nghiên cứu:
Về phạm vi không gian: Tổ chức và hoạt động của các tổ chức thanh tra trong lực
lượng CAND nói chung là vấn đề rất rộng, phức tạp, có tầm bao quát lớn, do đó, luận
văn chỉ tập trung nghiên cứu vấn đề tổ chức và hoạt động của Thanh tra BCA.
Về phạm vi thời gian: Ngày 15/11/2010, Quốc hội khoá XII đã biểu quyết thông
qua Luật Thanh tra năm 2010, có hiệu lực từ ngày 01/7/2011 là văn bản pháp luật cao
nhất của Nhà nước về lĩnh vực thanh tra. Thanh tra BCA thuộc hệ thống tổ chức Thanh

4


tra Nhà nước có tính đặc thù, đồng thời theo hệ thống tổ chức chỉ huy, chỉ đạo của
BCA được Luật Thanh tra và Chính phủ quy định. Trong phạm vi của luận văn, tác giả
chỉ nghiên cứu về tổ chức và hoạt động của Thanh tra BCA từ năm 2011 đến nay nhằm
đánh giá kết quả hoạt động, cũng như hiệu quả của các quy định của pháp luật thanh tra
kể từ khi Luật Thanh tra năm 2010 được ban hành.

Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ
HOẠT ĐỘNG CỦA THANH TRA BỘ CÔNG AN
1.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của Thanh tra Bộ Công an
1.1.1. Khái niệm
Để làm rõ khái niệm Thanh tra BCA, trước hết chúng ta phải đặt Thanh tra
BCA trong mối quan hệ với khái niệm chung về thanh tra; khái niệm về Thanh tra
Bộ, ngành; với vị trí, vai trò của thanh tra trong quản lý nhà nước của Bộ.
1.1.1.1. Khái niệm thanh tra
Thanh tra xuất phát từ nguồn gốc Latinh (Inspectare) có nghĩa là “nhìn vào
bên trong”, chỉ một sự xem xét từ bên ngoài đối với hoạt động của một số đối
tượng nhất định.
Theo Từ điển Pháp luật Anh - Việt động từ “inspect” có nghĩa là “thanh tra”
[32, tr.203] và được giải thích là hoạt động kiểm tra, kiểm soát đối với đối tượng bị
thanh tra; còn theo nghĩa của danh từ “inspectorate” trong Từ điển Anh - Việt
“thanh tra” lại có nghĩa là một cơ quan, tổ chức, bộ phận thanh tra ví dụ như ban
thanh tra, cơ quan thanh tra,…[33, tr.496]
Từ điển Luật học (tiếng Đức) giải thích “Thanh tra là sự tác động của chủ thể
đến đối tượng đã và đang thực hiện thẩm quyền được giao nhằm đạt được mục đích
nhất định - sự tác động có tính trực thuộc”. [34, tr.253]
Theo Từ điển Tiếng Việt “Thanh tra (người thuộc cơ quan có thẩm quyền)
kiểm tra, xem xét tại chỗ việc làm của địa phương, cơ quan, xí nghiệp” [54,
tr.838]; thanh tra thường đi kèm với một chủ thể nhất định: “Người làm nhiệm vụ
thanh tra”,“đoàn thanh tra” và “đặt trong phạm vi quyền hành của một chủ thể
nhất định”.
Từ những nghĩa như vậy, thanh tra với vai trò là danh từ chung có thể được
hiểu là một thực thể pháp lý, một thiết chế nhà nước về thanh tra để chỉ cơ quan, tổ
chức thanh tra hoặc bộ phận, lĩnh vực thanh tra nhất định. Đồng thời, thanh tra với
ý nghĩa như một động từ còn là khái niệm để chỉ hoạt động kiểm tra, kiểm soát của


định Chính phủ có nhiệm vụ “tổ chức công tác thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu
nại, tố cáo của công dân, chống quan liêu, tham nhũng trong bộ máy nhà nước”.

7


Văn bản pháp lý đầu tiên của hoạt động thanh tra là Pháp lệnh thanh tra năm
1990. Pháp lệnh đã cụ thể hóa các quy định của Hiến pháp và khẳng định thanh tra
là một chức năng thiết yếu của cơ quan quản lý nhà nước. Điều 1 Pháp lệnh thanh
tra quy định: “Thanh tra là một chức năng thiết yếu của cơ quan quản lý nhà nước;
là phương thức bảo đảm pháp chế, tăng cường kỷ luật trong quản lý nhà nước, thực
hiện quyền dân chủ xã hội chủ nghĩa”.
Theo quy định của Luật Thanh tra năm 2004 đã được thông qua tại kỳ họp thứ
5 Quốc hội khóa IX thì “Thanh tra nhà nước là việc xem xét, đánh giá, xử lý của cơ
quan quản lý nhà nước đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của
cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự quản lý theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục được
quy định trong luật này và các quy định khác của pháp luật. Thanh tra nhà nước
bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành”.[37, tr.1]
Luật Thanh tra năm 2010 thay thế cho Luật Thanh tra năm 2004 tiếp tục
khẳng định vai trò to lớn của công tác thanh tra và có những quy định mới nhằm
nâng cao vị trí, vai trò của các tổ chức thanh tra, tăng cường hiệu lực, hiệu quả của
công tác thanh tra. Khoản 1 Điều 3, Luật Thanh tra 2010 quy định: “Thanh tra Nhà
nước là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy
định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp
luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Thanh tra nhà nước bao
gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành”. Trong đó:
Thanh tra hành chính là hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối
với cơ quan, tổ chức, cá nhân trực thuộc trong việc thực hiện chính sách, pháp luật,
nhiệm vụ, quyền hạn được giao. [38, tr.1]
Thanh tra chuyên ngành là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm

qua lại, gắn bó.
1.1.1.2. Khái niệm Thanh tra Bộ Công an
Trong quản lý nhà nước, trên cơ sở pháp luật và mục tiêu phát triển đất nước,
các Bộ, cơ quan ngang Bộ (sau đây gọi chung là Bộ) phải sử dụng nhiều chức năng
để quản lý: xây dựng chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển, ban hành quy
trình quy phạm về kinh tế - kỹ thuật, đưa ra các biện pháp tổ chức triển khai thực
hiện, thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật, chính sách, các quyết định trong
phạm vi quản lý nhà nước của mình. Thanh tra Bộ là một trong những bộ phận

9


quan trọng của quản lý nhà nước, là một công cụ để kiểm tra việc thực hiện các chủ
trương, chính sách, pháp luật theo từng lĩnh vực được phân công.
Ở nước ta, từ khi Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời đến nay, tổ
chức Thanh tra Bộ cũng sớm được hình thành, là cơ quan chuyên môn giúp Bộ tiến
hành thanh tra, kiểm tra phục vụ yêu cầu quản lý theo chỉ đạo của Bộ trưởng. Theo
quy định tại Điều 17 của Luật Thanh tra năm 2010, vị trí, chức năng của Thanh tra
Bộ được thể hiện rõ là cơ quan của Bộ, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước về công
tác thanh tra, giải quyết KNTC và PCTN; tiến hành thanh tra hành chính đối với cơ
quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực của
Bộ; tiến hành thanh tra chuyên ngành đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm
vi quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực của Bộ; giải quyết KNTC và PCTN theo
quy định của pháp luật. Thanh tra Bộ chịu sự chỉ đạo, điều hành trực tiếp của Bộ
trưởng, đồng thời chịu sự chỉ đạo về công tác, hướng dẫn về tổ chức, nghiệp vụ của
Thanh tra Chính phủ; vừa thực hiện hoạt động thanh tra hành chính, vừa thực hiện
hoạt động thanh tra chuyên ngành.
Tổ chức Thanh tra Bộ những năm qua đã phát huy được những tác dụng nhất
định, góp phần quan trọng vào hiệu quả lãnh đạo, quản lý trên các lĩnh vực kinh tế xã hội được phân công. Thông qua hoạt động thanh tra, kiểm tra của các tổ chức
Thanh tra Bộ đã có nhiều kiến nghị trực tiếp tham gia vào xây dựng các đạo luật,

Đối với Thanh tra BCA, tại Điều 8 Nghị định 41/2014/NĐ-CP của Chính phủ
ban hành ngày 13/5/2014 quy định vị trí, chức năng của Thanh tra BCA là cơ quan
trực thuộc BCA Việt Nam chịu sự chỉ đạo, điều hành trực tiếp của Bộ trưởng BCA
và chịu sự chỉ đạo về công tác, hướng dẫn về nghiệp vụ thanh tra của Thanh tra
Chính phủ; có trách nhiệm giúp Bộ trưởng BCA quản lý nhà nước về công tác
thanh tra, giải quyết KNTC, tiếp công dân, PCTN, lãng phí trong CAND; tiến hành
thanh tra hành chính đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý của
BCA; thanh tra chuyên ngành đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi
quản lý nhà nước về bảo vệ ANQG, giữ gìn TTATXH; giải quyết KNTC, tiếp công
dân, PCTN, lãng phí theo quy định của pháp luật.
Qua nghiên cứu các quy định hiện hành cũng như thực tiễn hoạt động của
thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành ở BCA, thấy rằng các hình thức
này đều đáp ứng đầy đủ các tiêu thức của khái niệm chung về thanh tra. Thanh tra

11


BCA là một thiết chế quản lý nhà nước đối với ngành, được tiến hành bởi chủ thể
là cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành, được thực hiện các quyền mang tính nhà
nước, nhân danh quyền lực nhà nước và phải thực hiện những trình tự, thủ tục pháp
luật quy định.
Trên cơ sở khái niệm chung về thanh tra; Thanh tra Bộ cũng như các quy định
của pháp luật hiện hành, có thể thống nhất khái niệm về Thanh tra BCA như sau:
Thanh tra BCA là cơ quan thanh tra trực thuộc BCA, thực hiện chức năng
thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành trong phạm vi quản lý nhà nước
của BCA về bảo vệ ANQG, bảo đảm TTATXH theo quy định của pháp luật.
1.1.2. Đặc điểm Thanh tra Bộ Công an
Bên cạnh những đặc điểm chung của thanh tra, tổ chức và hoạt động của
Thanh tra BCA còn có những đặc điểm riêng như sau:
Thứ nhất, Thanh tra BCA là cơ quan của BCA, chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo song

của BCA.
Trong quá trình chấp hành và điều hành, hoạt động quản lý nhà nước phải áp
dụng và tuân thủ một cách nghiêm minh pháp luật, nhưng trên thực tế không phải
khi nào pháp luật cũng được chấp hành nghiêm chỉnh. Trong trường hợp này, trách
nhiệm của Thanh tra BCA là giúp BCA dựa trên các kết quả, thông tin từ các cuộc
thanh tra, từ đó đưa ra những biện pháp bảo đảm cho việc thực thi pháp luật chuyên
ngành về ANTT một cách nghiêm ngặt.
Ngoài ra, Thanh tra BCA cũng có tác động tích cực trở lại đối với hoạt động
quản lý nhà nước trong lĩnh vực ANTT của BCA. Tính hiệu quả trong hoạt động
của Thanh tra BCA có tác dụng ngăn chặn được nguy cơ biến dạng, tùy tiện, thiếu
kỷ cương trong hoạt động quản lý của BCA, đảm bảo được mục đích của quản lý.
1.1.3. Vai trò của Thanh tra Bộ Công an
Thanh tra Bộ là bộ phận không thể thiếu trong hoạt động quản lý nhà nước của
Bộ, có vai trò quan trọng khi Việt Nam đang trong quá trình xây dựng Nhà nước
pháp quyền, nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật.
Mục đích của thanh tra không dừng lại ở việc xem xét, đánh giá một cách đơn
thuần đối với các hành vi cụ thể, mà còn nhằm điều chỉnh, hướng các đối tượng của
quản lý thực hiện nghiêm chỉnh chính sách pháp luật, đánh giá, phát hiện ra những
sơ hở trong các chính sách quản lý nhằm phục vụ quản lý nhà nước của Bộ. Do đó,
ở khía cạnh nhất định, Thanh tra Bộ có vai trò “tham mưu” cho Thủ trưởng cơ

13


quan quản lý nhà nước chuyên ngành. Thực tiễn đã chứng minh, trong một số lĩnh
vực quản lý, nếu không có hoạt động của Thanh tra Bộ thì Thủ trưởng cơ quan
quản lý chuyên ngành không thể quyết định hoặc rất khó khăn trong việc ra quyết
định quản lý. Vì vậy, việc xác định vai trò của Thanh tra Bộ trong quản lý nhà nước
của Bộ có ý nghĩa quan trọng trong việc nghiên cứu để hoàn thiện tổ chức và hoạt
động của Thanh tra Bộ nói chung và Thanh tra BCA nói riêng.

Kiểm soát quyền lực nhà nước là một tất yếu khách quan góp phần bảo đảm
nguyên tắc tất cả quyền lực nhà nước đều thuộc về nhân dân, bảo vệ quyền, lợi ích
hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức.
Trong giai đoạn mở cửa, hội nhập quốc tế sâu rộng trên nhiều lĩnh vực hiện
nay, bên cạnh những thời cơ, thuận lợi, thì mặt trái của cơ chế thị trường và hội
nhập cũng đã tác động tiêu cực đến văn hóa ứng xử của CBCS CAND, cùng với đó
là những biểu hiện suy thoái như: một bộ phận CBCS lập trường tư tưởng không
vững vàng, dẫn đến bị tội phạm mua chuộc, tha hóa, tham nhũng, nhận hối lộ, dung
túng, bao che tội phạm, xử lý oan, sai, dẫn đến vi phạm kỷ luật, thậm chí bị xử lý
bằng pháp luật hình sự; vi phạm Điều lệnh CAND, vi phạm quy chế làm việc, quy
trình công tác; có thái độ hống hách, cửa quyền, gây khó khăn cho nhân dân trong
quá trình giải quyết công việc; nội bộ một số đơn vị, địa phương thiếu đoàn kết,
thống nhất, kỷ luật, kỷ cương chưa nghiêm;... [36, tr.97]. Tất cả những biểu hiện
tiêu cực nêu trên của một bộ phận không nhỏ CBCS CAND đã khiến người dân
phàn nàn, bất bình với các hành vi sai phạm, ảnh hưởng tới niềm tin của nhân dân
vào vai trò là cơ quan thi hành pháp luật, bảo vệ sự thực hiện nghiêm minh chính
sách của Đảng và Nhà nước, gây dư luận không tốt trong xã hội, ảnh hưởng đến uy
tín, danh dự của lực lượng CAND.
Cùng với các phương thức kiểm soát khác như giám sát, kiểm tra, thông qua
hoạt động của Thanh tra BCA bên cạnh việc bảo đảm tính hợp Hiến, hợp pháp,
đồng bộ, thống nhất trong việc thực thi pháp luật, thì một vai trò đặc biệt quan
trọng của Thanh tra BCA đó là kiểm soát việc thực hiện đúng chức năng, đúng
thẩm quyền được giao, hạn chế lạm dụng quyền lực, phòng ngừa vi phạm pháp luật
của hệ thống các cơ quan quản lý nhà nước, CBCS trực thuộc BCA. Đồng thời,
thông qua các hoạt động thanh tra, giải quyết KNTC, PCTN, Thanh tra BCA đã thể
hiện vai trò nòng cốt trong việc loại trừ các biểu hiện suy thoái, đảm bảo kỷ luật, kỷ

15





Lực lượng CAND dưới sự lãnh đạo của Đảng, Chính phủ với sự giúp đỡ của
nhân dân đã có những nỗ lực rất lớn, kiềm chế sự gia tăng của tội phạm, làm chuyển
biến tốt tình hình ANTT,... Tuy vậy, trong một số lĩnh vực công tác đang nổi lên
một số vấn đề cấp bách cần phải tập trung giải quyết, như: việc chấp hành pháp luật
trong hoạt động nghiệp vụ điều tra, bắt giữ, xử lý, quản lý giam giữ và thi hành án
phạt tù còn nhiều mặt yếu, thậm chí vi phạm. Đáng chú ý là tình trạng bắt oan, sai,
lạm dụng bắt giữ hình sự, bắt giữ người trái phép, lấy bắt, giam giữ để xử lý hành
chính và xét hỏi thay thế công tác điều tra việc chống oan, sai trong hoạt động khởi
tố điều tra tội phạm,... tất cả những hoạt động trên đã vi phạm nguyên tắc pháp chế
xã hội chủ nghĩa, xâm phạm nghiêm trọng đến quyền con người và các quyền cơ
bản của công dân gây bức xúc dư luận xã hội.
Với tinh thần thượng tôn pháp luật, Đảng ủy CATW và lãnh đạo BCA đã chỉ
đạo cơ quan điều tra Công an các cấp, các cơ quan khác trong CAND, đặc biệt,
Thanh tra BCA được giao nhiệm vụ chủ chốt trong việc tiến hành các cuộc thanh
tra việc chấp hành pháp luật của CBCS CAND trong công tác bắt, giam giữ, điều
tra, xử lý tội phạm với phương châm không bỏ lọt tội phạm, không để xảy ra oan,
sai, đảm bảo quyền con người, quyền công dân khi thực hiện nhiệm vụ đấu tranh
phòng, chống tội phạm.
Bên cạnh đó, Thanh tra BCA thông qua hoạt động giải quyết hoặc tham mưu
giải quyết đơn KNTC đã giúp bảo vệ quyền con người, quyền công dân, qua đó
phát huy quyền làm chủ thực sự của nhân dân.
1.2. Pháp luật về tổ chức và hoạt động của Thanh tra Bộ Công an
Thanh tra BCA chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo song trùng trực thuộc, chịu sự chỉ
đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng ủy CATW, Bộ trưởng BCA, đồng thời chịu sự chỉ
đạo, hướng dẫn về công tác, tổ chức, nghiệp vụ của Thanh tra Chính phủ. Do đó, tổ
chức và hoạt động của Thanh tra BCA không chỉ được điều chỉnh bởi Luật Thanh
tra và các văn bản pháp luật quy định chi tiết, hướng dẫn triển khai thực hiện Luật
Thanh tra, mà còn được điều chỉnh bởi các văn bản pháp luật liên quan quy định

nhiệm vào ngạch Thanh tra viên trong CAND.
Việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Phó Chánh Thanh tra và Thanh tra
viên được thực hiện theo quy định của pháp luật và BCA.

18