Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể chuyện
MỤC LỤC

MỤC

NỘI DUNG

TRANG

I

Phần mở đầu

2

1

Lý do chọn đề tài

2

2

Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

3

3

Đối tượng nghiên cứu


5

3

Các giải pháp, biện pháp

8

4

Kết quả thu đươc từ khảo nghiệm, giá trị khoa học
của vấn đề nghiên cứu

13

III

Kết luận và kiến nghị

13

1

Kết luận

13

2

Kiến nghị

Hiện nay bậc học mầm non đã, đang tiến hành đổi mới chương trình giáo
dục trẻ mầm non trong đó đặc biệt coi trọng việc tổ chức các hoạt động phù
hợp sự phát triển của từng cá nhân trẻ, khuyển khích trẻ hoạt động một cách
chủ động tích cực, hồn nhiên, vui tươi, đồng thời tạo điều kiện cho giáo viên
phát huy khả năng sáng tạo trong việc lựa chọn và tổ chức các hoạt động chăm
sóc, giáo dục trẻ một cách linh hoạt, thực hiện phương châm "Học mà chơi Chơi mà học" đáp ứng mục tiêu phát triển của trẻ một cách toàn diện về mọi
mặt.

Người thực hiện: Trần Thị Vinh

2


Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể chuyện
Trong

quá

trình

phát

triển

toàn

diện

về


gia đình, là tương lai của mỗi dân tộc.
Như chúng ta đã biết trẻ mầm non chưa biết cầm sách và tự đọc chuyện.
Để cảm nhận được câu chuyện trẻ phải nhờ vào người lớn. Vì vậy cô giáo là
người trung gian là chiếc cầu nối để giúp trẻ. Do đó lời đọc, kể câu chuyện là
phương pháp quan trọng nhất khi cho trẻ nghe câu chuyện. Lời kể càng hay
3
Người thực hiện: Trần Thị Vinh


Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể chuyện
càng hấp dẫn bao nhiêu thì giúp trẻ cảm thụ được nội dung câu chuyện bấy
nhiêu, là tiền đề cho trẻ bắt chước ngữ điệu, giọng điệu và lột tả được tính cách
của nhân vật. Đó là thước đo để đánh giá chất lượng giờ kể chuyện.
Trong chương trình giáo dục mầm non đã có nội dung “Dạy trẻ mẫu giáo
làm quen với văn học”. Bản thân tôi đã ý thức được việc dạy trẻ làm quen với
văn học và đã có những phương pháp, biện pháp dạy ... Tuy nhiên các phương
pháp, biện pháp dạy trẻ còn đơn điệu, việc tiếp thu của trẻ còn hạn chế hiệu
quả chưa cao. Chính vì vậy tôi chọn và nghiên cứu đề tài "Một số biện pháp
nâng cao chất lượng giờ kể chuyện".
I.3. Đối tượng nghiên cứu
Học sinh lớp chồi 3 – Trường mầm non Krông Ana
I.4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Trường mầm non Kông Ana – Huyện Krông Ana – Đăk Lăk
I.5. Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lí luận: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể
chuyện”
- Phương pháp đọc sách, phân tích, thu thập những tài liệu có liên quan
đến việc dạy trẻ kể chuyện để xây dựng kinh nghiệm cho đề tài.
- Phương pháp thực nghiệm; áp dụng một số biện pháp dạy trẻ kể lại
chuyện.

- Bản thân là giáo viên có trình độ chuyên môn trên chuẩn, nhiệt tình yêu
nghề mến trẻ; có khả năng học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn; hiểu
được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ.
- Được sự quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu, nhà trường đã thường
xuyên tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và các đợt chuyên đề văn học, hội thi đồ
dùng, đồ chơi cho chị em đồng nghiệp học tập và rút kinh nghiệm.
- Lớp có tương đối đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi
phục vụ cho các môn học.
- Được sự tín nhiệm, tin tưởng của phụ huynh học sinh.
* Khó khăn
- Một số trẻ phát âm còn ngọng chưa rõ tiếng. Khả năng chú ý của trẻ còn
hạn chế, không đồng đều;
- Một số trẻ chưa mạnh dạn còn nhút nhát trong khi kể chuyện;
- 100% trẻ của lớp chồi 3 lần đầu tiên đi học chưa có nề nếp học tập cũng
như kinh nghiệm sống còn nghèo nàn, nên gặp rất nhiều khó khăn trong việc tổ
chức các hoạt động kể chuyện sáng tạo.
Người thực hiện: Trần Thị Vinh

5


Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể chuyện
- Khi tổ chức hoạt động nhiều lúc cô chưa phát huy hết tính sáng tạo của
trẻ.
- Phòng học còn chật chội, chưa đúng quy cách
- Khi dạy trẻ kể chuyện sáng tạo giáo viên còn lúng túng khi sử dụng đồ
dùng, chưa biết vận dụng tích hợp các môn học khác và khả năng thể hiện diễn
cảm còn hạn chế.
b.Thành công - hạn chế
* Thành công

thiếu tự tin, kinh nghiệm sống của trẻ còn nghèo nàn.
- Phòng học chật, chưa đúng quy cách và tiêu chuẩn trường mầm non
d. Các nguyên nhân, các yếu tố tác động
- Phương pháp cho trẻ làm quen văn học còn rập khuôn, cứng nhắc, chưa
đồng loạt trong quá trình tổ chức cho trẻ làm quen với văn học nói chung xoay
quanh chủ đề .
- Giáo viên thường tổ chức cho trẻ chơi để nhằm đạt một số kỹ năng theo
yêu cầu bài học.
- Trong khi dạy trẻ giáo viên thường hay chú ý đến kết quả dạy trẻ, để
nhận xét, đánh giá mà chưa chú ý đến quá trình hoạt động của trẻ.
- Với những nguyên nhân trên tôi phải khắc phục dần, sửa đổi và hướng
dẫn trẻ phát triển ngôn ngữ một cách đúng, chuẩn nhất trong giao tiếp hàng
ngày và hướng dẫn trẻ làm quen văn học đặc biệt là thể loại kể chuyện.
* Khảo sát đầu năm
+ Khi chưa thực hiện
Khả năng

Sĩ số

Số trẻ

Số trẻ

đạt yêu cầu

chưa đạt

Phát âm rõ ràng mạch lạc

35

7


Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể chuyện
trẻ làm trung tâm phát huy tính tích cự của trẻ, dạy trẻ theo hướng lồng ghép
tích hợp.
Một yêu cầu đối với giáo viên khi dạy trẻ làm quen với văn học là kiến
thức truyền đạt đến trẻ phải ngắn gọn, dễ hiểu, luôn sáng tạo, đổi mới. ngoài ra
để tạo hứng thú và sự tập trung chú ý của trẻ thì cô giáo phải có nghệ thuật lên
lớp, ngôn ngữ diễn đạt, kể chuyện phải diễn cảm, logic...
II.3. Giải pháp, biện pháp
a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
Nói chung, cô phải nghiên cứu kỹ các tác phẩm trước khi đọc, kể cho trẻ
nghe để thể hiện giọng, ngữ điệu phù hợp với diễn biến tâm trạng, hành động
của mỗi nhân vật để truyền đạt cho trẻ một cách hấp dẫn, sinh động, tạo sự
hứng thú cho trẻ , để trẻ lắng nghe và lĩnh hội trọn vẹn câu chuyện một cách
tốt nhất.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
Để giải quyết được những vấn đề trên, trước mỗi tiết dạy cô phải chuẩn bị
chu đáo giáo án, đồ dùng trực quan phong phú để gây hứng thú cho trẻ như
tranh ảnh, con rối, mô hình, sưu tầm các bài vè, bài thơ dân gian, bài hát dân
ca, câu đố, giáo dục môi trường phù hợp để lồng ghép vào từng tiết dạy.
Tự học, tự rèn luyện để có kỹ năng đọc, kể tự tin, diễn cảm,…; dành nhiều
thời gian để nghiên cứu tác phẩm, xem nội dung tác phẩm đó giáo dục trẻ
những gì, đó có thể là con người cũng có thể là các loài vật với những tính
cách đạo đức khác nhau như: hiền hay ác, nhanh hay chậm, nhút nhát hay dũng
cảm, khiêm tốn hay kiêu ngạo, … để lồng ghép giáo dục một cách nhẹ nhàng
mà có hiệu quả.
Ví dụ: Truyện "Rùa và Thỏ" giáo dục trẻ không nên chủ quan, coi thường
người khác. Nhờ sự thông minh, kiên trì của "Chú Rùa" chậm chạp đã về đích

dữ, ồm ồm còn nhân vật "Dê Trắng" giọng kể nhỏ hơn run sợ.
Khi đọc chuyện cho trẻ nghe là đọc trọn vẹn nguyên văn tác phẩm. Còn
kể chuyện là kể lại nội dung chính của câu chuyện. Trong khi kể tôi có thể
thêm hoặc bớt đi các chi tiết mà không làm ảnh hưởng đến nội dung chuyện.
Khi kể tôi phải xác định câu chuyện đó thuộc loại nào, cổ tích hay ngụ
ngôn... để tìm hiểu ý của từng đoạn mà thể hiện giọng đọc, kể cho phù hợp với
tính cách của mỗi nhân vật. Cùng một nhân vật nhưng trong các bối cảnh khác
nhau, sắc thái ngôn ngữ cũng khác nhau. Bằng những biện pháp nhân hoá gắn
với kỹ thuật cường độ, nhịp điệu, ngắt giọng, cử chỉ, ánh mắt để thể hiện rõ
nét.
Người thực hiện: Trần Thị Vinh

9


Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể chuyện
VD: câu chuyện "Cáo, Thỏ, Gà trống" thì giọng của " Cáo" khi đuổi "Bầy
Chó và bác Gấu" giọng nói to, nhấn mạnh giọng và nhanh, còn lúc gặp "chú
Gà Trống" lúc này "Cáo" sợ hãi nên thế hiện giọng nhỏ hơn và chậm lại.
Khi kể chuyện cô cần sử dụng cử chỉ điệu bộ ánh mắt để hỗ trợ thêm cho
giọng kể của mình.
*Biện pháp 3: Đàm thoại theo nội dung chuyện.
Đây là phương pháp đàm thoại giữa cô và trẻ trong đó cô giữ vai trò chủ
động. Để đặt ra những câu hỏi cho trẻ trả lời và ngược lại cô gợi ý trẻ đặt câu
hỏi, đồng thời cô gợi ý nếu trẻ gặp khó khăn hoặc để trẻ trả lời được những câu
hỏi cao hơn so với trình độ của trẻ nhằm phát huy tính tích cực của trẻ. Câu hỏi
của cô đặt phải ngắn gọn, rõ ràng, rõ ý. Cô đặt câu hỏi chung cho cả lớp yêu
cầu trẻ suy nghĩ và trả lời cho đúng. Sau đó yêu cầu trẻ giơ tay, gọi một trẻ
trong số các trẻ giơ tay trả lời nhắc cả lớp nghe câu trả lời của bạn và kiểm tra
lại ý kiến của mình. Có thể gọi thêm một vài trẻ khác trả lời hoặc nhận xét câu

điệu, tính cách nhân vật hay khi ngắt giọng...
*Biện pháp 5: Lồng ghép kể chuyện vào các môn học khác
Cô giáo là người xác định chủ đề lên kế hoạch tổ chức lồng ghép các môn
học một cách hợp lý để trẻ phát huy hứng thú, khuyển khích trẻ tích cực chủ
động trong tiết học.
Với lời kể diễn cảm, hấp dẫn nhưng biết tích hợp các môn học khác thì sẻ
hay hơn vì nó làm thay đổi không khí, làm thay đổi trạng thái khi kể chuyện.
Bằng những lời ca, lời đối thoại, những câu đố, những bài đồng dao, ca dao
hay một số trò chơi xen lẫn.
Ví dụ: Bài thơ “Thỏ bông bị ốm”, “Ong và bướm”….hoặc cho trẻ đọc
thuộc các một số bài đồng dao, ca dao “Vè chim”, “Đi cầu đi quán”….
Việc tích hợp các môn học khác giáo viên phải linh hoạt, lựa chọn nội
dung, kết hợp nhuần nhuyễn sao cho phù hợp với nội dung câu chuyện, giúp
trẻ tham gia vào hoạt động một cách tích cực và ngôn ngữ của trẻ được phát
triển mạnh nhất.
c. Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp
Giáo viên phải nỗ lực hết mình và dành nhiều thời gian nghiên cứu và đầu
tư vào việc giảng dạy, xây dựng kế hoạch cụ thể, đi sâu nội dung bài dạy.
Tự bản thân của mỗi giáo viên phải không ngừng học tập để cập nhật
thông tin, kiến thức.
Giáo viên cần được sự hỗ trợ về thiết bị dạy học thiết thực và hiệu quả
cùng với việc linh hoạt, chủ động làm đồ dùng dạy học của mỗi giáo viên.
Người thực hiện: Trần Thị Vinh

11


Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể chuyện
Điều quan trọng hơn hết, mỗi giáo viên phải có tâm huyết với nghề.
d. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp


6 = 17%

Hứng thú kể chuyện sáng tạo

35

30 = 86%

5 = 14%

Biết thể hiện ngữ điệu, hoàn

35

25= 71%

10 = 29%

cảnh…
II.4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề
nghiên cứu
Qua kết quả trên, tôi nhận thấy những biện pháp nghiên cứu của mình về
việc nâng cao chất lượng giảng dạy môn làm quen văn học là rất khả thi. Với
những biện pháp này có thể tạo nên sự năng động, nhiệt tình của cả người dạy
và người học. Trong đó, người dạy có ý thức trách nhiệm với tiết dạy, tạo nên
một hình ảnh người cô giáo mẫu mực, tận tụy trong con mắt của học sinh.
Người thực hiện: Trần Thị Vinh

12

phương pháp mới trong phần giới thiệu và kết thúc để thu hút trẻ.
Ngoài ra giáo viên cần sử dụng dụng cụ trực quan đa dạng và sinh động;
tìm các thủ thuật đàm thoại hay để phát huy hết khả năng hiểu biết của trẻ;
13
Người thực hiện: Trần Thị Vinh


Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể chuyện
thường xuyên cho trẻ ôn luyện, tập kể vào mọi lúc, mọi nơi và đặc biệt cô phải
kiên trì dạy trẻ theo quy trình từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp giúp trẻ
nắm bắt một cách thật hồn nhiên và vô tư. Cô khen ngợi, động viên trẻ kịp thời
để trẻ cảm thấy tự tin và vui sướng tham gia vào tiết học.
Giáo viên làm tốt công tác tuyên truyền kiến thức văn học đến với các bậc
phụ huynh để cùng phối hợp chăm sóc giáo dục trẻ; tích luỹ và rút ra những ưu
khuyết điểm sau mọi tiết học để bổ sung thêm vào các tiết học sau.
III.2. Kiến nghị
Nhà trường tham mưu với các cấp lãnh đạo để mua sắm thêm trang thiết
bị dạy học và nâng cấp xây dựng trường lớp.
Giáo viên phải nỗ lực hết mình và dành nhiều thời gian nghiên cứu và đầu
tư vào việc giảng dạy, xây dựng kế hoạch cụ thể, đi sâu nội dung bài dạy.
Tự bản thân của mỗi giáo viên phải không ngừng học tập để cập nhật
thông tin, kiến thức.
Giáo viên cần được sự hỗ trợ về thiết bị dạy học thiết thực và hiệu quả
cùng với việc linh hoạt, chủ động làm đồ dùng dạy học của mỗi giáo viên.
Trên đây là một số kinh nghiệm mà trong thời gian qua tôi đã thực hiện.
Tuy chưa phải hoàn thiện vẫn còn nhiều thiếu sót cần bổ sung nhưng đây cũng
là kết quả mà bản thân tôi đã tìm tòi học hỏi để giúp cho trẻ nâng cao chất
lượng giờ kể chuyện, từ đó góp phần phát triển toàn diện về mọi mặt cho trẻ.
Rất mong được sự đóng góp ý kiến đồng nghiệp và hội đồng chấm sáng kiến
kinh nghiệm để tôi rút kinh nghiệm cho bản thân, góp phần đưa chất lượng

1 - Cuốn “ Phương pháp cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học” tập 1 Của cục đào tạo và bồi dưỡng giáo viên- nhà xuất bản Hà Nội năm 2001.
2 - Cuốn tuyển tập trò chơi, bài hát, thơ truyện mẫu giáo 5-6 tuổi- nhà
xuất bản giáo dục năm 2001.
3- BDTX chu kỳ hai cho giáo viên mầm non năm 2004- 2007 nhà xuất
bản Hà Nội.
4 - Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên module MN 3 – Nguyễn Thị Minh
Thảo
5 - Cuốn hướng dẫn tổ chức thực hiện các họat động giáo dục trong
trường mầm non theo chủ đề ( trẻ từ 5-6 tuổi).
6- Tâm lý học trẻ em lứa tuổi mầm non – Nguyễn Ánh Tuyết NXB ĐHSP

Người thực hiện: Trần Thị Vinh

16


Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể chuyện

Người thực hiện: Trần Thị Vinh

17


Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể chuyện

Người thực hiện: Trần Thị Vinh

18