MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Tổ chức cơ sở đảng là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở;
nơi triển khai và tổ chức thực hiện đường lối, nghị quyết của Đảng các cấp,
biến đường lối, nghị quyết của Đảng thành hiện thực; nơi trực tiếp tiến hành
mọi hoạt động xây dựng Đảng: giáo dục rèn luyện đảng viên, phân công công
tác cho đảng viên, quản lý, kiểm tra đảng viên, kết nạp đảng viên và tiến hành
sàng lọc đảng viên, nơi xuất phát cử ra cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng,
nơi đào tạo, bồi dưỡng trong thực tiễn đội ngũ cán bộ cho Đảng. Đảng ta đã
khẳng định: “Những thành tựu cách mạng đã đạt được, những tiềm năng được
khai thác, những kinh nghiệm có giá trị đều bắt nguồn từ sự nỗ lực phấn đấu
của quần chúng ở cơ sở mà hạt nhân là tổ chức đảng”.
Ban chấp hành đảng bộ xã( gọi tắt là đảng ủy xã) là cơ quan lãnh đạo
của đảng bộ xã giữa hai kỳ đại hội và hội nghị, là hạt nhân chính trị, trung tâm
đoàn kết của đảng bộ và địa phương. Đảng ủy xã có trách nhiệm quán triệt
đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của nhà nước, nghị
quyết, chỉ thị của cấp trên, nghị quyết của đại hội đảng bộ xã, lãnh đạo chính
quyền, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân thực hiện thắng lợi mọi
nhiệm vụ, xây dựng địa phương vững mạnh, không ngừng nâng cao đời sống
các tầng lớp nhân dân. Thực tiễn đã khẳng định, sự lãnh đạo của các đảng bộ,
đảng ủy xã là một nhân tố có ý nghĩa quyết định thức đẩy và thực hiện thắng
lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng an ninh ở
địa phương.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của các đảng ủy xã, phường, thị trấn,
trong những năm qua, Đảng ta đã tập trung xây dựng, củng cố đảng bộ xã,
phường, thị trấn và đã đạt được những kết quả đáng phấn khởi. Năng lực lãnh
đạo, sức chiến đấu của đảng bộ, đảng ủy xã và chất lượng đội ngũ cán bộ,
đảng viên được nâng cao một bước đáng kể, làm tròn chức năng hạt nhân
chính trị lãnh đạo các mặt hoạt động ở cơ sở, thật sự trở thành cầu nối tin cậy


- Nguyễn Văn Dũng(2000), Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu
của các tổ chức cơ sở đảng nông thôn tỉnh Long An hiện nay, Luận văn thạc
sỹ chuyên ngành Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
4


- Nguyễn Đức Ái(2001), Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ
chức cơ sở đảng nông thôn vùng cao phía Bắc trong thời kỳ đẩy mạnh công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Luận văn Tiến sỹ chuyên ngành Xây dựng
Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
- Lê Văn Lý(2002), Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò lãnh đạo và sức
chiến đấu của Đảng trong điều kiện Đảng cầm quyền, NXB CTQG, H.
- GS,TS Nguyễn Phú Trọng; PGS,TS tô Huy Rứa; PGS,TS Trần Khắc
Việt( đồng chủ biên - 2004), Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu
của Đảng trong thời kỳ mới, NXB CTQG, H.
- Nguyễn Ngọc Phương(2007), Những nhân tố bảo đảm sự lãnh đạo
của tổ chức cơ sở đảng trong Đảng bộ khối cơ quan dân chính đảng ở Quảng
Bình, Luận văn thạc sỹ chuyên ngành Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị
quốc gia Hồ Chí Minh.
- Lê Hồng Tư(2015), Nâng cao chất lượng hoạt động của đảng ủy
quân sự cấp huyện ở tỉnh Bắc Giang hiện nay, Luận văn thạc sỹ chuyên
ngành Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước, Học viện Chính trị.
- Nguyễn Bá Mai(2015), Xây dựng đảng bộ trung đoàn đủ quân trong
sạch, vững mạnh ở Qun đoàn 3 hiện nay, Luận văn thạc sỹ chuyên ngành Xây
dựng Đảng và chính quyền nhà nước, Học viện Chính trị.
- Nguyễn Quang Chung(2015), Nâng cao năng lực lãnh đạo của chi bộ
đại đội học viên ở Đảng bộ Trường Sỹ quan Lục quân 1 hiện nay, Luận văn
thạc sỹ chuyên ngành Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước, Học viện
Chính trị.
- Mai Trọng An Vinh(2015), Nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng bộ

Các công trình đã đánh giá khá toàn diện, đầy đủ những ưu điểm, hạn
chế, khuyết điểm trong xây dựng, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu
của các cấp ủy, tổ chức đảng, chỉ rõ nguyên nhân và rút ra một số kinh
nghiệm có giá trị trong vận dụng chỉ đạo thực tiễn xây dựng các cấp ủy, tổ
chức đảng ở các địa phương, cơ quan, đơn vị hiện nay.
Các công trình trên đã phân tích khá sâu sắc sự phát triển của tình hình,
nhiệm vụ, nhất là nhiệm vụ chính trị của đơn vị, yêu cầu nhiệm vụ xây dựng,
chỉnh đốn Đảng trong thời kỳ mới và sự tác động, cả thuận lợi, cả khó khăn
và những vấn đề đặt ra đối với hoạt động lãnh đạo, phẩm chất, năng lực của

6


cán bộ đảng viên, năng lực lãnh đạo,sức chiến đấu của các cấp ủy, tổ chức
đảng và đề xuất hệ thống giải pháp xây dựng, nâng cao chất lượng, nâng cao
năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cấp ủy, tổ chức đảng đáp ứng yêu
cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới.
* Các bài báo khoa học
- Vũ Cao Hội(2007), Biện pháp xây dựng chi bộ trong sạch vững mạnh,
Tạp chí Kiểm tra, số 2/2007.
- Trương Thị Mỹ Trang(2007), Để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức
chiến đấu của Đảng trong thời kỳ mới,Tạp chí Xây dựng Đảng, số 2+3/2007.
- Lê Quốc Lý (2013), Nâng cao sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng,
Tạp chí Lý luận chính trị, số 11/2013.
- Lê Hồng Anh(2015), Xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh, nâng
cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, Báo điện tử Đảng cộng
sản Việt Nam.
- Nguyễn Ngọc Lâm(2015), Tiếp tục củng cố, nâng cao chất lượng tổ
chức cơ sở đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên, Tạp chí Xây dựng Đảng, số
2+3/2015

- Đánh giá đúng thực trạng và rút ra một số kinh nghiệm nâng cao năng
lực lãnh đạo của các đảng ủy xã ở Đảng bộ huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu
- Xác định yêu cầu và đề xuất những giải pháp nâng cao năng lực lãnh
đạo của các đảng ủy xã ở Đảng bộ huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu hiện nay
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu
Nâng cao năng lực lãnh đạo của các đảng ủy xã ở Đảng bộ huyện Hòa
Bình, tỉnh Bạc Liêu
* Phạm vi nghiên cứu
- Hoạt động nâng cao năng lực lãnh đạo của các đảng ủy xã, thị trấn ở
Đảng bộ huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu
- Các tư liệu, số liệu phục vụ nghiên cứu đề tài giới hạn từ năm 2011 đến
nay; các giải pháp đề xuất có giá trị đến năm 2025.
- Phạm vi điều tra khảo sát, gồm các đảng ủy xã, thị trấn và các ban đảng
trực thuộc Huyện ủy huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
* Cơ sở lý luận
Luận văn được thực hiện trên cơ sở lí luận của chủ nghĩa Mác - Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng về xây dựng Đảng, nâng cao
năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cấp ủy, tổ chức đảng.
* Cơ sở thực tiễn
8


Hiện thực hoạt động nâng cao năng lực lãnh đạo của các đảng ủy xã ở
Đảng bộ huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu; tham khảo báo cáo công tác xây
dựng Đảng của các đảng bộ xã, các cơ quan chức năng và kết quả điều tra,
khảo sát thực tiễn của người học.
* Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, đề tài sử dụng

96/2005/NĐ-CP ngày 26 tháng 7 năm 2005 của Chính phủ. Huyện Hoà Bình
có 102.063 nhân khẩu, chia thành 8 đơn vị hành chính trực thuộc gồm các xã
Minh Diệu, Vĩnh Bình, Vĩnh Mỹ A, Vĩnh Mỹ B, Vĩnh Thịnh, Vĩnh Hậu, Vĩnh
Hậu A và thị trấn Hoà Bình. Huyện có 03 dân tộc chính là Kinh, Khmer, Hoa
sống đan xen với nhau, trong đó dân tộc Kinh chiếm 87,08 %; Khmer chiếm
12,33 %; Hoa chiếm 0,54 % và một số dân tộc thiểu số khác.

Hòa bình là

huyện thuần nông, kinh tế chủ yếu của huyện là sản xuất nông nghiệp và nuôi
trồng thuỷ sản. Tổng diện tích tự nhiên trong toàn huyện là 41.133 ha, với bờ
biển dài gần 20 km và được chia làm 2 vùng sản xuất rõ rệt: vùng Bắc Quốc
lộ 1A là vùng ngọt ổn định của huyện, triển khai áp dụng mô hình sản xuất
như: Mô hình bồn bồn - cá; lúa - cá; lúa - màu; 3 vụ lúa và mô hình nuôi cá
nước ngọt…; vùng Nam Quốc lộ 1A là vùng triển khai áp dụng các mô hình
nuôi tôm công nghịêp - bán công nghiệp, nuôi tôm quảng canh cải tiến, nuôi
tôm quảng canh cải tiến kết hợp, mô hình nuôi cá kèo và sản xuất muối… Tốc
độ phát triển kinh tế hàng năm giai đoạn 2011-2015 đạt 10,5%; thu nhập bình
quân đầu người năm 2015 đạt 35 triệu đồng; tổng vốn đầu tư toàn xã hội (5
năm 2011-2015) được 9.490 tỷ đồng; tổng thu ngân sách (5 năm) được 220 tỷ
đồng; giá trị sản xuất nông nghiệp (toàn diện) 2.825 tỷ đồng (giá năm 1994); giá
trị sản xuất công nghiệp – xây dựng là 1.400 tỷ đồng (giá năm 1994); giá trị dịch

10


vụ - thương mại là 752 tỷ đồng (giá năm 1994); tổng sản lượng lúa đạt hơn
190.000 tấn; tổng sản lượng nuôi trồng và đánh bắt thủy sản khoảng 41.300 tấn.
Tổng số hộ nghèo trong toàn huyện là 5.198 hộ, chiếm 21,02% so dân số huyện
trong đó hộ nghèo dân tộc Khmer là 1.465 hộ. Cơ cấu kinh tế của huyện tương

đảng cấp trên và thông báo tình hình hoạt động của mình đến các tổ chức đảng
trực thuộc. Hàng năm, các đảng bộ, chi bộ trực thuộc Huyện ủy Hòa Bình xây
dựng quy chế làm việc, xác định nhiệm vụ, quyền hạn, mối quan hệ, trách nhiệm
tập thể, cá nhân và người đứng đầu cấp ủy, thực hiện tốt nguyên tắc tập trung
dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách...
Tổ chức cơ sở đảng ở Đảng bộ huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu được thành
lập theo đúng quy định của Điều lệ Đảng và hướng dẫn của Ban chấp hành
Trung ương. Hiện nay, Đảng bộ huyện Hòa Bình có 28 tổ chức cơ sở đảng,
trong đó có 6 đảng bộ ngành, 14 chi bộ trực thuộc và 8 đảng bộ xã với 2.465
đảng viên. Trong 8 đảng bộ xã có 132 chi bộ ấp với 1.906 đảng viên, chiếm
77,32% trong tổng số đảng viên của Đảng bộ huyện. Đảng bộ xã ở huyện
Hòa Bình là tổ chức cơ sở đảng nằm trong hệ thống tổ chức của Đảng bao
gồm các chi bộ ấp, chi bộ cơ quan xã, trường học, trạm xá; là nền tảng của
Đảng, hạt nhân chính trị lãnh đạo mọi mặt công tác, mọi lĩnh vực và mọi
nhiệm vụ ở các xã, trọng tâm là lãnh đạo phát triển kinh tế và xây dựng đảng
bộ trong sạch vững mạnh, xây dựng và phát huy vai trò của chính quyền, các
tổ chức trong hệ thống chính trị, xây dựng và phát huy sức mạnh của khối đại
đoàn kết toàn dân xây dựng địa phương vững mạnh toàn diện, không ngừng
nâng cao dời sống của các tầng lớp nhân dân.
* Đảng ủy xã ở Đảng bộ huyện Hòa Bình
Ban chấp hành đảng bộ xã (đảng ủy xã) là cơ quan lãnh đạo của đảng
bộ xã giữa hai kỳ đại hội, do đại hội đại biểu hoặc đại hội toàn thể đảng viên
của đảng bộ xã bầu ra. Đảng ủy xã là một bộ phận hữu cơ của đảng bộ, nhưng
là bộ phận giữ vai trò là hạt nhân chính trị của đảng bộ, là người đại biểu cho
12


năng lực trí tuệ, năng lực thực tiễn và phẩm chất đạo đức của các đảng bộ xã
ở Đảng bộ huyện Hòa Bình.
- Chức năng của đảng ủy xã

sạch vững mạnh. Đảng ủy trực tiếp xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, giáo
dục, rèn luyện giới thiệu cán bộ cho Đảng, đề cử ra cơ quan lãnh đạo các cấp
của Đảng. Quản lý, giáo dục, rèn luyện, kết nạp và sàng lọc đảng viên, đào
tạo cán bộ cho Đảng là một nhiệm vụ thường xuyên quan trọng của toàn Đảng
và tổ chức các cấp. Đảng ủy xã lãnh đạo, chỉ đạo các tổ chức đảng, giáo dục,
rèn luyện những quần chúng ưu tú, có đủ điều kiện, tiêu chuẩn, để bồi dưỡng,
giáo dục, rèn luyện, thử thách, kết nạp họ vào Đảng, tăng thêm nguồn sinh lực
cho Đảng, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng.
Thông qua việc quản lý, giáo dục, rèn luyện đảng viên, đảng ủy xã có trách
nhiệm phát hiện, bồi dưỡng và rèn luyện đội ngũ cán bộ cho Đảng; đề cử ra cơ
quan lãnh đạo các cấp của Đảng. Đảng viên dù đảm nhiệm cương vị, trọng trách
nào trong các cơ quan Đảng, Nhà nước đều phải tham gia sinh hoạt và chịu sự
quản lý của một tổ chức cơ sở đảng. Đảng ủy xã trực tiếp tác động đến từng
đảng viên và giáo dục, rèn luyện họ thành những đảng viên ưu tú. Thông qua các
nghị quyết lãnh đạo, thông qua công tác tư tưởng và tổ chức, bằng các biện pháp
quản lý, duy trì các chế độ nền nếp sinh hoạt đảng, phân công nhiệm vụ cho
đảng viên, tự phê bình và phê bình, công tác kiểm tra, giám sát đảng viên và
chấp hành kỷ luật Đảng để giáo dục, rèn luyện đảng viên.
+ Đảng ủy xã tham gia vào xây dựng và cụ thể hoá đường lối chính
sách của Đảng, chuẩn bị nội dung và kế hoạch tiến hành đại hội theo quy định
của Điều lệ Đảng và sự chỉ đạo của cấp trên. Thông qua quá trình quán triệt
và tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật
của Nhà nước, đảng ủy xã có trách nhiệm báo cáo với các cơ quan lãnh đạo
cấp trên của Đảng những kiến nghị, góp ý của quần chúng về đường lối, chính
sách đã ban hành để Đảng nghiên cứu, bổ sung, phát triển, hoàn thiện đường
lối, chính sách cho phù hợp. Vì vậy, thắng lợi của đường lối, chủ trương,
chính sách của Đảng phụ thuộc rất lớn vào vai trò lãnh đạo và tổ chức thực
hiện của đảng ủy xã. Không có đảng ủy cơ sở và hoạt động lãnh đạo của nó
14




hành các đoàn thể, đảng ủy xã chỉ đạo hoạt động của ban chấp hành, hoặc tỏ
thái độ đồng tình hay không đồng tình với các biện pháp, chủ trương của ban
chấp hành các đoàn thể.
+ Quan hệ giữa đảng ủy xã với Huyện ủy Hòa Bình là quan hệ chấp
hành, phục tùng và lãnh đạo, chỉ đạo. Đảng ủy xã phải phục tùng sự lãnh đạo,
chỉ đạo của Huyện ủy Hòa Bình. Huyện ủy Hòa Bình có trách nhiệm lãnh
đạo, chỉ đạo, hướng dẫn đảng ủy xã thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy
định của Điều lệ Đảng.
+ Quan hệ giữa đảng ủy xã với Ủy ban nhân dân huyện Hòa Bình là
quan hệ chấp hành, phục tùng và chỉ đạo. Đảng ủy xã phải chấp hành, phục
tùng sự chỉ đạo của Ủy ban nhân dân huyện Hòa Bình. Ủy ban nhân dân
huyện Hòa Bình có trách nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn đảng ủy xã thực hiện
chức năng, nhiệm vụ theo phạm vi quyền hạn được xác định.
+ Quan hệ giữa đảng ủy xã với các cơ quan chức năng của Huyện ủy
và Ủy ban nhân huyện là mối quan hệ phối hợp công tác. Đảng ủy xã phải
tranh thủ sự hướng dẫn, giúp đỡ của các cơ quan chức năng của Huyện ủy và
Ủy ban nhân huyện. Các cơ quan chức năng của Huyện ủy và Ủy ban nhân
huyện có trách nhiệm hướng dẫn, giúp đỡ đảng ủy xã thực hiện chức năng,
nhiệm vụ theo phạm vi quyền hạn được phân công.
- Đặc điểm các đảng ủy xã ở huyện Hòa Bình
Một là, các đảng ủy xã được củng cố, kiện toàn sau đại hội đảng bộ nhiệm
kỳ 2015 – 2020, nhưng cơ cấu và chất lượng chưa thật đồng đều, có mặt còn
khoảng cách so với yêu cầu nhiệm vụ lãnh đạo
Thực hiện quy định của Điều lệ Đảng, hướng dẫn của các cấp ủy, cơ quan
chức năng cấp trên, các đảng bộ xã đã tiến hành đại hội nhiệm kỳ 2015 – 2020
đúng kế hoạch. Đại hội các đảng bộ xã ở huyện Hòa Bình đã tiến hành bầu Ban
chấp hành đảng bộ xã đảm bảo đúng nguyên tắc, đủ về số lượng, nhiều cán bộ,
đảng viên ưu tú được bổ sung vào BCH đảng ủy xã. Đây là một yếu tố cơ bản nâng


17


thôn; phong trào dồn điền, đổi thửa, xây dựng nông thôn mới gắn với phong
trào toàn dân đoàn kết xây dựng văn hóa khu dân cư. Vì vậy, các đảng ủy xã
lãnh đạo chính quyền, MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội huy động tổng
hợp sức mạnh của toàn xã hội tham gia đóng góp sức người, sức của thực
hiện nhiệm vụ xây dựng, hoàn thiện kết cấu hạ tầng các xã, thôn (làng, xóm)
với tinh thần “Nhà nước và nhân dân cùng làm” trên cơ sở các nội dung, quy
định DC ở cơ sở, thực hiện phương châm “dân biết, dân bàn, dân kiểm tra”,
tuân thủ Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước; Quy chế dân chủ cơ sở và
Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn.
Mặc dù hoạt động trong môi trường nông thôn là chủ yếu, song hiện nay,
tốc độ phát triển công nghiệp, dịch vụ, đô thị hóa tăng nhanh. Để khai thác hiệu
quả tiềm năng và lợi thế của huyện, Huyện ủy Hòa Bình đã thông qua chương
trình phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp giai đoạn 2011-2015, định
hướng đến năm 2020, với chủ trương phát triển nhanh công nghiệp theo hướng
hiện đại, thích ứng và hội nhập quốc tế, ưu tiên các dự án lớn, công nghệ tiên
tiến, sản phẩm có sức cạnh tranh cao, thân thiện với môi trường, tạo nguồn thu
lớn cho ngân sách. Hiện nay trên địa bàn huyện đã hình thành cụm công nghiệp
của các doanh nghiệp trong và ngoài nước với hàng vạn công nhân đang lao
động sản xuất. Vì vậy, hoạt động của các tổ chức cơ sở đảng nói chung, đảng ủy các
xã nói riêng, bên cạnh những thuận lợi cơ bản, song còn không ít khó khăn trong
thực hiện dân chủ như: việc giải phóng mặt bằng, đền bù, giải quyết công ăn,
việc làm cho người dân bị thu hồi đất canh tác, bảo đảm cho đời sống của nhân
dân sau khi Nhà nước thu hồi ruộng đất để xây dựng các khu công nghiệp, khu
đô thị. Thực tế những năm qua, một số địa phương ở huyện Hòa Bình chưa giải
quyết tốt vấn đề này nên đã xảy ra những “điểm nóng” gây bức xúc trong nhân
dân và làm giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng, nhà nước và chế độ xã hội

của xã và thực hiện nghĩa vụ, trách nhiệm công dân.
Do đặc điểm nông thôn vùng Nam bộ sông nước, quan hệ của người dân
các xã ở huyện Hòa Bình có tính cộng đồng cao, gắn bó, cố kết chặt chẽ với
nhau qua nhiều đời, nhiều thế hệ. Người dân rất coi trọng tính tập thể, cộng
19


đồng. Trong quan hệ ứng xử giữa con người với nhau từ gia đình đến làng
xóm thường mang tính chất dòng họ, huyết thống, tình làng, nghĩa xóm “tối
lửa tắt đèn có nhau”, theo nguyên tắc chung là trọng “chữ tình” “lấy tình
nghĩa làm đầu”, đùm bọc, thương yêu, cưu mang, hỗ trợ nhau về vật chất, tinh
thần, dìu dắt, làm chỗ dựa cho nhau cả trong cuộc sống đời thường cũng như
trong công việc chung. Tuy nhiên, mặt trái của quan hệ dòng họ, huyết thống,
tình làng, nghĩa xóm dễ dẫn đến biểu hiện cục bộ địa phương, co kéo cho gia
tộc, dòng họ theo quan niệm “Một người làm quan cả họ được nhờ”. Mặt
khác, lối sống “trọng tình cảm” nên thường đẩy cái "lý" (luật pháp) xuống
hàng thứ hai sau cái “tình”, thậm chí còn có biểu hiện coi thường phép nước
(pháp luật), "Phép vua thua lệ làng". Với nghề nông là chính nên vẫn còn tồn
tại tâm lý tiểu nông, manh mún, nhỏ lẻ, bảo thủ, cục bộ, nể nang, xuôi chiều,
ngại va chạm, ngại đấu tranh và những căn bệnh gia trưởng, quan liêu, hách
dịch; còn tồn tại những phong tục tập quán lạc hậu. Mặc dù đời sống kinh tế
hiện nay của người nông dân xã ở huyện Hòa Bình vẫn còn khó khăn, nhưng
họ sẵn sàng tuân theo các thủ tục, nghi lễ nặng nề, tốn kém trong cưới xin, ma
chay, hội lễ…Những hủ tục này gây nên sự lãnh phí rất lớn cho cá nhân cũng
như cho cộng đồng, do vậy dẫn đến sự đói nghèo của nhiều gia đình nông dân
nhất là đối vơi đồng bào dân tộc thiểu số (Khmer) ở địa phương
Phần đông cư dân trong huyện làm nông nghiệp, nuôi trồng thủy hải
sản, phần còn lại làm nhiều nghề khác nhau. Một bộ phận là cán bộ, công
chức nhà nước có cuộc sống khá ổn định, làm việc theo các chế độ quy
định của cơ quan, đoàn thể. Một lực lượng khá lớn hoạt động trong các lĩnh

chức đảng diễn ra theo một quy trình thống nhất, chặt chẽ, liên hoàn. Năng lực
lãnh đạo của tổ chức đảng chính là khả năng, điều kiện của tổ chức đảng (trình
độ tri thức, kinh nghiệm, năng lực vận dụng, tổ chức hoạt động thực tiễn...)
trong việc thực hiện các khâu, các bước của quy trình lãnh đạo theo phạm vi
quyền hạn nhằm đạt được kết quả cao trong thực tiễn.

21


Theo đó, có thể quan niệm: Năng lực lãnh đạo của các đảng ủy xã ở
Đảng bộ huyện Hòa Bình là toàn bộ khả năng và điều kiện chủ quan của các
đảng ủy xã, của các đảng ủy viên trong nghiên cứu, quán triệt, vận dụng,
sáng tạo, đường lối, quan điểm của Đảng, nghị quyết, chỉ thị, quy định của
cấp trên, đề ra các chủ trương, biện pháp đúng đắn, khả thi, lãnh đạo địa
phương, cơ sở hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
-Biểu hiện:
Năng lực lãnh đạo của Đảng ủy xã được biểu hiện ở khả năng huy
động sức mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức; khả năng quy tụ, phát huy sức
mạnh của các tổ chức, các lực lượng tạo nên sức mạnh tổng hợp ở các khâu,
các bước trong quy trình lãnh đạo:
+ Một là, khả năng nhận thức, nghiên cứu, quán triệt, nắm vững đường
lối, quan điểm của Đảng, nghị quyết, chỉ thị, quy định của cấp trên; vận dụng sáng
tạo vào đề ra các chủ trương, biện pháp lãnh đạo đúng đắn, khả thi.
Năng lực lãnh đạo của các đảng ủy xã ở Đảng bộ huyện Hòa Bình
được biểu hiện cụ thể ở khả năng nhận thức, nghiên cứu, quán triệt sâu sắc,
nắm vững quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ
trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, nghị
quyết, chỉ thị của trên để vận dụng, cụ thể hoá đề ra nghị quyết lãnh đạo sát,
đúng với thực tiễn nhiệm vụ của từng cơ sở.
Quán triệt sâu sắc và nhất trí cao với đường lối, quan điểm của Đảng,

lãnh đạo mọi mặt hoạt động của địa phương. Nghị quyết, chủ trương, chính
sách khi được ban hành sẽ là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới mọi thành bại
trong quá trình lãnh đạo của đảng ủy, ảnh hưởng đến toàn bộ đời sống xã hội
của địa phương. Điều đó cho thấy đảng ủy xã có năng lực lãnh đạo tốt phải
được thể hiện qua năng lực xây dựng nghị quyết, ban hành các chủ trương,
giải pháp lãnh đạo đúng đắn, khả thi. Một chủ trương đúng đắn không chỉ là
việc cụ thể hóa nghị quyết của cấp trên mà còn là biết vận dụng phù hợp, sáng
tạo vào thực tiễn địa phương mình, mang lại hiệu quả thiết thực, mang lại lợi
ích cho nhân dân. Chính vì vậy, đảng ủy xã có năng lực lãnh đạo tốt đòi hỏi

23


phải bao gồm những người lãnh đạo có tầm nhìn, có sự sáng tạo, không dập
khuôn, máy móc trong quá trình lãnh đạo, biết bám sát thực tiễn đời sống của
địa phương , nắm bắt được tâm tư nguyện vọng chính đáng của nhân dân để
từ đó xác định chủ trương, biện pháp lãnh đạo sát hợp với thực tiển và mang
lại hiệu quả tối ưu
+ Bốn là, năng lực triển khai tổ chức thực hiện và kiểm tra, giám sát
thực hiện
Một trong những biểu hiện về năng lực lãnh đạo của các đảng ủy xã là
năng lực triển khai tổ chức thực hiện và kiểm tra, giám sát việc thực hiện. Nói
cách khác công tác kiểm tra, giám sát của Đảng là một bộ phận quan trọng
trong những hoạt động lãnh đạo của Đảng. Công tác kiểm tra, giám sát là một
phương thức hữu hiệu bảo đảm cho các chủ trương biện pháp lãnh đạo được
thực thi triệt để trong thực tiễn; là biện pháp để xây dựng và hình thành nhân
cách người cán bộ, đảng viên, hạn chế những sai lầm khuyết điểm. Chủ tịch
Hồ Chí Minh từng nói: “Chín phần mười khuyết điểm trong công việc của
chúng ta là vì thiếu sự kiểm tra" . Đối với đảng ủy xã, tiến hành kiểm tra,
giám sát việc thực hiện Nghị quyết là một trong những hoạt động không thể

để đánh giá năng lực lãnh đạo của đảng ủy xã.
+Sáu là, năng lực đấu tranh trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng; kiên kiên vạch
trần bản chất phản động, phản khoa học các quan điểm sai trái, thù địch, bảo về bản
chất cách mạnh, tính đúng đắn, sáng tạo của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng.
Hiện nay, các thế lực thù địch đẩy mạnh các hoạt động chống phá cách
mạng nước ta trên tất cả các bình diện của đời sống xã hội, nhất là trên lĩnh
vực chính trị tư tưởng với những thủ đoạn hết sức thâm hiểm, phản động
nhằm xuyên tạc lịch sử; phủ nhận thành quả cách mạng; nguy hiểm hơn cả là
chúng phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với công
cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Chủ trương thúc đẩy “tự diễn
biến”, “tự chuyển hóa”, thực hiện diễn biến hòa bình chia rẽ đoàn kết nội bộ,
25


làm lung lay ý chí, tha hóa nhận thức của cán bộ, đảng viên. Các thế lực thù
địch lợi dụng, khoét sâu những thiếu sót, yếu kém trong công tác lãnh đạo của
Đảng, quản lý, điều hành của Nhà nước cũng như những suy thoái về tư
tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những hiện tượng tiêu cực, tham nhũng,
lãng phí của cán bộ, đảng viên để gây ra những dao động về tư tưởng, mất
lòng tin, thiếu đồng thuận trong nhân dân, kích động, chia rẽ nội bộ để chống
phá Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa, lập các tổ chức phản động
trong nước. Chúng dùng mọi biện pháp để đánh vào nền tảng tư tưởng của
Đảng chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh hòng gây hoang mang,
dao động về hệ tư tưởng, về lý tưởng xã hội chủ nghĩa…Trong bối cảnh đó,
vẫn còn không ít cấp ủy, chính quyền, đoàn thể, cán bộ, đảng viên và nhân
dân chưa nhận thức đúng tính chất nguy hiểm của âm mưu, hoạt động “diễn
biến hòa bình”, của những quan điểm sai trái, thù địch đi ngược lại đường lối
của Đảng, làm ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước,
đặc biệt chưa nhận thức rõ tác hại của “tự diễn biến” trong nội bộ đang có xu

độ phê bình phải có văn hoá, mang tính chất xây dựng chứ không phải nói
xấu nhau. Những người bị phê bình thì phải vui vẻ nhìn nhận để sửa chữa.
Được như vậy thì trong Đảng sẽ không có bệnh mà Đảng sẽ khoẻ mạnh vô
cùng. Bản chất của “tự phê bình và phê bình” là hoạt động đấu tranh trong nội
bộ Đảng để khắc phục sửa chữa những mặt, những khuynh hướng, những yếu
tố tiêu cực lạc hậu trong tổ chức đảng và đảng viên; tìm ra những ưu điểm,
những mặt tích cực để khuyến khích, biểu dương, phát triển.
Tự phê bình và phê bình phải tiến hành trong không khí thẳng thắn,
thật thà, trung thực trên tình đồng chí thương yêu nhau. Đồng thời cần phải
tránh việc lợi dụng phê bình để đả kích, vu cáo gây bè phái hay trù dập người
phê bình thẳng thắn. Phê bình là quyền lợi và nghĩa vụ của mọi người, là thực
hành dân chủ, do vậy người phê bình phải thành khẩn nghiêm trang đúng
mực, phê bình phải đúng với thực tiễn khách quan, không được đem ý chủ
quan của mình để áp đặt cho người khác.
+ Tám là, đội ngũ đảng ủy viên đảng ủy xã thật sự tiêu biểu về phẩm chất
chính trị, kiểu mẫu về đạo đức, lối sống, có năng lực toàn diện, luôn tiền phong
gương mẫu, nói đi đôi với làm; nội bộ đảng ủy, đảng bộ xã dân chủ, đoàn kết,

27