MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
Chương 1
Trang
3
CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO
VIÊN
MẦM NON CÔNG LẬP QUẬN TÂY HỒ
THÀNH PHỐ HÀ NỘI
1.1. Các khái niệm cơ bản
1.2. Nội dung quản lý phát triển đội ngũ giáo viên mầm non
công lập quận Tây Hồ thành phố Hà Nội
12
12
22
1.3. Đặc điểm và những nhân tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ
Chương 2
giáo viên mầm non công lập quận Tây Hồ thành phố Hà Nội
CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO
26
VIÊN MẦM NON CÔNG LẬP QUẬN TÂY HỒ THÀNH
PHỐ HÀ NỘI
2.1. Tình hình phát triển GDMN và thực trạng đội ngũ GVMN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
63
78
84
87
91
3
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực
quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, là điều
kiện để phát huy nguồn lực con người. Đây là trách nhiệm của toàn Đảng,
toàn dân trong đó nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là lực lượng nòng cốt
có vai trò quan trọng.
Nhiệm vụ của ngành học mầm non là chăm sóc giáo dục trẻ từ 0 đến 6
tuổi tạo nền tảng cho giáo dục phổ thông đào tạo các cháu trở thành người chủ
tương lai. Để xây dựng đất nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa, đó là những con
người “ Cường tráng về thể chất, phát triển trí tuệ, phong phú về tinh thần,
trong sáng về đạo đức”. Chăm sóc giáo dục trẻ đòi hỏi người giáo viên mầm
non phải có phẩm chất tốt, có trình độ, năng lực lương tâm nghề nghiệp và
nhân cách của nhà giáo, lòng nhân ái tận tuỵ thương yêu trẻ, thể hiện ở tinh
thần tự học, tự bồi dưỡng cải tiến nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức
chăm sóc giáo dục trẻ, giúp trẻ tham gia tích cực vào các hoạt động.
Giáo dục là cách thức, là con đường cơ bản và ngắn nhất, bền vững nhất
để hình thành và hoàn thiện con người mới xã hội chủ nghĩa. Con người phát
triển về trí tuệ, thể lực, đạo đức, lẽ sống, tình cảm, mà trong đó đội ngũ giáo viên
“Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non công lập trên địa bàn quận Tây Hồ
Thành phố Hà Nội”.
2. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Mọi quốc gia trên thế giới đều coi giáo dục là nhân tố quyết định đối
với sự tồn tại, phát triển thịnh vượng của mình. Gần đây, Tổng thống Mỹ đã
ban bố một chương trình hành động nhằm phát triển giáo dục, trong đó đã xác
định: Để có những trường tốt nhất phải có những giáo viên tốt nhất. Nhật Bản
là một quốc gia có nền kinh tế phát triển cao, có đội ngũ trí thức đông đảo vào
bậc nhất thế giới. Nền giáo dục từ thời Minh Trị Thiên Hoàng đến nay đã thể
5
hiện rõ đặc trưng cơ bản và nhất quán chính sách ưu đãi và chăm lo đến cuộc
sống của đội ngũ giáo viên. Do ảnh hưởng của truyền thống văn hoá phương
Đông, cùng với nhận thức rõ về vai trò của tri thức khoa học công nghệ, Nhật
Bản đã thực hiện truyền thống tôn sư trọng đạo, đội ngũ giáo viên được quan
tâm, ưu đãi về lương bổng, miễn các khoản đóng góp nghĩa vụ. Vì vậy, Nhật
Bản luôn có đội ngũ giáo viên đủ điều kiện thực hiện các chủ trương, chính
sách phát triển giáo dục của đất nước. Điều đó cho thấy vai trò to lớn và quyết
định của đội ngũ giáo viên trong nền giáo dục của xã hội văn minh.
Vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên ở Việt Nam trong những năm gần
đây được xã hội đặc biệt quan tâm, thu hút nhiều nghiên cứu của các nhà khoa
học. Cho đến nay đã có nhiều công trình của các tác giả về đội ngũ giáo viên
và phát triển đội ngũ giáo viên. Tiêu biểu có các công trình của các tác giả:
- Tác giả Trần Khánh Đức với đề tài: “Chính sách quốc gia về phát triển
đội ngũ giảng viên đại học Việt Nam” đã đi sâu nghiên cứu làm rõ mạng lưới
giáo dục đại học; so sánh chính sách quốc gia trước và sau đổi mới; mô hình
tổng thể người giáo viên đại học; các chính sách nhà nước Việt Nam đối với nhà
giáo, đối với chiến lược phát triển đội ngũ giáo viên đại học Việt Nam.
- Đề tài: “Các giải pháp bồi dưỡng để nâng cao chất lượng đội ngũ
nhau phát triển đội ngũ giáo viên mầm non. Từ tình yêu bao la và tầm nhìn
chiến lược về giáo dục mầm non và giáo viên mầm non, Bác Hồ kính yêu đã
dạy: “Làm mẫu giáo là thay mẹ dạy trẻ. Muốn làm được thì trước hết phải yêu
trẻ. Các cháu nhỏ hay quấy, phải bền bỉ, chịu khó chăm sóc nuôi dạy thì để
các cháu trở thành các cháu ngoan. Dạy trẻ cũng như trồng cây non. Trồng
cây non được tốt thì sau này cây lớn lên tốt. Dạy trẻ nhỏ tốt thì sau này các
cháu thành người tốt”. Đây là những quan điểm có giá trị khoa học định
hướng cho đào tạo, phát triển đội ngũ giáo viên mầm non.
Các tác giả như: Phạm Minh Hạc, Đặng Quốc Bảo, Phạm Viết Vượng,
Nguyễn Gia Quý, Trần Kiểm… đã đề cập một số vấn đề liên quan đến phát
7
triển đội ngũ giáo viên mầm non trong các nghiên cứu về quản lý giáo dục,
quản lý trường học, về phương pháp nghiên cứu khoa học.
Trong những năm gần đây đã có nhiều đề tài nghiên cứu về giáo dục
mầm non như:
- Tác giả luận văn Dương Thị Bích Ngọc nghiên cứu đề tài: “Biện
pháp quản lý bồi dưỡng đội ngũ giáo viên mầm non ngoài công lập thành phố
Việt Trì, tỉnh Phú Thọ”, năm 2010 .
- Tác giả luận văn Nguyễn thị Duyên nghiên cứu đề tài: “Giải pháp phát
triển đội ngũ cán bộ quản lý trường mầm non thành phố Hải Dương, năm 2008.
- Luận văn thạc sĩ của tác giả Vũ Thị Minh Hà “Biện pháp quản lý
công tác bồi dưỡng giáo viên mầm non Hà Nội” ( 2004).
- Luận văn thạc sĩ nghiên cứu về “ Một số giải pháp phát triển đội ngũ
giáo viên mầm non tỉnh Bắc Giang đến năm 2010” (2006) của tác giả Nguyễn
Thị Lư.
- Tác giả Trịnh Hoài Hương “Giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản
lý trường mầm non quận Thanh Xuân hiện nay”(2008).
- Tác giả Vương Thị Đào “Giải pháp quản lý bồi dưỡng đội ngũ giáo
cao chất lượng giáo dục bậc học mầm non trên địa bàn quận Tây Hồ thành
phố Hà Nội hiện nay.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở khái quát lý luận, thực tiễn về quản lý giáo dục mầm non, đề
tài đã đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên mầm non các trường
công lập đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục mầm non trên địa bàn
quận Tây Hồ hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ những quan điểm lý luận phát triển đội ngũ giáo viên mầm
non công lập.
9
- Khảo sát đánh giá thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên mầm non
công lập quận Tây Hồ về số lượng, chất lượng so với yêu cầu giáo dục.
- Đề xuất một số biện pháp chủ yếu phát triển đội ngũ giáo viên mầm
non công lập đáp ứng yêu cầu giáo dục hiện nay trên địa bàn quận Tây Hồ.
4. Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu
4.1. Khách thể nghiên cứu
Quá trình quản lý đội ngũ giáo viên mầm non công lập trên địa bàn
quận Tây Hồ thành phố Hà Nội.
4.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên mầm non công lập trên địa bàn
quận Tây Hồ.
4.3. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động quản lý hướng vào phát triển
đội ngũ giáo viên mầm non công lập trên địa bàn quân Tây Hồ.
Các số liệu điều tra khảo sát sử dụng trong luận văn được thu thập
trong vòng năm năm tính từ năm 2009 đến nay.
công trình khoa học về quản lý phát triển đội ngũ giáo viên.
Để đạt được mục đích nghiên cứu và thực hiện các nhiệm vụ của đề tài,
chúng tôi tập trung nghiên cứu các văn kiện, chỉ thị, nghị quyết,… của Đảng,
Nhà nước; của Bộ Giáo dục và Đào tạo về các nội dung có liên quan đến phát
triển đội ngũ giáo viên.
Nghiên cứu các văn bản của Thành phố, của Sở Giáo dục và Đào
tạo, của cơ quan liên quan về Giáo dục và Đào tạo, đội ngũ giáo viên,
phát triển đội ngũ giáo viên nói chung và đội ngũ giáo viên mầm non quận
Tây Hồ nói riêng.
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Phương pháp quan sát: quan sát các hoạt động của giáo viên các
trường mầm non nhằm hiểu rõ chất lượng giáo dục của họ, từ đó có cơ sở xác
định nhu cầu, nội dung bồi dưỡng.
11
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: sử dụng mẫu phiếu trưng cầu ý
kiến để khảo sát dành cho cán bộ quản lý và chuyên viên quản lý ngành mầm
non cấp phòng ; Một mẫu dành cho hiệu trưởng, phó hiệu trưởng các trường
mầm non về những vấn đề nghiên cứu.
- Phương pháp phỏng vấn: Xin ý kiến chuyên gia, trao đổi, toạ đàm với
một số cán bộ lãnh đạo ở các cấp từ phường đến quận, một số cán bộ ở các cơ
quan như Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố, Phòng Giáo dục và Đào tạo ở
một số quận, huyện, cán bộ, giáo viên ở một số trường mầm non.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn để rút ra những nguyên
nhân, hạn chế và kinh nghiệm phát triển đội ngũ giáo viên, xây dựng những
cơ sở cho việc đề xuất các giải pháp.
- Phương pháp xử lý bằng thống kê toán học:
Trong quá trình nghiên cứu sử dụng phương pháp toán thống kê để xử
lý số liệu làm minh chứng cho những nhận định, đánh giá của đề tài và khảo
nước chưa được độc lập tự do; đa số người dân còn mù chữ.
Ngày nay, đất nước đã được độc lập, thống nhất đang tiến hành sự nghiệp
CNH, HĐH dưới sự lãnh đạo của Đảng, giáo dục đã trở thành nhu cầu phổ cập
trình độ phổ thông. Vấn đề quyền được giáo dục, được học hành của con người
được đi sâu vào chất lượng giáo dục; mở rộng hơn về mọi thành phần xã hội. Trẻ
em được chăm sóc dạy dỗ từ khi mới ra đời tiếp nối với giáo dục nhà trường, tạo
nên chất lượng giáo dục mang tính hệ thống. Giáo dục mầm non là mắt xích đầu
tiên trong hệ thống Giáo dục Quốc dân, là giai đoạn khởi đầu rất quan trọng đặt
nền móng cho sự hình thành phát triển nhân cách con người Việt Nam, cho sự
phát triển của hệ thống giáo dục đào tạo, thực hiện nâng cao dân trí, đào tạo nhân
lực, bồi dưỡng nhân tài theo đường lối của Đảng.
Giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống Giáo dục Quốc
dân, là giai đoạn khởi đầu đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển nhân
13
cách trẻ em do đó nó có vai trò quan trọng đặc biệt trong sự nghiệp xây dựng
và đào tạo thế hệ trẻ.
Nghị quyết lần thứ II Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII
khẳng định “ Giáo dục trẻ em trước tuổi đến trường phải là mục tiêu lớn trong
chiến lược giáo dục” [15].
Việt Nam là nước thứ 2 trên thế giới phê chuẩn Công ước về Quyền
trẻ em của Liên Hiệp quốc ( 20/02/1990), chính thức cam kết cùng cộng đồng
Quốc tế ra sức bảo vệ chăm sóc trẻ em, phấn đấu cho tương lai tươi sáng của
trẻ em. Để tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện cam kết quốc tế đó và để nâng
cao trách nhiệm bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em Nhà nước ta đã ban hành
Luật Bảo vệ trẻ 16/8/1991, đã xác định “ Trẻ em là hạnh phúc, tương lai của
đất nước, là lớp người kế tục sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc”.
Nghị quyết về cải cách giáo dục của Bộ Chính trị cũng đã nêu rõ vai
trò to lớn của công tác giáo dục mầm non: “ Càng làm tốt công tác giáo dục
hội dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý Nhà nước”, người giáo viên
mầm non là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp quan trọng này.
Đây là một trong những chiến lược phát triển giáo dục mầm non trong
giai đoạn hiện nay là nhiệm vụ chính trị của toàn ngành nhằm xây dựng một
nền giáo dục phát triển ngay từ bậc học đầu tiên và phát triển đội ngũ giáo
viên mầm non, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, nâng cao chất lượng
đời sống giúp cho những giáo viên mầm non đang công tác tại các trường
công lập được đảm bảo nhằm phát huy hết khả năng sức của mình trong việc
chăm sóc giáo dục trẻ và nâng cao phẩm chất đạo đức trách nhiệm của đội
ngũ giáo viên mầm non.
Giáo viên mầm non là người lao động đa năng, họ được ví là người mẹ
hiền thứ hai của trẻ, vừa là nhà giáo dục, lại có nét của người nghệ sĩ, người
thầy thuốc… Do đó đòi hỏi người giáo viên mầm non cần phải có trình độ
hoàn chỉnh và toàn diện để đáp ứng với việc vừa chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo
15
dục trẻ tại các trường mầm non. Điều đó cho thấy nghề nuôi dạy trẻ là một
nghề khó nhọc, vất vả, đa năng tinh tế đòi hỏi phải được đào tạo công phu.
Trong trường mầm non luôn tồn tại sự tương tác giữa cô và trẻ, trẻ với trẻ,
giáo viên với giáo viên, giáo viên và phụ huynh, cộng đồng. Cô giáo luôn là
hình tượng mẫu mực để cho trẻ noi theo.
Vậy, Giáo viên mầm non là người làm nghề dạy học - giáo dục, thực
hiện chức năng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em từ 3 tháng đến 6 tuổi.
Họ thực sự sống bằng công việc chuyên làm là nuôi dưỡng, chăm sóc, dạy dỗ
trẻ mầm non, gắn bó cả cuộc đời với công việc đó. Đây là lực lượng giáo dục
đặc biệt đảm nhiệm nhiều vai trò của cả giáo dục gia đình, nhà trường và xã
hội. Họ thay mặt gia đình chăm nuôi các cháu từng bữa ăn; tập cho các cháu
đi những bước đi đầu đời; dạy các cháu những từ ngữ đầu tiên của con người
với chức năng cha mẹ; truyền thụ cho các cháu những hiểu biết đầu tiên, rèn
giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non trên địa bàn quận.
Đội ngũ giáo viên mầm non có vai trò quan trọng và mang tính quyết
định trong việc:
- Bảo vệ an toàn sức khoẻ, tính mạng của trẻ em trong thời gian trẻ em
ở nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập.
- Thực hiện công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em theo
chương trình giáo dục mầm non: lập kế hoạch chăm sóc, giáo dục; Xây dựng
môi trường giáo dục, tổ chức các hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục
trẻ em; Đánh giá và quản lý trẻ em; Chịu trách nhiệm về chất lượng nuôi
dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻ em; Tham gia các hoạt động của tổ chuyên
môn, của nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập.
- Trau dồi đạo đức, giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo;
Gương mẫu, thương yêu trẻ em, đối xử công bằng và tôn trọng nhân cách của
trẻ em; Bảo vệ các quyền lợi và lợi ích chính đáng của trẻ em; Đoàn kết, giúp
đỡ đồng nghiệp.
17
- Tuyên truyền phổ biến kiến thức khoa học nuôi dạy trẻ em cho cha mẹ
trẻ. Chủ động phối hợp với gia đình trẻ để thực hiện mục tiêu giáo dục trẻ em.
- Rèn luyện sức khoẻ; Học tập văn hoá; Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp
vụ để nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em.
- Thực hiện các nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và của
ngành, các quy định của nhà trường, quyết định của Hiệu trưởng.
1.1.2. Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non công lập
* Phát triển
Ở góc độ chung nhất, phát triển là sự thay đổi hay biến đổi theo chiều
hướng tiến bộ, là một phương thức của sự vận động hay quá trình diễn ra do
nguyên nhân nào đó, bộc lộ ở các hình thức khác nhau như tăng trưởng, tiến
hoá, chuyển đổi, mở rộng, cuối cùng tạo ra sự biến đổi về chất của sự vật hiện
ngũ chủ yếu là phát triển mặt năng lực lao động ở con người.
Đội ngũ những người làm giáo dục mầm non thực hiện chức năng nâng
đỡ những bước đi đầu tiên của cuộc đời con người, đảm nhiệm vai trò tạo
dựng nền móng giai đoạn ban đầu của sự nghiệp giáo dục là những giáo viên
mầm non được tổ chức thành lực lượng theo yêu cầu phát triển sự nghiệp giáo
dục của đất nước.
Từ những phân tích đó có thể khái quát: Phát triển đội ngũ giáo viên
mầm non là tổng thể các biện pháp tổ chức và quản lý của lãnh đạo các nhà
trường, của các cơ quan quản lý giáo dục làm cho đội ngũ giáo viên mầm
non có sự tăng tiến cả về số lượng và chất lượng, cơ cấu phù hợp để đáp ứng
ngày càng cao các yêu cầu chăm sóc, giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non của
nhà trường, của địa phương và toàn xã hội.
Để thực hiện được những mục tiêu phát triển phức hợp đó cần thực
hiện được sự tăng tiến cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu. Phát triển về số
lượng và cơ cấu cần tiến hành các hoạt động như thu hút, tuyển chọn, bố trí
19
sử dụng và luân chuyển nội bộ. Phát triển về chất lượng cần tiến hành các
hoạt động: đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng, tự đào tạo, tự bồi dưỡng.
Ngành giáo dục mầm non là một bộ phận quan trọng của hệ thống
giáo dục có nhiệm vụ chăm sóc trẻ em lứa tuổi mầm non, tạo ra nền tảng ban
đầu có tính cơ bản của nhân cách trẻ em, bảo đảm cho các cháu tiếp nhận có
kết quả chương trình giáo dục phổ thông, phát triển nhân cách người Việt
Nam hiện đại tương lai. Vì vậy phát triển đội ngũ giáo viên mầm non về mặt
số lượng phải thực hiện thường xuyên nhằm luôn bảo đảm đủ lực lượng giáo
viên chăm sóc nuôi dạy các cháu. Các biện pháp thực hiện phải linh hoạt xuất
phát từ yêu cầu giáo dục trong từng thời kỳ giai đoạn cụ thể. Thực hiện thu
hút từ nguồn bên ngoài sẽ tiếp nhận được nhiều giáo viên được đào tạo cơ
bản, có trình độ sư phạm tốt, bổ sung cho đội ngũ về số lượng, tăng cường về
chất chính trị, chuyên môn sư phạm của đội ngũ; trình độ chuyên môn về
chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non của đội ngũ; năng lực thực hiện các nhiệm
vụ chăm sóc, nuôi dưỡng và dạy dỗ trẻ mầm non.
Từ đó có thể thấy, phát triển về mặt chất lượng đội ngũ giáo viên mầm
non cần thường xuyên thực hiện đánh giá trình độ năng lực và phẩm chất chuyên
môn; đánh giá kết quả hoàn thành nhiệm vụ chăm sóc và giáo dục trẻ; đào tạo bổ
sung, đào tạo lại những giáo viên có yêu cầu cho phù hợp với trình độ chung của
đội ngũ; bồi dưỡng nâng cao phẩm chất, năng lực đội ngũ; nâng cao khả năng và
kết quả tự đào tạo, tự bồi dưỡng của từng giáo viên và cả đội ngũ.
Quận Tây Hồ là một đơn vị hành chính được thành lập từ năm 1995, có
ưu thế của vùng du lịch trọng điểm của thành phố. Quá trình đô thị hoá vẫn
đang diễn ra với tốc độ cao; đời sống nhân dân liên tục được cải thiện. Quy
mô trường, lớp học ở tất cả phát triển ổn định. Tỷ lệ trẻ mẫu giáo 5 tuổi
Do đó, phát triển đội ngũ giáo viên mầm non công lập đáp ứng nhu
cầu chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non phù hợp với
21
trình độ phát triển kinh tế xã hội, đặc điểm đời sống dân cơ địa bàn quận Tây
Hồ trong giai đoạn hiện nay là tổng thể các chủ trương, biện pháp lãnh đạo,
quản lý và tổ chức thực hiện nhằm tạo ra lực lượng giáo viên mầm non có số
lượng đủ, cơ cấu phù hợp, có chất lượng tốt, yêu nghề, hết lòng chăm sóc dạy
dỗ các cháu để ngày càng nâng cao chất lượng giáo dục mầm non công lập
điều kiện hiện nay.
Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non công lập trên địa bàn quận Tây
Hồ hiện nay phải phù hợp với đặc điểm đời sống về kinh tế, văn hoá, xã hội
của nhân dân trên địa bàn quận trong điều kiện quá trình đô thị hoá diễn ra
với tốc độ rất nhanh. Cùng với mức tăng dân số cơ học rất cao là điều kiện
sống của nhân dân không ngừng được cải thiện, nhu cầu chăm sóc trẻ em lứa
tuổi mầm non ngày càng cao đã tăng sức ép đối với lực lượng giáo viên mầm
tham gia của nhiều lực lượng, từ tập thể, các tổ chức đoàn thể và cá nhân khác
nhau trong quận. Điều đó cũng có thể hiểu là, chủ thể của quá trình phát triển
đội ngũ giáo viên mầm non của quận có điều kiện khai thác, huy động tổng
hợp sức mạnh của nhiều nguồn lực cho mục đích của mình. Mỗi lực lượng có
nội dung tiến hành riêng; có biện pháp thực hiện riêng nhưng đều hướng tới
thúc đẩy sự phát triển đội ngũ giáo viên của mình. Do đó, cơ quan quản lý của
từng trường mầm non; phòng giáo dục quận và lãnh đạo và UBND quận cần
có những chủ trương, biện pháp cụ thể; có những kế hoạch khoa học; có cách
tổ chức thực hiện phù hợp và hiệu quả để phát huy được sức mạnh tổng hợp
của các lực lượng trong phát triển đội ngũ giáo viên mầm non hiện nay.
1.2. Nội dung quản lý phát triển đội ngũ giáo viên mầm non công
lập quận Tây Hồ thành phố Hà Nội
Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên mầm non là xem xét những vấn
đề làm cho đội ngũ giáo viên có được sự tăng tiến, nâng cao về các mặt số
lượng và chất lượng, đáp ứng mục tiêu, yêu cầu chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ
23
mầm non đã đề ra. Nội dung phát triển mỗi mặt số lượng và chất lượng có sự
khác nhau, nhưng phát triển về số lượng luôn gắn liền với chất lượng. Mặt
khác, phát triển đội ngũ giáo viên mầm non phải phù hợp với quy mô phát
triển giáo dục; điều kiện kinh tế, xã hội trên địa bàn trong từng thời kỳ, giai
đoạn cụ thể. Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non công lập theo tính chất đó
cần phải bắt đầu từ xác định đúng nhu cầu về số lượng và chất lượng đội ngũ;
tiến hành đồng bộ trên các khâu: thu hút, tuyển chọn, sử dụng, đánh giá, bồi
dưỡng giáo viên. Sau đây sẽ nghiên cứu từng nội dung cụ thể.
1.2.1. Xác định nhu cầu phát triển đội ngũ
Nhu cầu phát triển là khoảng cách giữa những gì hiện có và những gì
mong muốn trong tương lai xét về khía cạnh trách nhiệm của người quản lý.
Xác định nhu cầu phát triển là quá trình thu thập và phân tích thông tin nhằm
ngũ giáo viên để họ đảm nhiệm những nhiệm vụ chăm sóc, giáo dục trẻ mầm
non cụ thể. Nhà trường cần phải căn cứ vào nghiên cứu nhu cầu và động cơ
xin việc của người lao động, khả năng của người lao động có thể đáp ứng các
yêu cầu giáo dục của nhà trường để có kế hoạch và biện pháp lụa chọn.
Việc lựa chọn người làm giáo viên mầm non phải đảm bảo đúng người
có năng lực, phẩm chất đáp ứng nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục
trẻ mầm non, tức là phải lựa chọn người đúng khả năng, nguyện vọng, yêu
nghề, yêu trẻ…để tránh tình trạng tuyển chọn nhầm đối tượng, làm tổn thất về
thời gian và chi phí không cần thiết.
1.2.4. Sử dụng và đánh giá chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non
Sử dụng và đánh giá đội ngũ giáo viên mầm non công lập là hai nhiệm
vụ khác nhau nhưng đan xen, hoà quyện vào nhau. Bố trí sử dụng giáo viên
nhằm mục đích thực hiện nhiệm vụ chính trị của nhà trường. Giáo viên sau
khi được tuyển dụng, được biên chế vào đội ngũ giáo viên sẽ được giao nhiệm
vụ cụ thể, đảm nhiệm những chức trách, những công việc cụ thể trong hệ
25
thống giáo dục của nhà trường. Họ sẽ huy động toàn bộ năng lực và phẩm
chất đã có của mình để thực hiện chức trách, hoàn thành nhiệm vụ. Qua đó họ
bộc lộ đầy đủ trình độ kiến thức được đào tạo về chuyên môn nuôi dạy, chăm
sóc trẻ mà họ đã được trang bị; bộc lộ rõ ràng thái độ, tình cảm nghề nghiệp
đã được rèn luyện; thể hiện những kinh nghiệm sống và sư phạm đã tích luỹ.
Nhờ đó, tổ chức có thể đánh giá chính xác đầy đủ về giáo viên, thấy được ưu
điểm, khuyết điểm; những mặt mạnh yếu; những vấn đề còn khiếm khuyết
cần bổ sung. Đồng thời bản thân giáo viên cũng tự nhận thấy những mạnh yếu
của mình; những thiếu sót trong hệ thống kiến thức kinh nghiệm, từ đó nẩy
sinh mong muốn được bổ sung, những nhu cầu cần học tập. Đó là cơ sở để
thực hiện bồi dưỡng và tổ chức tự bồi dưỡng giáo viên.
1.2.5. Bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non
1.3. Đặc điểm và những nhân tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ
giáo viên mầm non công lập quận Tây Hồ thành phố Hà Nội
1.3.1. Đặc điểm đội ngũ giáo viên mầm non
* Đặc điểm về nguồn đào tạo
Đội ngũ giáo viên mầm non được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau,
nhưng chủ yếu được đào tạo từ các hệ trung cấp của các trường CĐSP các tỉnh
liên kết đào tạo sư phạm mẫu giáo tại Hà Nội ( như CĐSP Hải phòng, CĐSP
Hà Tây...) Một số ít giáo viên được đào tạo tại trường CĐSP mẫu giáo Trung
ương hoặc khoa SPMN trường CĐSP Hà Nội...được tuyển chọn biên chế thành
giáo viên mầm non trên địa bàn quận. Với nguồn đào tạo từ các hệ trung cấp
các trường CĐSP các tỉnh liên kết đào tạo SPMN tại Hà Nội thành ra đầu vào
thấp, chương trình đào tạo chắp vá giữa chương trình đào tạo trung cấp tại các
trường ở Hà Nội với chương trình đào tạo cao đẳng của các trường sư phạm
các địa phương, do đó tính liên thông hạn chế, tính đồng bộ không cao. Các
phần kiến thức, nhất là kiến thức cơ bản, cơ sở về lý luận nhằm phát triển tư
duy khoa học trong hoạt động, nghề nghiệp sư phạm yếu nên các kiến thức về