MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU
3
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY
HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ
17
1.1. Các khái niệm cơ bản
17
1.2. Nội dung quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở
trường trung học cơ sở
28
1.3. Những nhân tố tác động đến quản lý hoạt động dạy học môn
tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở
33
Chương 2. CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY
HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG
HỌC CƠ SỞ, HUYỆN LỤC NGẠN, TỈNH BẮC GIANG 37
2.1. Khái quát tình hình kinh tế, xã hội, giáo dục và thực trạng
hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung học
cơ sở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang
37
2.2. Thực trạng và nguyên nhân thực trạng quản lý hoạt động
dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở,
huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang
45
Chương 3. BIỆN PHÁP VÀ KHẢO NGHIỆM BIỆN PHÁP
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG
ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
HUYỆN LỤC NGẠN, TỈNH BẮC GIANG

và học ngoại ngữ trong nhà trường, Đảng ta đã chủ trương: “Dạy học ngoại
ngữ và tin học theo hướng chuẩn hóa, thiết thực, bảo đảm năng lực sử dụng
của người học”. Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào
tạo theo hướng mở, chuẩn hóa, hiện đại hóa nhằm nâng cao chất lượng nguồn
nhân lực, đáp ứng nhu cầu sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
thì vấn đề dạy và học ngoại ngữ càng trở nên cấp thiết hơn và quyết liệt hơn.
Do đó, nâng cao chất lượng hoạt động dạy học ngoại ngữ ở các nhà trường
nói chung, trường trung học cơ sở nói riêng đang là nhiệm vụ quan trọng, trực
tiếp góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
Tiếng Anh là một trong những ngoại ngữ bắt buộc được đưa vào dạy
học ở nhiều bậc học khác nhau trong hệ thống giáo dục quốc dân, trong đó có
bậc trung học cơ sở. Từ khi đổi mới chương trình trung học cơ sở, việc dạy và
3


học môn Tiếng Anh cũng có những thay đổi theo, nó ảnh hưởng đến các hoạt
động dạy, kiểm tra, đánh giá của giáo viên và việc học tập của học sinh. Do
vậy, quản lý hoạt động dạy và học tiếng Anh theo chương trình mới ở trung
học cơ sở cần phải có những sự thay đổi tương ứng.
Trong những năm qua, cùng với cả nước, các trường trung học cơ sở
trên địa bàn tỉnh Bắc Giang nói chung, huyện Lục Ngạn nói riêng đã thường
xuyên đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức nhằm nâng cao chất
lượng dạy học tiếng Anh. Do đó, số học sinh có kết quả tốt về học môn tiếng
Anh chiếm tỷ lệ ngày càng cao; số học sinh giỏi môn tiếng Anh ở cấp trường,
cấp huyện tăng theo từng năm. chất lượng, hiệu quả dạy và học môn tiếng
Anh cho học sinh trung học cơ sở ở huyện Lục Ngạn vẫn còn thấp so với yêu
cầu; đội ngũ giáo viên bấp cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; nhận thức
về tầm quan trọng về dạy học môn ngoại ngữ của đội ngũ giáo viên cho học
sinh chưa cao, giáo viên ngại đổi mới và ít vận dụng các phương pháp, hình
thức tổ chức dạy học tích cực; chưa thường xuyên học tập để nâng cao trình

đến ba yếu tố: Thứ (đông dân); Phú (dân giàu); Giáo (dân được giáo dục).
Như vậy giáo dục là yếu tố không thể thiếu được trong một xã hội. Trong dạy
học, ông đề cao việc tự học, tự tu dưỡng, phát huy tính tích cực sáng tạo, phát
huy năng lực nội sinh, dạy học sát đối tượng, cá biệt hoá đối tượng, kết hợp
học với hành, lý thuyết gắn với thực tiễn, phát triển động cơ, hứng thú, ý chí
của người học. Đến nay phương pháp giáo dục của Khổng Tử vẫn là những
bài học lớn cho cán bộ quản lý và giáo viên chúng ta.
Nhà sư phạm J.A Cômenxki (1592 - 1670) khi đặt nền móng cho hệ
thống các nhà trường cũng đề cập đến vấn đề quản lý hoạt động dạy học của
người giáo viên Ông đã đưa ra quan điểm giáo dục phải thích ứng với tự nhiên.
Theo ông quá trình dạy học để truyền thụ và tiếp nhận tri thức là phải dựa vào sự
vật, hiện tượng do HS tự quan sát, tự suy nghĩ mà hiểu biết, không nên dùng uy
quyền bắt buộc, gò ép người ta chấp nhận bất kỳ điều gì. Ông cũng đã nêu ra
một số nguyên tắc dạy học có giá trị lớn như: nguyên tắc trực quan; nguyên tắc
5


phát huy tính tích cực, tự giác của học sinh; nguyên tắc hệ thống và liên tục;
nguyên tắc củng cố kiến thức; nguyên tắc dạy theo khả năng tiếp thu của học
sinh; dạy học phải thiết thực; dạy học theo nguyên tắc cá biệt…
Tiếp thu và phát triển những tư tưởng đó, các nhà nghiên cứu giáo dục
thời hiện đại đã cho ra đời nhiều những công trình nghiên cứu về hoạt động
dạy học, quản lý hoạt động dạy học và ngày nay cùng với sự phát triển của xã
hội loài người quản lý giáo dục đã trở thành một khoa học và ngày càng phát
triển toàn diện.
Ở nước ta sau Cách mạng tháng Tám nhiều nhà khoa học đã đi sâu nghiên
cứu về khoa học quản lý giáo dục như công trình của tác giả Nguyễn Minh Đạo
“Cơ sở khoa học quản lý giáo dục”, “Quản lý, quản lý giáo dục tiếp cận từ
những mô hình” của tác giả Đặng Quốc Bảo. “Cơ sở khoa học quản lý” của tác
giả Nguyễn Quốc Chí, các nhà nghiên cứu như Nguyễn Cảnh Toàn, Trần Kiểm,

học. Tác giả Ngô Tứ Thành (2008) có bài nghiên cứu về giải pháp đổi mới
phương pháp dạy học. Tác giả chứng minh sự phát triển của công nghệ thông
tin trên toàn thế giới khiến triết lí giáo dục Việt Nam cần phải thay đổi, từ đó đưa
ra một số giải pháp đổi mới phương pháp dạy học. Ông đề xuất đổi mới phương
pháp dạy học cần lấy xu hướng lấy học sinh làm trung tâm chủ đạo, được cụ thể
hoá thành phương pháp 3C (Cách - Chủ động của người học - Công nghệ thông
tin và truyền thông) rất cần thiết trong vấn đề cải thiện chất lượng dạy và học
hiện nay. Nghiên cứu đề xuất ba tiêu chí giáo viên cần xem xét là ưu tiên hàng
đầu trong đổi mới phương pháp dạy học. Đó là: dạy học phải là dạy cách học,
cách nghiên cứu; cần phát huy mạnh mẽ tính chủ động của học sinh; công cụ cần
khai thác triệt để là công nghệ thông tin và truyền thông.
Nghiên cứu tổ chức quá trình dạy học ở các trường phổ thông vùng sâu,
vùng xa, vùng núi còn nhiều khó khăn, tương đồng như huyện Lục Ngạn, tỉnh
Bắc Giang, gần đây đã có một số tác giả đề cập đến, như:
Trong công trình nghiên cứu đề tài: “Các giải pháp quản lý hoạt động
dạy học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục các trường trung học phổ thông
7


vùng khó khăn ở huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái”, Nguyễn Thế Bình trong cho
rằng: việc đổi mới quản lý giáo dục nói chung, quản lý nhà trường mà trọng
tâm là quản lý hoạt động dạy học để nâng cao chất lượng giáo dục nói riêng là
một việc làm hết sức cần thiết. Trên cơ sở phân tích sâu sắc thực trạng, tác giả
đã đưa ra các biện pháp hết sức cụ thể nhằm nâng cao chất lượng quản lý hoạt
động dạy học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục về: quản lý hoạt động dạy
của giáo viên; quản lý hoạt động học của học sinh; Công tác kiểm tra, đánh
giá và thi đua khen thưởng; Tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động dạy - học;
Nâng cao năng lực của chủ thể quản lý.
Nguyễn Chí Thanh với đề tài: “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học
của trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn” đã

Bài viết “Phương pháp học tiếng Anh” Tác giả Nguyễn Quốc Hùng đã
nêu ra những phương pháp học tiếng Anh phổ biến trong nước cũng như trên
thế giới. Từ đó có những nhận xét về hiệu quả của việc sử dụng phương pháp
trực tiếp. Tác giả cũng đã chỉ ra yếu tố cá nhân như sự kiên trì, sức sáng tạo
và tình yêu ngôn ngữ là yếu tố quyết định trong việc học ngoại ngữ.
Bài viết “Xây dựng mô hình dạy tiếng Anh cho người Việt” tác giả
Nguyễn Quốc Hùng đã chỉ ra: Để có được những bộ tài liệu học tiếng Anh
cho người Việt với chất lượng đào tạo cao, giúp cho họ đạt được trình độ giao
tiếp thành công trong thời gian ngắn nhất thì phải tính đến những đặc điểm
ngôn ngữ học của người Việt khác với người Anh, tính đến đặc điểm tâm lý,
tính cách cũng như những nét sinh hoạt, phong tục, tập quán, thói quen…
Bài viết “Lựa chọn phương pháp giảng dạy ngoại ngữ theo hướng
nào?” tác giả Văn Canh đã viết: người dạy giữ vai trò trung tâm trong quá
trình tìm kiếm những chiến lược dạy hiệu quả… người dạy vừa là người
nghiên cứu, người đưa ra các giả thuyết, tái hiện có phê phán các giả thuyết
đó trong quá trình giảng dạy thông qua quá trình quan sát và tìm hiểu lớp học.
Thay vì đi tìm một phương pháp tối ưu trong giảng dạy, người dạy cần quan
tâm hơn đến người học và môi trường dạy và học để xây dựng cho mình một
9


phương pháp dạy ngày càng trở nên thích hợp giúp cho hoạt động dạy trở nên
có hiệu quả hơn.
Trong bài “Làm thế nào để giúp học sinh sử dụng tiếng Anh trong lớp
học” tác giả Catherine Cheehy Skeffington đã nêu ra tầm quan trọng của việc
giúp học sinh nói tiếng Anh. Tác giả đã chỉ ra nguyên nhân tại sao học sinh
không sử dụng tiếng Anh trong lớp. Từ đó nêu ra những biện pháp cụ thể để
giúp học sinh phát huy khả năng nói tiếng Anh trong lớp học.
Trong bài viết “Cần xem lại việc đào tạo ngoại ngữ trong hơn 40 năm
nay”, tác giả Thanh Tùng đã điểm lại tình hình phát triển ngoại ngữ ở nước ta

môn của hiệu trưởng nhằm đảm bảo thực hiện nghiêm túc theo khung chương
trình mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tuy nhiên, đề tài chưa đề cập đến vai
trò tự quản lý của các chủ thể và các điều kiện đảm bảo cho các chủ thể khi
tham gia quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo chương trình mới.
Tác giả Nguyễn Thùy Linh với đề tài: “Một số biện pháp quản lý hoạt
độngdạy học môn tiếng Anh của hiệu trưởng các trường trung học cơ sở
huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc” đã khái quát những khó khăn của học
sinh trung học cơ sở miền núi khi học ngoại ngữ theo mục tiêu, chương trình
chung. Trên cơ sở đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động dạy học và hoạt
động quản lý, tác giả đã chỉ ra những nguyên nhân khách quan và chủ quan
của điểm đạt được và những hạn chế. Trong đó chỉ rõ nhận thức, trình độ
quản lý, các hoạt động quản lý của hiệu trưởng các trường trung học cơ sở
với môn tiếng Anh còn nhiều yếu kém, đây là điểm mấu chốt dẫn tới chất
lượng dạy học môn tiếng Anh còn mang tính chất đối phó bấy lâu nay. Trên
cơ sở sự phân tích sắc bén, tác giả đã đề xuất 6 biện pháp quản lý của hiệu
trưởng đối với dạy học môn tiếng Anh, nâng cao trình độ, kỹ năng quản lý
của hiệu trưởng.
Nhìn chung các công trình khoa học trên của các nhà khoa học đều có
giá trị về lý luận và thực tiễn cao cho những ứng dụng về quản lý hoạt động
giáo dục nói chung và hoạt động dạy học ngoại ngữ nói riêng. Tuy nhiên, cho
11


đến nay chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học
tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Lục Ngạn, tỉnh
Bắc Giang. Do vậy, việc lựa chọn vấn đề nghiên cứu này có ý nghĩa lý
luận,thực tiễn và không trùng với các công trình nghiên cứu khác.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu.
* Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn, đề xuất các biện

huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang sử dụng tổng hợp các biện pháp như: Kế
hoạch hoá hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở; tổ
chức tốt hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên kết hợp với chỉ đạo
đổi mới phương pháp dạy học; chỉ đạo tổ chuyên môn tổ chức chặt chẽ hoạt
động dạy học môn tiếng Anh; tích cực hóa hoạt động tự học tập môn tiếng
Anh của học sinh; chỉ đạo đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học môn
tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang,...
thì sẽ quản lý được hoạt động dạy học môn tiếng Anh của giáo viên và học
sinh, góp phần nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh ở các trường trung học
cơ sở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang sẽ được nâng lên.
6. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp luận
Đề tài nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng,
duy vật lịch sử và nhận thức luận mác-xít; quan điểm của Đảng Cộng sản Việt
Nam về giáo dục, quản lý giáo dục, nhất là về quản lý hoạt động dạy học.
Đồng thời tác giả dự kiến vận dụng các quan điểm hệ thống - cấu trúc, lôgíc lịch sử và quan điểm thực tiễn để phân tích, đánh giá, xem xét các vấn đề
nghiên cứu.
* Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu của khoa học
chuyên ngành và liên ngành, bao gồm các phương pháp chính sau:
Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Trên cơ sở phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá, khái quát hoá các tài liệu
lý luận về dạy học - giáo dục, quản lý giáo dục, các công trình nghiên cứu về
13


vấn đề quản lý hoạt động dạy học - giáo dục của các tác giả trong và ngoài
nước có liên quan để xây dựng cơ sở lý thuyết cho việc nghiên cứu đề tài.
Khảo cứu các chỉ thị, nghị quyết của Đảng Cộng sản Việt Nam (Nghị
quyết Đại hội đại biểu toàn quốc, Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung

lớp lý thuyết, một số buổi sinh hoạt chuyên môn, hoạt động ngoại khoá để
thu thập thông tin phục vụ cho việc đánh giá thực trạng quản lý hoạt động
dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở huyện Lục Ngạn, tỉnh
Bắc Giang.
+ Phương pháp phân tích tổng kết kinh nghiệm quản lý giáo dục
Tiến hành nghiên cứu các bản đề án đổi mới giáo dục - đào tạo, tổng
kết công tác giáo dục - đào tạo và quản lý giáo dục của ngành giáo dục và của
ban giám hiệu các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Lục Ngạn, tỉnh
Bắc Giang từ năm 2013 đến 2016.
Toạ đàm với giáo viên, cán bộ quản lý, học sinh về kinh nghiệm quản
lý hoạt động dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở huyện Lục
Ngạn, tỉnh Bắc Giang.
+ Phương pháp chuyên gia
Học viên tiến hành trao đổi và xin ý kiến của các chuyên gia (là các nhà
quản lý giáo dục, các nhà sư phạm có uy tín và kinh nghiệm trong tổ chức các
hoạt động dạy học - giáo dục,...) để lấy ý kiến tư vấn, góp ý trong việc xây
dựng đề cương nghiên cứu, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học
môn tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang.
+ Phương pháp hỗ trợ:
Sử dụng toán học thống kê để xử lý số liệu về kết quả điều tra, khảo
sát, qua đó rút ra những kết luận chính xác về kết quả thu được.
Tổ chức khảo nghiệm nhằm mục đích kiểm chứng tính đúng đắn, tính
khoa học, tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp quản lý hoạt động dạy
học môn tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc
Giang. Qua đó khẳng định tính đúng đắn của giả thuyết khoa học đã nêu.

15


7. Ý nghĩa của đề tài

viên phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý và đặc điểm nhận thức của người học.
Hoạt động dạy học là một hệ toàn vẹn gồm hoạt động dạy và hoạt động
học luôn tương tác với nhau, thâm nhập vào nhau, sinh thành ra nhau. Sự
tương tác giữa dạy và học mang tính chất cộng tác, trong đó giảng dạy giữ vai
trò chủ động, định hướng, hướng dẫn người học thực hiện tốt việc lĩnh hội
kiến thức, rèn luyện kỹ xảo, kỹ năng nghề nghiệp.
Dạy học là hoạt động kép bao gồm dạy (do thầy đảm nhận) và học (do
trò đảm nhận). Dạy và học có liên hệ tác động lẫn nhau không thể thiếu nhau,
thầy giữ vai trò lãnh đạo, tổ chức điều khiển hoạt động của học sinh. Học sinh
giữ vai trò tự giác, tích cực, chủ động, tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động học
của bản thân.
Hoạt động dạy và học đều có những nét chung mang thuộc tính bản
chất và đều có các yếu tố cấu trúc của mọi hoạt động. Tuy nhiên, hai hoạt

17


động đó lại có những điểm khác biệt về chủ thể, đối tượng, mục đích, phương
tiện và kết quả hoạt động như:
Chủ thể của hoạt động dạy là thầy và tập thể sư phạm; chủ thể của hoạt
động học là trò, là tập thể những người được giáo dục.
Đối tượng của hoạt động dạy là hoạt động của học sinh, là các quan hệ
giao lưu giữa chúng; đối tượng của hoạt động học là hoạt động của loài người
trong việc nhận thức và cải tạo hiện thực khách quan, trong các quan hệ xã
hội đa dạng.
Mục đích của hoạt động dạy là cải biến và hoàn thiện hoạt động nhận
thức, kỹ năng thực hành của học sinh, là hình thành và phát triển nhân cách
của người học phù hợp với nhu cầu đòi hỏi của xã hội; mục đích của hoạt
động học là nhằm chiếm lĩnh kinh nghiệm xã hội giá trị văn hóa của loài
người để lại, trên cơ sở đó mà hình thành năng lực sáng tạo trong việc cải

kỹ năng, kỹ xảo cần thiết trong học tập, lao động và đời sống. Hoạt động này
làm phát triển tư duy độc lập sáng tạo, hình thành những năng lực cơ bản về
nhận thức và hành động của học sinh, hình thành ở học sinh thế giới quan
khoa học, lòng yêu tổ quốc, yêu chủ nghĩa xã hội, đó chính là động cơ học tập
trong nhà trường và định hướng hoạt động của học sinh.
Tiếng Anh là một trong các môn học cơ bản ở trường trung học cơ sở, là
một bộ phận quan trọng không thể thiếu của học vấn phổ thông mà còn là
phương tiện hữu hiệu để khai thác thông tin, là công cụ giao tiếp và cập nhật tri
thức để hội nhập và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Với chức năng là
môn tiếng nước ngoài, bắt buộc trong chương trình giáo dục trung học cơ sở,
môn tiếng Anh cung cấp cho học sinh một công cụ giao tiếp mới để tiếp thu
những tri thức tiên tiến, tìm hiểu các nền văn hoá đa dạng và phong phú trên
thế giới, dễ dàng hội nhập với cộng đồng quốc tế. Nhận thức được vị trí và vai
trò quan trọng của môn tiếng Anh trong trường phổ thông, Đảng và Nhà nước
đã có nhiều nghị quyết, chỉ thị, thông tư về việc đổi mới và không ngừng nâng
cao chất lượng dạy học ngoại ngữ trong các trường trung học cơ sở.
19


Dạy và học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở không giống với
các môn học khác. Trong quá trình dạy và học, học sinh phải luôn tham gia
với tư thế chủ động hơn. Các kỹ năng nghe - nói - trả lời câu hỏi được thực
hiện thường xuyên hơn, luôn đòi hỏi người học phải có khả năng tư duy
nhanh, phản xạ kịp thời, mạnh dạn mới có thể để phát triển kỹ trong giờ
học. Chương trình môn tiếng Anh ở trường trung học cơ sở, lượng kiến
thức phân bố cho từng bài ngắn, đặc trưng cho kiến thức ngữ pháp, đảm
bảo cho học sinh nhớ lâu, hiểu kỹ và có thể vận dụng trong từng tình huống
cụ thể. Lượng từ mới, ngữ pháp được chú ý xây dựng theo hướng cơ bản,
nhưng vẫn có nội dung mở rộng, phát triển để học sinh có thể học tập theo
nhu cầu của mình. Thời gian bài học được phân bố hợp lý, chú trọng đến

tiếng Anh. Chính vì vậy, giáo viên đóng vai trò chủ thể tác động đến học sinh
và học sinh không những là khách thể tiếp nhận sự tác động của giáo viên mà
còn đóng vai trò chủ thể vì họ là những con người thực hiện hoạt động học
tập trong nhà trường. Họ ý thức về nhiệm vụ học tập, họ tích cực nhận sự tác
động từ phía người thầy: vai trò chủ thể của trò càng được phát huy thì hiệu
quả học tập càng lớn. Trong quá trình dạy học, giảng dạy của giáo viên đóng
vai trò chỉ đạo, điều khiển hoạt động học của học sinh nhưng không được đối
lập với tính độc lập sáng tạo với học sinh.
Hoạt động dạy và học có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, thể hiện ở mối
quan hệ tương tác giữa các thành tố như: mục tiêu, nội dung, phương pháp,
hình thức tổ chức của hoạt động dạy và hoạt động học, người dạy, người học
và kết quả dạy học; trong đó hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học
của học sinh là hai nhân tố trung tâm, năng động nhất của quá trình dạy học.
Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường học cơ sở cũng tuân
theo qui luật của hoạt động dạy học. Vì vậy, chủ thể quản lý cần hiểu và nắm
chắc các yêu cầu cơ bản của hoạt động quản lý như: quản lý mục tiêu dạy học
môn tiếng Anh, quản lý nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học và
kết quả dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung trung học cơ sở.
21


Với nét đặc trưng riêng, dạy và học tiếng Anh không giống với các
môn học khác. Trong quá trình dạy và học, người học sinh phải luôn tham
gia với tư thế chủ động hơn. Các kỹ năng nghe - nói - trả lời câu hỏi luôn
đòi hỏi người học phải có khả năng tư duy nhanh và đặc biệt người học
phải phản xạ kịp thời, mạnh dạn để khả năng giao tiếp trong giờ học tốt.
Nhằm đạt được yêu cầu đó người giáo viên phải đóng một vai trò hết sức
quan trọng, là người lập kế hoạch, tổ chức, sắp xếp, kiểm tra đánh giá và
khích lệ học sinh trong quá trình để giúp các em từng bước lĩnh hội kiến
thức của môn tiếng Anh

dụng kiến thức đã học vào các tình huống thực tế để giúp các em biến kiến
thức đã học thành kiến thức của mình.
Tuy nhiên với chương trình mới hiện nay, nếu chúng ta đáp ứng
được những điều kiện của chương trình, chẳng hạn như sỹ số lớp học chỉ
khoảng từ 15 đến 25, trang thiết bị dạy học hiện đại, khả năng thích ứng
của giáo viên về phương pháp giảng dạy là lấy học sinh làm trung tâm, học
sinh giữ được vai trò chủ đạo trong một tiết học, đặc biệt là giáo viên biết
cách vận dụng tối đa trang thiết bị trong một giờ học thì học sinh sẽ tiếp
thu rất có hiệu quả và các em có thể luyện tập được tối đa thời gian trong
một giờ học cũng như trong một bài học. Nếu được như vậy thì học sinh sẽ
cảm thấy việc học một ngoại ngữ ngoài tiếng mẹ đẻ của mình một cách nhẹ
nhành và có hiệu quả cao.
1.1.2. Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở trường trung học cơ sở
Quản lý được định nghĩa bằng nhiều cách khác nhau song có thể hiểu
quản lý là hoạt động có mục đích của con người và quản lý chính là các hoạt
động do một hoặc nhiều người điều phối hành động của những người khác
nhằm thu được kết quả mong muốn. Quản lý vừa là một khoa học, vừa là một
nghệ thuật. Quản lý mang tính khoa học vì các hoạt động của quản lý có tổ
chức, có định hướng đều dựa trên những quy luật, những nguyên tắc và
những phương pháp hoạt động cụ thể, đồng thời quản lý mang tính nghệ
23


thuật vì nó vận dụng một cách linh hoạt và sáng tạo vào những điều kiện cụ
thể trong sự kết hợp và tác động nhiều mặt của các yếu tố khác nhau trong đời
sống xã hội. Quản lý là hoạt động có ý thức của nhà quản lý nhằm đạt tới mục
tiêu hiệu quả quản lý. Cán bộ quản lý, các lực lượng sư phạm.,... bằng hành
động của mình biến mục tiêu đó thành hiện thực.
Theo đó, có thể hiểu: Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý
đến đối tượng quản lý một cách trực tiếp hoặc gián tiếp nhằm đạt được mục

này, quản lý giáo dục được hiểu là những tác động tự giác, có ý thức, có mục
đích, có kế hoạch, có hệ thống và hợp quy luật của chủ thể quản lý giáo dục
các cấp đến các mắt xích của hệ thống giáo dục nhằm thực hiện có chất lượng
và hiệu quả việc tổ chức, huy động, điều phối, giám sát và điều chỉnh các
nguồn lực giáo dục để hệ thống giáo dục vận hành đạt được mục tiêu phát
triển giáo dục;
Quản lý giáo dục ở cấp vi mô (quản lý một cơ sở giáo dục). Ở cấp độ
này, quản lý giáo dục được hiểu là thống những tác động tự giác, có ý thức,
có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống và hợp quy luật của chủ thể quản lý
một cơ sở giáo dục đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh và
các lực lượng tham gia giáo dục khác trong và ngoài cơ sở giáo dục đó, để
thực hiện có chất lượng và hiệu quả hoạt động giáo dục và dạy học, nhằm làm
cho cơ sở giáo dục vận hành luôn ổn định và phát triển để đạt tới mục tiêu đào
tạo của cơ sở giáo dục đó. Đề tài của chúng tôi nghiên cứu thống nhất với cấp
độ tiếp cận này, quản lý giáo dục được tiếp cận ở cấp độ vi mô, là các hoạt
động quản lý ở một nhà trường cụ thể.
Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung học cơ
sở là một loại hình quản lý hoạt động trong đó chủ thể đề ra những mục
tiêu cần phải đạt được và những chủ trương, biện pháp kế hoạch phải thực
hiện, lựa chọn nhân sự, thời gian, huy động và sử dụng nhân lực, vật lực và
tài lực (nguồn nhân lực giáo dục của nhà trường) hiện có và sẽ có để tổ
chức và điều hành bộ máy nhân lực nhằm thực hiện những chủ trương, biện
25


pháp và kế hoạch nói trên một cách đúng đắn, có chất lượng và hiệu quả
đáp ứng được mục tiêu mà chủ thể đã đề ra.
Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường học cơ sở
hướng vào thực hiện nhiệm vụ trọng tâm của của nhà trường. Vì vậy, quản
lý quá trình sư phạm của giáo viên, hoạt động học tập của học sinh, diễn ra