MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY
HỌC CỦA GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1. Các khái niệm cơ bản của đề tài
1.2. Nội dung quản lý hoạt động dạy học của giáo viên các
trường tiểu học
1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học của
giáo viên các trường tiểu học
Chương 2 CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY
HỌC CỦA GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
QUẬN BẮC TỪ LIÊM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
2.1. Đặc điểm kinh tế - xã hội và giáo dục tiểu học của quận Bắc
Từ Liêm, thành phố Hà Nội
2.2. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của giáo viên ở
trường tiểu học quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội
Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
3
15
15
21
27
33
33
39
CỦA GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
viên là mục tiêu trung tâm, xuyên suốt rất quan trọng không thể thiếu trong
quản lý của hiệu trưởng nhà trường nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy
học trong nhà trường.
Thực hiện các Nghị quyết và chủ trương đường lối đổi mới giáo dục phổ
thông của Đảng, Nhà nước và của ngành giáo dục, công tác quản lý hoạt động
dạy học của hiệu trưởng ở các trường tiểu học ở Quận Bắc Từ Liêm trong
nhiều năm qua đã đạt được những thành tích đáng kể, góp phần nâng cao chất
lượng dạy học ở các nhà trường tiểu học nói riêng, nâng cao chất lượng dạy
học trong các nhà trường của quận nói chung. Tuy nhiên, quản lý hoạt động
dạy học của giáo viên còn có một số hạn chế, bất cập, nhất là việc lập kế
hoạch dạy học, xây dựng đội ngũ giáo viên, đổi mới phương pháp dạy học,
quản lý cơ sở vật chất thiết bị dạy học, chậm sử dụng thiết bị kỹ thuật, công
nghệ thông tin vào giảng dạy; chậm hoàn thiện các công cụ quản lý của hiệu
trưởng, các lực lượng tham gia quản lý chưa có sự phối hợp chặt chẽ trong
quản lý chất lượng dạy học ở nhà trường. Những cơ hội, thách thức cùng
những hạn chế tồn tại trong hoạt động quản lý đòi hỏi các nhà quản lý giáo
dục phải tổng kết, rút kinh nghiệm, tìm ra các giải pháp để thực hiện tốt nhất
nhiệm vụ quản lý chất lượng dạy học trong các trường tiểu học.
Để đáp ứng yêu cầu giáo dục đào tạo nguồn nhân lực phục vụ sự
nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, Nghị quyết Hội nghị Ban
Chấp hành Trung ương lần thứ tám (khoá XI) xác định: “Chuyển mạnh quá
3
trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực
và phẩm chất người học...Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học
theo hướng hiện đại phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng
kiến thức, kỹ năng của người học khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều,
ghi nhớ máy móc. Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học,
tạo cơ sở để người học tự cập nhật tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực” [13,
học ở nước ngoài:
Dạy học và quản lý hoạt động dạy học của giáo viên là một trong những
vấn đề luôn nhận được sựu quan tâm của nhiều nhà khoa học trên thế giới.
Trong nền giáo dục Xô Viết có các tác giả V.A.Xukhomlinxki,
V.P.Xtrezicondin, Jaxapob đã nghiên cứu và đề ra một số vấn đề quản lý của
hiệu trưởng trường phổ thông như phân công nhiệm vụ của hiệu trưởng và
phó hiệu trưởng, còn V.A.Xukhomlinxki đặc biệt coi trọng sự trao đổi giữa
hiệu trưởng và phó hiệu trưởng để tìm ra cách quản lý tốt nhất. Tác giả cho
rằng: “Trong những cuộc trao đổi này như đòn bẩy, đã nảy sinh ra những dự
định mà sau này trong công tác quản lý được phát triển trong lao động sáng
tạo của tập thể sư phạm”.
Tác giả V.A.Xukhomlinxki còn chỉ rõ tầm quan trọng của việc tổ chức
dự giờ và phân tích sư phạm bài dạy. Ông đã chỉ ra thực trạng yếu kém của
việc phân tích sư phạm bài dạy cho dù hoạt động dự giờ và góp ý với giáo
viên sau dự giờ của nhà quản lý vẫn diễn ra thường xuyên. Từ đó ông đã đưa
ra nhiều cách phân tích sư phạm bài dạy cho giáo viên.
* Những nghiên cứu về hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy
học ở Việt Nam:
Ở nước ta các nhà nghiên cứu về giáo dục, quản lý giáo dục, khoa học
quản lý giáo dục và quản lý nhà trường như Trần Kiểm, Thái Duy Tuyên,
Trần Văn Kim, Vũ Như Thành, Lê Minh Đức, Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải,
Đặng Quốc Bảo…đã làm sáng tỏ khái niệm về quản lý, quản lý giáo dục, quản
lý nhà trường và các hoạt động có liên quan.
5
Vấn đề nâng cao chất lượng hoạt động giảng dạy của giáo viên đã thu hút
được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu trong nước. Các tác giả Nguyễn
Ngọc Hợi, Phạm Minh Hùng, Thái Văn Thành đã nêu lên những nguyên tắc
chung về nâng cao chất lượng của đội ngũ giáo viên như: xây dựng hoàn thiện
giáo viên kết hợp với việc bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ...”. Tác giả cũng
nêu rõ quan điểm của mình về sự cần thiết của các phương tiện hỗ trợ dạy học
trong các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông là “thiết bị và đồ
dùng dạy học là phương tiện vật chất để phục vụ quá trình đổi mới phương
pháp dạy học, giúp cho giáo viên thực hiện có hiệu quả mục tiêu dạy học,
giúp học sinh trực tiếp quan sát, phát huy tính chủ động, tích cực, phát huy
năng lực sáng tạo trong tiếp thu kiến thức góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục toàn diện”.
Thời gian qua nhiều hội thảo khoa học, hội nghị chuyên đề được tổ chức
để bàn về các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục, chất lượng dạy học bộ
môn,... Qua các đề tài nghiên cứu, các bài tham luận ở các hội thảo, hội nghị,
các tác giả đều đã làm rõ vai trò của người hiệu trưởng trong quản lý hoạt
động dạy học để nâng cao chất lượng dạy học. Trong đó nhấn mạnh khả năng
tổ chức các hoạt động về chuyên môn như: bồi dưỡng giáo viên, bồi dưỡng
học sinh giỏi, chuẩn hoá đội ngũ, tổ chức các hội thảo về phương pháp dạy
học hiệu quả.
Tác giả Tăng Thị Kim Dung với đề tài “ Một số giải pháp quản lý nhằm
nâng cao chất lượng hoạt động dạy học ở các trường trung học cơ sở trên địa
bàn ven đô thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp”. Tác giả đã tiến hành
nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề quản lý hoạt động dạy học ở trường trung
học cơ sở nói chung, thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở một số trường
trung học cơ sở trên địa bàn ven đô thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp và đề
xuất một số giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt động dạy học ở
các trường này. Tuy nhiên, khi đề xuất các giải pháp tác giả chỉ tập trung vào
giải pháp về quản lý cơ sở vật chất và quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động
dạy học, tăng cường đầu tư, phát triển mạng lưới trường lớp, cung cấp thiết bị dạy
7
học, xây nhà công vụ cho giáo viên, hỗ trợ kinh phí đi lại cho giáo viên... mà chưa
Tác giả Trần Thị Thuỷ Trâm thực hiện luận văn thạc sĩ chuyên ngành
Quản lý giáo dục với đề tài “Biện pháp bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý giáo
dục trên địa bàn thành phố Cà Mau”. Tác giả đã đánh giá những điểm mạnh,
điểm yếu của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục của thành phố hiện nay. Qua đó
đề xuất 4 giải pháp để bồi dưỡng đội ngũ này là: bồi dưỡng về tư tưởng, chính
trị, đạo đức, lối sống của cán bộ quản lý; chuẩn hoá chuyên môn, nghiệp vụ,
lý luận chính trị, quản lý nhà nước, quản lý giáo dục; trang bị kỹ năng sử
dụng công nghệ thông tin và nâng cao trình độ ngoại ngữ; tổ chức giao lưu,
học tập kinh nghiệm”.
Những năm gần đây đã có một số luận văn Thạc sĩ nghiên cứu về quản
lý hoạt động dạy học trong nhà trường các cấp như:
Tác giả Hoàng Thị Yến nghiên cứu đề tài: Biện pháp quản lý hoạt động
dạy học của hiệu trưởng các trường tiểu học quận Lê Chân – Hải Phòng; Tác
giả Bùi Chương An nghiên cứu đề tài: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học
ở trường Trung học phổ thông công lập huyện Hạ Hoà - Phú Thọ đáp ứng
yêu cầu trường chuẩn Quốc gia; Tác giả Nguyễn Văn Du nghiên cứu đề tài:
Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng các trường trung học
cơ sở huyện Ninh Giang - Hải Dương; Tác giả Phùng Thị Thuý Hằng nghiên
cứu đề tài: Biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của hiệu trưởng các
trường trung học phổ thông vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó
khăn trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng; Tác giả Trần Mạnh Hưởng nghiên cứu đề
tài: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng các trường trung
học phổ thông huyện Lâm Thao - Phú Thọ; Tác giả Đỗ Thành Đồng nghiên
cứu đề tài: Giải pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường trung học cơ
sở huyện Thiệu Hoá - Thanh Hoá…
Như vậy, vấn đề nâng cao chất lượng quản lý hoạt động dạy học của
giáo viên đã từ lâu luôn được các nhà nghiên cứu giáo dục trong và ngoài
nước quan tâm. Nhất là những công trình nghiên cứu luận văn cao học những
năm gần đây với nhiều cách tiếp cận khác nhau, ở những địa phương khác
9
10
quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội, góp phần nâng cao chất lượng dạy học,
giáo dục bậc tiểu học, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận về hoạt động dạy học của giáo viên
các trường tiểu học và quản lý hoạt động này.
- Khảo sát, phân tích đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học của
giáo viên các trường tiểu học quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội.
- Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học của giáo viên các trường
tiểu học quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội.
- Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất.
4. Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài
* Khách thể nghiên cứu
Hoạt động dạy học ở trường tiểu học quận Bắc Từ Liêm, thành phố
Hà Nội.
* Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động dạy học của giáo viên ở trường tiểu học quận Bắc
Từ Liêm, thành phố Hà Nội.
* Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Luận văn nghiên cứu quản lý hoạt động dạy học của
giáo viên ở trường tiểu học nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở các trường
tiểu học.
- Về không gian nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu công tác quản lý
hoạt động dạy của giáo viên các trường tiểu học: Trường tiểu học Minh Khai
A, trường tiểu học Minh Khai B, trường tiểu học Xuân Đỉnh, trường tiểu học
Cổ Nhuế A, trường tiểu học Đông Ngạc A, trường tiểu học Đông Ngạc B
quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội.
- Về thời gian: Các số liệu điều tra, khảo sát sử dụng để nghiên cứu
+ Nghiên cứu tài liệu, thu thập thông tin, phân tích, tổng hợp các số
liệu, các báo cáo về hoạt động dạy học của giáo viên và quản lý hoạt động dạy
học của nhà trường.
12
+ Nghiên cứu giáo trình, sách giáo khoa, tài liệu về khoa học quản lý và
quản lý giáo dục; các công trình nghiên cứu, các bài báo khoa học có liên
quan đến đề tài nghiên cứu được đăng tải trên các tạp chí, báo, kỷ yếu hội
thảo khoa học…
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
+ Phương pháp điều tra: Điều tra xã hội học đối với cán bộ quản lý,
giáo viên, cán bộ thuộc các lực lượng khác và cha mẹ học sinh để làm cơ sở
đánh giá thực trạng, tìm nguyên nhân và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt
động dạy học của giáo viên.
+ Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động lãnh đạo; hoạt động dạy
học của giáo viên; hoạt động học tập, rèn luyện của học sinh để rút ra kết luận
về nội dung nghiên cứu.
+ Phương pháp toạ đàm, trao đổi: Toạ đàm, trao đổi với cán bộ quản lý,
giáo viên và học sinh từ đó rút ra những kết luận cho nhiệm vụ nghiên cứu.
+ Phương pháp tổng kết thực tiễn: Nghiên cứu từ những vấn đề đã và
đang diễn ra nhằm đúc rút thành kinh nghiệm về quản lý hoạt động dạy học
của giáo viên tiểu học ở quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội.
- Các phương pháp hỗ trợ
+ Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến của các nhà khoa học, nhà quản
lý về một số vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan trong quá trình nghiên
cứu đề tài.
+ Phương pháp thống kê toán học: Sử dụng phương pháp thống kê toán
học để xử lý, phân tích, tổng hợp kết quả điều tra.
7. Ý nghĩa của đề tài
nghiệm xã hội và nghề nghiệp cho người học nhằm hình thành và phát triển
nhân cách nói chung và nhân cách nghề nghiệp nói riêng. Dạy học bao hàm
trong nó sự học và sự dạy gắn bó với nhau, trong đó sự dạy không chỉ là sự
giảng dạy mà còn là sự tổ chức, chỉ đạo và điều khiển sự học.
Tác giả Phạm Viết Vượng cho rằng: “Hoạt động dạy học là hoạt động của
hai chủ thể, trong đó dưới sự tổ chức, hướng dẫn, điều khiển của giáo viên, người học
nhận thức lại nền văn minh nhân loại và rèn luyện hình thành kỹ năng hoạt động, tạo
lập thái độ sống tốt đẹp” [37, tr.34] .
Tác giả Trần Thị Tuyết Oanh quan niệm: “Dạy học là hoạt động tương
tác giữa dạy và học”.
Trong nhà trường, hoạt động dạy là một mặt của quá trình dạy và học,
do người giáo viên thực hiện theo nội dung chương trình dạy học đã xác định,
nhằm giúp người học đạt được các mục tiêu học tập theo từng bài học hoặc
toàn khoá đào tạo. Hoạt động dạy học không chỉ hướng đến yêu cầu truyền
thụ kiến thức, hình thành kỹ năng, kỹ xảo và thái độ nghề nghiệp đúng đắn ở
người học mà còn góp phần phát triển tính tích cực và tổ chức các hoạt động
học tập của học sinh.
15
Dạy học là hoạt động của giáo viên, không chỉ là hoạt động truyền thụ
cho học sinh những nội dung đáp ứng được các mục tiêu đề ra mà còn hơn
nữa là hoạt động giúp đỡ chỉ đạo và hướng dẫn học sinh trong quá trình lĩnh
hội kiến thức. Chỉ khi nào nắm bắt được các điều kiện bên trong (hiểu biết,
năng lực, hứng thú, …) của học sinh thì giáo viên mới đưa ra được những tác
động sư phạm phù hợp để hoạt động học đạt được kết quả mong muốn.
Từ những quan niệm trên, chúng tôi quan niệm: Hoạt động dạy học là
hoạt động có mục đích, có tổ chức, tương tác giữa hoạt động dạy của giáo viên
kế hoạch học tập và lựa chọn cách thức đạt mục tiêu. Người dạy luôn theo sát,
chỉ đạo người học thực hiện các nhiệm vụ học tập, dẫn dắt người học chủ động
thực hiện các thao tác học tập để hình thành kỹ năng, kịp thời điều chỉnh các
thao tác, hướng đi chưa chuẩn xác của người học; đồng thời tự kiểm tra đánh giá
kết quả dạy của mình và kiểm tra đánh giá kết quả học của người học.
Người học ở đây với tư cách vừa là đối tượng của hoạt động dạy nhưng
cũng đồng thời là chủ thể của các hoạt động trong quá trình học. Người học tự
xây dựng kế hoạch, tự tổ chức, tự chỉ đạo và kiểm tra hoạt động học của mình
theo kế hoạch, cách tổ chức, chỉ đạo và phương pháp kiểm tra đánh giá của
người dạy.
Các công việc trên của họ được thực hiện theo một kế hoạch, có tổ
chức, tuân thủ sự chỉ đạo và được sự kiểm tra đánh giá của chủ thể quản lý
dạy học. Nói cụ thể hơn, trong quá trình dạy học đã xuất hiện đồng thời các
hoạt động của chủ thể quản lý dạy học, của người dạy và của người học như
sau: Chủ thể quản lý dạy học tác động đến dạy học và người học thông qua
thực hiện các chức năng: kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra.
1.1.2. Hoạt động dạy học của giáo viên tiểu học
Giáo dục tiểu học (tiếng Anh: primary education, elementary
education) là giai đoạn thứ nhất của giáo dục bắt buộc. Là giai đoạn tiếp theo
sau giáo dục mầm non (nhà trẻ và mẫu giáo) và trước giai đoạn giáo dục trung
học. Đây là bậc giáo dục cho trẻ em từ lớp một (6 tuổi) tới hết lớp năm. Đây
17
là bậc học quan trọng đối với sự phát triển của trẻ em, thời gian hình thành
nhân cách và năng lực (trí tuệ và thể chất).
Mục đích giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở
ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất,
thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở. Mục
tiêu chính của giáo dục tiểu học là giúp tất cả học sinh biết đọc, biết viết, và
hướng nghề nghiệp cho học sinh. Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện,
chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin
học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Phát
triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời” [13].
Cách thức của hoạt động dạy học, bao gồm:
Cách thức dạy: Truyền thụ kiến thức; rèn luyện kỹ năng; hình thành
thái độ; tổ chức hoạt động lĩnh hội; hướng dẫn tự học, tự nghiên cứu.
Cách thức học: Nghe, ghi và thực hiện các nhiệm vụ học tập do giáo
viên tổ chức, chỉ đạo, định hướng, hướng dẫn.
Kết quả của hoạt động dạy học chính là sự trưởng thành về kiến thức,
sự hiểu biết và các phẩm chất của người học.
1.1.3. Quản lý hoạt động dạy học của giáo viên tiểu học
Quản lý hoạt động dạy học là một trong những nội dung quản lý chủ
yếu của quản lý nhà trường. Thực chất quản lý hoạt động dạy học của giáo
viên là hệ thống những tác động có ý thức của chủ thể quản lý trong nhà
trường đến hoạt động dạy của giáo viên nhằm thực hiện có hiệu quả mục tiêu
dạy học.
Quản lý hoạt động dạy học ở trường tiểu học không nằm ngoài quan niệm
trên bởi tiểu học là bậc học quan trọng Từ đó có thể hiểu: Quản lý hoạt động
dạy học của giáo viên tiểu học là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch
của các chủ thể quản lý đến hoạt động dạy học của giáo viên tiểu học nhằm
đảm bảo cho hoạt động dạy học vận hành thống nhất, đồng bộ và hiệu quả,
chất lượng cao, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học đã xác định.
Mục đích quản lý hoạt động dạy học
19
Mục đích của việc quản lý hoạt động dạy là nhằm nâng cao chất lượng
hoạt động dạy của giáo viên thông qua đó tác động đến hoạt động học của học
sinh qua đó thực hiện có hiệu quả mục tiêu, nhiệm vụ dạy học.
1.2.1. Kế hoạch hoá hoạt động dạy học của giáo viên
* Xây dựng kế hoạch dạy học:
Ban Giám hiệu tổ chức cho giáo viên học tập, nghiên cứu chủ trương
của Đảng và Nhà nước về dạy học 2 buổi/ngày đối với cấp tiểu học. Tổ chức
nghiên cứu nội dung, chương trình, phương pháp dạy học 2 buổi/ngày. Tổ
chức thảo luận mục tiêu dạy học cả ngày và mục tiêu trong kế hoạch tổng thể
của nhà trường. Hoàn thiện cơ cấu tổ chức đảm bảo quy định về giáo viên, cơ
sở vật chất, trang thiết bị, tài chính phục vụ cho dạy 2 buổi/ngày đảm bảo phù
hợp với điều kiện thực tế của trường. Triển khai thực hiện dạy 2 buổi/ngày
theo đúng quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
* Nội dung yêu cầu kế hoạch đối với cá nhân:
- Cơ sở để xây dựng kế hoạch: các chỉ thị, nhiệm vụ năm học, hướng
dẫn giảng dạy bộ môn, định mức chỉ tiêu được giao, tình hình điều tra chất
lượng học sinh, các điều kiện đảm bảo cho việc dạy và học.
- Xác định mục tiêu, chỉ tiêu phấn đấu về các mặt hoạt động. Đề ra các
biện pháp để đạt được các mục tiêu và điều kiện để đảm bảo thực hiện kế
hoạch như: sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, trang thiết bị dạy học bộ môn,
kinh phí dành cho các hoạt động, kế hoạch cụ thể từng chương, từng bài, từng
tháng, từng tuần. Chỉ đạo việc thực hiện đổi mới chương trình, phương pháp
dạy học trong giai đoạn hiện nay.
* Quản lý phân công giảng dạy
Việc phân công giáo viên đúng người, đúng việc có ảnh hưởng rất lớn
đến chất lượng dạy học. Vì vậy Hiệu trưởng phải là người nhận thức đúng
tầm quan trọng của công tác phân công giảng dạy. Xác định rõ mục tiêu, kế
hoạch dạy học của năm học kết hợp với việc nắm vững năng lực, trình độ,
kinh nghiệm và hoàn cảnh của từng giáo viên.
21
Hiệu trưởng xác định hình thức phân công giáo viên: phân công giáo viên
cáo, sắp xếp, thay thế hoặc dạy bù trong trường hợp vắng giáo viên. Xây dựng
chuẩn giờ lên lớp dựa trên căn cứ về yều cầu kiến thức, kỹ năng, thái độ của
môn học theo quy định trong chương trình cấp học; tiêu chuẩn đánh giá tiết
dạy theo quy định của Bộ Giáo dục và Sở Giáo dục; quy định về loại bài (bài
mới, luyện tập, thực hành, …); căn cứ vào hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm
học cấp tiểu học; sử dụng các phương pháp dạy học mới; căn cứ vào đặc thù
của địa phương.
Để quản lý tốt việc thực hiện kế hoạch bài dạy của giáo viên, Ban Giám
hiệu phải chú trọng công tác tổ chức dự giờ và phân tích giờ dạy, đánh giá rút
kinh nghiệm, kiến nghị với giáo viên bằng nhiều hình thức như: tổ chức dự
giờ, tổ chức chuyên đề, Hội giảng…
1.2.3. Quản lý việc thực hiện chương trình nội dung dạy học và hồ sơ
chuyên môn của giáo viên
* Về quản lý thực hiện chương trình nội dung dạy học của giáo viên
Chương trình nội dung dạy học là văn kiện có tính pháp qui do Nhà
nước ban hành. Về nguyên tắc, chương trình dạy học là pháp lệnh của Nhà
nước do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Vì vậy hiệu trưởng chỉ đạo giáo
viên phải thực hiện nghiêm túc chương trình và chuẩn kiến thức, kỹ năng đối
với cấp tiểu học (trong tình huống cụ thể của từng địa phương cần vận dụng
linh hoạt trong chừng mực và phạm vi cho phép dưới sự chỉ đạo của cấp trên);
không được tuỳ tiện thay đổi hay thêm bớt làm sai lệch chương trình dạy học.
Triển khai các nội dung chỉ đạo việc thực hiện chương trình. Tổ chức nghiên
cứu chương trình cấp học, chương trình môn học mình phụ trách, những vấn
đề trọng tâm trong thực hiện chương trình và những lưu ý khi thực hiện
chương trình dạy học 2 buổi/ngày. Đồng thời cũng tìm hiểu, nghiên cứu
chương trình các môn có liên quan để có thể thiết lập mối quan hệ liên môn
trong quá trình dạy học. Qua đó, giúp học sinh dễ dàng có bức tranh chung về
thế giới và cho các em có quan điểm phức hợp hệ thống cũng như có tư duy
linh hoạt mềm dẻo khi học các môn học khác.
23
thông tin vào giảng dạy để nâng cao chất lượng.
24
Để thực hiện được việc đổi mới phương pháp dạy học như trên thì các
trường phải tổ chức học tập nghiên cứu yêu cầu về đổi mới phương pháp dạy
học; phương pháp dạy học tích cực; sử dụng đồ dùng dạy học, phương tiện
dạy học sáng tạo, linh hoạt và đạt hiệu quả cao tới từng tổ chuyên môn, từng
giáo viên thông qua các hoạt động như tổ chức chuyên đề, học tập kinh
nghiệm từ trường bạn, … Ngoài ra hiệu trưởng phải đánh giá được việc thực
hiện đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên, rút ra được những ưu điểm
cần phát huy và những tồn tại cần khắc phục và đưa đổi mới phương pháp dạy
học thành một tiêu chí thi đua trong nhà trường. Bên cạnh đó hiệu trưởng phải
trang bị đầy đủ tài liệu, trang thiết bị dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới
phương pháp dạy học.
1.2.5. Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên và kiểm tra, đánh giá
kết quả học tập của học sinh
* Về hoạt động bồi dưỡng giáo viên: Muốn thực hiện tốt mục tiêu
giảng dạy và giáo dục của nhà trường thì phải có đội ngũ nhà giáo tốt. Vì vậy
công tác bồi dưỡng giáo viên có vai trò rất quan trọng; để việc bồi dưỡng đạt
hiệu quả thì trước tiên phải rà soát năng lực của giáo viên, đánh giá đúng tình
hình thực trạng đội ngũ giáo viên của nhà trường, phân loại đối tượng cần bồi
dưỡng rồi lập kế hoạch bồi dưỡng chi tiết về nội dung, hình thức, thời gian
(ngắn hạn, dài hạn), đối tượng.
Hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên phải được tổ chức thường
xuyên, nội dung và hình thức phong phú và phải được đánh giá lại sau khi
được bồi dưỡng. Bên cạnh thực hiện kế hoạch bồi dưỡng do nhà trường tổ
chức, hiệu trưởng phải có những quy định cho giáo viên tự bồi dưỡng, tạo
điều kiện, động viên, kích lệ giáo viên trong hoạt động tự bồi dưỡng.
* Về hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
kiện cho Ban đại diện cha mẹ học sinh tham gia các hoạt động của nhà
trường; hỗ trợ nhà trường trong các hoạt động.
* Thực hiện phối hợp với các tổ chức ngoài nhà trường:
Tham mưu với chính quyền tổ chức ngày toàn dân đưa trẻ đến trường;
vận động cha mẹ tạo điều kiện cho con đến trường; tuyên truyền, vận động
các tổ chức, nhân dân hỗ trợ nguồn lực cho giáo dục...
26