Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 5-6 tuổi học tốt môn khám phá
khoa học tại trường MN Hoa Pơ Lang
I. Phần mở đầu
1 . Lý do chọn đề tài
Chăm sóc giáo dục trẻ em ngay từ những tháng năm đầu tiên của cuộc sống
là một việc làm hết sức cần thiết và có ý nghĩa vô cùng quan trọng “Trẻ em hôm
nay là thế giới ngày mai” . Muốn tốt cho sự phát triển của trẻ cả về thể chất lẫn
tinh thần điều cần thiết bạn phải hướng dẫn trẻ ra hoà nhập với thiên nhiên. Và
cô giáo mầm non những người thầy đầu tiên ươm mầm thiên nhiên có hệ thống
vào trong trẻ.
Thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục trẻ theo hướng tích hợp “Hướng
vào trẻ, trẻ là trung tâm”. Trẻ là người khởi xướng các hoạt động, trẻ được
khuyến khích tham gia vào quá trình giáo dục chứ không thụ động. Trẻ được học
qua chơi, qua khám phá thử nghiệm bằng các giác quan. Người lớn giữ vai trò
“trung gian”. Tổ chức môi trường, tạo điều kiện cho trẻ hoạt động nhằm phát
huy hứng thú, nhu cầu và năng lực của trẻ.
Trong chúng ta hẳn ai ai cũng bước qua thời thơ ấu với những cảm xúc,
những kỷ niệm khó quên và đặc biệt chúng ta đã trải qua quá trình phát triển
từng bước của tâm sinh lý. Hiểu được đứa trẻ muốn gì và cần gì là cả một quá
trình đầy khó khăn và nỗ lực.
Trẻ em trí tò mò và nhu cầu muốn tìm hiểu, muốn khám phá sự vật xung
quanh rất lớn mà khả năng của trẻ còn hạn chế. Việc giúp trẻ lĩnh hội kiến thức
một cách chính xác và trọn vẹn phù hợp với khả năng và đáp ứng nhu cầu của
trẻ thông qua các hoạt động thông thường : tạo hình, tác phẩm văn học,...mới chỉ
đem đến cho trẻ lượng kiến thức rất nhỏ. Nhưng nếu chúng ta đưa trẻ hòa nhập
vào thiên nhiên, vào khoa học cuộc sống trẻ vừa lĩnh hội kiến thức mà người lớn
truyền đạt, bên cạnh đó trẻ còn tự tìm hiểu và vốn kiến thức chính xác hơn, thực
tế hơn. Phong cảnh bên ngoài giúp bé biết quan sát và nhận thức thế giới, thông
qua những câu hỏi “tại sao? Vì sao lại thế?,…” Thiên nhiên tạo cơ hội để bé hít
thở không khí trong lành và tăng cường vận động, cần thiết cho sự phát triển thể
lẫn tinh thần thông qua môn khám phá khoa học.
* Nhiệm vụ: Tìm hiểu và nghiên cứu thực trạng, đua ra các biện pháp, giải pháp
giúp cải thiện thực trạng chất lượng môn khám phá khoa học tại trường Mầm non
Hoa Pơ Lang.
3. Đối tượng nghiên cứu:
- Biện pháp sư phạm, hình thức tổ chức hướng dẫn giáo viên dạy lớp 5- 6
tuổi giúp trẻ khám phá khoa học một cách tốt nhất.
4. Giới hạn của đề tài:
- Nội dung nghiên cứu: Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp 5- 6
tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường MN Hoa Pơ Lang
- Đối tượng khảo sát: Giáo viên và trẻ trường Mầm non Hoa Pơ Lang, xã
Dur Kmăl, huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk.
- Thời gian: Từ tháng 8/2016 đến tháng 2 năm 2017
5. Phương pháp nghiên cứu:
a) Phương pháp nghiên cứu lí luận: Đọc nghiên cứu tổng hợp các tài liệu có
liên quan đến đề tài nghiên cứu. Phân tích, khái quát vấn đề cần nghiên cứu .
b) Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Phương pháp điều tra thu thập thông tin bằng việc
+ Chuẩn bị tài liệu nghiên cứu về đồ dùng trực quan của từng loại tiết
+ Tìm hiểu các tài liệu có liên quan, trên các phương tiện thông tin đại
chúng về các chương trình giáo dục Mầm non .
2
Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 5-6 tuổi học tốt môn khám phá
khoa học tại trường MN Hoa Pơ Lang
+ Tìm hiểu các đối tượng trẻ trong lớp về các mặt: tiếp thu nhanh, tiếp thu
chậm, trẻ hiếu động, thụ động tại trường.
- Kiểm tra đánh giá trên trẻ rồi rồi phân loại trẻ giỏi, khá, trung bình, để có
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
Trường MN Hoa Pơ Lang:
+ Tổng số học sinh : 439 trẻ , nữ 219 trẻ , dân tộc 249 trẻ
Trong đó trẻ 5-6 tuổi : 133 trẻ, nữ 64 , dân tộc 86 trẻ.
3
Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 5-6 tuổi học tốt môn khám phá
khoa học tại trường MN Hoa Pơ Lang
+ Giáo viên dạy lớp 5- 6 tuổi 14. Trong đó: Trung cấp 6, Cao đẳng 2, Đại
học 6.
Kết quả chất lượng môn khám phá khoa học khi chưa áp dụng biện pháp
Đạt
TT
Nội dung đánh giá
Tổng
số
Chưa đạt
Tỷ lệ
(%)
Tổng
số
Tỷ lệ
(%)
tiếp tốt
240/439 54,7
199/439 45,3
*Ưu điểm
- Quang cảnh trường rộng rãi, xung quanh đều có cây, hoa, có vườn rau. Trẻ
năng động tham gia hoạt động tích cực, phụ huynh quan tâm đến con em, trẻ đi
học chuyên cần thuận lợi cho việc áp dụng đề tài.
- Được sự quan tâm sát sao trường Mầm non Hoa Pơ Lang, các ban ngành
trong xã Dur Kmăl. Được sự quan tâm sát sao của Phòng giáo dục và đào tạo
huyện Krông Ana, thông qua các đợt tập huấn đã cung cấp thông tin, kiến thức
giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non qua việc khám phá khoa học.
- Hầu hết giáo viên đều nhiệt tình an tâm công tác; trẻ ngoan và đi học
tương đối chuyên cần.
Khi vận dụng đề tài này vào thực tế, đội ngũ giáo viên đã có những các giải
pháp, biện pháp phương pháp làm việc một cách hiệu quả, có tính sáng tạo trong
việc nâng cao chất lượng giáo dục tại đơn vị.
* Hạn chế
- Cơ sở vật chất còn thiếu thốn, phòng học chật hẹp do tiếp nhận từ phòng
tiểu hoc, trang thiết bị và một số dụng cụ khoa học của trường còn hạn chế như (
Kính lúp, máy ảnh,... )
4
Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 5-6 tuổi học tốt môn khám phá
khoa học tại trường MN Hoa Pơ Lang
- Trường có nhiều điểm trường và cách xa nhau khó khăn trong công tác
chương trình, phòng phục vụ học tập, các công trình vệ sinh, nước sạch còn tạm
bợ, thiếu thốn. Trường có hơn 2/4 trẻ em thuộc vùng đồng bào DTTS, con hộ
nghèo và cận nghèo còn chiếm tỷ lệ cao, số cháu theo học lớp lá chưa qua các
lớp dưới chiếm 1/3 việc tiếp cận với một số bài tập bài dạy còn rụt rè ít nói, ít
thổ lộ có một số cháu chưa biết nói tiếng phổ thông nhiều, có cháu cá biệt không
thích làm theo cô mà chỉ tự ý làm theo ý mình nên việc tiếp cận học môn khám
5
Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 5-6 tuổi học tốt môn khám phá
khoa học tại trường MN Hoa Pơ Lang
phá khoa học còn hạn chế về ngôn ngữ . Nhiều phụ huynh chưa thực sự quan
tâm con em mình, một số phụ huynh còn hạn chế trong hiểu biết về môn khám
phá khoa học nên không luyện thêm được cho các cháu ở nhà thậm chí còn
hướng dẫn sai lệch.
Với trách quản lý chuyên môn, tôi luôn suy nghĩ làm thế nào để nâng cao
chất lượng các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ nói chung và môn khám phá
khoa học nói riêng ngày càng có chất lượng trong trường mầm non Hoa Pơ
Lang. Đây là nhiệm vụ quan trọng và cần phải có sự nỗ lực phấn đấu, quyết tâm
cao. Để làm được điều này cần có sự nỗ lực không ngừng của của bản thân, ban
lãnh đạo nhà trường cũng như đội ngũ giáo viên quyết tâm cao để đưa chất
lượng nhà trường ngày một nâng cao theo kịp sự phát triển chung của đát nước.
Từ thực trạng như trên, tôi luôn băn khoăn suy nghĩ tìm nhiều biện pháp để
hướng dẫn giáo viên tiết dạy khám phá khoa học đạt hiệu quả cao hơn như sau:
3. Nội dung và hình thức của giải pháp
a. Mục tiêu của giải pháp
Giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách sâu sắc và chính xác, không mang tính
trừu tượng và khô khan.
Phát triển cả về thể chất lẫn tinh thần.
Luôn quan tâm tạo, điều kiện cho giáo viên học thêm để nâng cao trình độ,
và ngay từ đầu năm học tôi lập kế hoạch cụ thể bồi dưỡng kiến thức cho giáo
viên theo từng thời điểm phù hợp.
Biện pháp 2: Lập kế hoạch tổ chức hướng dẫn giáo viên
Dựa trên kế hoạch năm học của nhà trường xây dựng và căn cứ vào nội
dung trong chương trình theo độ tuổi; Căn cứ vào thời gian, thời điểm tôi hướng
dẫn giáo viên lựa chọn đề tài phù hợp vào giai đoạn nào của chương trình năm
học. Căn cứ vào mức độ phát triển, khả năng thực tế của trẻ, tôi đã xây dựng kế
hoạch hướng dẫn chỉ đạo giáo viên nội dung môn học cho trẻ, xác định độ khó
của từng tiết và sắp xếp theo trình tự để đưa vào hướng dẫn trẻ cho phù hợp đi từ
dễ đến khó đảm bảo củng cố, phát triển những gì trẻ đã biết, đồng thời chuẩn bị
môi trường tốt nhất có thể. Nội dung trong chương trình đã được trình bày theo
mức độ tăng dần từ dễ đến khó, đồng thời phù hợp với từng chủ đề chủ điểm,
phù hợp với các hoạt động khác và các sự kiện.
Sau đó tiến hành xây dựng một số chuyên đề và cho giáo viên cùng góp ý
đúc rút kinh nghiệm hướng cho giáo viên nắm vững phương pháp
Tiếp tục kiểm tra khi giáo viên lên lớp và có kế hoạch chỉnh sửa kịp thời,
đồng bộ.
Luôn chú trọng đến vấn đề tuyên dương những giáo viên làm tốt, kịp thời
giải đáp những thắc mắc những vấn đề giáo viên chưa rõ để giáo viên thực hiện
tốt hơn.
Biện pháp 3: Tích cực sưu tầm và làm đồ dùng đồ chơi tự tạo đẹp, sáng tạo
phù hợp
Như chúng ta đã biết tư duy của trẻ là tư duy trực quan hình tượng chiếm
ưu thế. Hình tượng trực quan là nguồn thông tin thẩm mĩ với tư cách là một
phương tiện dạy học nó hỗ trợ tốt cho việc giảng dạy cho trẻ khám phá khoa học
trong việc kết hợp giữa quan sát, diễn giải và so sánh để trẻ hiểu và có thái độ
thân thiện với môi trường xung quanh. Để giờ học đạt hiệu quả thì công tác
chuẩn bị đồ dùng phù hợp, đẹp, khoa học là rất quan trọng.
Trong thời đại hiện nay, đồ dùng đồ chơi hiện đại được trang bị ngày càng
Ở tuổi trẻ thơ chủ yếu là tư duy trực quan hình tượng, với trẻ thì những gì
mới lạ đẹp mắt hấp dẫn là gây được sự chú ý của trẻ. Nhưng trong môn học này
không phải cứ đưa trẻ đi ra ngoài và cho trẻ tự do khám phá là có hiệu quả. Tôi
hướng cho giáo viên biết cách chuẩn bị môi trường trong và ngoài lớp học
thông qua một số buổi sinh hoạt chuyên môn, tổ khối cụ thể như:
- Môi trường trong lớp: Khi sắp xếp đồ dùng, đồ chơi chúng ta cần trang trí
các góc theo từng chủ điểm, đồ dùng đồ chơi phải phù hợp với từng độ tuổi, sắp
xếp một cách khoa học để trẻ dễ quan sát dễ tìm
Ví dụ: Quan sát mưa để trẻ biết được vì sao có mưa,...cũng có thể là một
góc lớp tôi chuẩn bị một luống rau và cho trẻ tìm hiểu sự lớn lên của cây rau
hàng ngày. Góc học tập cho trẻ xem hình ảnh, vẽ, nặn những gì mà trẻ đã học
được, dạy cho trẻ cách làm một cơn mưa từ những li nước...Góc xây dựng cho
trẻ xây vườn trường, sở thú... Để từ đó trẻ có thể nhớ lại kiến thức hay làm tăng
tính tò mò của trẻ, giúp trẻ có hứng thú trong buổi học ngoài trời hơn.
- Môi trường ngoài lớp: Môi trường ngoài lớp rất đa dạng và phong phú
hấp dẫn trẻ, ta tận dụng sân trường cho trẻ chọn lá, xếp lá thành con đường,
dòng sông, chơi với cát nước.
8
Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 5-6 tuổi học tốt môn khám phá
khoa học tại trường MN Hoa Pơ Lang
Tận dụng vườn hoa, vườn rau, cây cố, không gian… để trẻ khám phá.
Thiên nhiên ngoài tác dụng giúp trẻ khám phá môi trường có hiệu quả còn
có một số tác dụng: Ra ngoài trời trẻ được tắm nắng, hít thở không khí trong
lành, thoáng mát, được vận động trong điều kiện rộng rãi, thoải mái, làm tăng sự
hoạt động của các cơ quan trong cơ thể, tăng sự trao đổi chất, rèn luyện sự thích
nghi với tác động của các yếu tố tự nhiên, tăng cường sức đề kháng của cơ thể.
Giúp trẻ mở rộng thêm tầm hiểu biết về sự vật hiện tượng xung quanh, làm giàu
nhất. Đồng thời qua các buổi tham quan đó không những trẻ lĩnh hội kiến thức
một cách trọn vẹn mà trẻ còn được giao lưu với nhau một cách tự nhiên từ đó
9
Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 5-6 tuổi học tốt môn khám phá
khoa học tại trường MN Hoa Pơ Lang
giúp trẻ thực sự mạnh dạn tự tin hơn và đây là điều rất cần đối với trẻ đặc biệt là
đối với trẻ đồng bào dân tộc.
Để trẻ lĩnh hội kiến thức một cách tốt nhất và đảm bảo an toàn trong quá
trình đi tham quan. Việc đầu tiên chúng tôi họp và quán triệt một số tình huống
có thể xảy ra để giáo viên nắm bắt khi gặp phải sẽ dễ dàng xử lý. Từ đó giáo
viên nhắc nhở trẻ đi tham quan thì các con phải như thế nào? Đến giờ trẻ đi
tham quan chúng tôi bố trí số lượng giáo viên đảm bảo đủ để quan sát trẻ đảm
bảo an toàn tuyệt đối.
Biện pháp 6: Giáo viên tìm cách kích thích trí tò mò của trẻ.
Thật vậy, bất kỳ làm một việc gì, tìm hiểu hay khám phá một điều gì trong
mỗi chúng ta đều phải có một ít hiểu biết nhất định về điều đó để có thể đặt ra
câu hỏi “tại sao”,... và tìm cách giải quyết chúng. Trẻ nhỏ cũng vậy, chúng ta
thường quan niệm trẻ nhỏ giống như tờ giấy trắng và chúng ta muốn vẽ gì lên đó
cũng được, đó là quan niệm hoàn toàn không chính xác, trẻ cũng có cách nghĩ
riêng của trẻ có điều khả năng thu thập thông tin của trẻ còn hạn chế và khả
năng phân tích tổng hợp của trẻ hầu như chưa chính xác vì vậy trẻ gặp khó khăn
trong bất cứ vấn đề nào trẻ muốn tìm hiểu.
Việc đưa trẻ vào với môi trường xung quanh hay nói rõ hơn là trẻ khám phá
khoa học, điều đầu tiên mà tôi quan tâm là lượng kiến thức của trẻ có thực sự
phù hợp cho chuyến đi “dã ngoại” này hay không. Hơn nữa, nếu trẻ đã có lượng
kiến thức nhất định rồi thì việc khám phá sẽ dễ dàng hơn và có ý nghĩa, hiệu quả
hơn rất nhiều bên cạnh đó phát triển được tư duy cho trẻ.
thay đổi hay và hiệu quả nhất.
Hướng dẫn cụ thể về một số tiêu chí khi thay đổi cách thức lên lớp: Các
giải pháp dạy và học đòi hỏi sự cân bằng giữa các yếu tố: Khám phá trẻ được
lựa chọn theo ý thích, giáo viên quan sát, lắng nghe và đặt các câu hỏi để hỗ trợ.
Các hướng dẫn mang tính dẫn dắt, gợi ý của giáo viên. Việc học của trẻ là dựa
trên kế hoạch được chuẩn bị kỹ lưỡng, cẩn thận của các giáo viên. Hướng dẫn
cụ thể: Giáo viên chỉ rõ từng bước, mở rộng một ý tưởng cụ thể theo một hướng
nhất đinh để trẻ thể hiện được từng kỹ năng cụ thể của mình. Thông qua một số
ví dụ cụ thể như:
Buổi dạo chơi trong thiên nhiên sẽ tuyệt vời hơn khi cô cùng trẻ vẽ những
chiếc lá rụng hay những chồi cây non. Nếu khi qua vườn hoa trẻ muốn hái vài
bông hãy nói với trẻ những bông hoa cần ở trên cành để mọi người cùng thưởng
thức. và nếu trẻ muốn có những bông hoa đó hãy dạy trẻ cách vẽ ra giấy. Đó là
cách giáo dục hiệu quả nhất mà giáo viên nghĩ không có trẻ nào không nghe lời.
Để giúp trẻ chú ý và thú vị hơn với cuộc khám phá thiên nhiên giáo viên
cần cho trẻ quan sát và đặt ra những câu hỏi như: “Con thấy cái cây kia thế nào?
Con có biết con vật gì sống trên cây cao không?” … Cứ như vậy dẫn dắt cho
cuộc chuyện trò trở nên sôi nổi và hào hứng. Một số tiết dạy ngoài trời với cuộc
dạo chơi trong khung cảnh thiên nhiên cũng có thể cho trẻ một cơ hội tuyệt vời
để các giác quan thêm nhạy bén. Trẻ sẽ hỏi về tiếng chim kêu, tiếng gió thổi và
mong muốn bắt chước các âm thanh trong tự nhiên đó. Hãy để cho trẻ ngửi
hương thơm của các loài hoa, so sánh hương thơm của chúng với nhau, và khám
phá các loài cỏ dại, giáo viên yêu cầu trẻ chạm tay vào vỏ cây xù xì thô ráp hoặc
những hòn đá cuội nhám ven bể cá. Khuyến khích trẻ khám phá các vật này
bằng tay để có thêm cảm giác mới và sự hiểu biết sâu hơn về thiên nhiên. Chỉ
cho trẻ thấy thế giới của các loại côn trùng trên lá, trên mặt đất.
Biện pháp 8: Biết cách lồng ghép tích hợp các môn học khác.
Trong bất cứ một môn học nào của trẻ thì đều không thể thiếu đi việc lồng
ghép tích hợp các môn học với nhau. Học tập tích hợp các lĩnh vực học tập đều
liên quan đến nhau và đều hợp lý hiệu quả khi đưa ra môi trường bên ngoài.
không giống với chiếc lá mà cô dạy về màu sắc, hình dạng và vô tình trẻ đã trao
dồi thêm vốn hiểu biết của mình về sự đa dạng của sự vật. Ra ngoài sẽ phát triển
được khả năng tập trung cao của trẻ về 1 đối tượng, phát triển khả năng định
hướng trong không gian. Có một số ý kiến cho rằng ra ngoài không gian loãng
làm giảm sự tập trung của trẻ, nhưng theo tôi và kết quả mà trẻ đạt được thì trẻ
tập trung hay không đều phụ thuộc vào môi trường mà cô đã chọn và sự thu hút
của cô ở trẻ.
Bên cạnh đó trẻ hình thành những hiểu biết của mình thông qua sự tương
tác tích cực với các giáo viên, các bạn trong lớp, các tài liệu, các sự kiện được tổ
chức. Trẻ học hiệu quả nhất khi được tích cực tham gia vào các hoạt động mà
chúng thấy thú vị. Các hoạt động của trẻ nên dựa trên sự tò mò, nhu cầu, và sở
thích của chúng. Chính vì thế, việc học tập của trẻ cần được nhấn mạnh vào quá
trình trẻ nhận biết, hiểu, và hình thành các ý kiến của riêng mình thay vì việc trẻ
phải hoàn thành những bài tập có sẵn và lặp đi lặp lại. Giáo viên đóng vai trò là
người tạo điều kiện để đảm bảo rằng, trong quá trình học, trẻ được quan sát,
được đưa ra các câu hỏi, được khám phá, và được tự trải nghiệm.
Tổ chức các môn học lồng vào môi trường thiên nhiên là một phần quan
trọng trong quá trình học của trẻ, là chất xúc tác để trẻ học, để thúc đẩy trẻ khám
12
Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 5-6 tuổi học tốt môn khám phá
khoa học tại trường MN Hoa Pơ Lang
phá, tìm tòi, mạo hiểm, mắc sai lầm và đối phó với thất bại. Học qua chơi sẽ
giúp trẻ tham gia vào việc tổ chức, đưa ra quyết định lựa chọn, thực hành, duy
trì và bày tỏ cảm xúc. Chơi có tổ chức sẽ giúp phát triển và mở rộng sức sáng
tạo, các kỹ năng nghe và nói, các kỹ năng xã hội và tính cách, khả năng sử dụng
ngôn ngữ đa dạng liên quan đến nhiều lĩnh vực như toán, môi trường. Một lần
nữa, các cô giáo chính là người tạo điều kiện để trẻ chơi như là một phần của
tác vỗ cánh rất giống con gà. Khi trẻ quan sát vườn hoa ta có thể yêu cầu trẻ vẽ
lại, làm con vật từ lá cây,… hay so sánh cây nào cao hơn, thấp hơn, tập kể lại
những gì mình thấy.
13
Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 5-6 tuổi học tốt môn khám phá
khoa học tại trường MN Hoa Pơ Lang
Biện pháp 9: Củng cố và làm quen kiến thức mọi lúc mọi nơi, dạy trẻ kiến
để trẻ biết hòa mình vào môi trường quanh và biết cách bảo vệ thế giới quanh
trẻ.
Như chúng ta đã biết trẻ nhỏ nhanh nhơ nhưng lại chóng quên chính vì vậy
các kiến thức trẻ được học giáo viên cần phải thường xuyên ôn luyện mọi lúc,
mọi nơi, dạy trẻ vận dụng các kiến thức vào trong cuộc sống là cách hữu hiệu
giúp cho chất lượng dạy học ngày càng nâng lên. Tôi luôn nhắc nhở và kiểm tra
để giáo viên cần chú trọng điều này.
Ví dụ: Đồ dùng đồ chơi của trẻ đều gắn ký hiệu là hình ảnh trẻ đã được
khám phá: Ly uống nước của trẻ tổ có hoa màu xanh, tổ là hạt, tổ cây mới nảy
mầm, tổ là cây đã lớn, đến giờ uống sửa trẻ tự tìm ly của mình sau khi uống
song tôi quy định cho trẻ úp ly vào đúng nơi và theo quy trình sinh trưởng của
cây. Khăn mặt của trẻ cũng treo theo tổ, khăn được thêu ký hiệu riêng của trẻ,
khi trẻ treo khăn cũng treo theo quy định. Qua đó để giúp trẻ nhận những sai sót
của bạn và cùng bạn sửa sai.
Biện pháp 10: Tạo góc chơi phù hợp
Hướng dẫn giáo viên tạo góc thiên nhiên, góc bé yêu khoa học. Mỗi lớp tạo
một góc thiên nhiên với nhiều loại cây khác nhau sao cho sinh động và hấp dẫn.
Ở một số đề tài có thể cho trẻ quan sát sự phát triển của cây, trẻ quan sát hoa và
hướng dẫn tạo thói quen để trẻ biết cách chăm sóc cây như tưới, nhổ cỏ, bón
- Dùng cốc định lượng đong 2 cốc nước thường và nước muối bằng nhau
rót vào 2 cốc riêng.
Cân 2 cốc này, so sánh trọng lượng của 2 cốc.Gợi ý cho trẻ nhớ nước trong
2 cốc chiếm chỗ bằng nhau.
Dùng màu xanh thực phẩm pha vào nước muối thành màu xanh dương. Hỏi
trẻ nếu rót vào nước thường vào nước màu xanh dương thì chuyện gì sẽ xảy ra
và trẻ dự đoán kết quả. Sau đó rót thật nhẹ cốc nước thường vào cốc nước màu
xanh. Quan sát hiện tượng và nhận xét (nước thường nằm yên trên nước màu
xanh)
Hoặc làm ngược lại rót nhẹ nước muối màu xanh dương vào nước thường.
Quan sát và nhận xét ( nước muối màu xanh đi xuống đáy cốc.)
Giáo viên không nên trả lời ngay những câu hỏi tại sao? Của trẻ mà phải
dành thời gian để trẻ suy nghĩ, thử và có gắng tự tìm câu trả lời.
Câng kiên nhẫn nghe trẻ giải thích theo cách cảu trẻ. Điều này giúp trẻ tự
tin, phát triển khả năng suy luận và duy trì hứng thú.
Nếu trẻ trả lời sai nên khuyến khích trẻ lặp lại thí nghiệm hoặc làm thêm thí
nghiệm phụ để trẻ hiểu rõ hơn, tránh áp đặt kết luận của người lớn khi trẻ chưa
hoàn toàn bị thuyết phục.
Qua đó giúp trẻ có điều kiện được mở rộng, khả năng quan sát tri giác của
trẻ phát triển tối đa.
Biện pháp 11: Trao đổi, phối hợp kết hợp với phụ huynh.
Công tác tuyên truyền đóng vai trò rất quan trọng đối giáo dục mầm non
đặc biệt ở vùng nông thôn, vùng đặc biệt khó khăn như xã Dur Kmăl, phụ
huynh nhận thức việc cho trẻ đến trường mầm non còn có hạn chế vậy làm thế
nào để phụ huynh hiểu được các hoạt động của trẻ nói chung và môn khám phá
khoa học nói riêng là điều rất cần thiết. Vì thế ngây từ đầu năm học chúng tôi đã
trang bị cho mỗi lớp một bảng tin tuyên truyền cho lớp mình và giáo viên xây
dựng nội dung tuyên truyền cụ thể, kịp thời. Ngoài ra mỗi lớp đều xây dựng cho
mình một góc tuyên truyền phù hợp. Hướng giáo viên tới việc tận dụng thời gian
có thể để trao đổi với phụ huynh như:
Tỷ lệ
(%)
Tổng
số
1,6
(%)
1
Kỹ năng quan sát, tìm ra đặc điểm và
trả lời được tên gọi đặc điểm của các
đối tượng khám phá
432/439 98,4
7/439
2
Khả năng so sánh, phân loại các đối
tượng khám phá
421/439 95,9
18/439 4,1
khoa học tại trường MN Hoa Pơ Lang
con mình, tạo điều kiện cho con được hòa nhập với thế giới xung quanh. Đặc
biệt phụ huynh thường xuyên trao đổi với cô giáo về cách truyền thụ kiến thức
hàng ngày cho trẻ.
III. Phần kết luận, kiến nghị
1. Kết luận
Các biện pháp đưa ra trong sáng kiến kinh nghiệm tôi nhận thấy hiệu quả
rõ rệt, qua trao đổi với đồng nghiệp nhận được sự đồng tình, ủng hộ của nhiều
giáo viên làm theo và cũng mang lại hiệu quả cao. Để đạt được những kết quả
đó trước hết phải chuẩn bị đầy đủ đồ dùng cần thiết cho tiết học một tiết học
cho cô và trẻ. Chuẩn bị kế hoạch giảng dạy, nắm chắc kiến thức chuyên môn.
Chuẩn bị môi trường an toàn khi cho trẻ tiếp xúc.
Cô giáo, gia đình phải thật sự là mái ấm tình thương của trẻ, bố mẹ phải là
tấm gương sáng để trẻ noi theo, phải quan tâm, yêu thương trẻ, có trách nhiệm
giáo dục trẻ ngay từ những bước đầu đời. Phải có sự phối kết hợp chặt chẽ với
các ban ngành đoàn thể trong toàn xã để làm tốt công tác chăm sóc, nuôi dưỡng,
giáo dục trẻ. Tuyên truyền với phụ huynh về công tác giáo dục rèn luyện vệ sinh
văn minh cho trẻ. Do đó muốn giáo dục chăm sóc trẻ đạt kết quả tốt thì phải có
sự thống nhất phương pháp giáo dục của 2 cô giáo trong lớp cũng như phải có
sự phối hợp chặt chẽ thống nhất giữa lớp, nhà trường, gia đình và xã hội.
Trên đây là một số kinh nghiệm giúp trẻ khám phá khoa học mà tôi đã rút
ra được trong quá trình giảng dạy cũng như làm công tác quản lý chuyên môn
giúp trẻ phát triển toàn diện trên 5 mặt: ngôn ngữ, thể chất, thẩm mỹ, nhận thức,
tính cảm xã hội. Tôi rất mong được sự góp ý của các đồng nghiệp để kế hoạch
này hoàn chỉnh hơn.
2. Kiến nghị
a. Đối với trường
- Hàng năm có kế hoạch tham mưu với lãnh đạo Phòng giáo dục, địa
phương đầu tư thêm trang thiết bị đồ chơi phục vụ cho hoạt động để trẻ say mê
Người viết sáng kiến
Trần Thị Nguyệt
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
18
Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 5-6 tuổi học tốt môn khám phá
khoa học tại trường MN Hoa Pơ Lang
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Giáo trình: Lý luận và phương pháp hướng dẫn trẻ làm quen với môi trường
xung quanh của tiễn sỹ Hoàng Thị Phượng–Nxb ĐHSP- 2008
- Giáo trình: Tâm lý học trẻ em lứa tuổi Mầm Non – Nguyễn Ánh Tuyết –Nxb
ĐHSP- 2008
- Giáo trình: Giáo dục học mầm non – Đào Thanh Âm – Nxb ĐHSP- 2007
Sách hướng dẫn tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục trong trường mầm
non theo chủ đề (5-6 tuổi).
- Sách phương pháp phát triển nhận thức cho trẻ.
- Sách chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 5-6 tuổi.
- Chuyên đề giáo dục mầm non.
- Sách bồi dưỡng thường xuyên chu kỳ 2004-2006
- Sách hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non mẫu giáo
I.4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
3
I.5. Phương pháp nghiên cứu
3
II. PHẦN NỘI DUNG
3
II.1. Cở sở lý luận
3
II.2. Thực trạng
4
II.3. Giải pháp, biện pháp
7
IV.4. Kết quả thu được quả khảo nghiệm, giá trị khoa học ...
19
III. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ