Ngày soạn: 11/03/2015
Tiết 82: Làm văn

LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN
A. Mục tiêu:
Giúp học sinh:
- Nắm được tác dụng của việc lập dàn ý và cách thức lập dàn ý cho bài văn
nghị luận.
- Tích hợp với các kiến thức về văn, tiếng Việt và vốn sống thực tế, rèn
luyện kĩ năng lập dàn ý cho bài văn nghị luận.
B. Phương pháp:
Giáo viên sử dụng kết hợp các phương pháp phát vấn, đàm thoại, hoạt động
nhóm.
C. Tiến trình:
1. Ổn định lớp:
2. Kiểm tra bài cũ:
Bài học: “Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ”
Câu hỏi: Nỗi cô đơn lẻ bóng của người chinh phụ được tác giả thể hiện như
thế nào?
HS trả lời theo nội dung vở ghi.
3. Bài mới:
• Giới thiệu bài:
Các em thân mến! Nghị luận có vai trò khá quan trọng ở hầu hết các lĩnh vực trong
cuộc sống. Nhưng muốn nghị luận một vấn đề thành công thì ta phải biết sắp xếp
các luận điểm, luận cứ sao cho hợp lý. Và bài học hôm nay, cô và các em hãy cùng
tìm hiểu cách lập dàn ý cho bài văn nghị luận.
• Tổ chức dạy:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
∗ Hoạt động 1: Giáo viên hướng
dẫn HS tìm hiểu về tác dụng của việc
lập dàn ý.

khác về một vấn đề nào đó.
Bàn về vai trò và tác dụng to lớn của sách trong đời
sống tinh thần của con người, nhà văn M.Go-rơ-ki
GV yêu cầu HS đọc ví dụ trong Sgk trang có viết: “Sách mở rộng trước tầm mắt tôi những
chân trời mới”
89
Hãy giải thích và bình luận ý kiến trên.
a. Tìm ý cho bài văn:
GV hỏi: Em hãy cho biết luận đề của đề
bài trên là gì?
HS trả lời. GV chốt ý.
Luận đề: Vai trò của sách đối với đời sống
- Luận đề: Vai trò của sách đối với đời sống
con người
con người.
GV hỏi: Em hãy xác định các luận điểm
của luận đề trên?
HS trả lời. GV chốt ý.
- Luận điểm
Luận điểm
+ Sách là sản phẩm tinh thần kì diệu của con người.
+ Sách là sản phẩm tinh thần kì diệu của
Sách mở rộng trước tầm mắt tôi những chân trời
con người. Sách mở rộng trước tầm mắt
mới.
tôi những chân trời mới.
+ Cần có thái độ đúng đối với sách và việc + Cần có thái độ đúng đối với sách và việc đọc
sách.
đọc sách
GV hỏi: Em hãy nêu những luận cứ cho

+ Giới thiệu khái quát về vai trò của sách.
+ Dẫn ý kiến của M. Go-rơ-ki.
- - Thân bài: triển khai các luận điểm và các luận cứ
đã có ở phần tìm ý.
- Kết luận
+ Khẳng định giá trị ý kiến của M.Go-rơ-ki.
+ Khẳng định vai trò của sách.
+ Làm sao để duy trì thói quen đọc sách?

2.Cách lập dàn ý bài văn nghị luận:
Để lập dàn ý cho bài văn nghị luận, ta cần thực hiện
GV hỏi: Qua ví dụ trên, em hãy cho biết
2 thao tác:
cách lập dàn ý bài văn nghị luận?
- Tìm ý: tìm hệ thống luận điểm, luận cứ cho
HS trả lời. GV nhận xét và chốt ý.
bài văn.
- Lập dàn ý: sắp xếp các luận điểm và luận cứ
vào bố cục 3 phần của văn bản.
+ Mở bài: giới thiệu, định hướng triển khai vấn
đề.
+ Thân bài: triển khai lần lượt các luận điểm, luận
cứ.


+ Kết bài: nhấn mạnh hoặc mở rộng vấn đề.
GV cho HS đọc ghi nhớ

*Ghi nhớ: (sgk)


-> những khó khăn trong cuộc sống hạn
chế việc phát huy tài năng, sức sáng tạo
của con người
- Đánh giá:
• Mặt đúng: Sự phát triển chủ quan
bao giờ cũng chịu ảnh hưởng, tác động


của hoàn cảnh khách quan.
• Mặt chưa đúng: Bài học trên còn
phiến diện, chưa đánh gía đúng mức vai
trò của sự nỗ lực chủ quan của con người.
- Bàn bạc, mở rộng:
• Khi tính toán công việc, đặt kế
hoạch,… cần tính đến những điều kiện
khách quan nhưng không quá lệ thuộc vào
những điều kiện đó.
• Trong hoàn cảnh nào cũng đặt lên
hàng đầu sự nỗ lực chủ quan, lấy ý chí và
nghị lực vượt qua khó khăn.
∗ Kết bài: Nhấn mạnh vấn đề, liên hệ
bản thân
4. Củng cố và hướng dẫn học bài:
- Củng cố: Em nghĩ như thế nào về câu nói:
"Đời phải trải qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố"
( Trích Nhật ký Đặng Thuỳ Trâm)
- Giải thích khái niệm của đề bài (câu nói)
 Giông tố ở đây dùng để chỉ cảnh gian nan đầy thử thách hoặc việc xảy ra dữ
dội
 Câu nói khẳng định: cuộc đời có thể trải qua nhiều gian nan nhưng chớ cúi