BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ NGỌC TRANG

HƢỚNG DẪN HỌC SINH ÔN LUYỆN VÀ LÀM
BÀI THI HỌC SINH GIỎI MÔN LỊCH SỬ LỚP 9
(Vận dụng ở Trường Phổ thông DTNT THCS huyện Cầu
Ngang, tỉnh Trà vinh)

LUẬN VĂN THẠC SỸ ỨNG DỤNG

HÀ NỘI, NĂM 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ NGỌC TRANG

HƢỚNG DẪN HỌC SINH ÔN LUYỆN VÀ LÀM
BÀI THI HỌC SINH GIỎI MÔN LỊCH SỬ LỚP 9

(Vận dụng ở Trường Phổ thông DTNT THCS
huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh)
Chuyên ngành: Lý luận và phƣơng pháp dạy học bộ môn Lịch sử
(Chương trình định hướng ứng dụng)
Mã số: 60.14.01.11

LUẬN VĂN THẠC SỸ ỨNG DỤNG


Nguyễn Thị Ngọc Trang


NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
Chữ viết tắt

Giải thích

GD&ĐT

:

Giáo dục và Đào tạo

SGK

:

Sách giáo khoa

SK

:

Sự kiện

NL

:


Trung học phổ thông

DTNT

:

Dân tộc nội trú

KT

:

Kiến thức

GV

:

Giáo viên

SGV

:

Sách giáo khoa


MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU


8. Ý nghĩa của đề tài

17

9. Cấu trúc của đề tài

18

NỘI DUNG

19

Chƣơng 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC HƢỚNG
DẪN HỌC SINH ÔN LUYỆN VÀ LÀM BÀI THI HỌC SINH GIỎI
MÔN LỊCH SỬ LỚP 9 TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. Cơ sở lí luận và xuất phát của đề tài

19

1.1.1. Một số khái niệm cơ bản sử dụng trong đề tài

19

1.1.2. Đặc điểm của kiến thức lịch sử và việc học tập lịch sử của học sinh

19

lớp 9
1.1.3.Tiêu chí đánh giá chọn học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 9 Trường


42

LUYỆN VÀ LÀM BÀI THI HỌC SINH GIỎI MÔN LỊCH SỬ LỚP
9 (VẬN DỤNG Ở TRƢỜNG PHỔ THÔNG DTNT THCS HUYỆN
CẦU NGANG, TRÀ VINH )
2.1. Một số yêu cầu cơ bản

42

2.1.1. Yêu cầu về năng lực và quá trình chuẩn bị của giáo viên

42

2.1.2. Yêu cầu về xác định nội dung kiến thức khi hướng dẫn học sinh

44

2.1.3. Yêu cầu về phương pháp, kĩ thuật khi hướng dẫn học sinh

46

2.2. Nội dung kiến thức cần hƣớng dẫn học sinh ôn luyện trong kì thi

46

chọn học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 9 của tỉnh Trà Vinh
2.2.1. Kiến thức lịch sử dân tộc

46

61

2.3.1.5. Xác định, liên hệ những sự kiện lớn của lịch sử thế giới có tác

68

động trực tiếp đến lịch sử Việt Nam ở cùng thời kì
2.3.2. Hướng dẫn học sinh phương pháp làm bài trong kì thi chọn học
sinh giỏi môn Lịch sử lớp 9

79


2.3.2.1. Xác định cấu trúc, yêu cầu của đề thi chọn học sinh giỏi môn

79

Lịch sử lớp 9
2.3.2.2. Phương pháp trả lời các dạng câu hỏi thường gặp trong đề thi

81

2.4 Kiểm chứng sƣ phạm về công tác bồi dƣỡng học sinh giỏi môn

89

Lịch sử lớp 9 ở trƣờng phổ thông DTNT THCS huyện Cầu Ngang,
tỉnh Trà Vinh
2.4.1.Mục đích, yêu cầu thực nghiệm sư phạm



MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, Đảng và Nhà nước luôn coi giáo dục là
quốc sách hàng đầu. Giáo dục vừa là mục tiêu, vừa là động lực cho sự phát triển
kinh tế - xã hội. Giáo dục hướng tới: “Đào tạo con người Việt Nam phát triển
toàn diện, có đạo đức, có tri thức, có sức khỏe và nghề nghiệp, trung thành với lí
tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách,
phẩm chất và năng lực công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”
[38;8]
Ở trường phổ thông, mỗi môn học đều góp phần thực hiện mục tiêu và
nhiệm vụ giáo dục mà Đảng đề ra. Trong đó môn Lịch sử với tư cách là một
môn độc lập, có chức năng, vị trí, ý nghĩa quan trọng với đặc trưng có ưu thế và
sở trường trong giáo dục thế hệ trẻ. Lịch sử không chỉ là quá khứ mà còn là kết
tinh giá trị các thế hệ trước để lại và thế hệ sau cần tiếp nối và phát huy. Bộ môn
Lịch sử cung cấp cho học sinh hệ thống tri thức cơ bản về lịch sử dân tộc và lịch
sử thế giới với các sự kiện cụ thể nhằm dựng lại cho học sinh bức tranh quá khứ
xã hội loài người đã xảy ra. Môn Lịch sử có tác dụng lớn trong việc phát triển tư
duy của học sinh, đặc biệt là tư duy độc lập, sáng tạo trong quá trình lĩnh hội tri
thức. Bản thân kiến thức lịch sử tự thân đã mang trong mình tính giáo dục cao
cho học sinh về phẩm chất đạo đức, tư tưởng, tình cảm. Do vậy, bộ môn Lịch sử
có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc giáo dục truyền thống dân tộc, tinh
thần nhân văn– những giá trị dễ bị xói mòn trong cuộc sống hiện đại.
Chất lượng bộ môn Lịch sử được đánh giá không phải bằng việc ghi nhớ
nhiều sự kiện mà cần hiểu đúng lịch sử. Như cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã
từng viết: “Lịch sử đâu phải là một chuổi sự kiện để người viết sử ghi lại, rồi
người giảng sử đọc lại, người học sử học thuộc lòng”. Điều quan trọng là qua
học tập, “chúng ta thấyđược cái gì qua các thời đại lịch sử, và từ đó chúng ta rút


giáo viên dạy nặng về truyền thụ kiến thức, chưa hướng dẫn học sinh phương

2


pháp học tập, cách thức tự ôn luyện làm chủ kiến thức, phát triển năng lực học
tập...Do đó để nâng cao hiệu quả thì cần đổi mới phương pháp hướng dẫn học
sinh ôn luyện và làm bài thi học sinh giỏi là hết sức cần thiết.

Xuất phát từ những cơ sở lý luận và thực tiễn nêu trên, chúng tôi chọn
đề tài: Hướng dẫn học sinh ôn luyện và làm bài thi học sinh giỏi môn Lịch
sử lớp 9(Vận dụng ở trường phổ thông DTNT THCS huyện Cầu Ngang,
tỉnh Trà Vinh), làm đề tài luận văn Thạc sĩ, chuyên nghành lí luận và phương
pháp dạy học môn Lịch sử ( theo chương trình ứng dụng), mã số 60.14.01.11
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Việc hướng dẫn học sinh phương pháp ôn luyện và làm bài thi học sinh
giỏi nói chung, môn Lịch sử lớp 9 nói riêng là một vấn đề lớn. Vì thế, để làm
sáng tỏ vấn đề này, chúng tôi tiếp cận lịch sử nghiên cứu vấn đề gồm các
nhóm sau:
2.1. Tài liệu về tâm lí học và giáo dục học nói chung
- Trên thế giới.
+ Nhà triết học vĩ đại Hi Lạp là Socrat (469 – 399 TCN) đã từng dạy học trò
của mình bằng cách luôn đặt ra các câu hỏi gợi mở nhằm giúp người học dần dần
phát hiện ra chân lí. Phương châm sống của ông là: “... sự tự nhận thức, nhận thức
chính mình...” [ 49 ; 29]
+ Khổng Tử (551 – 479 TCN) – nhà triết học, nhà giáo dục học vĩ đại của
Trung Hoa cổ đại cũng đòi hỏi ở người học phải tìm tòi, suy nghĩ, đào sâu trong
quá trình học. Ông nói rằng: Không tức giận vì muốn biết thì không gợi mở cho,
không bực tức vì không rõ được thì không bày vẽ cho. Vật có bốn góc bảo cho
biết một góc mà không suy nghĩ ra ba góc kia thì không dạy nữa. [2 ; 9]

nhận thức như: ghi nhớ, kỹ năng giải quyết vấn đề, và đặc biệt nhấn mạnh đến
thang mức độ nhận thức phức tạp của Bloom đó là: biết, hiểu, ứng dụng, phân
tích, tổng hợp và đánh giá...
+ Robert J.Marzano, Debra J.Pickering và Jane E.Pollock với “Các phương
pháp dạy học hiệu quả” trên cơ sở tổng hợp các công trình nghiên cứu thực tế

4


giảng dạy và tổng hợp lý thuyết đã giúp giáo viên có thể rèn các kỹ năng cần
thiết cho HS như: kỹ năng nhận ra sự giống và khác nhau, kỹ năng tóm tắt - ghi
ý chính, kỹ năng làm bài tập về nhà, kỹ năng thực hành, kỹ năng làm việc
nhóm... Đồng thời, GV cũng cần ghi nhận và khích lệ các em trong quá trình học
tập. Như vậy, đây cũng là một trong những biện pháp góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục.
+ Trong cuốn “Giáo dục học”, tập1(Nxb Giáo dục, Hà Nội, năm 1983),
N.V.SaVin đề cập đến nội dung dạy học và các hình thức tổ chức dạy học. Theo
tác giả, “Nội dung giáo dục phải thực sự là toàn diện. Mỗi một chương phải là
mức độ trọn vẹn trong hệ thống các tri thức về môn học” [46; 45]. Khi đề cập tới
các hình thức tổ chức dạy học, tác giả cho rằng việc tổ chức các hoạt động học
tập ở trên lớp dưới sự điều khiển, hướng dẫn, tổng kết, đánh giá của GV có tác
dụng phát huy tính tích cực, sự sáng tạo của HS trong việc lĩnh hội toàn diện tri
thức.
Mặc dù có nhiều quan điểm và cách tiếp cận khác nhau nhưng các tác giả
đều cho rằng để nâng cao chất lượng dạy học ngoài đổi mới về mục tiêu, nội
dung và phương pháp còn phải chú ý đến HS nhất là quan tâm đến việc HS suy
nghĩ như thế nào? Tức HS phải có những kỹ năng cơ bản, trong đó nhận thức
tích cực là một trong những kỹ năng quan trọng.
- Trong nƣớc
+ Hà Thế Ngữ - Đặng Vũ Hoạt trong cuốn “Giáo dục học” đã nhấn mạnh những

đại với các nguồn tư liệu lịch sử; năng lực sơ đồ hóa; năng lực đánh giá sự kiện,
hiện tượng lịch sử…[40]
+ Geoff Petty (2004) trong cuốn dạy học ngày nay đề xuất một quy trình
dạy học sinh cách nhớ những kiến thức đã học như : đọc lại bài đã học hoặc sơ
đồ hóa nội dung kiến thức; mở lại sách vở và kiểm tra lại những gì đã học. Tác
giả cũng cho rằng các kiểu sơ đồ ( sơ đồ mạng- Spider map, sơ đồ khái niệmConcept map, sơ đồ tư duy của Tony Buzan- Tony Buzan‟s mind map ) rất hữu
ích trong việc trình bày thông tin dưới dạng hình ảnh và dễ dàng cho việc ghi
nhớ kiến thức [17]

6


+ Robert J.Marzano - Debra J.Pickering- Jane E. Pollock, trong cuốn các
phương pháp dạy học hiệu quả [47], trên cơ sở tổng kết kinh nghiệm giảng dạy
và nghiên cứu lí thuyết đã giới thiệu các phương pháp dạy học đem lại hiệu quả
như : nhận ra sự giống và khác nhau, tóm tắt ghi ý chính, phương pháp khích lệ
học tập và ghi nhận những cố gắng, bài tập về nhà và thực hành…
* Tài liệu trong nước
Một trong những phương pháp ôn luyện và làm bài thi hiệu quả đó chính là
phương pháp tự học. Vấn đề tự học và phát triển kĩ năng tự học cho học sinh
cũng được nhiều nhà giáo dục quan tâm.
+ Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: Trong học tập phải “ lấy tự học làm
cốt‟‟; phải xác định rõ mục đích học tập và xây dựng động cơ học tập đúng đắn,
học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời; phải có kế hoạch sắp xếp thời gian học
tập; phải bền bỉ, kiên trì thực hiện kế hoạch đến cùng, không lùi bước trước mọi
trở ngại; phải triệt để tận dụng mọi hoàn cảnh; mọi phương tiện, mọi hình thức
để tự học; học đến đâu, ra sức luyện tập, thực hành đến đó; tự học phải phát huy
tính năng động, độc lập suy nghĩ và tự do tư tưởng [2; 10].
+ Theo tác giả Nguyễn Cảnh Toàn, “ tự học là tự mình động não, suy nghĩ,
sử dụng các năng lực trí tuệ (quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp… ) và cơ bắp

tắc tự lập của HS, của việc phân tích tính logic sâu sắc tài liệu, sự kiện làm nền
tảng cho việc hình thành các khái niệm khoa học”... “Học sinh chỉ thực sự nắm
vững cái mà bản thân giành được bằng lao động của chính mình [27;17]. Từ đó
ông đề ra những yêu cầu về quá trình lĩnh hội kiến thức của HS: “Học tập là một
quá trình nhận thức tích cực của học sinh, học sinh muốn nắm kiến thức một
cách sâu sắc thì phải thực hiện đầy đủ một chu trình trí tuệ, bao gồm: những
hành động tri giác tài liệu nghiên cứu (trực tiếp và gián tiếp), thông hiểu (hiểu),
ghi nhớ (ghi nhận ban đầu, ghi nhớ, củng cố thường xuyên và ôn tập tập tiếp
theo); luyện tập kỹ năng, kỹ xảo bằng những bài tập luyện tập và cuối cùng là
những hoạt động khái quát hóa và hệ thống hóa kiến thức nhằm xác lập mối
quan hệ trong từng đề tài, giữa các đề tài và các môn học” [27;29]. Như vậy,
thông qua việc thường xuyên luyện tập, HS sẽ được rèn luyện các kỹ năng nói

8


trên.
+ Tác giả I.a.Lecne với “Phát triển tư duy của học sinh trong dạy học lịch sử”
đã đưa ra yêu cầu đối với giáo viên trong dạy học lịch sử phải tạo ra “tình huống có
vấn đề nhằm nâng cao kỹ năng nhận thức tích cực để giải quyết tốt các vấn
đề” trong quá trình dạy học. Theo tác giả, thông qua các biện pháp này sẽ kích
thích năng lực sáng tạo, nhận thức tích cực của học sinh. Do đó, sẽ nâng cao chất
lượng dạy học môn lịch sử nói riêng và quá trình dạy học nói chung.
+ Cuốn“Các phương pháp dạy học hiệu quả”của các tác giả Robert J.
Marzanx, Debru J. Pickering, Jane E. Pollock gồm 13 chương đưa ra mục đích
phát huy cao độ khả năng học tập của học sinh, nâng cao chất lƣợng giảng dạy
của giáo viên đứng lớp. Tác giả nêu ra 9 phương pháp dạy học có hiệu quả lớn
đối với kết quả học tập của học sinh . Trên cơ sở đó, mỗi phương pháp dạy học
chỉ cho GV những cách làm cụ thể để thực hiện công tác giảng dạy hiệu quả
nhất.

Thị Côi (cb) – 1995; “Hệ thống các phương pháp dạy học lịch sử ở trường
THCS” của Trịnh Đình Tùng (cb) – 2005; “Các con đường, biện pháp nâng cao
hiệu quả dạy học lịch sử ở trường phổ thông” của Nguyễn Thị Côi – 2006…
+ Ở giáo trình “Phương pháp dạy học lịch sử” do Phan Ngọc Liên, Trần
Văn Trị (chủ biên), (Nxb Giáo dục, Hà Nội, năm 1992, được tái bản, có sửa
chữa, bổ sung vào các năm 1998, 1999, 2000, 2001…), các tác giả chỉ ra con
đường hình thành kiến thức lịch sử cho HS phải đi từ cung cấp sự kiện, tạo biểu
tượng, hình thành khái niệm, nêu quy luật và rút ra bài học lịch sử.
+ Giáo trình “Hệ thống các phương pháp dạy học lịch sử ở trường trung học
cơ sở” (Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội, 2005), do Trịnh Đình Tùng (cb), các tác
giả đã phân loại và trình bày hệ thống các phương pháp dạy học lịch sử theo ba
nhóm, trong đó nhấn mạnh ở mỗi phương pháp cần có sự thống nhất, tác động
qua lại giữa hoạt động tổ chức, hướng dẫn, điều khiển của GV với hoạt động học
tập tích cực, chủ động, sáng tạo của người học
+ Tác phẩm “Áp dụng dạy và học tích cực trong môn lịch sử” – dự án Việt

10


– Bỉ do Trần Bá Hoành, Vũ Ngọc Anh, Phan Ngọc Liên (biên soạn) đã đề cập về
lý luận cơ bản dạy và học tích cực trong dạy học nói chung và với bộ môn Lịch
sử nói riêng. Đặc biệt, tác phẩm đã đưa ra 4 phương pháp dạy học tích cực là:
phương pháp dạy – học đặt và giải quyết vấn đề, phương pháp dạy – học trực
quan, phương pháp dạy – học vấn đáp, phương pháp dạy – học vĩ mô. Chính qua
các phương pháp trên năng lực nhận thức và kỹ năng nhận thức, kỹ năng thực
hành của HS được tăng lên rõ rệt: “học sinh được đặt vào tình huống của đời
sống thực tế, người học trực tiếp quan sát, thảo luận, làm thí nghiệm, giải quyết
vấn đề đặt ra theo cách suy nghĩ của mình, từ đó nắm được kiến thức kỹ năng
mới, vừa nắm được phương pháp “làm ra” kiến thức, kỹ năng đó và phát huy
tiềm năng sáng tạo” [18;15].

+ Tháng 2 năm 1999 Vụ Trung học phổ thông ban hành tài liệu tập huấn
giảng dạy môn lịch sử dành cho cán bộ chỉ đạo và giáo viên chuẩn bị cho học
sinh tham gia kì thi quốc gia. Tác giả Phan Ngọc Liên có bài viết về „„Một số
vấn đề phương pháp bồi dưỡng học sinh giỏi môn lịch sử ở trường THPT” đề
cập đến hai điểm : cần nhận thức đúng về học tập lịch sử; xác định phương pháp
học tập giỏi môn Lịch sử, với các biện pháp, con đường, phương tiện có hiệu quả
cao.
+ Năm 1999, Hội giáo dục lịch sử (thuộc hội khoa học lịch sử Việt NamKhoa Lịch sử trường Đại học sư phạm Hà Nội) đã cho ra mắt bạn đọc tác phẩm
(tập thể tác giả: Nguyễn Thị Côi, Trần Bá Đệ, Nguyễn Tiến Hỷ, Đặng Thanh
Toán,Tịnh Tùng) „„ Hướng dẫn ôn luyện và làm bài thi môn lịch sử ”. Cuốn sách
giúp học sinh học tập, ôn thi môn lịch sử đạt kết quả tốt nhất nhờ tính chủ
động, sáng tạo và những phương pháp học tập thích hợp.
+ Năm 2003, Hội giáo dục Lịch sử, khoa Lịch sử trường Đại học sư phạm
Hà Nội tiếp tục cho tái bản lần thứ 3,quyển sách: „„Hướng dẫn thi đại học- cao
đẳng môn Lịch sử”(Trần Bá Đệ chủ biên). Trong lời nói đầu, các tác giả đã
khẳng định „„xuất phát từ nhận thức đúng về bộ môn, từ yêu cầu xác định những
kiến thức cơ bản của các khảo trình Lịch sử Việt Nam và Lịch sử thế giới, lựa
chọn phương pháp học tập, ôn và làm bài có hiệu quả, phù hợp với yêu cầu học

12


tập và ôn thi ( tốt nghiệp, thi học sinh giỏi quốc gia, tuyển sinh các trường Đại
học, cao đẳng). Chúng tôi không đặt cho mình nhiệm vụ hướng dẫn học sinh
nắm chắc các đề thi cụ thể, mà trang bị cho các em những kiến thức và phương
pháp cơ bản để ứng phó với mọi tình huống có vấn đề trong các kì thi ” [15; 3]
+ Trong bài “Tạo hứng thú tự học bộ môn Lịch sử cho học sinh” [1;36-37],
trên cơ sở khẳng định vai trò, ý nghĩa của việc tạo hứng thú tự học, tác giả
Nguyễn Thị Thế Bình đưa ra một số hình thức tự học, nhằm nâng cao khả năng
lĩnh hội kiến thức cho HS.

khảo thêm của đề tài.
2.3. Những tiếp thu của tác giả luận văn từ các tài liệu đã công bố và nội
dung giải quyết tiếp theo của đề tài
- Những tiếp thu của tác giả luận văn
+ Các tác giả và công trình nghiên cứu đi trước hầu hết đã đề cập đến những
vấn đề về đổi mới phương pháp dạy học nói chung, đổi mới phương pháp dạy
học lịch sử nói riêng. Với những đề tài nghiên cứu tuy không giống nhau nhưng
mục đích của các công trình nghiên cứu đều nhằm nâng cao hiệu quả dạy học nói
chung, bộ môn Lịch sử ở trường phổ thông nói riêng theo hướng phát triển năng
lực người học.
+ Thông qua những thành tựu nghiên cứu của các tác giả đi trước, chúng tôi
đã tiếp thu, học hỏi về mặt tư tưởng, định hướng lí luận chung khi áp dụng vào
chuyên ngành phương pháp dạy học lịch sử. Đặc biệt là những công trình nghiên
cứu vấn đề đổi mới phương pháp dạy học, những công trình đề cập đến việc
hướng dẫn học sinh ôn luyện và làm bài thi học sinh giỏi.Việc nghiên cứu, vận
dụng các phương pháp ôn luyện và làm bài thi học sinh giỏi sẽ giúp học sinh có
hứng thú hơn với môn học, nâng cao hiệu quả. Tuy nhiên, hướng đi sâu vào đề
tài chúng tôi nghiên cứu thì chưa có công trình nào. Vì vậy, những công trình
nghiên cứu, bài viết,… của các tác giả nói trên là những cơ sở quan trọng, nguồn
tài liệu quý báu để chúng tôi đi sâu thực hiện đề tài này.
- Nội dung giải quyết tiếp theo:

14


+ Làm sáng tỏ vai trò, ý nghĩa của việc hướng dẫn học sinh ôn luyện và làm
bài thi học sinh giỏi môn Lịch sử 9 ở trường Trung học cơ sở .
+ Tìm ra được các biện pháp hiệu quả khi hướng dẫn học sinh ôn luyện và
làm bài thi học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 9.
+ Vận dụng vào dạy đội tuyển HSG môn LS lớp 9 ở Trường phổ thông

Để thực hiện được mục đích đề ra, luận văn sẽ tập trung giải quyết các
nhiệm vụ:
- Nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn có liên quan đến đề tài;khảo sát, điều
tra thực tiễn việc giáo viên hướng dẫn học sinh ôn luyện và làm bài thi môn
Lịch sử lớp 9 để làm cơ sở nhận xét, đánh giá và đề xuất các biện pháp (qua
phiếu thăm dò, phỏng vấn, dự giờ, nguồn tư liệu trên Internet…);
- Xác định những nội dung kiến thức lịch sử cơ bản, cần thiết của lớp 8 (đối
với phần Lịch sử Việt Nam) và lớp 9 để phục vụ cho việc hướng dẫn học sinh
ôn luyện, làm bài;
- Đề xuất các biện pháp để nâng cao hiệu quả việc hướng dẫn học sinh ôn
luyện và làm bài thi học sinh giỏi môn Lịch sử 9
- Kiểm chứng sư phạm qua việc bồi dưỡng học sinh môn Lịch sử 9 ở trường
phổ thông DTNT THCS huyện cầu ngang, tỉnh Trà vinh trong năm học 2016
– 2017 và rút ra nhận xét.
5. Cơ sở phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở phương pháp luận của đề tài dựa trên quan điểm, nhận thức của Chủ
nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng, Nhà nước ta
về công tác giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ nói chung, qua môn Lịch sử nói riêng.
5.2. Để thực hiện đề tài này, tác giả sử dụng 5 nhóm phương pháp nghiên cứu
chủ yếu sau:
- Nhóm các phương pháp nghiên cứu lí thuyết : Nghiên cứu các văn bản, chủ
trương, chính sách của Đảng và Nhà nước và các tài liệu sách, báo, tạp chí… có
liên quan đến vấn đề nghiên cứu để xây dựng cơ sở lí luận cho đề tài.
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp điều tra, khảo sát qua
bảng hỏi, phỏng vấn, trao đổi, dự giờ….
- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia : Phỏng vấn, xin ý kiến các chuyên gia về
lĩnh vực bồi dưỡng học sinh giỏi nói chung, môn Lịch sử nói riêng.

16


17