THCB.1
Tin học đại cương
60 tiết
Biên soạn: Quách Tuấn Ngọc
Giảng bài:
Trường Đại học Bách khoa HN
Khoa Công nghệ Thông tin
(Tham khảo)
THCB.3
Phần 1: Các vấn đề căn bản
của tin học

Chương 1: Thông tin và biểu diễn thông tin

Chương 2: Hệ thống máy vi tính

Chương 3: Phần mềm và thuật giải
THCB.4
Ch­¬ng 1
Th«ng tin vµ biÓu diÔn th«ng tin

I. Th«ng tin vµ d÷ liÖu

II. BiÓu diÔn th«ng tin trong m¸y tÝnh
THCB.5


I. Th«ng tin vµ d÷ liÖu

1. Kh¸i niÖm vÒ th«ng tin


•
VÝ dô 2: Gieo ®ång xu H=1 bit
H p p
i i
i
n
= −
=
∑
.log ( )
2
1
THCB.8

2. D÷ liÖu
•
D÷ liÖu (d÷ kiÖn) cã thÓ hiÓu n«m
na lµ vËt liÖu th« mang th«ng tin.
•
D÷ liÖu ®­îc tËp hîp l¹i vµ ®­îc
xö lÝ sÏ cho ta th«ng tin.
•
=> D÷ liÖu lµ nguån gèc, lµ vËt
mang th«ng tin, lµ vËt liÖu s¶n xuÊt
ra th«ng tin.
THCB.9

D÷ liÖu trong thùc tÕ cã thÓ lµ
•
TÝn hiÖu vËt lÝ (Physical signal)


truyền tin: nhanh, chính xác ...

lọc nhiễu

lưu trữ

tìm kiếm, lấy ra

sao chép

mã hoá bảo mật

...
THCB.12

4. Xö lÝ th«ng tin b»ng m¸y tÝnh
•
Khi th«ng tin Ýt, cã thÓ lµm thñ c«ng.
•
Khi th«ng tin nhiÒu lªn, ®ßi hái m¸y
mãc tù ®éng lµm thay, ®Æc biÖt lµ m¸y
tÝnh ®iÖn tö.
•
¦u ®iÓm cña m¸y tÝnh: Lµm nhanh,
kh«ng biÕt ch¸n, chÝnh x¸c ...
THCB.13
¤i, lµm sao b©y giê ?
THCB.14


Ch­¬ng 1
Th«ng tin vµ biÓu diÔn th«ng tin

I. Th«ng tin vµ d÷ liÖu

II. BiÓu diÔn th«ng tin trong m¸y tÝnh
THCB.17

II. Biểu diễn thông tin trong máy tính

1. Hệ đếm cơ số 10 - Hệ thập phân

2. Hệ đếm cơ số a

3. Hệ đếm cơ số hai - Hệ nhị phân

4. Hệ đếm Hexa-decimal và hệ tám

5. Chuyển đổi từ hệ a sang hệ thập phân

6. Chuyển đổi từ hệ thập phân sang hệ a

7. Các phép tính số học cơ bản nhị phân

8. Các phép tính logic cho số nhị phân

9. Mệnh đề logic

10. Biểu diễn thông tin trong máy tính


+9*10
2
+8*10
1
+3*10
0
+2*10
-1
+5*10
-2
2. Hệ đếm cơ số 2 - Hệ nhị phân

Gồm 2 chữ số (digit) 0..1 Bit: Binary digit

Khi đếm đến 2 thì chuyển 1 sang hàng bên trái

Thí dụ: Số 1010.01 cần được hiểu là
= 1*2
3
+0*2
2
+1*2
1
+0*2
0
+0*2
-1
+1*2
-2
= 10.25

ChuyÓn ®æi sè gi÷a c¸c hÖ
•
ThÝ dô: HÖ 10 sang hÖ 2: 10.25
•
PhÇn nguyªn: nguyªn t¾c chia 2
10 2
0 5 2
1 2 2
0 1 KÕt qu¶: 1010
2
=A
16
•
PhÇn ph©n: nguyªn t¾c nh©n 2
0.25 * 2=0.5 ®­îc 0, tiÕp 0.5
0.5 * 2 = 1.0 ®­îc 1, hÕt.
KÕt qu¶: 0.01
THCB.22
Bảng m ASCIIã
Americain Standard Code for
Information Interchange
Dùng 1 byte để m hoá nên có 256 ô kí tự.ã

26 chữ cái latin a..z, 26 chữ cái hoa

10 chữ số thập phân 0..9

Các dấu chấm câu ...

Các kí tự điều khiển


Các thiết bị vào

Các thiết bị ra
THCB.25
Sơ đồ khối máy tính
Các thiết bị
Vào
Input devices
Khối xử lí
trung tâm
CPU
Các thiết bị
Ra
Output devices
Bộ nhớ ngoài
auxiliary storage
Đĩa cứng, đĩa mềm
Bộ nhớ trong
Main memory
RAM+ROM
E s c
F 1 F 2 F 3 F 4 F 5 F 6 F 7 F 8 F 9 F 1 0 F 1 1 F 1 2
~
`
!
1
@
2
$

P
J K
L
N M
{
[
}
]
:
;
"
'
<
,
>
.
?
/
T a b
S h if t
C t rl A lt
C a p s
L o c k
A l t C t r l
S h if t
E n te r
B a c k s p a c e
In s e rt H o m e P a g e
U p
D e le t e

L o ck
THCB.26
Khèi xö lÝ Trung t©m
CPU: Central Processing Unit
Khèi ®iÒu khiÓn
Control Unit
Khèi tÝnh to¸n
ALU
C¸c thanh ghi
T¹o xung nhÞp víi tÇn sè ... MHz
C¸c khèi bªn trong CPU