LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin chân thành cảm ơn thầy giáo, cô giáo, cán bộ và nhân
viên Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, Viện Sư phạm Kỹ thuật đã tạo
điều kiện, giúp đỡ nhiệt tình tác giả trong quá trình học tập cũng như
nghiên cứu đề tài này.
Tác giả xin cảm ơn các lãnh đạo, chuyên viên Vụ Giáo viên và Cán bộ
quản lý dạy nghề, Tổng cục Dạy nghề, các cán bộ quản lý đào tạo nghề ở một
số Bộ, ngành, Ban giám hiệu, cán bộ, giáo viên trường Cao đẳng nghề Công
nghiệp Hà Nội và một số trường Cao đẳng nghề khác thuộc diện khảo sát của
đề tài đã giúp đỡ tác giả trong quá trình thu thập số liệu, đánh giá thực trạng
để hoàn thành luận văn.
Tác giả cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đối với những người thân trong gia
đình, đối với bạn bè đã kịp thời cổ vũ, động viên, giúp đỡ mọi mặt để tác giả
chuyên tâm học tập và hoàn thành đề tài nghiên cứu này.
Đặc biệt, tác giả xin gửi lời cảm ơn đến TS Nguyễn Đắc Trung đã
hướng dẫn và chỉ bảo để tác giả hoàn thành bản luận văn.
Dù đã có nhiều cố gắng song chắc chắn luận văn không thể tránh khỏi
những thiếu sót, hạn chế. Tác giả kính mong nhận được những ý kiến đóng
góp của thầy giáo, cô giáo và các bạn./.
Hà Nội, 22 tháng 3 năm 2016
Tác giả luận văn
Phạm Duy
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn “Một số giải pháp đào tạo, bồi dưỡng
nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, giáo viên dạy nghề tại
ODA: Vốn vay ưu đãi
QĐ: Quyết định
SV: Sinh viên
TOIEC: Mức đánh giá trình độ tiếng anh
TW: Trung ương
UNDP: United Nations Development Programme - Quỹ hỗ trợ phát
triển của Liên hiệp quốc
USD: Đô la mỹ
iii
DANH MỤC BẢNG
Biểu 1.1: Các tiêu chí và tiêu chuẩn trong đánh giá giáo viên ....................... 24
Biểu 2.2. Số liệu đào tạo qua các năm theo các cấp đào tạo ........................... 42
Biểu 2.3. Thiết bị chuyên dùng dạy lý thuyết ................................................. 43
Biểu 2.4. Thiết bị chuyên dùng dạy thực hành ............................................... 44
Biểu 2.5. Số cán bộ, giáo viên qua các năm................................................... 50
Biểu 2.6. Tỷ lệ sinh viên/1giáo viên qua các năm học ................................... 51
Biểu 2.7. Trình độ chuyên môn được đào tạo của giáo viên .......................... 52
Biểu 2.8 Trình độ chuyên ngành của giáo viên năm học 2014 ....................... 53
phân theo các khoa .......................................................................................... 53
Biểu 2.9 Đào tạo thạc sỹ của các khoa qua các năm....................................... 54
Biểu 2.10 Kỹ năng của đội ngũ giáo viên ....................................................... 56
Biểu 2.11 Đề tài nghiên cứu được giáo viên thực hiện qua các năm học ....... 57
Biểu 2.14 Thâm niên giảng dạy của giáo viên tính đến năm 2014 ................. 61
Biểu 2.15. Số giáo viên phân theo tính chất định biên ................................... 62
Biểu 2.16. Cơ cấu đội ngũ giáo viên theo ngành nghề đào tạo ....................... 63
Biểu 2.19. Ý kiến đánh giá của cán bộ quản lý về hiệu quả các khóa bồi
dưỡng cho giáo viên dạy nghề đã thực hiện trong 3 năm ............................... 69
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CHẤT LƯỢNG ĐỘI
NGŨ GIÁO VIÊN DẠY NGHỀ ....................................................................... 6
1.1. Các khái niệm cơ bản ............................................................................. 6
1.1.1. Giáo viên ......................................................................................... 6
1.1.2. Giáo viên dạy nghề ......................................................................... 6
1.1.3. Chất lượng đội ngũ giáo viên dạy nghề .......................................... 7
1.1.4. Phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề ............................................. 7
1.2. Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề .................................. 10
1.2.1. Phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề về số lượng ....................... 10
1.2.2. Phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề về mặt chất lượng ............. 12
1.2.3. Phát triển về cơ cấu đội ngũ giáo viên dạy nghề .......................... 17
1.3. Các tiêu chí phản ánh chất lượng giáo viên dạy nghề, tiêu chí về giáo
viên đạt chuẩn trường nghề chất lượng cao ................................................ 18
1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên trường CĐN 25
1.5. Sự cần thiết phát triển chất lượng đội ngũ giáo viên trường Cao đẳng
nghề Công nghiệp Hà Nội ........................................................................... 29
1.6. Kinh nghiệm phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề ............................ 31
1.6.1. Kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới ............................ 31
1.6.2. Kinh nghiệm rút ra ........................................................................ 34
Tiểu kết chương 1........................................................................................ 36
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI........................... 37
vi
2.1. Khái quát về trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội .................. 37
2.1.1. Quá trình phát triển của trường cao đẳng nghề công nghiệp Hà Nội
................................................................................................................. 37
2.1.2. Về tổ chức và quản lý nhà trường ................................................. 39
2.1.3. Về đào tạo ..................................................................................... 40
3.2.3. Giải pháp 3: Tăng cường giáo dục, tuyên truyền thông tin nhằm
nâng cao nhận thức về vai trò, trách nhiệm của đội ngũ giáo viên ......... 90
3.2.4. Giải pháp 4: Tổ chức đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên ..... 91
3.2.5. Giải pháp 5: Tăng cường kiểm tra, đánh giá đội ngũ giáo viên ... 95
3.2.6. Giải pháp 6: Xây dựng và thực hiện các chính sách đãi ngộ nhằm
phát triển đội ngũ giáo viên..................................................................... 96
3.3. Mối liên hệ giữa các giải pháp ............................................................. 97
3.4. Khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các giải pháp .................... 98
KHUYẾN NGHỊ ........................................................................................... 101
1. Đối với Bộ Lao động Thương Binh và Xã Hội và Tổng cục Dạy nghề....... 101
2. Đối với Uỷ ban nhân dân TP Hà Nội .................................................... 102
3. Đối với trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội ........................... 102
Tiểu kết chương 3...................................................................................... 104
KẾT LUẬN ................................................................................................... 105
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................. 106
PHỤ LỤC ...................................................................................................... 109
viii
MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài
Có thể khẳng định rằng không có giáo dục thì không có bất cứ sự phát
triển nào đối với con người nói riêng và xã hội nói chung. Do vậy, trong chiến
lược phát triển đất nước Đảng ta luôn khẳng định “Giáo dục là quốc sách
hàng đầu”. Tại Đại hội Đảng lần thứ IX đã định hướng với mục tiêu tổng quát
là “Đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển nâng cao rõ rệt đời sống vật
chất và tinh thần của nhân dân, tạo nền tảng đề đến năm 2020 nước ta cơ bản
trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại” [19]; Đại hội lần thứ X
với mục tiêu đến năm 2020, dạy nghề đáp ứng được nhu cầu của thị trường
lao động cả về số lượng, chất lượng, cơ cấu nghề và trình độ đào tạo; chất
lượng đào tạo của một số nghề đạt trình độ các nước phát triển trong khu vực
ASEAN và trên thế giới; hình thành đội ngũ lao động lành nghề, góp phần
nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; phổ cập nghề cho người lao động, góp
phần thực hiện chuyển dịch cơ cấu lao động, nâng cao thu nhập, giảm nghèo
vững chắc, đảm bảo an sinh xã hội. Để đạt được mục tiêu chiến lược, cần thực
hiện đồng bộ 09 giải pháp mà trong đó, giải pháp “Phát triển đội ngũ giảng
viên, giáo viên và cán bộ quản lý dạy nghề” là một trong hai giải pháp đột phá.
Ngoài ra, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Quyết định số 761/QĐ-TTg
ngày 23/5/2014 duyệt danh “Đề án phát triển trường nghề chất lượng cao đến
năm 2020, trong đó có Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội.
Đối với Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội, trong những năm
qua, đã có những bước phát triển đáng kể. Là một trường công lập ngày được
thành lập vào ngày 22 tháng 11 năm 1974 và đến ngày 29 tháng 12 năm 2006
chính thức nâng cấp thành trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội. Tính
đến nay đã có 40 năm hoạt động. Hiện nay nhà trường có 4 hệ đào tạo, 20
ngành nghề đào tạo với hơn 3.500 sinh viên và hơn 200 cán bộ giáo viên. Nhà
trường đã có bề dày lịch sử và truyền thống trong thi đua dạy tốt, học tốt, sinh
viên ra trường có tỷ lệ việc làm cao. Trong 20 ngành nghề đào tạo hiện nay
của trường thì có 2 nghề đào tạo được Nhà nước lựa chọn đầu tư thành nghề
trọng điểm cấp độ quốc tế và 3 nghề đào tạo cấp độ khu vực ASEAN (Quyết
định số 854/QĐ-BLĐTBXH ngày 06/6/2013 của Bộ Lao động – Thương binh
và Xã hội phê duyệt nghề trọng điểm và trường được lựa chọn nghề trọng
điểm giai đoạn 2011-2015 và định hướng đến năm 2020).
Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển thành trường dạy nghề chất lượng
cao và đòi hỏi phát triển nguồn nhân lực có chất lượng đáp ứng yêu cầu công
2
3
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và phân tích thực trạng đội ngũ giáo viên
trường cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội, đóng góp một số kiến nghị nhằm
phát triển đội ngũ giáo viên trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội.
Hệ thống cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề.
Phân tích đánh giá thực trạng đội ngũ giáo viên trường Cao đẳng nghề
Công nghiệp Hà Nội.
- Mục đích: Đề xuất các giải pháp đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao
chất lượng đội ngũ giáo viên trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội góp
phần nâng cao chất lượng đào tạo nghề và tiến tới đạt chuẩn trường nghề chất
lượng cao đến năm 2020.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu mà đề tài tập trung nghiên cứu là công tác phát
triển đội ngũ giáo viên dạy nghề của Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà
Nội, bao gồm cả giáo viên kiêm chức và giáo viên thỉnh giảng có vai trò nhất
định trong công tác giảng dạy của trường.
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Về không gian: Đề tài nghiên cứu vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên
trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội. Trong đó, tập trung vào giáo
viên dạy trình độ cao đẳng nghề tại một số nghề được đầu tư trọng điểm cấp
độ quốc tế, khu vực ASEAN. Ngoài ra, có nghiên cứu các vấn đề liên quan
đến công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên dạy nghề của Tổng cục Dạy nghề
và Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Nội.
+ Về thời gian: Năm 2013-2014 và những đề xuất kế hoạch giai đoạn
2015-2020.
4. Phương pháp nghiên cứu của luận văn
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục,
luận văn có ba chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển chất lượng đội ngũ giáo viên
dạy nghề.
- Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên của trường Cao
đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội.
- Chương 3: Một số giải pháp đào tạo, bồi dưỡng nhằm phát triển đội
ngũ giảng viên, giáo viên dạy nghề tại trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà
Nội đáp ứng tiêu chí trường nghề chất lượng cao đến năm 2020.
5
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN DẠY NGHỀ
1.1. Các khái niệm cơ bản
1.1.1. Giáo viên
Giáo viên là nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục
phổ thông, giáo dục nghề nghiệp. [33, tr.380]
Dạy nghề là hoạt động dạy và học nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng và
thái độ nghề nghiệp cần thiết cho người học nghề để có thể tìm được việc làm
hoặc tự tạo việc làm sau khi hoàn thành khoá học. [11, tr.31]
1.1.2. Giáo viên dạy nghề
Giáo viên dạy nghề: Giáo viên dạy nghề là người dạy lý thuyết, dạy
thực hành hoặc vừa dạy lý thuyết vừa dạy thực hành trong các cơ sở dạy
nghề.
Giáo viên dạy nghề gồm có: Giáo viên dạy lý thuyết nghề, giáo viên
dạy thực hành nghề và giáo viên dạy cả lý thuyết và thực hành nghề. Số giáo
- Trường Cao đẳng nghề có đăng ký hoạt động dạy nghề;
- Trường Cao đẳng, trường Đại học có đăng ký hoạt động dạy nghề.
1.1.3. Chất lượng đội ngũ giáo viên dạy nghề
Chất lượng là khái niệm khó định nghĩa. Thuật ngữ chất lượng dùng để
nói về thứ tuyệt hảo, hoàn mỹ. Theo từ điển Tiếng Việt: “Chất lượng là cái tạo
nên phẩm chất, giá trị của một con người, một sự vật, sự việc”.[33, tr 144].
Chất lượng ĐNGV là một khái niệm rộng, nó bao hàm nhiều yếu tố:
- Trình độ được đào tạo: đạt chuẩn hay vượt chuẩn, đào tạo chính qui
hay không chính qui, chất lượng và uy tín của cơ sở đào tạo.
- Sự hài hoà giữa các yếu tố trong đội ngũ giáo viên:
+ Hài hoà giữa chức vụ, ngạch bậc và trình độ được đào tạo; giữa phẩm
chất đạo đức, kiến thức, năng lực và kỹ năng sư phạm.
+ Sự hài hoà giữa nội dung công việc và vị trí phù hợp với năng lực mà
nhân viên đang đảm nhận, thâm niên công tác và trách nhiệm của nhân viên.
Như vậy, chất lượng đội ngũ giáo viên được thể hiện ở phẩm chất, năng
lực và trình độ chuyên môn của giáo viên.
1.1.4. Phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề
Phát triển đội ngũ giáo viên là: “Nhằm mục đích tăng cường hơn nữa
đến sự phát triển toàn diện của người giáo viên trong hoạt động nghề nghiệp”.
7
- Phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề: Là sự vận động theo chiều
hướng đi lên của đội ngũ giáo viên dạy nghề, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến
phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn,….Là quá trình chuẩn bị và
cung cấp đội ngũ giáo viên cần thiết cho tổ chức dạy nghề hoàn thành chức
năng nhiệm vụ đào tạo nhân lực cho xã hội.
- Quan niệm về phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề tiếp cận trên góc
độ phát triển nguồn nhân lực:
thu nhập và cải thiện chất lượng sống. Xét góc độ xã hội, đó là quá trình tạo
dựng một lực lượng lao động đặc thù cả về số lượng, chất lượng và sử dụng
nó có hiệu quả nhằm đáp ứng yêu cầu và mục tiêu đào tạo nghề cho đất nước,
phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế xã hội.
Phát triển nguồn nhân lực nói chung và đội ngũ giáo viên nói riêng,
nhìn nhận dưới góc độ là một yếu tố của lực lượng sản xuất, một nguồn lực
của xã hội, mục đích là gia tăng sự đóng góp có hiệu quả của nó cho quá trình
tái sản xuất để phát triển kinh tế xã hội, còn nhìn nhận dưới góc độ con người
thì là chủ thể của tự nhiên và xã hội. Vì thế, phát triển con người là trung tâm
của sự phát triển và cũng không ngoài mục đích là hướng tới sự phát triển
toàn diện con người.Đó cũng chính là xác lập các quyền và tạo điều kiện
thuận lợi để con người thực hiện các quyền và phát huy tiềm năng vốn có của
mình. Có nghĩa là, phát triển con người nói chung và giáo viên dạy nghề nói
riêng không chỉ xem xét dưới các góc độ là nguồn lực đóng góp cho sự phát
triển xã hội, mà còn là sự thỏa mãn các nhu cầu để con người sớm có điều
kiện phát triển toàn diện. Đây chính là cơ sở giúp chúng ta lý giải vì sao nhiều
quốc gia có chỉ số phát triển con người (HDI) tương đối cao (như Việt Nam)
nhưng lại đang được xếp vào nhóm nước đang hay chậm phát triển.
Như vậy, phát triển ĐNGV dạy nghề thực chất là phát triển nhân lực
trong giáo dục đào tạo cho các CSDN. Trong phạm vi trường CĐN, phát triển
ĐNGV dạy nghề nhằm đạt được các mục tiêu sau:
- Phát triển GVDN đủ về số lượng, đảm bảo chất lượng theo tiêu chuẩn,
đồng bố về cơ cấu, thực hiện tốt kế hoạch đào tạo của nhà trường.
- Tạo được môi trường làm việc với sự hòa hứng, lành mạnh trong tập
thể GVDN để mọi người hài long, gắn bó với nhà trường, đóng góp công sức
của cá nhân một cách tốt nhất.
- Có chính sách đãi ngộ về vật chất, tinh thần đối với GVDN có trình
độ cao, năng lực nghề nghiệp giỏi, tạo điều kiện để GVDN an tâm ổn định
nghề nghiệp và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
- Cơ cấu về chuyên môn: tức là số người có trình độ chuyên môn về
một loại ngành nghề nhất định được tuyển dụng hay đưa đi đào tạo để bố trí
làm giáo viên giảng dạy chuyên môn đó.
- Cơ cấu trình độ đào tạo: tức là số người có những trình độ đào tạo
nhất định như: Đại học, Thạc sỹ hay Tiến sỹ… về một loại chuyên môn (hay
10
chuyên ngành) cần tuyển hay đưa đi đào tạo để làm giáo viên giảng dạy môn
học thuộc chuyên ngành nào đó, đảm bảo chất lượng giảng dạy của mục tiêu
đào tạo.
- Cơ cấu thâm niên: là thâm niên kinh nghiệm cần có của người cần
tuyển để bố trí giáo viên nhằm đảm bảo tỷ lệ số giáo viên có kinh nghiệm của
đơn vị thực hiện nhiệm vụ đào tạo. Trong thâm niên, khi phát triển còn phải
tính đến thâm niên công tác, thâm niên nghề nghiệp hoặc kết hợp cả hai.
- Cơ cấu về độ tuổi: là sự phân chia đội ngũ giáo viên của đơn vị ra
từng độ tuổi (hay nhóm tuổi) nhất định. Trong phát triển đội ngũ giáo viên
người ta quan tâm đến cơ cấu này nhằm đảm bảo lực lượng kế tiếp hoặc quy
hoạch bố trí sử dụng.
- Cơ cấu theo giới tính: Nhằm đảm bảo sự phát triển nguồn lực hài hòa
và bố trí sử dụng hợp lý đội ngũ giáo viên.
Để phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề về số lượng người ta thường
sử dụng các phương thức sau:
a. Kế hoạch hóa đội ngũ giáo viên dạy nghề
Đây là quá trình đánh giá, xác định nhu cầu số lượng giáo viên trên cơ
sở quy mô và mục tiêu đào tạo mà cấp có thẩm quyền giao cho trường, trên
cơ sở đó đề ra các giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên nhằm thực hiện thành
công mục tiêu đào tạo của cơ sở.
Kế hoạch hóa đội ngũ giáo viên là một nội dung rất quan trọng của phát
triển đội ngũ giáo viên, là căn cứ và là cơ sở để thực thi các bước của phát
mới là yếu tố quyết định đến chất lượng và hiệu quả hoạt động của mỗi cơ sở.
Bố trí, sử dụng nguồn lực giáo viên là một công việc phức tạp vì nó luôn dụng
chạm đến lợi ích và tâm lý của giáo viên. Bố trí sử dụng nguồn lực hợp lý sẽ
tạo động lực để mỗi người yên tâm phấn khởi làm việc, tích cực học tập, rèn
luyện nâng cao trình độ và cống hiến hết mình.
Sử dụng nguồn lực bao gồm nhiều nội dung, nhiều khâu: xây dựng tiêu
chuẩn chức danh, bố trí, bổ nhiệm, đề bạt, luân chuyển, điều động giáo viên…
Các nội dung, các khâu, các bước này luôn có tác động qua lại, đan xen và
gắn kết với nhau.
1.2.2. Phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề về mặt chất lượng
Thực tế đã chỉ ra rằng: trong bất kỳ cơ sở giáo dục – đào tạo nào, tập
thể giáo viên (hay giảng viên) cũng là nhân tố quan trọng quyết định trong
việc đảm bảo chất lượng giáo dục – đào tạo. Chất lượng của sản phẩm đào tạo
trong mỗi cơ sở đào tạo cao hay thấp phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhiều vấn
đề, song yếu tố chất lượng đội ngũ giáo viên (hay giảng viên) là một trong
12
những yếu tố có vai trò quyết định, họ chính là chủ thể của quá trình đào tạo,
quá trình biến đổi các yếu tố đầu vào, kết hợp với các yếu tố có liên quan để
tạo sản phẩm đầu ra – là những học sinh được tốt nghiệp với những chuyên
môn, đạo đức ở những mức độ khác nhau.
Theo Chiến lược phát triển Dạy nghề thời kỳ 2011-2020 được phê
duyệt tại Quyết định số 630/QĐ-TTg ngày 29/5/2012 của Thủ tướng Chính
phủ, để đạt được mục tiêu chiến lược cần thực hiện đồng bộ chín giải pháp,
trong đó giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên, giáo viên dạy nghề là giải
pháp đột phá, cần ưu tiên đầu tư phát triển.
Lý luận và thực tiễn đã khẳng định: với chất lượng đội ngũ giảng dạy
khác nhau, các cơ sở giáo dục - đào tạo sẽ có một chất lượng giáo dục - đào
tạo khác nhau và tương ứng và cơ sở có thể nâng cao chất lượng đào tạo của
Trước hết giáo viên phải có lòng yêu nước nồng nàn, yêu chế độ
XHCN sâu sắc, có lý tưởng nghề nghiệp: yêu nghề, yêu người. Do vậy, họ ,
phải tu dưỡng thường xuyên để tạo ra những phẩm chất khác nhau như sự tận
tâm, tính mẫu mực khoan dung, liêm khiết, tinh thần trách nhiệm, kiên trì,
nhẫn nại, lạc quan….
+ Đạt trình độ chuẩn nghề nghiệp giáo viên dạy nghề về chuyên môn,
nghiệp vụ. Theo quy định hiện hành thì trình độ chuẩn được đào tạo của đội
ngũ giáo viên các trường đào tạo chuyên nghiệp cụ thể như sau: Giáo viên
giảng dạy cần phải có “Bằng tốt nghiệp đại học trở lên đối với giáo viên dạy
cao đẳng hoặc đại học”.
Trong điều kiện ngày nay, với đòi hỏi ngày càng cao về chất lượng đào
tạo nguồn nhân lực phục vụ cho sự nghiệp CNH-HĐH đất nước và hội nhập
quốc tế, việc cập nhật các kiến thức về tiến bộ khoa học công nghệ của nền
kinh tế tri thức đòi hỏi kiến thức tri thức, trí tuệ của người thầy không những
phải cao hơn và rộng hơn rất nhiều.
Muốn giảng dạy có hiệu quả, người thầy phải có học vấn, tri thức ngày
một sâu, rộng có kỹ năng ngày một thành thục, tinh xảo.
Về tri thức khoa học người Thầy phải có những kiến thức cơ bản về các
mặt chính trị, kinh tế, xã hội, theo sát những biến đổi hàng ngày diễn ra trong
đời sống trong nước và thế giới. Người Thầy cũng phải có những kiến thức
cần thiết về khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và tùy theo chuyên môn đảm
nhận, người Thầy cần phải có những kiến thức khoa học có liên quan và có
kiến thức sâu về chuyên ngành giảng dạy của mình.
Ngoài tri thức khoa học kể trên, người thầy còn cần phải có tri thức về
công vụ và kỹ năng sư phạm ngày một thành thục. Tri thức công vụ bao gồm
14
những vấn đề về phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu, nhất là thấu
hiểu khoa học giáo dục (tâm lý học, giáo dục học, phương pháp bộ môn), về
15
ngày nay, khoa học công nghệ tiến bộ phát triển như vũ bão, tiến trình đổi
mới, CNH-HĐH và hội nhập đòi hỏi chất lượng nguồn nhân lực ngày càng
cao và như vậy có nghĩa là sự đòi hỏi về kiến thức, kỹ năng của người học
cũng đòi hỏi ngày càng cao… nếu chất lượng của người thầy không được đào
tạo, bồi dưỡng, cập nhật thường xuyên thì không thể đáp ứng được yêu cầu
của người học, của xã hội.
Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên dạy nghề sẽ đem lại tác dụng kép,
nó không chỉ nhằm mục đích giáo dục, nâng cao kỹ năng chuyên môn, năng
lực giảng dạy cho đội ngũ giáo viên mà trên một nghĩa nào đó còn đem lại
kiến thức, kỹ năng, .. cho người học mà người giáo viên đảm nhiệm,Việc đào
tạo bồi dưỡng kiến thức cho đội ngũ giáo viên dạy nghề có thể sử dụng các
hình thức thích hợp với từng giáo viên như: Đào tạo tập trung, tại chức, từ xa,
dài hạn, ngắn hạn hoặc hỗ trợ tự học tập nghiên cứu.
Công tác đào tạo bồi dưỡng giáo viên dạy nghề hiện nay cần tập trung
vào những nội dung cơ bản sau:
- Đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn đáp ứng nhu cầu giảng dạy,
nhất là chú ý đến các chuẩn nghề nghiệp quy định về năng lực chuyên môn và
kỹ năng nghề nghiệp.
- Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kiến thức về lý luận chính trị và hiều
biết pháp luật của nhà nước.
- Đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạo đức và các
kỹ năng ứng xử của giáo viên, đặc biệt trên các mặt: Đạo đức nghề nghiệp, lối
sống tác phong, sự trung thành với CNXH.
- Đào tạo bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học, năng lực tổng kết
thực tiễn, năng lực tham gia các hoạt động xã hội.
b. Đầu tư cho phát triển đội ngũ giáo viên dạy nghề
Phát triển năng lực của đội ngũ giáo viên dạy nghề là vấn đề đáng quan
được thể hiện qua các tiêu chí sau:
- Cơ cấu giáo viên dạy nghề trong tổng số nhân lực của trường;
- Cơ cấu giáo viên dạy nghề theo giới tính, độ tuổi;
- Cơ cấu giáo viên dạy nghề theo trình độ chuyên môn đào tạo;
- Cơ cấu giáo viên dạy nghề theo nghề nghiệp (hay ngành đào tạo)
- Cơ cấu giáo viên dạy nghề theo trình độ ngoại ngữ, tin học
- Cơ cấu giáo viên dạy nghề theo ngành nghề chuyên môn
- Cơ cấu giáo viên dạy nghề theo thâm niên giảng dạy
- Cơ cấu giáo viên dạy nghề theo tính chất định biên
17
Copyright: Tài liệu đại học ©