.BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
------------------------------------------

PHAN NGỌC MINH TUYỀN
KHÓA 2014-2016

KHAI THÁC VÀ KẾT NỐI CÁC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH
QUAN KHU VỰC TRUNG TÂM THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN
(TỪ BẢO TÀNG VĂN HÓA CÁC DÂN TỘC VIỆT NAM ĐẾN ĐƯỜNG BẾN TƯỢNG)

Chuyên ngành: quy hoạch và đô thị
Mã: 60.58.01.05

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC :
TS.PHẠM KHÁNH TOÀN

HÀ NỘI 2016


LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên tôi xin trân trọng cảm ơn và mong muốn được gửi những tình
cảm chân thành nhất đến gia đình, thầy cô giáo. Đồng nghiệp và những người
bạn đã tạo điều kiện hỗ trợ tôi hoàn thành luận văn.
Tôi cũng xin chân trọng gửi lời cảm ơn chân thành đến
thầy giáo TS. Phạm Khánh Toàn, người đã tận tình hướng dẫn, giảng giải,

NỘI DUNG .................................................................................................... 7
CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH
QUAN KHU VỰC TRUNG TÂM THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN........... 7
1.1. Giới thiệu khái quát về không gian kiến trúc cảnh quan thành phố
Thái Nguyên. ............................................................................................. 7
1.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển thành phố Thái Nguyên .................. 7
1.1.2. Hiện trạng kiến trúc cảnh quan của thành phố Thái Nguyên ............ 9
1.2.

Hiện trạng không gian kiến trúc cảnh quan khu vực nghiên

cứu....... ..................................................................................................... 13
1.2.1. Tổng quan khu vực nghiên cứu: ....................................................... 13
1.2.2. Hiện trạng khu 1 bao gồm không gian kiến trúc cảnh quan Bảo tàng
Văn Hóa các dân tộc Việt Nam: ................................................................ 15
1.2.3. Hiện trạng khu 2 bao gồm kiến trúc cảnh quan khu vực quảng trường
Võ Nguyên Giáp và phần đất vườn hoa mới theo quy hoạch được duyệt.......
19
1.2.4. Hiện trạng khu 3 bao gồm không gian kiến trúc cảnh quan khu nhà thi
đấu thành phố và khu thể thao mới: ........................................................... 22
1.2.5. Hiện trạng khu 4 bao gồm không gian cảnh quan tuyến đường Đội
Cấn: ........................................................................................................ 24


1.2.6. Hiện trạng khu 5 bao gồm kiến trúc cảnh quan tuyến đường Thanh
Niên và cảnh quan bãi bồi ven sông Cầu. ................................................. 24
1.3. Phân tích SWOT - Đánh giá tổng hợp............................................. 29
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC CHO VIỆC KHAI THÁC VÀ KẾT
NỐI KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN .................................... 31
2.1. Cơ sở pháp lý cho việc khai thác không gian kiến trúc cảnh quan 31

2.5.3. Điều kiện thủy văn .......................................................................... 42
2.6. Các yếu tố văn hóa kinh tế xã hội ảnh hưởng đến việc khai thác kiết
nối cảnh quan khu vực nghiên cứu ........................................................ 43
2.6.1. Điều kiện kinh tế - xã hội ................................................................ 43
2.6.2. Bản sắc văn hóa địa phương: ........................................................... 44
2.6.3. Tác động của cộng đồng:………………………………………....... 44
2.6.4. Nhu cầu nghỉ ngơi giải trí: ............................................................... 44
2.7. Kinh nghiệm tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan không gian
công cộng trong và ngoài nước .............................................................. 47
2.7.1. Kinh nghiệm tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan hai bờ sông
CheonggyeCheon –eoul – Hàn Quốc......................................................... 47
2.7.2. Kinh nghiệm tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan ở sông Hàn –
thành phố Đà Nẵng: .................................................................................. 50
2.7.3. Kinh nghiệm tổ chức Vườn hoa Tượng đài Lý Thái Tổ ................... 52
CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP KHAI THÁC VÀ KẾT NỐI CÁC
KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU VỰC TRUNG TÂM
THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN.................................................................. 54
3.1. Quan điểm......................................................................................... 54
3.1.1. Quan điểm về Khai thác: ................................................................. 54
3.1.2. quan điểm kết nối:........................................................................... 54
3.2. Nguyên tắc ........................................................................................ 54
3.3. Các vấn đề cần giải quyết................................................................. 55
3.4. Đề xuất giải pháp khai thác không gian kiến trúc cảnh quan tổng
thể và từng khu trong phạm vi nghiên cứu ............................................ 58
3.5. Giải pháp về trang thiết bị kỹ thuật, môi trường đô thị ................. 74


3.6. Giải pháp quản lý khai thác và sử dụng các chức năng trong khu
vực nghiên cứu ........................................................................................ 76
3.7. Huy động sự tham gia của cộng đồng trong công tác quy hoạch ... 76


9

Hình 6: Góc nhìn tuyến đường Đội Cấn (nguồn internet)

9

Hình 7: Mối quan hệ giữa khu vực nghiên cứu và các vùng cảnh quan của
thành phố

10

Hình 8: Cảnh quan cầu Gia Bảy và khu vực ven sông(nguồn internet)

11

Hình 9: Khu công nghiệp Gang Thép (nguồn internet)

11

Hình 10: Hình ảnh đồi chè (nguồn internet)

11

Hình 11: Không gian đại học Thái Nguyên (nguồn internet)

12

Hình 12: Khu du lịch ATK (nguồn internet)



Hình 20: Các view nhìn từ bảo tàng ra các không gian lân cận

17

Hình 21: Góc nhìn vào cổng chính bảo tàng (nguồn internet)

17

Hình 22: Góc nhìn đường Thanh Niên đoạn sau bảo tàng

18

Hình 23: Góc nhìn cổng bảo tàng sát đường Thanh Niên

18

Hình 24: Góc nhìn vào cổng bảo tàng sát đường Đội Cấn

19

Hình 25: Góc nhìn cổng bảo tàng sát quảng trường

19


Hình 26: Các view nhìn quan trọng vào quảng trường

19


Hình 34: Hàng rào nhà thi đấu

23

Hình 35: Góc nhìn không gian vui chơi của thiếu nhi trong khuôn viên
nhà thi đấu

24

Hình 36: Ranh giới nghiên cứu khu vực các đảo giữa trên đường Đội Cấn

24

Hình 37: Lưu lượng sử dụng tuyến đường Đội Cấn vào ban ngày

25

Hình 38: Lưu lượng sử dụng tuyến đường Đội Cấn vào ban ngày

25

Hình 39: Mặt cắt tuyến đường Đội Cấn

26

Hình 40: Mặt đứng hướng Nam đường Đội Cấn

26

Hình 41: Mặt đứng hướng Bắc đường Đội Cấn

37

Hình 49: Lý luận về liên hệ (nguồn internet)

37

Hình 50: Ví dụ về khu vực (nguồn internet)

38

Hình 51: Ví dụ về cạnh biên (nguồn internet)

39

Hình 52: Ví dụ về nút (nguồn internet)

39


Hình 53: Ví dụ về điểm nhấn(nguồn internet)

40

Hình 54: cảnh quan hai bờ sông CheonggyeCheon –eoul – Hàn Quốc
( nguồn internet)

48

Hình 55: Góc nhìn sông Hàn tại Đà Nẵng (nguồn internet)


Hình 63: Mẫu phù điêu cho phương án 1 (nguồn internet)

60

Hình 64: Giải pháp cải tạo vỉa hè bảo tàng đoạn tiếp xúc với đường Đội
Cấn

60

Hình 65: Minh họa đá lát cho tuyến đi bộ tìm hiểu văn hóa

60

Hình 66: Minh họa giải pháp cầu đi bộ trên cao

60

Hình 67: không gian quảng trường Võ Nguyên Giáp sau khi cải tạo

61

Hình 68: tuyến đường tìm hiêu văn hóa đoạn quảng trường

61

Hình 69: Minh họa không gian che nắng và giải khát của quảng trường

61

Hình 70: Minh họa chiếu sáng cho khu vực quảng trường(nguồn internet)


65


liên kết được hai khu không gian thể thao vơi nhau.

Hình 77: Đề xuất phương án bỏ tuyến đường giao thông ngăn cách giữa nhà

65

thi đấu và khu thể thao mới. Tạo thành một khu tổ h ợp thể thao kết hợp vui
chơi giải trí hiện đại.

Hình 78: Minh họa giải pháp cải tạo vỉa hè nhà thi đấu, kết nối tuyến
đường đi bộ tìm hiểu văn hóa đến khu vực chợ Thái

66

Hình 79: Mặt bằng tổ chức cảnh quan phần đảo giữa trên tuyến đường Đội
Cấn

66

Hình 80: Các điểm nhấn, trục cảnh quan của tuyến đường Đội Cấn

67

Hình 81: Minh họa không gian xanh sau khi cải tạo trên đảo giữa đường
Đội Cấn (nguồn internet)



Hình 88: Các mặt cắt không gian kiến trúc cảnh quan khu vực nghiên cứu

70

Hình 89: minh họa không gian đài phun nước trước quảng trường (nguồn

71

internet)

Hình 90: minh họa không gian trồng hoa trên tuyến đi bộ ven sông

72

(nguồn internet)

Hình 91: Giải pháp chiếu sáng cho bờ sông

73

Hình 92: Minh họa xọt rác dùng cho toàn khu vực(nguồn internet)

74

Hình 93: Minh họa nhà vệ sinh công cộng dùng cho khu vực nghiên cứu
( nguồn internet)

74


chung thành phố, khu vực trung tâm thành phố Thái Nguyên vẫn được giữ
nguyên vị trí và chức năng là khu trung tâm mang tính chính trị văn hóa lịch
sử của tỉnh. Trong khu vực nhiều công trình có chức năng quan trọng như Bảo
Tàng các dân tộc Việt Nam,chùa Phủ Liễn, quảng trường Võ Nguyên Giáp,
nhà thi đấu thể thao tỉnh, chợ Thái, nhà hát, công viên,…. Trong quá trình
thành phố phát triển nhanh về cơ sở hạ tầng tác giả nhận thấy sự phát triển của
TP Thái Nguyên chưa thực sự đạt được như kỳ vọng, xứng tầm với một đô thị
loại 1, có những ví dụ như: Hệ thống giao thông đô thị còn chưa đồng bộ;
thiếu điểm nhấn đô thị, thiếu các công trình kiến trúc mang tính đặc trưng,
biểu tượng; hệ thống cảnh quan không có tính liên thông, khiến cho việc sử
dụng khai thác không thuận lợi, không hấp dẫn đối với khách du lịch.
Cảnh quan ven bờ sông Cầu từ lâu không được quan tâm khai thác.
Hiện tại nhiều phần đất bị bỏ hoang, nhiều phần đất bị khai thác bừa bãi, gây
mất mỹ quan đô thị.
Để nâng tầm các giá trị văn hóa, kết nối các không gian cảnh quan, thu
hút được sự tham gia của người dân vào quá trình sử dụng khai thác các công
trình chức năng trong khu vực, thu hút khách du lịch đến thăm quan, tạo được
những ấn tượng sâu sắc trong lòng du khách, tác giả nhận thấy cần có những
nghiên cứu và giải pháp mang phát triển cảnh quan mang tính khoa học, đồng
thời bảo tồn những giá trị sẵn có. Việc đề xuất ra những kịch bản, chiến lược
phát triển thành phố bền vững là vô cùng cần thiết.


3

Từ những lý do trên tác giả mạnh dạn đề xuất đề tài luận án tên:
“Khai thác và kết nối các không gian kiến trúc cảnh quan khu vực trung
tâm thành phố Thái Nguyên (từ bảo tàng văn hóa các dân tộc Việt Nam
đến đường Bến Tượng)”
Tác giả mong đóng góp được công sức nhỏ bé vào công cuộc xây dựng và


Hình 3: sơ đồ phân khu vực cảnh
quan hiện trạng nghiên cứu

*Diện tích các công trình trong khu vực nghiên cứu:
Chia làm 5 khu nhỏ:
+ Khu 1: bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam diện tích 3,9ha
+ Khu 2: quảng trường Võ Nguyên Giáp và vườn hoa mới bên cạnh tổng
diện tích 2,7 ha
+ Khu 3: khu nhà thi đấu, khu thể thao ngoài trời, nhà dịch vụ thể thao
tổng diện tích 2,7ha và diện tích tòa nhà thương mại cạnh nhà thi đấu
diện tích 0,1ha.
+ Khu 4: hệ thống các đảo xanh ở giữa đường Đội Cấn.
+ Khu 5: bãi bồi ven sông từ đầu cầu Gia Bảy đến cầu bến Tượng :
2,53ha.
( tuyến đường Thanh Niên dài trong ranh giới nghiên cứu dài 1km)
*Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp tiếp cận hệ thống: để nghiên cứu toàn bộ khu vực trên các
phương diện khác nhau: kiến trúc, quy hoạch, kinh tế, văn hóa, lịch sử, xã
hội...


5

- Phương pháp khảo sát thực địa: thu thập, ghi chép số liệu thực tế tại địa
phương, chụp ảnh hiện trạng tuyến phố.
- Phương pháp điều tra xã hội học: lấy ý kiến của người dân, ý kiến của các
chuyên gia làm cơ sở dữ liệu.
- Phương pháp thu thập số liệu gián tiếp: thu thập tài liệu về cải tạo chỉnh
trang, thiết kế đô thị qua sách báo, tài liệu và các đề tài có liên quan trong

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG 2:
CƠ SỞ KHOA HỌC CHO VIỆC KHAI THÁC VÀ
KẾT NỐI KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN
CHƯƠNG 3:
CÁC GIẢI PHÁP KHAI THÁC VÀ KẾT NỐI CÁC
KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN KHU
VỰC TRUNG TÂM THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN

KẾT LUẬN & KIẾN NGHỊ
TÀI LIỆU THAM KHẢO


THÔNG BÁO
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện
– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội.
Email:

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN


KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
Kết luận :
Hiệu quả từ việc khai thác không gian kiến trúc cảnh quan:
- Những giải pháp đề xuất giải quyết các bất cập trong khu vực, phục vụ tốt
hơn cho nhu cầu sinh hoạt, nghỉ ngơi và giải trí của người dân.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đỗ Huy Toàn, Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan hai
bờ sông Đáy thành phố Phủ Lý
2. Lê thanh Dũng, Giải pháp chỉnh trang kiến trúc cảnh quan sông Kim
Long thành phố Huế
3. Nguyễn Đăng Mạnh Hoàng, Giải pháp tổ chức kiến trúc cảnh quan hai
bờ sông Nhật Lệ - Đồng Hới- Quảng Bình ( đoạn từ cửa biển đến vị trí
Cầu Nhật Lệ)
4. Luận văn thạc sĩ : giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan hai
bờ sông Trà Khúc thành phố.
5. Luận văn thạc sĩ : tổ chức không gian xanh trong khu đô thị mới hồ
điều hòa Xương Rồng tại thành phố Thái Nguyên.
6. Hàn Tất Ngạn, kiến trúc cảnh quan, nhà xuất bản Xây Dựng Hà Nội


81