1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết: việc cho trẻ mẫu giáo làm quen với toán là một
hoạt động không thể thiếu được trong trường mầm non. Ngay từ tuổi ấu thơ
trẻ mẫu giáo tiếp xúc với cuộc sống xã hội, con người, thiên nhiên và các đồ
vật...Tất cả những hiện tượng đó đều ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện
của trẻ, giúp trẻ linh hoạt, hồn nhiên trong cuộc sống. Qua việc tiếp xúc với sự
vật, hiện tượng đồ vật, trẻ hiểu được khái niệm hình dạng, màu sắc và kích
thước...đã làm cho trẻ phát triển không ngừng về mọi mặt.
Hoạt động cho trẻ làm quen với toán sơ đẳng đóng một vai trò vô cùng
quan trọng trong cuộc sống hàng ngày của trẻ mẫu giáo, từ đó giúp trẻ hình
thành phát triển các khả năng so sánh, quan sát, tổng hợp...Đồng thời giúp trẻ
phát triển quá trình nhận thức từ tư duy trực quan hành động, đến tư duy trừu
tượng đến tư duy sáng tạo. Những kiến thức và năng lực này rất cần cho trẻ
học tiếp các lớp sau này. Hay nói một cách cụ thể hơn hoạt động cho trẻ “Làm
quen với toán” ở độ tuổi mầm non là hoạt động góp phần phát triển trí tuệ,
kích thích óc sáng tạo, khả năng tư duy, trí tưởng tượng cho trẻ, đặc biệt nó có
tầm quan trọng rất lớn đối với việc phát triển toàn diện nhân cách trẻ em.
Trẻ mẫu giáo “Làm quen với toán” nhằm hình thành các biểu tượng sơ
đẳng ban đầu về toán như: Số lượng, hình dạng, kích thước, phép đếm, định
hướng trong không gian, thời gian, hình thành và phát triển khả năng nhận
thức các biểu tượng ban đầu về toán học, các thao tác tư duy: Quan sát, so
sánh, phân tích, tổng hợp, khái quát hoá, khả năng phán đoán, ước lượng và
tìm cách giải quyết vấn đề, đồng thời cung cấp và phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
Trẻ hiểu và vận dụng chính xác một số về từ ngữ về toán như: To - Nhỏ; Cao Thấp; Phải - Trái; Nhiều hơn - Ít hơn,… cung cấp những vấn đề có ý nghĩa và
thú vị gần gũi liên quan đến cuộc sống thực của trẻ, trẻ được trải nghiệm và có
những phản ứng nhanh nhạy trong cuộc sống hàng ngày [1].
Chính vì vậy bản thân tôi đã suy nghĩ, tìm tòi, nghiên cứu để tìm ra:
“Một số giải pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với hoạt động làm quen với
toán tại trường mầm non Thịệu Quang, huyện Thiệu Hóa” để phần nào
giúp cho trẻ học tốt hoạt động làm quen với toán hơn.

biểu tượng toán sơ đẳng ban đầu, góp phần giúp trẻ làm quen với việc học, là
nền tảng cho trẻ học bộ môn toán ở các cấp học sau và đặc biệt hơn nữa kiến
thức toán học vô cùng cần thiết trong cuộc sống, lao động, học tập của con
người nói chung và trẻ mầm non nói riêng.
Tuy nhiên để tổ chức hoạt động cho trẻ “Làm quen với toán" cho trẻ
mầm non đạt hiệu quả cao không phải là vấn đề đơn giản. Bởi vì như chúng ta
2


đã biết đặc điểm tâm sinh lí trẻ em lứa tuổi mầm non, trẻ nhanh nhớ nhưng
cũng rất chóng quên, tư duy của trẻ là trực quan minh hoạ, nhận thức đang ở
mức độ đơn giản [2]...Trong khi đó môn học làm quen với toán rất khô khan,
cứng nhắc, khó hiểu và không mấy lôi cuốn trẻ hứng thú vào hoạt động, làm
cho việc tổ chức giờ học toán không mấy hiệu quả và nhàm chán. Trước nhu
cầu phát triển của trẻ, chúng ta cần trang bị cho trẻ vốn kiến thức đơn giản về
hoạt động tổ chức cho trẻ làm quen với toán như: Trả lời chính xác, đủ ý các
câu hỏi của cô, hiểu được các biểu tượng toán học, nhằm phát triển khả năng
tư duy, trí tưởng tượng, tạo tiền đề cho trẻ phát triển toàn diện nhân cách. Việc
nâng cao chất lượng dạy toán sẽ giúp cho trẻ phát tiển trí tuệ một cách tốt nhất
tuy nhiên khó khăn lớn nhất đối với giáo viên là làm sao cho trẻ hứng thú
tham gia học môn toán và tiếp thu kiến thức một cách chủ động, đây chính là
những vấn đề mà tôi cần quan tâm nhất để đem lại một hiệu quả cao trong khi
tổ chức cho trẻ làm quen với toán.
2. 2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
Năm học 2016-2017 tôi được nhà trường phân công dạy lớp 4-5 tưổi.
Trong quá trình giảng dạy tôi thấy có những thuận lợi và khó khăn như sau:
*Thuận lợi:
Được sự quan tâm của Đảng, chính quyền địa phương và của ban giám
hiệu về vật chất cũng như tinh thần trường lớp mới khang trang tương đối đủ
đồ dùng, đồ chơi.

TT
1

2

3

Khả năng của trẻ

Đạt
Số trẻ
Tỷ lệ

Chưa đạt
Số trẻ
Tỷ lệ

Trẻ có nề nếp, thói quen, hứng thú
trong quá trình hoạt động.

16/31

61,6%

15/31

48,4%

Trẻ có kỉ năng so sánh, quan sát,
tổng hợp.

với toán. Góp phần nâng cao hiệu quả chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ. Để
cho hoạt động làm quen với toán không còn là môn học khô khan, nhàm chán
mà luôn là động lực lôi cuốn thuyết phục trẻ.
2.3. Giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:
Để có kết quả tốt trong quá trình tổ chức cho trẻ làm quen với toán bản
thân tôi đã áp dụng một số biện pháp sau:
Giải pháp 1: Trang bị đồ dùng, đồ chơi đầy đủ phục vụ cho hoạt
động.
Đồ dùng đồ chơi đối với trẻ mẫu giáo là vô cùng quan trọng, nhưng quan
trọng hơn nữa là đối với hoạt động cho trẻ làm quen với toán. Bởi vì tư duy của
trẻ mầm non là tư duy trực quan hành động, trẻ học được, tiếp thu được, thể hiện
được khả năng hiểu biết của mình cũng phải phụ thuộc vào đồ dùng trực quan.
Chính vì vậy khi tổ chức cho trẻ hoạt động làm quen với toán tôi phải xem trọng
nhất là đồ dùng trực quan, nếu không có đồ dùng trực quan cô và trẻ không thể
thực hiện được hoạt động làm quen với toán.
Ví dụ: Khi day trẻ nhận biết hình vuông, hình chữ nhật mà cô không
chuẩn bị các hình cho trẻ thì trẻ không được nhìn, được cầm, được chọn từ đó trẻ
không thể nhận biết được các hình vuông, hình chữ nhật.
Hoặc những đề tài toán khác nếu không có đồ dùng trực quan thì trẻ cũng
sẽ không thể thực hiện được.
Ví dụ: Khi dạy trẻ về số lượng 3 cô phải chuẩn bị đầy đủ cho trẻ 3 đồ dùng
của 2 nhóm đối tượng, chuẩn bị đồ dùng của cô, các nhóm đồ dùng để xung
quanh lớp.
Hoặc khi tổ chức các trò chơi trong hoạt động làm quen với toán không có
đồ dùng trực quan trẻ không được trải nghiệm dẫn đến hạn chế quá trình tiếp thu
của trẻ.
Ví dụ: Khi tổ chức trò chơi ôn số lượng 3 “Bé nào nhanh mắt” mục đích
của cô là muốn trẻ nào có mũ 3 bông hoa thì tìm về bạn có mũ 3 chấm tròn.
Nếu cô không chuẩn bị đồ dùng đồ chơi cho mỗi trẻ thì trẻ không thể thực
hiện được trò chơi.

phân biệt được các hình theo yêu cầu của cô.
Không những chỉ đưa các trò chơi vào các phần của bài học mà tôi còn
xây dựng nên những câu truyện hoặc tạo ra những buổi sinh nhật để trẻ tiếp
thu kiến thức một cách nhẹ nhàng hứng thú hơn.
Ví dụ:: Chủ đề “Động vật sống trong rừng” trẻ học số lượng 4.
Vào bài tôi kể cho trẻ nghe câu chuyện về gia đình thỏ tổ chức sinh
nhật. Khi xếp anh em thỏ thành hàng ngang để đếm tôi có thể bảo trẻ các anh
em thỏ lần lượt đi vào rừng kiếm cà rốt
Ví dụ: Muốn trẻ xếp các chú thỏ thành hàng ngang trước mặt có số
lượng 4, tôi nói: “Vào một ngày đẹp trời thỏ mẹ bảo các con, các con hãy vào
rừng hái cà rốt về cho mẹ để chúng mình làm tiệc sinh nhật nào”...
Vừa nói tôi vừa xếp và cũng yêu cầu trẻ xếp các chú thỏ ra, từ những
câu nói trên trẻ rất hứng thú và chăm chú làm theo cô.
Hoặc khi bớt dần nhóm cà rốt thay cho những lời thêm bớt tôi thay bằng
tặng cho các bạn.
7


Tranh hoạt động học của cô và trẻ.
Ví dụ: Khi đã tạo được 2 nhóm Thỏ và cà rốt, trẻ đã được đếm, được so
sánh, được biết 2 nhóm đều bằng nhau và đều bằng 4. Tôi yêu cầu trẻ bớt dần
nhóm cà rốt bằng cách “ Các con ạ trên đường về các chú Thỏ đã gặp em Sóc
không có gì ăn em Sóc đói và khóc, nên các chú Thỏ cho em Sóc một củ cà
rốt” như vậy là đã bớt đi một củ cà rốt rồi từ những câu từ như vậy đã tạo cho
giờ học nhẹ nhàng mà mang tính giáo dục cao ở phần cuối tôi chuẩn bị một trò
chơi “Bé nào giỏi nhất” thì tôi chuẩn bị mô hình sinh nhật Gấu Mi Sa có 4
cây nến, quà của cô một lọ hoa có 4 bông, quà của trẻ là 4 con thú, 4 quyển
sách, 4 tiếng vỗ tay chúc mừng hoặc một số quà chưa đủ số lượng 4 và yêu
cầu trẻ thêm vào, sau đó cho trẻ đếm.
8

thành, hình số 5, hoặc cho trẻ kết thành nhóm 5 bạn để cùng khám phá nội dung
cô yêu cầu trong hoạt động ngoài trời.
9


Tranh trẻ xếp 5 chiếc lá
Giờ chơi, hoạt động ở các góc:
Trong hoạt động chơi ở các góc tôi đến các góc chơi để hỏi trẻ về các
vấn đề liên quan đến toán. Khi tôi cho trẻ học số lượng 4, muốn trẻ làm quen
với số lượng 4 trước khi học.
10


+ Tôi đến góc chơi phân vai tôi hỏi trẻ về số người trong nhóm, cho trẻ
đếm số người trong nhóm ( trẻ đếm 1...4), gợi ý cho trẻ xếp đũa, thìa cốc, ghế
cho phù hợp với số người từ đó trẻ đã được làm quen với số lượng 4.
+ Đến góc chơi nghệ thuật: Tôi khuyến khích trẻ vẽ gia đình của mình
và hỏi trẻ về số lượng các thành viên mà trẻ thể hiện qua tranh ...
Quá trình được làm quen như vậy chắc chắn vào tiết học sắp tới, khi tôi
hỏi trẻ về các nhóm đồ dùng, đồ chơi có số lượng là 1,2,3,4 có xung quanh lớp
trẻ sẽ dễ dàng tìm thấy ngay.
+ Đến góc xây dựng: Tôi gợi ý tổ xây dựng này có 4 người đấy các con
xây cho mỗi người một phòng nhé, cô gợi ý cho trẻ xây và đếm số phòng.
Qua việc cho trẻ làm quen với số lượng 4 trước khi học tôi đã thu được
kết quả rất tốt khi tổ chức hoạt động chung.
Giờ ăn
Trong khi trẻ ngồi vào bàn, khi trẻ chờ cô đem cơm đến, tôi có thể nhẹ
nhàng lồng ghép nội dung toán vào nhằm để giữ cho trẻ trật tự và tránh cho trẻ
cảm giác chờ đợi như: Tôi hỏi trẻ cô đố lớp mình cái miệng bát có dạng hình gì,
cái mặt bàn các con ngồi là hình gì, từ những chi tiết đơn giản, nhẹ nhàng nhưng

Ví dụ: Khi dạy toán chủ đề "Động vật trong gia đình" trước khi vào giờ
học, hoặc chuyển nội dung, hay kết thúc giờ học tôi cho trẻ hát các bài hát về
con vật như: Gà trống mèo con và cún con, hoặc một con vịt……
Hoạt động khám phá khoa học.
Ví dụ: Với tiết dạy “Số lượng 3” ở chủ đề "Động vật sống trong rừng"
tôi tích hợp nội dung của hoạt động Khám phá khoa học thông qua cách, trước
khi học cho trẻ quan sát trên máy chiếu, đếm và trò chuyện về những con thỏ
đang ăn cà rốt.
Như vậy trẻ rất hứng thú, vừa giúp trẻ quan sát những con thỏ ăn cà
rốt, vừa đếm đến số lượng 3.
Hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học.
Phần ôn tập đếm đến 5 tôi đã kể cho trẻ nghe câu chuyện mà trẻ rất
thích nghe “Ai đáng khen nhiều hơn” với nội dung thỏ mẹ bảo hai anh em đi
hái cà rốt.
Thỏ anh, thỏ em hái cho mẹ 5 củ cà rốt. Sau đó cho trẻ đóng vai đội thỏ
anh và đội thỏ em cùng thi đua đội nào hái nhanh hơn và đúng số lượng cô
yêu cầu.
Hoạt động tạo hình.
Ví dụ: Tiết nhận biết phân biệt hình vuông, chữ nhật, tròn và hình tam
giác.
Tôi cho các tổ thi nhau dán các hình (vuông, tròn, tam giác, chữ nhật)
lên những bộ trang phục bằng giấy sau đó cuối giờ cho đại diện các đội lên
12


biểu diễn thời trang để trẻ quan sát và nhận xét về các hình đó.
Ngoài ra tôi còn lồng các nội dung như là: Giáo dục dinh dưỡng, giáo
dục an toàn giao thông vào hoạt động cho trẻ làm quen với toán làm cho trẻ
thích thú và qua đó giáo dục đến trẻ một số kỹ năng cần thiết trong đời sống
hàng ngày.


nhất với đời sống của trẻ, nó dễ tiếp cận, khắc sâu và tạo được nhiều hứng thú
trong quá trình học.
Từ những nội dung lồng ghép nhẹ nhàng đơn giản cũng giúp cho trẻ khắc
sâu hơn về các biểu tượng về toán. Trong quá trình dạy trẻ làm quen với toán tôi
luôn chọn nội dung trò chơi dân gian lồng ghép vào giờ học, bởi vì trò chơi dân
gian là hoạt động gần gũi nhất với đời sống của trẻ, nó dễ tiếp cận, khắc sâu và
tạo được nhiều hứng thú trong quá trình học.
Tóm lại tích hợp các nội dung vào bộ môn toán giúp cho quá trình lĩnh hội
của trẻ diễn ra sâu sắc hơn, tạo điều kiện cho trẻ rèn luyện vận dụng những hiểu
biết mới vào hoàn cảnh và tình huống của mình. Do đó các kỹ năng thói quen
được hình thành nhanh hơn. Hơn nữa còn giúp trẻ phát huy được tính độc lập chủ
động và tích cực trong các hoạt động của mình thông qua “Học bằng chơi, chơi
mà học”.
Giải pháp 5: Tạo môi trường làm quen với toán trong và ngoài lớp
học.
Tạo môi trường làm quen với toán là điều kiện không thể thiếu trong
quá trình hình thành biểu tượng toán ban đầu cho trẻ mầm non. Học phải đi
đôi với hành, học phải đi đôi với cuộc sống thực tiễn, do đó cho trẻ mẫu giáo
4-5 tuổi làm quen với toán không chỉ dừng lại ở tiết học mà còn cần có môi
trường tốt để cho trẻ được hoạt động, rèn luyện kỹ năng đã có, giúp trẻ khắc
sâu kiến thức cũ và mở rộng thêm tri thức mới. Chính vì thế tạo môi trường
cho trẻ làm quen với toán, qua các đặc điểm như màu sắc, hình dạng, số lượng
góp phần hình thành ở trẻ khả chú ý, ghi nhớ có chủ định. Đó là việc làm tôi
cho là hết sức quan trọng và tôi tạo ra môi trường làm quen với toán như sau:
Làm góc mở cho trẻ làm quen với toán, trang trí lớp tôi dành một
khoảng tường có diện tích vừa phải, vừa tầm với trẻ, địa điểm tôi chọn dễ gây
sự chú ý của trẻ và nhất là đối với các bậc phụ huynh, phía trên là khoảng
tường đó tôi đề dòng chữ toán với tuổi thơ.
Ví dụ: Ở chủ đề thế giới động vật, cho trẻ gắn tranh con vật tạo thành

giáo khắc phục những điều đó.
Ở góc trao đổi phụ huynh tôi luôn treo kế hoạch hoạt động của từng
hoạt động và đề tài hoạt động cho phụ huynh nắm bắt được con em mình đang
học những gì, vận động các gia đình sưu tầm tranh ảnh, vật liệu phế thải, tham
gia tạo môi trường toán học cho trẻ hoạt động.
Ví dụ:Tuần sau tôi dạy trẻ về khối vuông, khối chữ nhật, tuần này tôi
trao đổi với phụ huynh nếu gia đình nào có các hộp dạng các khối thì đem đến
giúp cô, từ đó tôi đã có thêm được một số đồ dùng dạy học.
Không những vậy tôi thường xuyên nhắc nhở phụ huynh đưa trẻ đi học
chuyên cần để trẻ được lĩnh hội kiến thức một cách có hệ thống, tôi tuyên
truyền tới các bậc phụ huynh về tầm quan trọng của việc làm quen với toán,
đối với trẻ là nền tảng cho quá trình học toán ở các cấp học sau của trẻ, đánh
thức tư tưởng xem nhẹ vấn đề này ở một số phụ huynh .
Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với toán là nhiệm vụ và là điều
kiện tiên quyết cho sự phát triển toàn diện nhân cách trẻ, vì vậy cần có sự nỗ
lực của giáo viên, sự cộng tác phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội.
2. 4. Hiệu quả của sáng kiến
*Đối với bản thân:
Từ kết quả đó bản thân tôi nhận thức rõ về tầm quan trọng của việc làm
quen với toán là một yếu tố quan trọng khi trẻ chuẩn bị học tiếp các lớp sau.
Từ đó tôi suy nghĩ, tìm tòi, đúc rút kinh nghiệm, các biện pháp phù hợp áp
dụng trên trẻ để đạt được những kết quả tốt trong vấn đề giáo dục hình thành
các biểu tượng sơ đẳng cho trẻ. Hơn nữa qua sự cố gắng, sáng tạo của tôi, bản
thân cũng đạt được một số thành tích trong các hội thi giáo viên giỏi cấp
trường, cấp huyện, cấp tỉnh.
16


Đặc biệt tôi đã dành được sự tin yêu của phụ huynh, phụ huynh hết sức
yên tâm và phấn khởi khi đưa con tới học ở trường mầm non

31/31

100%

Trẻ có kỉ năng so sánh, quan sát,
tổng hợp.

30/31

96,8%

1/31

3,2%

30/31

96,8%

1/31

3,2%

Trả lời chính xác, đủ ý các câu hỏi
của cô.

*Đối với phụ huynh và nhà trường:
Qua sử dụng những biện pháp trên tôi đã dành được sự tin yêu của phụ
huynh, phụ huynh hết sức yên tâm và phấn khởi khi đưa con tới học ở trường
mầm non. Từ đó chất lượng của nhà trường cũng ngày một tốt hơn nhất là

lúc mọi nơi trẻ có thể được ôn luyện và làm quen các nội dung về hoạt động
làm quen với toán
Phối, kết hợp chặt chẽ với các bậc phụ huynh, để có thông tin 2 chiều,
tiện cho việc chăm sóc và giáo dục trẻ
* Kiến nghị:
Qua việc áp dụng các biện pháp mới vào quá trình tổ chức hoạt động
cho trẻ làm quen với toán, bản thân tôi nhận thấy đây là một vấn đề cơ bản và
cần thiết nhất đối với công tác thực hiện giáo dục trẻ nói chung và trẻ 4-5 tuổi
lớp tôi nói riêng.
18


Trong năm học 2016-2017 này bản thân tôi đã luôn luôn học hỏi, tích
luỹ kinh nghiệm và nhất là tìm ra những biện pháp mới để ứng dụng vào quá
trình tổ chức các hoạt động cho trẻ, dù có nhiều khả quan nhưng bản thân tôi
cũng còn gặp nhiều khó khăn và còn nhiều hạn chế trong quá trình tổ chức để
làm tốt công tác chăm sóc giáo dục trẻ hơn nữa, bản thân tôi nói riêng và
Trường mầm non Thiệu Quang nói chung rất mong được sự hỗ trợ của các ban
ngành, các đoàn thể giúp đỡ, nhất là kính mong được sự giúp đỡ của Phòng
giáo dục và Đào tạo Huyện Thiệu Hoá giúp đỡ về chuyên môn, về một số cơ
sở vật chất để nhà trường chúng tôi, ngày càng làm tốt hơn trong quá trình
chăm sóc và giáo dục trẻ.
Trong quá trình viết sáng kiến kinh nghiệm bản thân tôi kính mong
được Hội đồng khoa học trường và Hội đồng khoa học cấp trên có ý kiến góp
ý, bổ sung để bài viết của tôi được hoàn thiện hơn. Đồng thời được vận dụng
rộng hơn trong việc giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú với hoạt động làm quen với
toán tại trường mầm non.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ


20


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ
CÁC CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Hoàng Thị Hiền.
Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên –Trường mầm non Thiệu Quang

TT

Tên đề tài SKKN

1.

Một số biện pháp nâng cao

Kết quả
Cấp đánh
đánh giá
giá xếp loại
xếp loại
(Phòng, Sở,
(A, B,
Tỉnh...)
hoặc C)

Năm học
đánh giá xếp

2
2
2

2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1. Cơ sở lý luận .
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm.
2.3. Giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
Giải pháp 1:Trang bị đồ dùng, đồ chơi đầy đủ phục vụ cho
hoạt động

2
3

Giải pháp 2: Linh hoạt, sáng tạo trong quá trình tổ chức
hoạt động cho trẻ “Làm quen với toán”.

7

Giải pháp 3: Cho trẻ làm quen với toán ở mọi lúc mọi nơi.

9

Giải pháp 4: Lồng ghép phù hợp một số nội dung của hoạt
động khác vào hoạt động “Cho trẻ làm quen với toán”.
Giải pháp 5:Tạo môi trường làm quen với toán trong và
ngoài lớp học.