SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GD&ĐT THẠCH THÀNH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ MẪU GIÁO 5 – 6 TUỔI
HỌC TỐT MÔN VĂN HỌC

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hằng
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Thành Vinh
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

THẠCH THÀNH, NĂM 2017


MỤC LỤC
TT
1
1.1
1.2
1.3
1.4
2
2.1
2.2
2.3
2.3.1
2.3.2
2.3.3

huynh
Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động
giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
Kết luận, kiến nghị
Kết luận
Kiến nghị

TRANG
1
1
2
2
2
2
2
3
4
4
6
8
11
11
12
15
16
17
18
18
19


những tác phẩm hay, phù hợp với từng độ tuổi, có ý nghĩa giáo dục trẻ để đưa ra
những phương pháp, biện pháp thích hợp, nhằm giúp trẻ phát triển tốt khả năng
cảm thụ văn học.
Nắm được ý nghĩa và tầm quan trọng của việc cho trẻ làm quen với các tác
phẩm văn học, tôi nhận thức được rằng mình cần phải tìm tòi đưa ra những nội
dung, phương pháp và hình thức dạy đổi mới để kích thích sự hứng thú, say mê
của trẻ vào tiết học nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy góp phần phát triển tính chủ
động, tích cực của trẻ. Trên cơ sở thực tiễn của lớp và thông qua 2 năm dạy học
ở lớp mẫu giáo 5 – 6 tuổi tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp giúp
trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi học tốt môn văn học” làm đề tài nghiên cứu của mình.
1.2. Mục đích nghiên cứu.
- Phát huy có hiệu quả kiến thức của bản thân để vận dụng vào trong thực
tiễn việc giảng dạy trẻ mầm non. Qua đó cũng giúp bản thân tiếp tục học tập,
nâng cao trình độ chuyên môn. Qua nghiên cứu đưa ra một số giải pháp, vận


dụng vào hoạt động giảng dạy môn văn học một cách linh hoạt, sáng tạo nhằm
nâng cao hiệu quả giảng dạy.
1.3. Đối tượng nghiên cứu
- Trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi.
1.4. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận.
- Phương pháp quan sát.
- Phương pháp đàm thoại.
- Phương pháp thống kê và xử lý số liệu.
2. NỘI DUNG.
2.1. Cơ sở lý luận:
Trong xu hướng đổi mới giáo dục mầm non của nước ta hiện nay văn học
là môn rất quan trọng đối với trẻ mầm non, là phương tiện hữu hiệu phát triển
ngôn ngữ cho trẻ có đủ vốn từ để nói năng lưu loát, diễn đạt gãy gọn, sử dụng từ

- Mặc dù là một giáo viên mới nhưng tôi được làm việc trong một môi
trường có tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái luôn giúp đỡ nhau trong công
việc cũng như trong cuộc sống hàng ngày của tập thể cán bộ giáo viên, nhân
viên trong hội đồng nhà trường vì vậy tôi có điều kiện thuận lợi để học tập kinh
nghiệm giảng dạy từ những giáo viên trong nhà trường. Những thuận lợi này đã
giúp tôi rất nhiều trong công tác giảng dạy.
* Khó khăn
- Khả năng chú ý của trẻ còn yếu, không đều, không ổn định, một số trẻ
nói ngọng, nói giọng địa phương, đặc biệt trong lớp tôi có đến 11 trẻ là người
dân tộc thiểu số nên trẻ còn sử dụng rất nhiều ngôn ngữ riêng của dân tộc mình.
- Có nhiều trẻ chưa mạnh dạn, tự tin trong các hoạt động đọc thơ, kể truyện
hay đóng kịch, phát âm chưa đúng.
- Mặc dù các bậc phụ huynh cũng đã quan tâm đến việc học tập của trẻ, tuy
nhiên với một xã có tới 4 thôn đặc biệt khó khăn, đời sống vật chất còn gặp
nhiều khó khăn, phụ huynh không có thời gian để trò chuyện, đọc thơ, đọc
truyện cho trẻ nghe. Bên cạnh đó, dân số trong xã đa số lại là người dân tộc
thiểu số nên việc giúp trẻ học tập môn văn học lại càng gặp khó khăn.
Qua khảo sát đánh giá chất lượng đầu năm học 2016- 2017 cho thấy kết quả
như sau.
Kết quả khảo sát lần 1 (tháng 9/2016) với số trẻ là 30 cháu.
Đạt
Chưa đạt
Giỏi
Khá
TB
Nội dung
Số trẻ Tỷ
Số
Tỷ
Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ

9

30

12

40

6

20

Giao tiếp tự tin
5
16,7
8 26,7 10 33,3
7
23,3
2.3. Các giải pháp
2.3.1. Tạo môi trường học tập phong phú.
Muốn thu hút được sự chú ý của trẻ trước hết phải tạo cho trẻ được sống
trong một không gian đẹp, đảm bảo tính thẩm mĩ, khi trẻ nhìn thấy cái đẹp tư
duy của trẻ sẽ tốt hơn, trẻ sẽ hứng thú hơn trong các giờ học.
Vì vậy, ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành tạo môi trường học tập trong
lớp học của mình sạch sẽ thoáng mát. Trong phòng có nhiều đồ chơi đẹp, có
màu sắc rực rỡ được bố trí gọn gàng, phù hợp và đẹp mắt, chỉ cho trẻ thấy được
ý nghĩa của các hình ảnh đó.
Ví dụ: Khi thực hiện các hoạt động làm quen văn học thể loại truyện kể tôi
luôn tận dụng không gian lớp học để bày dụng cụ kể truyện, khung sân khấu cho


Một số cháu mạnh dạn tự tin trong các hoạt động, tuy nhiên bên cạnh đó lại có
một số cháu chưa mạnh dạn tự tin trong các hoạt động làm quen với văn học.Với
những cháu nhút nhát này trong các giờ văn học tôi thường xuyên động viên
khuyến khích trẻ hoạt động nhiều hơn. Đặc biệt, trong năm học 2016 -2017 lớp
tôi nhận một học sinh 5 tuổi học trái tuyến có hoàn cảnh đặc biệt, đó là cháu
Đặng Hữu Thưởng gia đình có hoàn cảnh khó khăn, cháu lại không phát triển trí
tuệ bình thường như bạn bè cùng trang lứa: chậm trong mọi hoạt động, ngay cả
vấn đề vệ sinh các cô cũng phải đặc biệt quan tâm. Khi mới đến trường vốn từ
giao tiếp của cháu hạn chế, cháu e dè trong tất cả mọi hoạt động, tôi thường
xuyên trò chuyện với cháu, cho cháu ngồi gần trẻ mạnh dạn hơn và trong các
hoạt động tôi thường cố gắng tạo điều kiện cho cháu hoạt động nhiều hơn, trong
giờ làm quen văn học tôi thường cho cháu đọc thơ, kể truyện nhiều, chính vì sự
quan tâm ấy đã giúp cháu tiến bộ hơn rất nhiều.


Hay trong trò chơi đóng kịch, khi phân vai cho trẻ hầu như các cháu đều
không muốn nhận vào vai các nhân vật phản diện. lúc này đòi hỏi giáo viên
cũng phải thật khéo léo giúp trẻ hiểu được rằng không phải đóng vai các nhân
vật đó trẻ sẽ trở thành người xấu.
Ví dụ: khi tôi cho trẻ vào vai đóng các nhân vật trong truyện “Cây tre trăm
đốt” với các vai như ông bụt, anh nông dân, hay con gái phú ông có rất nhiều trẻ
muốn tham gia nhưng với vai lão nhà giàu thì không có trẻ nào muốn đóng, tôi
đã mời cháu Phát “Con hãy đóng vai lão nhà giàu nhé!” cháu liền trả lời “con
không muốn đóng vai lão nhà giàu, con không muốn làm người xấu” tôi đã giải
thích cho trẻ hiểu “Con là người tốt mà, đây chỉ là một trò chơi đóng vai giống
như các bạn diễn viên nhí trên tivi thôi mà con có thích được giống như các bạn
không? Nếu con đóng kịch giỏi con không chỉ học tốt mà sau này con còn có thể
trở thành một nghệ sĩ nữa đấy”. Sau khi nghe tôi giải thích cháu đã rất hào hứng
vào vai và từ đó mỗi khi tôi dạy trẻ đóng kịch với các vai chính diện cũng như
phản diện các em đều rất hào hứng.

2.3.4. Nghiên cứu kỹ tác phẩm.
Để mỗi tiết học đạt kết quả cao thì trước hết người giáo viên phải xác định
rõ mục đích - yêu cầu của tác phẩm và phải thuộc tác phẩm. Bên cạnh đó giáo
viên cũng phải chú ý tới giọng đọc, giọng kể của mình sao cho diễn cảm, đúng
ngữ điệu của nhân vật, thể hiện nét mặt, cử chỉ, điệu bộ phù hợp với nội dung
của từng tác phẩm văn học có như vậy mới thu hút được sự chú ý của trẻ. Giọng
đọc, giọng kể của cô nhịp nhàng, đúng nhịp điệu sẽ giúp trẻ hiểu sâu sắc hơn nội
dung bài thơ, câu truyện và khả năng cảm thụ văn học,ngôn ngữ của trẻ sẽ tốt
hơn.
Ví dụ: khi dạy trẻ câu truyện “Chú dê đen” cô phải thuộc truyện, nắm được
đặc điểm của từng nhân vật để có giọng kể phù hợp và qua đó cũng giáo dục trẻ
về cái thiện, cái ác, hung dữ, hiền lành. Giọng của chó sói thì hung dữ, kiêu
ngạo; giọng của dê trắng thì run sợ; giọng của dê đen mạnh mẽ, đanh thép. Có
như vậy trẻ mới hứng thú khi nghe cô kể truyện.
Cho trẻ làm quen với văn học ở lứa tuổi mầm non chủ yếu qua giọng đọc,
giọng kể của cô qua đó trẻ thuộc thơ, nhớ truyện, hiểu nội dung câu truyện, trẻ
biết thể hiện lại các bài thơ, câu truyện một cách chính xác và qua đó cũng thể
hiện sự sáng tạo của trẻ. Vì vậy, mỗi người giáo viên trước hết cần phải nghiên
cứu thật kỹ để có thể đưa ra những phương pháp phù hợp sao cho trẻ tiếp cận
với văn học được dễ dàng, hứng thú và thông qua đó cũng đưa ra những bài học
giáo dục góp phần hình thành nhân cách cho trẻ.
2.3.5. Sử dụng đồ dùng, đồ chơi trực quan hấp dẫn.
Tư duy của trẻ ở lứa tuổi mầm non là tư duy trực quan hình tượng vì vậy
khi cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học nếu cô chỉ đọc hay kể cho trẻ
nghe nhiều lần bằng lời thì trẻ sẽ nhanh chán tiết học sẽ không đạt được hiệu quả
cao. Nên trong quá trình dạy trẻ tôi thường sử dụng kết hợp giữa vật thật, tranh
ảnh và mô hình trong mỗi tiết dạy.


Từ những nguyên vật liệu như bìa cát tông, gỗ, các loại vải vụn tôi đã làm

ăn. Hoặc cô có thể cho trẻ đọc thơ vừa giúp trẻ làm quen với văn học vừa có
hiệu quả giữ nề nếp trước khi ăn.
Hay trong giờ ngủ của trẻ tôi cũng thường kể cho trẻ nghe truyện hoặc đọc
thơ cho trẻ nghe giúp trẻ đi vào giấc ngủ một cách dễ dàng hơn.
Ngoài giờ văn học tôi còn cho trẻ hoạt động lồng ghép vào các giờ học
khác, đây là phương pháp giáo dục tổng hợp đạt hiệu quả cao.
* Trong các hoạt động học:
- Môn Thể Dục:
Có thể lồng ghép vào một câu truyện xuyên suốt một bài dạy. Ví dụ: khi
dạy ở chủ đề “Gia đình” với bài dạy “Bật liên tục qua vòng” tôi đã lồng ghép
câu truyện “Tích chu” xuyên suốt trong bài dạy.
Với phần vào bài cô có thể dẫn dắt: Các con có yêu quý ông bà, bố mẹ của
các con không? Vậy các con có nghe lời ông bà, bố mẹ các con không? Nhưng
cô biết có một bạn nhỏ đã không vâng lời bà mà chỉ ham chơi, khi bà bị ốm đã
không chăm sóc bà và bà của bạn ấy đã biến thành chim bạn ấy đã rất hối hận.
Và các con biết không bạn ấy đã được cô tiên chỉ cho cách cứu bà của mình đấy
đó là lấy được nước ở suối tiên, nhưng để đến được suối tiên phải vượt qua một
chặng đường rất vất vả. vậy hôm nay các con có muốn giúp bạn Tích Chu đi đến
suối tiên lấy nước để cứu bà của bạn ấy không?
Phần vận động cơ bản: đường đến suối tiên phải vượt qua những chặng
đường vất vả và để đến được suối tiên các con sẽ phải vượt qua một con suối
nhỏ, để vượt qua được con suối này an toàn mà không bị rơi xuống nước các
con sẽ bật liên tục vào những chiếc vòng này đó chính là những tảng đá để vượt
qua suối.
- Môn Tạo Hình:
Khi kể cho trẻ nghe câu chuyện “Ba cô gái”. Để củng cố bài cô có thể cho
trẻ nặn những chiếc bánh để tặng mẹ của mình bằng đất nặn trẻ sẽ rất hào hứng
nặn những chiếc bánh với những màu sắc và hình dáng khác nhau (hình tròn,
hình vuông, dài, ngắn) theo ý thích của mình.
- Môn Âm Nhạc:

Trẻ mầm non rất thích đọc thơ, thích nghe các câu truyện cổ tích, những câu
truyện có tính giáo dục cao trong thực tế cuộc sống, nhưng giáo viên cần phải
biết cách tạo hứng thú cho trẻ có như vậy thì hiệu quả giáo dục mới được nâng
cao.
2.3.8. Công tác phối kết hợp và tuyên truyền với các bậc phụ huynh.
Như chúng ta đã biết môi trường tiếp xúc của trẻ mầm non chủ yếu là gia
đình và nhà trường. Vì vậy, bên cạnh sự tác động hỗ trợ của nhà trường, cô giáo
thì một phần không thể thiếu đó là các bậc phụ huynh. Vậy làm thế nào để tuyên
truyền với phụ huynh học sinh một cách thuyết phục, một cách đạt hiệu quả đó
là một công việc không đơn giản. trong công tác phối hợp với phụ huynh học
sinh tôi đã thực hiện các bước sau:
- Hàng ngày giáo viên trao đổi với phụ huynh để phụ huynh hiểu được tầm
quan trọng của môn văn học từ đó phụ huynh kết hợp dạy thêm cho trẻ ở nhà
như có thể kể cho trẻ nghe một câu truyện cổ tích trước khi trẻ ngủ.


(Hình ảnh tuyên truyền trao đổi với phụ huynh)
- Tuyên truyền để phụ huynh đóng góp các nguyên vật liệu để làm đồ dùng,
đồ chơi phục vụ cho môn học, ủng hộ sách báo, tạp chí cũ cho “Góc thư viện”
ngày càng thêm phong phú.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục ,
với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.
Sau một năm với những phương pháp và hình thức cho trẻ làm quen với
văn học mà tôi đã áp dụng qua những giờ dạy trẻ, bản thân tôi đã trau dồi kiến
thức và kinh nghiệm qua đó tôi thấy trẻ mỗi ngày càng giàu trí tưởng tượng,
phát triển về mặt ngôn ngữ, tình cảm, yêu mọi người, trẻ thấy được vẻ đẹp của
quê hương đất nước, phong tục tập quán của dân tộc qua những bài thơ, câu
truyện mà trẻ được làm quen. Trẻ biết phân biệt đâu là việc tốt nên làm và học
tập, đâu là cái xấu cần phê phán và loại bỏ, trẻ có ý thức học tập tốt hơn qua các
tiết học. Đặc biệt là qua các đợt thao giảng, dự giờ, kiểm tra đột xuất, kiểm tra


16

53,3

12

50
40

Chưa đạt
TB
Số
Tỷ
trẻ lệ
%
3
2

10
6,7

Số
trẻ

Tỷ
%

lệ


những giá trị nội dung, nghệ thuật phong phú trong các tác phẩm văn học, khơi
gợi ở trẻ sự rung động, hứng thú đối với văn học, có ấn tượng về những hình
tượng nghệ thuật, cái hay cái đẹp của tác phẩm và thể hiện sự cảm nhận đó qua
các hoạt động văn học nghệ thuật như đọc thơ, kể truyện, chơi trò chơi đóng
kịch, tiến tới xa hơn là óc sáng tạo của trẻ góp phần hình thành và phát triển toàn
diện nhân cách trẻ.
Qua quá trình nghiên cứu và thực tế tôi đã thấy rằng muốn tổ chức thành
công hoạt động cho trẻ làm quen với văn học nói riêng và trong các hoạt động
khác nói chung giáo viên cần:
- Trước hết cô giáo phải có trình độ chuyên môn, phải có lòng nhiệt tình say
mê với nghề nghiệp yêu nghề, mến trẻ. Cần xây dựng và duy trì nề nếp học tập
của trẻ trong lớp. Cần cho trẻ hoạt động trong môi trường học tập phong phú.
Khảo sát kĩ chất lượng trẻ đầu năm để nắm được khả năng tiếp thu văn học của
trẻ và có kế hoạch dạy trẻ phù hợp.
- Tự bồi dưỡng chuyên môn cho bản thân, luôn thay đổi hình thức tạo tình
huống bất ngờ để thu hút sự chú ý của trẻ vào giờ học, tìm và vận dụng nguyên
vật liệu sẵn có để làm đồ dùng dạy học đa dạng, phong phú. Biết tích hợp lồng
ghép nhẹ nhàng các chuyên đề vào các hoạt động.
- Mỗi giáo viên cần học tập bồi dưỡng kiến thức tin học cho bản thân để có
thể ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động giáo dục một cách linh
hoạt, sáng tạo, đúng lúc, đúng chỗ.
- Luôn tự học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn, tích lũy kinh nghiệm
để có sự sáng tạo trong giảng dạy. Thường xuyên nghiên cứu, tham khảo tài liệu
trên sách, báo, tivi, trên mạng… Thường xuyên kết hợp công tác giáo dục thông
qua các hoạt động học tập, vui chơi ở lớp, trẻ phát triển mọi mặt từ đó tạo ra
niềm tin với phụ huynh học sinh.
Để lĩnh hội một tri thức đầy đủ và toàn diện, đòi hỏi phải tạo ra cho trẻ một
trạng thái tâm lý thoải mái và an toàn. Vì vậy cô giáo mầm non cần phải biết yêu




Nguyễn Thị Hằng


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Chương trình giáo dục Mầm non (Ban hành kèm theo thông tư số
17/2009/TT – BGDĐT ngày 25/7/2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo).
2. Danh ngôn Chủ tịch Hồ Chí Minh chọn lọc theo chủ đề.
3. Điều lệ trường Mầm non.
4. Giáo trình phương pháp cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học - ThS
Phan Xuân Bồn - Trường Đại Học Vinh.
5. Giáo trình tâm lý học trẻ em lứa tuổi Mầm non - Nguyễn Bích Thủy
-NXB GD Việt Nam.
6. Lời dặn của Bác Hồ với giáo viên mầm non ngày 23/9/1959.
7. Phương pháp tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học - Hà
Nguyễn Kim Giang - NXB GD Việt Nam.