I. MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài:
Giờ chơi ngoài trời ở trường mầm non là khoảng thời gian yêu thích của
trẻ nhỏ. Theo quy định của Chương trình giáo dục mầm non Trẻ mầm non hàng
ngày vào mỗi buổi sáng trẻ đều được tham gia hoạt động ngoài trời với các nội
dung: Quan sát có chủ đích, trò chơi vận động, chơi tự do. Không gian chơi
ngoài trời mặt bằng rộng rãi của sân chơi, là nơi trẻ được thỏa sức chạy nhảy, leo
trèo, được thỏa mãn nhu cầu vận động mà điều kiện phòng học không thể đáp
ứng. Tại đây trẻ được tiếp xúc với thiên nhiên, với nắng, gió, với hoa lá cỏ cây
và với một số vật nuôi thú vị. Trẻ cũng có cơ hội được thấy các hiện tượng diễn
ra xung quanh mà trong lớp không có. Ngoài trời, trẻ có thể thoải mái chơi với
cát, nước mà không sợ lỡ tay làm đổ. Được ra sân chơi trẻ như những chú chim
sổ lồng bay nhảy ngó nghiêng các nơi, thử nghịch với thứ này thứ khác. Cũng có
trẻ thích ngồi lặng yên trên ghế xích đu chăm chú nhìn các bạn ồn ào chơi xung
quanh.[4]
Hiện nay, việc tạo điều kiện để trẻ có cơ hội thực hiện nhiều hoạt động
ngoài trời đa dạng phong phú khi ra sân chơi đã được các trường mầm non quan
tâm chú ý. Điều đó thể hiện ở việc các Nhà trường đã chú ý trồng đa dạng các
loại cây xanh. Chăm sóc vườn rau của bé, tạo góc thiên nhiên với nhiều chủng
loại cây.... Bên cạnh đó các Nhà trường còn nghiên cứu sắp xếp để dành những
khoảng không gian rộng rãi thoáng mát cho trẻ chơi. Nhiều đồ dùng đồ chơi phù
hợp được trang bị hoạt động ngoài trời như xích đu, nhà bóng, cầu trượt, bập
bênh...
Tổ chức giờ học ngoài trời được đưa vào kế hoạch giáo dục như một phần
sinh hoạt hàng ngày của trẻ. Có thể thấy ở hầu hết các trường mầm non việc tổ
chức giờ học ngoài trời đã đi vào nề nếp. Tuy nhiên thực tế cho thấy còn không
ít bất cập trong phương pháp tổ chức từ đó dẫn đến việc không phát huy đầy đủ
những ưu thế của giờ hoạt động ngoài trời. [3]
Là một giáo viên được phân công dạy lớp Mẫu giáo 5 - 6 tuổi, tôi luôn
suy nghĩ trăn trở và tìm cách để mình có thể vận dụng kỹ năng và khả năng của
mình vào việc giảng dạy, lồng ghép các nội dung giáo dục trẻ một cách hấp dẫn,

hơn trong giao tiếp; giúp giáo viên có những biện pháp tổ chức hướng dẫn trẻ
hoạt động ngoài trời đạt hiệu quả cao.
3. Đối tượng nghiên cứu:
Các cháu học sinh lớp lá 2 trường Mầm Non Hà Giang - Hà Trung - Thanh Hóa.
4. Phương pháp nghiên cứu:
Trước hết bản thân tôi nhận định được tình hình chung của đối tượng nghiên
cứu, sau đó đọc, phân tích, tổng hợp tài liệu tham khảo, để xây dựng đề cương
sáng kiến, áp dụng và hoàn thành sáng kiến. Tôi áp dụng trên trẻ thông qua các
phương pháp: phương pháp quan sát, phương pháp so sánh - phân loại, phương
pháp giao tiếp, phương pháp học tập trải nghiệm.
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm:
Hoạt động ngoài trời là một hoạt động không thể thiếu trong chế độ sinh
hoạt hàng ngày của trẻ. Bởi thông qua đó, trẻ được tiếp xúc, gần gũi với thiên
nhiên, hít thở bầu không khí trong lành, đồng thời được khám phá, thoả mãn trí
tò mò của trẻ.
Giai đoạn bé học Mầm non là giai đoạn phát triển quan trọng trong
cuộc đời của bé. Ở giai đoạn này, trẻ hình thành, phát triển giao tiếp xã hội, phát
triển về mặt tư duy, trí tuệ, thể chất và nhiều kĩ năng khác. Nếu không được
tham gia các hoạt động ngoài trời, sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý, tình
cảm, kỹ năng giao tiếp của trẻ, có thể khiến trẻ mất tự tin, thiếu sự linh hoạt, khó
hòa đồng…Vì vậy, trong các hoạt động dạy và học hàng ngày của trường Mầm
non không thể thiếu các hoạt động ngoài trời.
Hoạt động ngoài trời bao gồm các hoạt động có chủ đích (nhằm rèn luyện
một số kiến thức, kỹ năng cho trẻ một cách khoa học, theo đúng mục tiêu của
chương trình); các hoạt động giúp trẻ nhận biết và làm quen với môi trường và
2


cuộc sống xung quanh… Có thể nói, khi trẻ tham gia các hoạt động ngoài trời,

trào của trường lớp.
Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của BGH Nhà trường, tổ chuyên môn
thường xuyên dự giờ thăm lớp, để đóng góp rút kinh nghiệm trong công tác.
* Khó khăn:
Diện tích khu trung tâm của nhà trường còn chật hẹp dẫn đến việc xây
dựng môi trường cho trẻ hoạt động còn chưa đảm bảo.
Phụ huynh học sinh đang ở độ tuổi lao động nên ít có thời gian chăm sóc,
quan tâm đến việc học tập của con. Một số phụ huynh nhận thức về giờ hoạt
động ngoài trời của trẻ còn chưa thấu đáo, học cho rằng đó chỉ là giờ ra chơi
bình thường, trẻ chỉ chơi với đô chơi, chứ chưa nhận thấy được tầm quan trọng
3


của việc cho trẻ chơi, tiếp xúc với thiên nhiên. Hoặc họ nghĩ rằng cho con đến
trường Mầm non chỉ là cần các cô cho ăn no, mặc đẹp, biết hát, múa, đọc thơ
còn những thứ khác là không cần thiết.
Bảng thống kê số liệu kết quả phân loại sự hứng thú tích cực tham gia vào
các hoạt động: Quan sát, vận động của trẻ đầu học 2016 - 2017
(Tổng số trẻ: 33 trẻ)
Hoạt động
STT quan sát
1
2
3
4

Loại tốt
Loại khá
Loại TB
Loại yếu

1

Tỷ lệ %
33.3%
48.5%
15.2%
3%

3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:
Dựa vào mục tiêu giáo dục Mầm Non nói chung và yêu cầu cần đạt của
độ tuổi lớp mẫu giáo lớn nói riêng về nhận thức, trí tuệ, ngôn ngữ và đặc biệt là
thể lực và các nhu cầu của trẻ. Để từ đó tôi tìm hiểu và đưa ra một số biện pháp
phát triển tính tích cực trong giờ hoạt động ngoài trời cho trẻ Mầm Non.
3.1. Giải pháp 1. Tạo môi trường hợp lý và có tính phát triển cho trẻ hoạt
động ngoài trời.
Môi trường chơi hợp lý có ảnh hưởng rất quan trọng trong việc tổ chức
giờ chơi cho trẻ. Môi trường cho trẻ hoạt động chính là nơi cung cấp nguồn
thông tin về thế giới tự nhiên xung quanh trẻ, là nơi khuyến khích tính độc lập
và tích cực hoạt động của trẻ. Vì vậy tạo môi hợp lý sẽ giúp trẻ tìm tòi, khám
phá và phát hiện những điều mới lạ hấp dẫn trẻ, từ đó giúp tôi củng cố và bổ
xung cho trẻ các kiến thức, kỹ năng mà trẻ cần. Tạo ra môi trường phù hợp, đa
dạng phong phú giúp gây hứng thú cho trẻ và cả chính giáo viên chúng ta, đồng
thời còn góp phần hình thành và nâng cao mối quan hệ thân thiện giữa giáo viên
với trẻ, giữa trẻ với các bạn... tạo cho trẻ sự mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp.
a)
Tæ chøc cho trÎ quan s¸t:
Một trong những hình thức cho trẻ làm quen với kiến thức tự nhiên và xã
hội xung quanh trẻ đạt hiệu quả cao đó là tổ chức cho trẻ quan sát.
Đây là một hình thức kích thích óc tìm tòi khám phá của trẻ rất tốt. Nội
dung quan sát thường dựa vào khả năng của từng trẻ để có thể nâng cao hay hạ

cực nhất, từ đó tạo được nhiều hứng thú cho trẻ khi chơi.
Ngoài ra tôi luôn chú ý tạo cho trẻ cảm giác thoải mái khi quan sát. Tạo
bầu không khí vui vẻ giữa cô và cháu để buổi chơi đạt được kết quả cao nhất.
b. Chuẩn bị các nguyên vật liệu sẵn có trong tự nhiên và trong sinh hoạt.
Để tạo hứng thú cho trẻ chơi với thiên nhiên, tôi gợi ý cho trẻ mang đến
nhiều nguyên vật liệu như: các loại hạt, các loại cây và hoa, vỏ chai nhựa, vỏ
hến, đá, sỏi, bìa cát tông…
Ví dụ: Khi tổ chức cho trẻ quan sát vật chìm nổi tôi cho trẻ cùng chuẩn bị
các nguyên liệu: sỏi, đá, các miếng xốp, đồ chơi bằng nhựa….
Khi tổ chức cho trẻ chơi với cát nước, tôi cùng trẻ sưu tầm chuẩn bị các
vỏ chai nước bằng nhựa (vỏ C2, trà xanh…..) Để khi tham gia chơi trẻ có thể
5


dùng chính các vỏ chai đó để chơi: Đong nước, chơi đồng hồ cát……
Tôi còn tận dụng các sự vật, hiện tượng xung quanh để tổ chức cho trẻ
quan sát đạt hiệu quả cao.
Ví dụ: Trẻ xuống sấn trường thấy nhiều lá vàng rụng trên sân thì cô cho
trẻ thi nhau nhặt lá vàng và cùng nhau trò chuyện về những chiếc lá đó.
• Đố bạn đó là lá của cây gì? Tại sao bạn biết?
• Tại sao lá rụng? Quan sát trên cây xem lúc này như thế nào?
• Cây cần gì để sống? người ta trồng cây để làm gì?
• Theo bạn mình bảo vệ cây bằng cách nào?
• Quan sát xem trên sân trường có bao nhiêu cây giống với cây này?
Đồng thời để tạo hứng thú cho trẻ chơi với thiên nhiên tôi gợi ý cho trẻ
đem nhiều nguyên vật liệu mở như các loại hạt đã luộc sẵn, cuống rau
muống...và thay đổi nhiều hình thức cho phong phú.
Cô gợi ý cho trẻ chơi, giúp trẻ sáng tạo trong sản phẩm của mình.
Ví dụ: Tạo bức tranh bằng lá cây.
• Đi nhặt nhiều loại lá cây khác nhau (lá tròn, dài, răng cưa, to, nhỏ….),

trời mưa, Bịt mắt bắt dê; Chìm nổi; Đổi chỗ cho bạn; Cá sấu lên bờ…
Để cho các trò chơi phù hợp theo chủ đề, và vẫn gây hứng thú cho trẻ, hấp
dẫn trẻ tham gia chơi mà không bị nhàm chán, tôi đã linh hoạt thay đổi luật
chơi, thay đổi tên trò chơi.
Ví dụ: Trò chơi “ Đổi chỗ” tôi thay thành tên mới là “Gió thổi, tìm
bạn”
- Tôi cũng khuyến khích để trẻ cùng tham gia làm những đồ chơi ngoài trời
với cô như: Làm quả cầu từ dây nilon và nắp nhựa, hay nhặt những chiếc lá khô
rồi cùng đếm và so sánh với nhau xem đó là lá của loại cây nào?
Tôi cũng tận dụng tối đa những dụng cụ cho trẻ học trong giờ thể dục để
cho trẻ hoạt động ngoài trời, đây cũng là một hình thức ôn luyện kỹ năng vận
động cho trẻ đạt hiệu quả cao và rất hứng thú đối với trẻ.
b. Nhóm trò chơi tăng cường nhận thức cho trẻ:
Ở nhóm trò chơi này tôi tổ chức cho trẻ được tham gia trồng cây và chăm
sóc vườn cây xung quanh khu vực trường nhằm phát triển óc tò mò ở trẻ: quan
sát sự thay đổi hàng ngày của cây xanh trong trường và phân loại chúng theo
nhóm: Nhóm cây có hoa, nhóm không có hoa, nhóm ăn quả, nhóm cây cho bóng
mát nhóm cây lấy gỗ, nhóm cây lương thực, nhóm cây cảnh….
Khi tham gia hoạt động ngoài trời, trẻ được chơi với cát, nước, sỏi, phấn
vẽ, đất đá như: Trẻ chơi đong nước, vật chìm vật nổi, chơi đồ hình bằng cát, xây
lâu đài cát,… qua đó trẻ biết được tính chất của chúng. Lá cây cũng là phương
tiện chơi rất hấp dẫn trẻ. Trẻ dùng lá cây để xếp thành những hình dạng khác
nhau theo trí tưởng tượng của trẻ như hình bông hoa, căn nhà, con bướm, con
cá,….

Tranh: Trẻ quan sát sự chìm, nổi của vật
Thông qua những trò chơi này cũng giúp trẻ mở rộng hơn mối quan hệ với
thế giới xung quanh, trẻ biết cách chăm sóc cây xanh và bảo vệ cây xanh, đồng
thời rèn cho trẻ cách giao tiếp lịch sự với mọi người.
c. Nhóm trò chơi phát triển giác quan:

chơi: Đá bóng vào gôn; Tung bóng; Gia đình nhà gấu; Về đúng bến;…
Ví dụ: Trò chơi: “Tung bóng” - chơi tập thể theo nhóm 5-7 trẻ
* Luật chơi: Trẻ ném và bắt bóng bằng 2 tay. Ai bị rơi bóng 2 lần thì phải
ra ngoài 1 lần chơi.
* Cách chơi: 1 nhóm 5-7 trẻ đứng thành vòng tròn cùng chơi chung 1 quả
bóng. 1 trẻ cầm bóng tung cho bạn, bạn bắt bóng xong lại tung cho bạn khác
trong nhóm trẻ được tung bóng cho phải chú ý bắt bóng, nếu để bóng rơi sẽ bị ra
ngoài 1 lượt chơi. Trong quá trình chơi, cho trẻ kết hợp đọc đồng dao:
Quả bóng con con
Quả bóng tròn tròn
Em tung bạn đỡ
Tung cao cao nữa
Bạn bắt rất tài
Cô bảo cả hai
Chúng em đều giỏi

Quả bóng con con
Quả bóng tròn tròn
Bạn tung em đỡ
Tung cao cao nữa
Em bắt rất tài.

Hay khi tổ chức trò chơi: Dung dăng dung dẻ; Thả đỉa ba ba; Rồng rắn
8


lên mây; lộn cầu vồng….. đều có thêm lời đồng dao tạo hứng thú cho trẻ tham
gia chơi rất hiệu quả.

Tranh : Trẻ chơi “Rồng rắn lên mây”



động ngoài trời có thể kết hợp trong hoạt động quan sát vườn hoa và yêu
cầu trẻ tìm và chọn ra các loại hoa có 5 cánh, kể tên 5 loại hoa mà trẻ
biết, kể tên 5 loại hoa theo màu sắc và tìm xem trên sân trường đồ vật nào
có số lượng là 5…..
• Khi chơi trò chơi bằng các nguyên vật liệu mở trẻ có thể sắp xếp các hạt
thành các loại hoa 5 cánh…..
• Trò chơi động cô yêu cầu trẻ chạy theo nhóm, mỗi nhóm có một loại hoa
và phân loại về đặc điểm, hình dáng, màu sắc…. của loại hoa mà trẻ mang
đến.
• Khi tổ chức cho cháu quan sát cần lưu ý:
+ Tạo điều kiện cho trẻ sự tự do tìm tòi khám phá đối tượng, để trẻ tự suy
luận, cô đặt những câu hởi mở cho trẻ.
Ví dụ: Đặt ra những câu hỏi về các loại hoa:
- Theo con hoa này là hoa gì?
- Tại sao con đặt tên cho hoa như vậy?
- Hoa có đặc điểm gì? Sống ở đâu?
- Làm cách nào để chăm sóc cây?
+ Không nên kéo dài thời gian quan sát bởi vì có thể làm phản tác dụng
trong giáo dục trẻ. Trẻ cần được hoạt động và kết thúc trong tâm trạng tích
cực….
+ Đối tượng, yêu cầu quan sát phải phù hợp và kích thích được tư duy của trẻ.
3.4. Giải pháp 4: Vai trò của giáo viên trong định hướng tổ chức cho trẻ.
Là một giáo viên, tôi cần phải nâng cao trình độ chuyên môn, luôn học tập
qua sách báo, thường xuyên nắm bắt sự đổi mới của quá tình hoạt động để trẻ có
kiến thức sâu, đáp ứng được nhu cầu ham học hỏi khám phá của trẻ.
Luôn có ý thức tìm tòi và sưu tầm những trò chơi mới lạ, những đề tài
khám phá để hướng trẻ quan sát thực nghiệm.
Sáng tạo trong đồ dùng đồ chơi với các nguyên vật liệu đơn giản, gần gũi

Bng kt qu so sỏnh v phõn loi s hng thỳ tớch cc tham gia vo
cỏc hot ng: Quan sỏt, vn ng ca tr cui nm hc 2016 - 2017
( Tng s tr: 33 tr )
Kt qu
Kt qu
Hot ng
Hot ng
S
S
STT quan sỏt
vn ng
T l %
T l %
lng
lng
1

Loi tt

11

33.3%

Loi tt

13

39.4%

2


0

0%

Loi yu

0

0%

III. KT LUN - KIN NGH
1. Kt lun:
Hoạt động ngoài trời có ảnh hởng quyết định đến sự
hình thành và phát triển nhân cách của trẻ. Qua mt nm cho chỏu
hot ng ngoi tri theo cỏc phng phỏp trờn tụi nhn thy: Hot ng ngoi
tri cú nh hng quyt nh n s hỡnh thnh v phỏt trin nhõn cỏch ca tr .
Cng sau mt nm thc hin cho tr hot ng ngoi tri theo cỏc phng phỏp
ó nờu trờn tụi nhn thy tr tr nờn thụng minh nhanh nhn rừ rt, chỏu tớch
cc v ch ng trong mi hot ng tỡm tũi v khỏm phỏ th gii xung quanh.
Tr ó bit suy ngh v t ra nhiu cõu hi suy lun lý thỳ cho c cụ v tr khỏc
cựng suy ngh tr li.
Bờn cnh ú ngụn ng tr tr nờn mch lc hn, tr mnh dn v t tin hn
trong giao tip rt nhiu, thúi quen lao ng t phc v tr tt hn. Khụng
nhng th tr cũn hỡnh thnh nhng phm cht tt nh kh nng phi hp hot
ng tt vi cỏc bn, kh nng t kim ch, nhng nhn bn, bit chi cựng
11


bạn và giúp đỡ bạn. Đó là niềm vui không chỉ dành cho các bậc cha mẹ mà còn

5. Tuyển tập trò chơi, bài hát, cao dao, tục ngữ, câu đố, thơ, truyện cho trẻ 5
tuổi.

13


MỤC LỤC
Trang

14


SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ TRUNG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM PHÁT HUY TÍNH
TÍCH CỰC CHỦ ĐỘNG KHI THAM GIA HOẠT ĐỘNG
NGOÀI TRỜI CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI

Người thực hiện: Trần Thị Hồng Thái
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Hà Giang
SKKN thuộc lĩnh vực: chuyên môn (hoạt động
ngoài trời)

15