MỘT SỐ KINH NGHIỆM TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GÓC
CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON LƯƠNG
NỘI, HUYỆN BÁ THƯỚC, TỈNH THANH HÓA.
I. Mở đầu.
1.1. Lý do chọn đề tài.
Tâm hồn trẻ thơ rất nhạy cảm với thế giới xung quanh vì thế giới xung quanh
chứa đựng bao điều mới lạ hấp dẫn gây sự tò mò đối với trẻ, trẻ dễ bị lôi cuốn với
các đồ chơi hấp dẫn, nhiều màu sắc, ngộ nghĩnh, dễ chơi .....
Trong trường mầm non “Hoạt động chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ em lứa
tuổi mẫu giáo” [1]. trong đó hoạt động góc là một trong những phương tiện phát
triển toàn diện cho trẻ về đức, trí, thể, mĩ, lao động....Trẻ đến trường không chỉ
được chăm sóc, học tập mà còn được vui chơi vì với trẻ : học mà chơi, chơi bằng
học, qua chơi trẻ lĩnh hội được những kiến thức cũng như được chia sẻ kinh nghiệm
cho bạn chơi, trẻ giàu vốn từ hơn, sống tình cảm hơn, thân thiện hơn với mọi người
xung quanh.
Đối với trẻ vui chơi với bạn, với các loại đồ chơi là nhu cầu không thể thiếu
đối với cuộc sống của trẻ, tuy nhiên không phải trường nào, phụ huynh nào cũng
quan tâm và có đủ kinh phí để đầu tư cho việc bổ sung đồ dùng, đồ chơi cho các
cháu. Là một giáo viên được phân công phụ trách lớp 5 – 6 tuổi tôi luôn suy nghĩ
làm thế nào để thỏa mãn hoạt động vui chơi cho trẻ.Ở trường mầm non muốn trẻ
phát triển tốt thì cô giáo phải là người thực hiện tốt được nhiệm vụ chăm sóc nuôi
dưỡng giáo dục của mình, luôn linh động, sáng tạo giúp trẻ lĩnh hội kiến thức thông
qua chơi là một phương pháp hiệu quả và nhẹ nhàng nhất đối với trẻ. Với bất cứ
hoạt động nào người giáo viên cũng phải đưa ra được mục đích của mình như cần
dạy cho trẻ gì trong trò chơi này? Hay chơi cái gì? Chơi như thế nào? Chơi bằng cái
gì?, để rèn luyện các kĩ năng đơn lẻ, hiẻu biết về thế giới xung quanh để khi vào
1
hoạt động có chủ đích trẻ chỉ tổng hợp các kĩ năng đã biết, đã được trải nghiệm để
qua hoạt động góc có thể giúp trẻ tái tạo lại những gì trẻ nhận biết được trong cuộc
sống, không những vậy trẻ biết được cuộc sống quanh mình có nhiều điều mới lạ,
trẻ thích khám phá tìm hiểu xem ở đó có gì và như thế nào, nhất là trẻ được hoạt
động tái tạo lại cuộc sống hiện thực của đời sống. Hoạt động góc có một đặc trưng
rất riêng vì hoạt đồng chơi của trẻ không phải là thật, mà là giả vờ, nhưng sự giả vờ
ấy mang tính chất rất thật. Trẻ có thể giả vờ làm cô giáo, làm bác sỹ, làm chú công
nhân xây dựng nhưng lại diễn lại cảnh thật xung quanh trẻ những cô việc của mọi
người đã làm. sự liên kết giữa các nhóm chơi được nảy sinh và “xã hội trẻ em”
được hình thành trong hoạt động góc. Thông qua hoạt động này trẻ có thể phát triển
toàn bộ kỹ năng của từng lĩnh vực phát triển như: Thể chất, nhận thức, ngôn ngữ,
quan hệ tình cảm và thẩm mỹ, bởi có nhiều góc chơi về nhiều lĩnh vực khác nhau
như góc tạo hình, âm nhạc, xây dựng, thiên nhiên, sách, phân vai bác sỹ, cô nuôi,
bán hàng…
Qua hoạt động góc trẻ thỏa mãn nhu cầu hoạt động, nhu cầu tìm hiểu khám
phá của trẻ, tạo cho trẻ sự nhanh nhẹn và thích ứng với môi trường tự nhiên đồng
thời trẻ tự tin, mạnh dạn trong cuộc sống. Đặc biệt là trẻ mẫu giáo 5 tuổi chúng ta
càng phải quan tâm hơn và giúp trẻ phát triển theo bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi,
chuẩn bị một hành trang cho trẻ bước vào lớp một vững vàng hơn.
1. 3. Đối tượng nghiên cứu:.
Một số kinh nghiệm tổ chức hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi
trường mầm non xã Lương Nội - huyện Bá Thước - tỉnh Thanh Hóa.
1. 4. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Đọc và sử dụng các tài
liệu, sách báo, tạp chí giáo dục mầm non, mạng Internet có liên quan đến đề tài.
Phương pháp khảo sát thực tiễn: Khảo sát các hoạt động của trẻ trong lớp để
nhận biết về khả năng tiếp thu, nhận thức và giáo tiếp của trẻ.
3
Phương pháp thu thập thông tin: Trao đổi với đồng nghiệp, với phụ huynh của
những trò chơi, vai chơi theo kịch bản định sẵn…
Cách tuyên truyền với phụ huynh chưa thực sự thuyết phục
Năm học 2016- 2017 được Ban Giám Hiệu phân công chủ nhiệm lớp 5 - 6 tuổi
A2, tôi tiến hành khảo sát trước khi áp dụng các biên phâp
TT
Nội dung khảo sát
Tổng
Kết quả
7
số
trẻ
1
2
3
4
5
6
Trẻ hứng thú tham gia hoạt động góc
Trẻ có kĩ năng chơi
Trẻ thể hiện được vai chơi thành thạo
Trẻ biết sử dụng ngôn ngữ vai chơi
Trẻ biết tự đổi vai chơi khi có nhu cầu
26
trẻ
7
5
5
5
5
37
26
26
26
26
trẻ
2 10
7 37
7 37
2 10
9 48
9
48
6
31
phải phù hợp với khả năng của từng trẻ.
8
Trong mỗi lần lập kế họach chủ đề nhánh tôi thường chú ý hơn về hoạt động
góc. Tôi xây dựng các góc chơi làm sao để có mối quan hệ giữa các góc chơi với
nhau trong một chủ đề.
VD: ở chủ đề “Trường mầm non” tôi xây dựng kế hoạch hoạt động góc cho
lớp mình như sau:
Góc chơi
Góc phân
vai
Nội dung chơi
+Trò chơi: Cô Giáo ; Cửa hàng tạp hóa.
Học liệu
- Sách. Một số đồ
+ Cô giáo: Cô giáo đón trẻ, dạy trẻ hát, xem
dùng bán hàng
sách.
+ Cửa hàng tạp hóa: Bán đồ dùng học tập
(phấn, bảng, sách, bút…) ; Bán thực phẩm
(rau, củ, quả…)
Góc xây
Góc
nhiên
thiên Quan sát, tưới cây, lau lá cây cảnh của lớp Gáo, nước, chậu,
học..
giẻ lau cho trẻ
Tương tự với từng chủ đề việc lựa chọn nội dung thực hiện cho phù hợp với
sự hứng thú của trẻ và làm sao để trẻ được thực hiện theo hệ thống kiến thức lô gic,
biết phối hợp giữa các thành viên trong cùng một nhóm chơi. Sự hợp tác giữa nhiều
người trong một nhóm người này với một nhóm người khác là một đặc trưng của
9
xã hội loài người. Bởi vậy để tiến hành một hoạt động nhằm mô phỏng lại đời sống
xã hội bắt buộc phải có nhiều trẻ cùng tham gia, cùng hoạt động với nhau. Để thực
hiện tốt việc phối hợp giữa các thành viên trong nhóm chơi thì trong khi lập kế
hoạch chủ đề nhánh, tôi chia nhỏ các nội dung để phân bổ vào các nhánh cho phù
hợp, tránh sự nhàm chán của trẻ.
2.3.2. Bố trí, xắp xếp không gian, tạo môi trường an toàn cho trẻ
hoạt động góc.
Là giáo viên chúng ta đều biết trẻ lứa tuổi mầm non trẻ rất ham học hỏi thích
hoạt động với đồ vật, việc tạo môi trường hoạt động góc cho trẻ sẽ đem lại kết quả
giáo dục tốt nhất cho trẻ. Trẻ được học, được hoạt động trong môi trường thân thiện
lành mạnh và an toàn . Các đồ dùng đều gần gũi thân thiện, an toàn với trẻ, từ đó sẽ
phát triển một cách toàn diện cả về nhân cách và trí tuệ.
Trang trí điểm nhấn ở các góc để nổi bật được yêu cầu đặc trưng của các góc.
Ví dụ: Góc xây dựng trang trí hình ảnh bác thợ xây ,góc phân vai : Hình ảnh bác
đầu bếp, góc bác sĩ : Hình ảnh bác sĩ đang khám bệnh cho em bé, góc nghệ thuật:
Góc
phân
vai
Góc học tập, sách
Cửa
Cửa
Để trẻ tham gia các hoạt động tích cực hơn, Cô giáo gần gũi thân thiện với trẻ,
luôn yêu thương trẻ, trẻ đoàn kết cùng nhau học, cùng nhau chơi và chia sẻ cho
nhau đồ chơi. Từ đó trẻ thích được học được chơi hơn tạo nên thành công cho các
hoạt động.
Ví dụ :Với góc sách truyện: Cô và trẻ cùng nhau ngồi trò chuyện về một bức
tranh ,sau đó cả nhóm sẽ cùng vẽ một bức tranh theo chủ đề cô đưa ra.
2.3.3: Sắp sếp đồ dùng nguyên học liệu theo hướng mở
Tôi trang trí các góc thể hiện được nội dung của góc chơi phù hợp với chủ đề
đang thực hiện, tạo mọi điều kiện để co và trẻ cùng hoạt động.
Bố trí các góc hợp lý trong không gian của lớp học như góc ồn ào không gần
góc tĩnh, không gây ảnh hưởng khi tổ chức hoạt động góc ở các lớp phải phù hợp
với điều kiện cơ sở vật chất như: diện tích phòng học, đồ dùng, đồ chơi trong lớp,
và bố trí các góc hợp lý.
Ví dụ: Góc xây dựng và góc phân vai ở gần nhau và xa góc sách. Góc xây dựng
tránh lối đi lại, góc thiên nhiên ở ngoài hiên, góc học tập cách xa góc nghệ thuật...
Các góc có khoảng rộng, cách nhau hợp lý để bảo đảm an toàn và vận động
của trẻ. Tạo ranh giới giữa các góc hoạt động, ranh giới ở các góc không che tầm
11
nhìn của trẻ và không cản việc quan sát của giáo viên. Thay đổi vị trí các góc sau
thì giáo viên có thể hỏi trẻ: Công viên của chún ta đã xanh chưa? Làm thế nào để
công viên có nhiều bóng mát? Thì lúc đó trẻ sẽ nảy sinh ý định trồng cây xanhvà
phải đi mua giống ở cửa hàng giống cây trồng…
Hay trong quá trình chơi ở góc xây dựng mà trẻ không muốn nhập vai một
thợ phụ mà cứ muốn làm thợ cả thì cô gợi ý cách giao tiếp, thỏa thuận để trẻ tự đổi
vai chơi cho nhau.
Ví dụ: Bác ơi! Hôm nay bác xây công trình và điều khiến công việc rất tốt,
nhưng bây giờ bác có thể đóng vai một người tài xế giỏi để chở vật liệu thì tốt biết
mấy…
Trước khi tổ chức cho trẻ chơi giáo viên cần tạo cảm giác thoải mái, hào
hứng cho trẻ bằng một trò chơi vận động theo chủ đề, sau đó giới thiệu những trò
chơi của các góc, cho trẻ nhận vai chơi rồi giáo viên giao nhiệm vụ cho các góc
chơi, trong quá trình chơi giáo viên động viên, khuyến khích kịp thời, giúp đỡ khi
cần thiết
Nhận xét sau khi chơi: Giáo viên đến từng góc để nhận xét và cho trẻ cất dọn
đồ dùng vào nơi quy định.
2.3.5. Xác định chủ đề cho hoạt động khuyến khích trẻ nhận vai chơi
Để một giờ hoạt động góc đạt kết quả tốt đầu tiên giới thiệu bài lôi cuốn hấp
dẫn trẻ. Cô giới thiệu chủ đề chơi, gợi ý góc chơi để trẻ lựa chọn và cô là người
chốt lại vấn đề.
Ví dụ: Cô cho trẻ đi tham quan sau đó trò chuyện với trẻ về chủ đề và cô gới
thiệu: Hôm nay cô có rất nhiều góc chơi: Góc xây dựng, góc bán hàng….và chủ đề
chơi của chúng ta hôm nay là : Tổ chức sinh nhật cho bạn búp bê.
Bạn nào thích chơi ở góc bán hàng? Bạn nào thích chơi góc nấu ăn? Bạn nào
thích chơi ở góc xây dựng? ….Sau đó cô hướng trẻ vào chủ đề chơi chính.
Sau khi thỏa thuận cô cho trẻ về góc chơi của mình và cô hướng trẻ thỏa thuận
vai chơi trong góc chơi của mình.
13
14
trong các góc chơi của trẻ. Tôi xin ý kiến chỉ đạo của Ban Giám Hiệu cho phép huy
động các bậc phụ huynh trẻ đóng góp nguyên vật liệu phế thải sẵn có ở địa phương
để làm đồ chơi cho trẻ. Mỗi một chủ đề tôi mời phụ huynh đến dự một buổi hoạt
động góc do tôi tổ chức. Các nguyên học liệu cho các con hoạt động chủ yếu là
những nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương dễ tìm chủ yếu là các vật thật như:
Rau ,đậu,lạc, ngô, gạo,các loại củ quả .....Phụ huynh rất nhiệt tình tham gia .
VD: Đồ chơi nấu ăn: Cô cùng trẻ cắt vụn những miếng len cũ bỏ đi, xốp của
các hộp ti vi, nồi cơm điện… Tương tự với những đồ chơi khác cô và trẻ cùng làm
như đoàn tàu, búp bê, giường của búp bê,….
Như vậy bằng nguyên vật liệu gần gũi với trẻ ta đã tạo ra những sản phẩm rất
thân thiện hữu ích đối với trẻ. Từ đó sẽ kích thích được tính tò mò thu hút trẻ tham
gia vào các góc chơi
Khi tham gia hoạt động này phụ huynh rất vui và biết con em mình hàng ngày
được học và được chơi khi đến lớp, và qua đó phụ huynh cũng đã hiểu hàng ngày
trẻ đã để ý và tái tạo lại những công việc cũng như cách ứng xử trong giao tiếp
hàng ngày của người lớn như thế nào. Từ đó các bậc phụ huynh đã có những nhìn
nhận về cách giáo dục của chính mình cho con trẻ. Càng hiểu hơn về tầm quan
trọng của hoạt động vui chơi đặc biệt là hoạt động góc.
Mặt khác tôi xây dựng một hoạt động góc mẫu mời phụ huynh tham dự để
phụ huynh thấy được tầm quan trọng của hoạt động vui chơi đối với trẻ.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
Cụ thể sau khi thực hiện các biện pháp tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng
hoạt động góc cho trẻ 5 tuổi kết quả như sau
T
T
Nội dung khảo sát
Trẻ hứng thú tham gia hoạt động góc
Trẻ có kĩ năng chơi
Trẻ thể hiện được vai chơi thành thạo
Trẻ biết sử dụng ngôn ngữ vai chơi
Trẻ biết tự đổi vai chơi khi có nhu cầu
Trẻ biết điều hành hợp tác trong khi
7
chơi
Trẻ biết tự tạo tình huống để liên kết
góc chơi
12
10
12
14
8
63
53
63
74
42
7
7
6
5
5
9
48
8
42
2
10
Qua số liệu bảng khảo sát đầu năm và cuối năm cho ta thấy sau khi áp dụng
những biện pháp nghiên cứu vào quá trình tổ chức hoạt động cho trẻ. Số cháu chưa
đạt giảm rỏ rệt, số chát đạt tăng lên khá cao.
Điều quan trọng hơn là học sinh lớp tôi phụ trách mạnh dạn hơn trong giao tiếp
trong hoạt động vui chơi . Trong hoạt động học tập trẻ cũng hăng say phát biểu ý
kiến, bày tỏ quan điểm, chính kiến của mình.
Phụ huynh tích cực hơn trong việc đóng góp các nguyên học liệu sẵn có ở địa
phương. Sự phối hợp giữa Giáo viên và phụ huynh ngày càng khăng khít và đã
cùng quan điểm trong cách giáo dục và cách quan tâm trẻ khi trẻ ở nhà. Đa số phụ
huynh hiểu được tầm quan trọng của việc” Học bằng chơi,chơi mà học” của các
cháu lứa tuổi mầm non
Nhìn vào bản khảo sát trên chứng tỏ rằng qua một năm thực hiện hoạt động
góc ở lớp tôi có mức chuyển biến rõ rệt.
Mức độ hứng thú của trẻ trong khi chơi tăng lên rõ rệt, quan hệ giao tiếp khi
chơi: hầu hết trẻ đều giao tiếp tích cực không còn trẻ không biết giao tiếp, trẻ đã
biết chơi hợp tác cùng bạn không còn tình trạng tranh giành nhau đồ chơi, không
Chú trọng đổi mới tổ chức môi trường giáo dục bên ngoài góc chơi nhằm kích
thích và tạo cơ hội cho trẻ tích cực khám phá thử nghiệm và sáng tạo ở các khu vực
hoạt động một cách vui vẻ. Kết hợp giữa giáo dục trẻ trong nhóm bạn với giáo dục
cá nhân, chú ý đến từng đặc điểm riêng của từng trẻ để có phương pháp giáo dục
phù hợp.
3.2. Kiến nghị
Từ thực tế giảng dạy lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi A2 ở trường mầm non tôi mạnh
dạn đưa ra vài đề xuất:
Với nhà trường: Tham mưu với ủy ban nhân dân xã, với cộng đồng xã hội
đầu tư cơ sở vật chất, đồ dùng dạy học phong phú để tổ chức tốt hoạt động góc cho
trẻ.
Xây dựng nhiều giờ dạy thực hành mẫu để giáo viên trong trường tham gia
học hỏi kinh nghiệm và đổi mới phương pháp tổ chức các hoạt động cho trẻ.
Khuyến khích giáo viên tăng cường làm đồ dùng phục vụ cho hoạt động góc, đồ
dùng đẹp, hấp dẫn, hứng thú và lôi cuốn trẻ hoạt động tích cực.
Cần bổ sung thêm tài liệu tham khảo cho chị em giáo viên ngiên cứu để nâng
cao trình độ chuyên môn.
Đối với phòng Giáo dục và Đào tạo: Nên tổ chức cho chị em giáo viên các
trường mầm non được đi tham quan học hỏi kinh nghiệm ở các trường bạn, huyện
bạn để áp dụng vào công tác chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ mầm non huyện
nhà tốt hơn.
18
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ mà tôi đã thực hiện đưa lại hiệu quả trong
quá trình dạy học, song thời gian áp dụng giảng dạy ở lớp, phạm vi nghiên cứu chỉ
ở một lớp 5 - 6 tuổi trường mầm non nên bài tập nghiên cứu không sao tránh khỏi
những thiếu sót. Tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của hội đồng khoa học
để bản sáng kiến kinh nghiệm của tôi được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
19
1.
xếp loại
(A, B,
hoặc C)
Phòng
GD&ĐT Bá
Thước
C
2013 - 2014
Phòng
GD&ĐT Bá
Thước
A
2016 - 2017
Một số biện pháp cho trẻ 5 – 6
tuổi làm quen tác phẩm văn
học tại trường mầm non Lương
Nội, Bá Thước, Thanh Hóa”.