THỰC TRẠNG GIÁO DỤC SỰ TỰ TIN
CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON
LÊ THỊ HỒNG GẤM
1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
Xã hội càng phát triển con người càng phải hoàn thiện, một con người
hoàn thiện về nhân cách là con người không chỉ có tài mà cần phải có cả đức.
Nhân cách của con người muốn được xây dựng và phát triển cần phải được
bắt đầu ngay từ khi mới sinh ra và đặc biệt là trong giai đoạn ngồi trên ghế
nhà trường. Xã hội hiện nay đã và đang làm thay đổi cuộc sống của con
người, nhiều vấn đề phức tạp liên tục nảy sinh. Bên cạnh những tác động tích
cực, còn có những tác động tiêu cực, gây nguy hại cho con người, nhất là trẻ
em.
Tuổi thơ ấu của con người là một giai đoạn tràn đầy hạnh phúc trong
vòng tay của ông bà, cha mẹ. Song do sự phát triển của xã hội nên trẻ đã được
gởi tới trường Mầm non để học tập nhằm giúp cha mẹ, các bậc phụ huynh làm
việc, tham gia vào lao động xã hội. Điều này cho thấy thời gian sống ở các
trường của trẻ rất lâu, bằng 2/3 số thời gian trẻ thức trong ngày. Làm thế nào
để giúp trẻ sống trong một tập thể đông đúc có nề nếp, ngoan ngoãn, hiểu biết
mà vẫn hồn nhiên, mạnh dạn, linh hoạt như ở gia đình, đó là nhiệm vụ rất khó
khăn của một giáo viên phụ trách nhóm lớp.
Tự tin đóng vai trò như chiếc chìa khóa cơ bản nhất để mở mọi cánh cửa
trong thành công của bạn. Thế nhưng, có được sự tự tin không đơn giản chỉ
nằm trong suy nghĩ. Tự tin không tự nhiên phát sinh mà đến từ lòng nhiệt
huyết và những thành quả bạn đạt được trong quá khứ. Tự tin phải gắn liền
với khả năng thực, giá trị thực của mỗi con người. Hãy tìm ra những ưu điểm
của mình, mạnh dạn nhìn thẳng và thừa nhận những điểm yếu để làm tiền đề
cho lòng tin của mình.
Hiện nay, ở nhiều trường mẫu giáo vẫn còn tồn tại tình trạng trẻ thiếu tự
tin, nhút nhát. Chính vì những lý do đó mà tôi đã chọn đề tài “Thực trạng


2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu
2.1.1. Một số vấn đề lý luận về sự tự tin

Trang 2


2.1.1.1. Khái niệm
Sự tự tin là cách nhận biết được giá trị và sự quan trọng của bản thân
bạn. Cảm nhận bản thân bạn được yêu, đáng yêu, có năng lực, tự tin, có trách
nhiệm, được chấp nhận, có giá trị và những tư tưởng khác mà bạn tạo ra cho
chính bản thân bạn, các yếu tố này là những yếu tố cơ bản của lòng tự tin. Tự
tin là mạnh dạn, không sợ nói trước đông người. Tự tin là dám làm điều mình
nghỉ. Tự tin là bày tỏ cảm xúc của mình với người khác mà không e ngại.
2.1.1.2. Ý nghĩa
Tự tin giúp ta nhanh chóng thực hiện tốt những mong muốn của mình.
Tự tin có thể khắc phục mọi khó khăn, tự tin là trọng tâm trong tất cả mọi
hoạt động để đi đến thành tựu. Có khả năng sống, làm việc hòa nhập nhanh
chóng với cộng đồng. Tôn trọng trẻ giúp trẻ xây dựng hình tượng tốt của
chính mình. Không ai sinh ra đã có ngay sự tự tin. Tự tin là nguồn khích lệ
lớn đối với hầu hết mọi người, là động lực để chúng ta cố gắng đạt được mục
tiêu và dành được nhiều thành tích quan trọng, một đứa trẻ tự tin sẽ duy trì
được khả năng học hỏi, khám phá trong học tập và luôn sẵn sàng đón nhận
những thách thức mới.
Khi trẻ tự tin, chúng có thể trải nghiệm và khám phá thế giới một cách
chủ động, hiệu quả hơn. Trẻ cũng ứng phó tốt hơn khi thấy mình làm sai điều
gì và tin rằng mình có thể làm cho mọi việc trở nên tốt đẹp hơn. Không có gì
giúp xây dựng lòng tự tin tốt hơn cảm giác rằng “mình thực sự có thể làm tốt
việc gì đó”.
Có một nhà khoa học đã từng nói rằng: “Nếu bạn thực sự tin vào chính

thể.
2.1.2. Giáo dục sự tự tin cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi
2.1.2.1. Khái niệm giáo dục sự tự tin
Giáo dục sự tự tin cho trẻ là truyền đạt cho trẻ các kiến thức về sự tự tin,
tổ chức các hoạt động vui chơi học tập giúp trẻ hình thành sự tự tin. Giáo dục
sự tự tin là giúp trẻ cảm nhận được mình là ai, giúp trẻ mạnh dạn, giúp trẻ làm
điều mình nghĩ, giúp trẻ bày tỏ cảm xúc của mình với người khác mà không e
ngại.
2.1.2.2. Ý nghĩa giáo dục sự tự tin
Tự tin giúp cho con người ta cảm thấy hạnh phúc hơn và tinh thần được
thoải mái, khỏe khoắn hơn. Hơn thế nữa nó còn là chìa khóa của thành công.
Vì vậy việc giáo dục cho trẻ tự tin là 1 điều rất cần thiết và là nền tảng để giúp

Trang 4


trẻ hạnh phúc hơn. Giáo dục sự tự tin có ý nghĩa to lớn trong việc hình thành
kỹ năng tự tin ở mỗi con người. Quá trình hình thành sự tự tin ấy có được nhờ
vào việc rèn luyện và học hỏi từ quá trình giáo dục của người giáo viên mầm
non.
Thực tế cho thấy quá trình phát triển lòng tự tin bắt đầu hình thành từ lúc
đứa trẻ mới sinh ra và tiếp tục diễn ra trong suốt cuộc sống của trẻ. Cha mẹ
khởi đầu bằng việc yêu thương trẻ, nhưng khi đứa trẻ bắt đầu lớn, sự khuyến
khích lòng tự tin ở trẻ cũng trở nên khác biệt hơn. Có lòng tự tin không có
nghĩa là trẻ trở nên kiêu ngạo, ích kỷ, hoặc nghĩ là trẻ tốt hơn những người
xung quanh mình. Thất bại trong một việc nào đó không làm giảm đi lòng tự
tin ở trẻ; cách trẻ học từ việc đối mặt với thất bại giúp tác động đến lòng tự
tin.
2.1.2.3. Nội dung giáo dục sự tự tin
- Trẻ luôn muốn thể hiện khả năng

thành công hơn so với những trẻ tự tin giao tiếp. Trẻ rụt rè hay tự tin là kết
quả của quá trình rèn luyện lâu dài từ phía gia đình. Con ngoan quá hóa rụt rè,

Trang 6


không cha mẹ nào muốn con nhút nhát khi giao tiếp, thế nhưng nhiều cha mẹ
thừa nhận chính việc đào tạo bé ngoan ngoãn và nghe lời quá mức sẽ khiến
trẻ thiếu tự tin, lệ thuộc.
- Hài lòng với bản thân
Trước hết, ta phải tìm cách giúp trẻ biết yêu thương chính bản thân mình.
Vì điều này làm cho trẻ cảm thấy tự tin hơn nhiều. Ta thường hay than vãn,
biểu lộ cho trẻ thấy những khiếm khuyết của vẻ bề ngoài hay một tật xấu nào
đó làm cho trẻ mặc cảm, không còn tự tin ở bản thân mình nữa. Có trẻ còn
chán ghét, xem thường bản thân mình đến nỗi muốn hủy hoại đi. Vậy, để giúp
con trẻ tự tin, cha mẹ chúng ta hãy tìm ra những điều tích cực trong khiếm
khuyết của con, cho con nhận thấy không có gì sai hay kém cỏi trong những
thiếu sót đó. Từ đấy, trẻ sẽ biết trân trọng, yêu thương bản thân mình, thay vì
lo lắng và muốn thay đổi bằng mọi giá. Nhất là hình thức bên ngoài của trẻ.
Ví dụ: cha mẹ vẫn thường nói đùa “Sao con ăn như hạm thế? Nhìn con
chẳng khác gì mấy con heo”
Câu nói ấy tưởng chừng vô hại, nhưng thật ra ta đã vô tình làm cho trẻ lo
lắng về điều đó, cộng với những
trêu chọc của mọi người xung
quanh sẽ làm cho trẻ càng trở
nên tự ti hơn. Thay vì chê bai,
trêu chọc, ta hãy tìm ra những
điểm đáng yêu để khen ngợi thay
cho khiếm khuyết không thể thay
đổi và ngầm giúp trẻ tìm cách

Hãy cho bé biết, dù thất bại hay thành công, người lớn chúng ta luôn
đứng cạnh và ủng hộ, yêu thương trẻ.
2.1.2.4. Phương pháp giáo dục sự tự tin
- Tạo tình huống
Đây là phương pháp có thể sử dụng để giáo dục sự tự tin hiệu quả. Là
phương pháp đưa ra các tình huống cụ thể nhằm kích thích trẻ suy nghĩ, tìm
tòi để giải quyết vấn đề đặt ra. Có thể chủ ý tạo nên một vài tình huống xã hội
để trẻ học hỏi kinh nghiệm, bắt đầu với những tình huống dễ rồi khó dần.
Hoặc là tạo những tình huống xã hội xoay quanh những việc trẻ thích làm.
Hoặc là kể lại những tình huống mà trẻ đã gặp.
- Đóng vai
Là phương pháp cho trẻ trải nghiệm bằng cách đóng vai các nhân vật
trong câu chuyện đưa ra. Có thể tìm những câu chuyện, hình ảnh, đoạn phim,
…nói đến chủ đề tự tin để đưa vào các hoạt động vui chơi, học tập. Sau đó,

Trang 8


tạo dựng lên các vai trong câu chuyện ấy để trẻ hóa thân. Qua đó, cho trẻ rút
ra những bài học về sự tự tin và chỉ ra những biểu hiện của sự tự tin. Bằng
cách này, có thể giúp trẻ tự tin thể hiện mình, và có thể học tập những tấm
gương về sự tự tin.
- Thảo luận
Trong các hoạt động vui chơi, học tập cần có sự thảo luận của các bé để
giúp trẻ phát huy khả năng hợp tác nhóm. Tổ chức các sự kiện, các buổi học
tập nhóm để khả năng thảo luận của trẻ được phát huy tốt nhất.
2.1.2.5. Cách thức giáo dục sự tự tin cho trẻ em
Để hình thành sự tự tin cho trẻ, giáo viên và các bậc phụ huynh cần giúp
trẻ tìm hiểu khả năng, phát huy kỹ năng tự tin của bản thân mình.
- Dùng những lời nói động viên khích lệ trẻ để trẻ mạnh dạn giao tiếp


Trang 10


Phát triển sự tự tin khi trẻ thực hiện các yêu cầu đơn giản, biết cách đề
nghị giúp đỡ khi cần thiết.
Cha mẹ nên lưu tâm đến những sai lầm của trẻ, sự thực phạm sai lầm với
một đứa trẻ là không thể tránh khỏi. Một đứa trẻ nếu không phạm sai lầm thì
sẽ không thể trưởng thành.
Cách hoàn hảo nhất để xây dựng sự tự tin ở trẻ chính là cho trẻ thấy tình
yêu thương vo điều kiện của bạn dành cho trẻ. Tuy nhiên, điều này không nên
thể hiện một cách thái quá. Như vậy có nghĩa là bạn sẽ vẫn tiếp tục thể hiện
tình yêu của mình dành cho trẻ, ngay cả khi cách cư sử của trẻ không làm hài
lòng bạn. Những lúc như thế, háy nói với trẻ rằng “ Mẹ không thích những gì
con làm, nhưng mẹ vẫn luôn yêu con”.
d. Quy định hành vi
Đưa ra một số nguyên lý chung về hành vi có thể giúp cả trẻ lẫn người
lớn tự tin hơn (Thời gian biểu một ngày sinh hoạt của trẻ) giờ nào việc ấy.
Ví dụ: Các con nhìn lên lịch sinh hoạt, bây giờ đến hoạt động gì? Nào chúng
ta cùng hoạt động bắt đầu…
e. Phát triển những ưu điểm của trẻ
Thật là tuyệt vời nếu người lớn để trẻ thực hiện một công việc thành thạo
ngay trước khi bạn giới thiệu cho trẻ một kĩ năng mới hoặc thử làm một điều
mà trẻ không tự tin. Với cách làm này, trẻ vẫn cảm thấy mình ở đỉnh cao của
sự thành công. Vì thế trẻ dể có khuynh hướng phát triển thêm ở các lĩnh vực
khác và trải qua thử thách mới. Nếu trẻ thực sự không giỏi ở các kic năng mới
này và cảm thấy thất vọng về bản thân, hãy tạo cho trẻ cơ hội để thể hiện một
trong những thế mạnh của mình. Nếu trẻ thấy mình khó có thể cảm thấy tự
tin.
Hãy tránh phê bình, sửa sai quá thẳng thắn.

quả thu được như sau:

Bảng 1. Điều tra khả năng tiếp thu nội dung giáo dục sự tự tin của trẻ
STT

Nội dung tiếp thu của trẻ

Tiếp thu
Số lượng

Trang 12

Tỉ lệ

Không tiếp thu
Số

Tỉ lệ


1

Mạnh dạn thể hiện khả năng
Mạnh dạn giao tiếp với

2

người khác
Mạnh dạn trình bày ý kiến



5

12,5

30

75

10

25

25

62,5

15

37,5

32

80

8

20

(người)


(người)

%

Trang 13

Số
lượng
(người)

Tỉ lệ
%


1
2
3
4
5
6
7
8

Tự kể những việc mình tự làm
Cảm thấy vui và thích thú với
những việc tự làm
Làm nhiều việc cho bản thân
mình
Giao tiếp với bạn cùng tuổi,

10

25

40

100

0

0

30

75

10

25

35

87,5

5

12,5

30




phát triển kỹ năng sống cho trẻ. Đó là điều quan trọng để trẻ bước đầu hình
thành, phát triển thể chất lẫn tư duy, kỹ năng sống một cách hoàn thiện.
Để điều tra xem trẻ được học tập nhiều qua các cách thức giáo dục sự tự
tin này, tôi sử dụng phiếu điều tra cho 4 nhóm lớp, mỗi nhóm 10 cháu để điều
tra, kết quả thu được như sau:
Bảng 2.8. Điều tra khả năng tiếp thu các cách thức giáo dục sự tự tin của trẻ
Tiếp thu
STT

Nội dung tiếp thu các cách

Số

thức giáo dục của trẻ

lượng
(người)

1
2
3
4

Tự tin giao tiếp với người khác
Tự tin trình bày ý kiến với
người lớn
Tự làm một số việc đơn giản
Tự tin thể hiện tài năng của


75

3

25

28

70

12

30

5

Mắc sai lầm

40

100

0

0

6

Khả năng hợp tác nhóm

các giáo viên: hầu như thời gian của các cô đều dành phần lớn ở trường chính
và vậy mà thời gian dành cho gia đình hầu như là rất ít.
- Cơ sở vật chất ở trường vẫn còn thiếu thốn so với những trường chuẩn ,
nó cũng là một phần nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.
- Sau khi đánh giá thực trạng của 40 trẻ trong lớp để nắm được mặt còn
yếu của trẻ tôi thấy có những khó khăn sau:
+ Số học sinh trong lớp đông gây khó khăn trong việc rèn trẻ vừa có nếp
mà vừa mạnh dạn, hồn nhiên, tự tin trong mọi hoạt động
+ Một số gia đình, phụ huynh quá quan tâm cưng chiều trẻ, dẫn đến trẻ
có thói quen ỷ lại, không chủ động, thiếu tự tin.
Từ những thuận lợi và khó khăn nêu trên. Tôi đã xây dựng một số biện
pháp nhằm nâng cao hiệu quản giáo dục sự tự tin cho trẻ 5 – 6 tuổi
2.3. Biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục sự tự tin cho trẻ 5 – 6 tuổi
2.3.1. Xây dựng hình ảnh của bản thân giáo viên
- Xây dựng hình ảnh của giáo viên ở đây theo tôi không chỉ ở trước mặt
trẻ mà còn với phụ huynh. Chắc hẳn ai cũng biết nghề giáo viên là nghề được
ví với câu “làm dâu trăm họ” mỗi 1 phụ huynh gửi con đều có những mong
muốn ở giáo viên khác nhau: Có người thì muốn cô nghiêm khắc, có người
chỉ mong cô chiều chuộng con...Để làm theo mỗi ý kiến thì rất khó vì vậy
việc xây dựng hình ảnh của người giáo viên là rất quan trọng, nếu hình ảnh
của cô trong mắt phụ huynh tốt sẽ tạo sự tin tưởng cho phụ huynh trong cách
chăm sóc giáo dục con họ và sẽ tạo được sợi dây nối kết giữa cô giáo với phụ
huynh giúp trẻ hình thành tính tự tin.

Trang 16


- Và để xây dựng hình ảnh “cô giáo như mẹ hiền” nên tạo cho trẻ có sự
gần gũi giống như mẹ của trẻ bằng cách thay đổi cách xưng hô “cô” bằng
“mẹ” từ đó trẻ đã bớt nhút nhát và dần cởi mở trò chuyện với cô, tin tưởng ở


quát đòi hỏi trẻ trả lời phải có sự diễn đạt tốt “Đây là cái gì? Con biết gì về
vòi voi” thì với trẻ nhút nhát, thiếu sự tự tin có thể cho trẻ trả lời thành những
câu hỏi nhỏ chỉ cần những câu trả lời ngắn gọn “Vòi voi như thế nào? Nó có
tác dụng gì?”
Như vậy, với việc đặt ra những câu hỏi vừa sức không chỉ trong giờ
khám phá khoa học mà cả các hoạt động học khác đã khiến cho 100% trẻ đều
tự tin tham gia trả lời câu hỏi khiến giờ học sôi nổi với rất nhiều cánh tay tự
tin giơ lên.
Ví dụ như giờ hoạt động góc: Đây là giờ hoạt động đòi hỏi trẻ có sự hợp
tác, chia sẻ và có sự phân công công việc trong nhóm rõ ràng. Giáo viên gợi ý
để trẻ nhận những vai chơi phù hợp với khả năng của trẻ để trẻ thành công với
vai chơi đó và những lần chơi sau sẽ nâng dần mức độ khó hơn. Với việc làm
như vậy chúng ta sẽ thấy rõ sự tự tin hiện trên khuôn mặt trẻ.
Ví dụ: Trong các hoạt động trực nhật đa số trẻ đều rất thích giúp cô để
được cô khen. Cô luôn giao cho trẻ những việc vừa với sức khỏe, khả năng
của trẻ như: Trẻ lớn giúp cô các việc như: Kê bàn, ghế; trẻ nhỏ giúp cô gấp
khăn…
Với việc giao cho trẻ những việc vừa sức để trẻ hoàn thành được công
việc được giao đã kích thích được sự tự tin vào bản thân của trẻ để hoàn thành
công việc đến cùng.
2.3.4. Dạy trẻ chấp nhận sự thất bại
Khi trẻ gặp thất bại chắc chắn trẻ sẽ cảm thất rất buồn và khi đó hơn bao
giờ hết trẻ cần sự gần gũi, động viên kịp thời của cô. Trong những lúc này
chúng ta sẽ dạy trẻ chấp nhận sự thất bại.
Ví dụ: Khi tham gia trò chơi âm nhạc: “Ai nhanh nhất” kết thúc bài hát
trẻ không có ghế ngồi như vậy là đã thua cuộc trong trò chơi. Những lúc này,
giáo viên nên động viên trẻ bằng những lời an ủi: “Cô biết con có thể làm
được mà. Lần sau con cố gắng hơn. Ai cũng có thể là người thua trong trò
chơi và dù là con hay là bạn thất bại thì đều có cảm giác như con bây giờ. Là

tuần và đôi khi ngay trên sân khấu trong giờ hoạt động ngoài trời để phát triển
sự tự tin cho trẻ.

Trang 19


3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận
Vấn đề giáo dục đạo đức, kỹ năng sống hiện nay đang là vấn đề nóng
không chỉ của ngành giáo dục mà của toàn xã hội. Thế hệ trẻ đang có những
xu hướng suy thoái về đạo đức, xuống cấp về lối sống, có lối sống buông thả,
phóng đãng, ích kỉ, thiếu trách nhiệm…Đây là tình trạng báo động mà Đảng,
Nhà nước và toàn xã hội đang tìm cách khắc phục, nhiệm vụ quan trọng nhất
là thuộc về các cấp học. Nhà trường không chỉ cung cấp cho trẻ những kiến
thức mà phải giáo dục trẻ đạo đức làm người, kiên trì bồi đắp cho học sinh
lòng nhân ái, tính trung thực, tinh thần tự trọng, nếp nghĩ và lối sống lành
mạnh, biết trọng đạo lí và sống có kỉ luật. Việc giáo dục này phải diễn ra ngay
từ lứa tuổi mầm non. Giai đoạn trẻ ở lứa tuổi mầm non là giai đoạn đặt nền
móng cho sự phát triển toàn diện nhân cách sau này của trẻ. Trong đó, sự tự
tin là kỹ năng quan trọng, bởi lẽ tự tin giúp trẻ nhanh chóng thực hiện tốt
những mong muốn của mình. Trẻ cũng ứng phó tốt hơn khi thấy mình làm sai
điều gì và tin rằng mình có thể làm cho mọi việc trở nên tốt đẹp hơn. Không
có gì giúp xây dựng lòng tự tin tốt hơn cảm giác rằng “mình thực sự có thể
làm tốt việc gì đó”.
3.2. Kiến nghị
Từ thực trạng của việc giáo dục sự tự tin cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm
non Lê Thị Hồng Gấm– xã Nghĩa Thắng– huyện Đăk R’Lấp – tỉnh Đăk
Nông, tôi có một số ý kiến với hy vọng sẽ khắp phục được những hạn chế còn
tồn tại trong giáo dục sự tự tin cho trẻ
2.1. Về phía nhà trường


Trang 21


MỤC LỤC
Nội dung
1. MỞ ĐẦU

Trang
2

1.1.

Lý do chọn đề tài

2

1.2.

Mục đích nghiên cứu

3

1.3.

Đối tượng nghiên cứu

3

1.4.

2.2.1. Nhận thức của giáo viên về tầm quan trọng của việc
giáo dục sự tự tin cho trẻ
2.2.2. Nội dung giáo dục sự tự tin

16

2.2.3. Phương pháp giáo dục sự tự tin

17

2.2.4. Cách thức giáo dục sự tự tin

18

2.2.5. Thuận lợi và khó khăn

20

Biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục sự tự tin cho trẻ 5
– 6 tuổi
2.3.1. Xây dựng hình ảnh của bản thân giáo viên

21

2.3.2. Dùng những lời nói khích lệ

21

2.3.3. Thường xuyên giao nhiệm vụ vừa sức cho trẻ để trẻ
có sự thành công

25

27