1. Mở đầu
1.1 Lý do chọn đề tài
Chế độ dinh dưỡng có vai trò rất quan trọng trong sự phát triển toàn diện
cả về thể chất và trí tuệ đối với trẻ ở độ tuổi mầm non. Bởi vì đây là giai đoạn
tăng trưởng thể chất rất mạnh mẽ, đặc biệt não bộ, hệ thần kinh của trẻ phát triển
vượt trội, nó quyết định quan trọng trong toàn bộ sự phát triển chung của con
người. Dinh dưỡng phải đảm bảo chất lượng bữa ăn, chất lượng vệ sinh an toàn
thực phẩm thì mới có tác dụng tăng cường và bảo vệ sức khoẻ cho trẻ giúp trẻ
phát triển một cách hài hoà cân đối tạo điều kiện tốt cho trẻ tham gia các hoạt
động giáo dục là nền móng đầu tiên cho việc hình thành và phát triển nhân cách
của trẻ mọi trẻ em sinh ra đều được chăm sóc nuôi dưỡng, trẻ em trở thành chủ
nhân, hữu ích của tương lai. Ngay từ thủa ấu thơ trẻ phải được hưởng nền giáo
dục phù hợp hiện đại, toàn diện về mọi mặt: Đức – trí – thể – mỹ – lao động.
Trong các mặt giáo dục thì giáo dục thể chất cho trẻ là nhiệm vụ hàng đầu, quan
trong nhất vì sức khoẻ là vốn quý nhất và có ý nghĩa với con người đặc biệt đối
với trẻ mầm non. Ở lứa tuổi này cơ thể của trẻ còn non nớt chưa chủ động được,
chưa có ý thức đầy đủ về dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm, nếu dinh
dưỡng không đảm bảo chất lượng thì rất rễ phát triển lệch lạc mất cân đối do vậy
trẻ chỉ có thể phát triển tốt nếu được chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục một cách
hợp lý khoa học.
Dinh dưỡng cho trẻ mầm non là một vấn đề không chỉ được các bậc phụ
huynh quan tâm mà còn là vấn đề mà các nhà giáo dục các trường mầm non đặc
biệt trú trọng. Nhu cầu dinh dưỡng thay đổi theo từng lứa tuổi, mức độ hoạt
động thể lực của mỗi con người dinh dưỡng rất cần thiết cho sự phát triển cơ thể
con người nó duy trì sự sống, làm việc, vui chơi, giải trí.
Để có được chất lượng nuôi dưỡng tốt trong trường mầm non, yêu cầu đặt
ra cho người cán bộ quản lý nói chung. Hiệu trưởng là người chỉ đạo cán bộ giáo
viên, trong quá trình thực hiện hoạt động nuôi dưỡng, phải có trình độ chuyên
môn nghiệp vụ giỏi, không ngừng trau rồi phẩm chất chính trị, đạo đức nghề
nghiệp, biết nâng cao chất lượng nuôi dưỡng trong trường mầm non.
Nhận thức được tầm quan trọng của công tác nuôi dưỡng trong trường mầm

Phương pháp điều tra: Điều tra sức khoẻ của trẻ trong trường MN
Lương Nội.
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm.
2.1. Cơ sở lý luận:
Kinh nghiệm Nâng cao chất lượng nuôi dưỡng trẻ cũng là một nội dung
trong xu thế đầu tiên của việc chuẩn bị cho thế hệ trẻ bước vào thế kỷ XXI- thời
đại của nền văn minh trí tuệ. Giáo dục mầm non có những chuyển biến mới về
chất lượng, đổi mới trong sự đổi mới chung của ngành giáo dục đào tạo.
Vì vậy công tác nuôi dưỡng trẻ luôn là nội dung quan trọng nhiệm vụ năm
học hằng năm..
Dinh dưỡng là nhu cầu sống hàng ngày của mỗi con người .Dinh dưỡng là
thức ăn mà chúng ta ăn và cách thức sử dụng chúng. Trẻ em cần dinh dưỡng để
phát triển thể lực và trí tuệ. Người lớn cần dinh dưỡng để duy trì sự sống và làm
việc, ăn uống là nhu cầu sống hàng ngày, nhu cầu bức thiết không thể không có.
Dinh dưỡng là những thức ăn cung cấp năng lượng axit amin, lipit,
vitamin, chất khoáng, rất cần thiết cho sự phát triển của cơ thể, duy trì tế bào tổ
chức.
Dinh dưỡng đầy đủ sẽ giúp cho cơ thể phát triển khoẻ mạnh, cân đối, phát
triển toàn diện cả về thể chất lẫn trí tuệ.
Con người cần có dinh dưỡng để duy trì sự sống và làm việc, dinh dưỡng
là nhu cầu bức thiết không thể không có.
Nhu cầu dinh dưỡng tốt sẽ giúp cho đứa trẻ phát triển một cách toàn diện.
Có một sức khoẻ tốt như trẻ khoẻ mạnh, hoạt bát, nhanh nhẹn, thông minh rất
hứng thú tham gia vào các hoạt động và ngược lại dinh dưỡng không tốt, không
đầy đủ thi đứa trẻ sẽ chậm phát triển về các mặt và trẻ không hứng thú tham gia
các hoạt động. Với trẻ mầm non có thể trẻ bé rất cần nhiều năng lượng và các vi
chất dinh dưỡng. Chế độ dinh dưỡng đòi hỏi phải hợp lý theo từng độ tuổi, phải
phù hợp với các loại thực phẩm theo mùa.
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
trường mầm non xã Lương Nội trước khi cho trẻ ăn bán chú tại trường.

SL
219 87,9 30

Mẫu

%
89,9

%
10,1

Kênh SDD
thấp còi
(Chiều cao)
%
12

- Đội ngũ cán bộ - giáo viên: Từ năm 2014 -> 2017 thì đội ngũ Cán bộ quản lý
– Giáo viên nhà trường Mầm non Lương Nội gồm có:
Trình độ chuyên môn
Chất lượng
T/s
Chưa Đạt
Năm học CB Thạc sĩ
Đại học
Cao đẳng
THSP
chuẩn
GV
Ts %

Nâng cao chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng trẻ.
Xây dựng kế hoạch có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác quản
lý trong trường mầm non, chất lượng của kế hoạch và hiệu quả thực hiện kế
hoạch nuôi dưỡng quyết định chất lượng, hiệu quả của quá trình nuôi dưỡng trẻ,
nên việc xây dựng kế hoạch là rất quan trọng. Nó giúp người quản lý nuôi
dưỡng hình dung rõ ràng mọi công việc và chủ động trong công việc.
Nhìn vào thực tế công tác nuôi dưỡng của nhà trường, công tác nuôi
dưỡng của các trường bạn trong huyện, cũng như yêu cầu đặt ra trong kế hoạch
triển khai nhiệm vụ năm học của Sở giáo dục và đào tạo tỉnh Thanh Hóa, Phòng
giáo dục và đào tạo Huyện Bá Thước đối với công tác nuôi dưỡng trẻ trong
trường mầm non, tôi đã nhận định được những điểm mạnh, điểm yếu trong công
tác nuôi dưỡng của trường mình. Từ đó, tôi xây dựng lịch trình cả năm học cho
công tác nuôi dưỡng như sau: Ví dụ. Tháng 8. Khảo sát đồ dùng phục vụ công
tác chăm sóc nuôi dưỡng để có kế hoạch bổ xung, sửa chữa, kết hợp với phó
hiệu trưởng tổ chức họp các chủ hàng thực phẩm và ký hợp đồng thực phẩm cho
2

3


năm học mới. Tổ chức tọa đàm khảo sát kiến thức của giáo viên, nhân viên về
công tác nuôi dưỡng trẻ. Tháng 9,10,11. Triển khai học tập nhiệm vụ năm học
đối với công tác nuôi dưỡng. Nâng cao chất lượng bữa ăn thông qua thực đơn
mùa hè phong phú, mức ăn được nâng cao. Bồi dưỡng kiến thức cho giáo viên,
nhân viên nuôi dưỡng trong nhà trường. Kiểm tra cô nuôi cấp trường chuẩn bị
tốt cho kiểm tra cấp huyện bồi dưỡng cho nhân viên tổ nuôi cách soạn giáo án
nuôi dưỡng . Tổ chức hội giảng 20-11 kết hợp thi cô nuôi giỏi cấp trường. Thay
đổi thực đơn theo mùa.
Ví dụ: Biện pháp thực hiện tháng 8 - Chỉ đạo các bếp thống kê đồ dùng phục
vụ công tác chăm sóc nuôi dưỡng thực tế của khu, có sự so sánh số liệu với sổ

phẩm (Rau, thịt, gạo, trứng, sữa..) về ký hợp đồng. Nguồn thực phẩm cung cấp
phải đủ về số lượng, đảm bảo điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm, giá cả hợp lý
theo thị trường địa phương.
Một trong những yếu tố không thể thiếu là cơ sở vật chất đối với các
trường mầm non trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ. Vì vậy bản thân tôi
4


trên cương vị là Hiệu trưởng chỉ đạo công tác nuôi dưỡng,tôi lên kế hoạch tham
mưu với ban đại diện hội cha mẹ học sinh bổ xung cơ sở vật chất ngay từ đầu
năm học. Cụ thể :
Hằng năm vào tháng 7, tôi yêu cầu phó hiệu trưởng phụ trách chăm sóc
nuôi dưỡng, phân công nhiệm vụ cho tổ nuôi và giáo viên các lớp dà soát lại đồ
dùng phục vụ công tác nuôi dưỡng trong nhà trường, danh mục cần bổ xung.
Ban giám hiệu thực hiện kế hoạch khảo sát cơ sở vật chất toàn trường. Việc khảo
sát cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ giúp
ban giám hiệu tham mưu cho ban đại diện hội cha mẹ học sinh mua sắm bổ sung
đồ dùng dụng cụ kịp thời. Căn cứ vào chỉ tiêu số lượng trẻ năm học tới để có kế
hoạch mua sắm cho hợp lý. Qua các buổi đi tham quan nuôi dưỡng ở các trường
bạn, ban giám hiệu đã học hỏi và tham mưu để mua sắm các trang bị cơ sở vật
chất.
Năm học vừa qua, nhà trường đã làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục,
được uỷ ban nhân dân phòng giáo dục huyện, uỷ ban nhân dân xã Lương Nội và
ban đại diện cha mẹ học sinh ủng hộ. Nhà trường đã tiến hành mua bổ sung đồ
dùng trang thiết bị như: bát, đĩa, thìa inox, tủ xếp bát, rổ … cho tổ nuôi. Chăn,
chiếu, gối, tủ cho các lớp.
Bổ sung thêm hệ thống đèn chiếu sáng cho 15/15 lớp.
Mua mới toàn bộ thảm trải nền ngồi cho 15/15 lớp.
*Thống kê một số trang thiết bị cơ sở vật chất phục vụ công tác nuôi
dưỡng:

Diệt muỗi+mua thuốc thông tác bể phốt,…

7.500.000đ

Ngân sách

Máy lọc nước 2 khu

12.300.000đ

Phụ huynh

Bảng biển tổ nuôi

5.350.000đ

Ngân sách

Photo tài liệu tuyên truyền công tác chăm sóc
1.500.000 đ
nuôi dưỡng và phòng chống dịch bệnh

Ngân sách

Tổng cộng

99,417.000đ
5



thạo các kỹ năng vệ sinh cá nhân cho trẻ. Nhân viên có nhiều cải tiến kỹ thuật
chế biến các món ăn cho trẻ. Tỷ lệ các chất hài hoà cân đối theo đúng yêu cầu
tối thiểu.
2.3.3. Gải pháp 3: Tổ chức bồi dưỡng giáo viên, nhân viên kiến thức chăm
sóc nuôi dưỡng trẻ.
Chất lượng đội ngũ giáo viên là yếu tố quan trọng mang lại sự thành công
lớn cho nhà trường chính vì vậy tôi luôn coi trọng việc bồi dưỡng đội ngũ giáo
viên nhân viên là rất cần thiết quan trọng. Bản thân tôi đã bồi dưỡng bằng một
số hình thức sau:
Bồi dưỡng những kiến thức về lý luận, thực tiễn, quan điểm, mục tiêu,
yêu cầu về quy chế tổ chức giờ ăn thấy được tầm quan trọng của vấn đề nâng
cao chất lượng dinh dưỡng cho trẻ. Qua đó giúp giáo viên có những kinh nghiệm
chỉ đạo cũng như việc tổ chức giờ ăn cho trẻ được đúng cách. Bên cạnh đó còn
cung cấp cho trẻ một số thói quen hành vi văn minh, ăn uống lịch sự, hợp vệ
sinh, một số kiến thức về dinh dưỡng giúp trẻ hiểu thêm thế nào là bữa ăn đủ
6


chất. Muốn có một sức khoẻ tốt thì cần phải ăn uống đầy đủ, hết xuất đồng thời
phải đảm bảo vệ sinh cá nhân.
Thông qua các đợt tập huấn nuôi dưỡng của phòng tổ chức, thông qua các
buổi kiến tập của các trường trong huyện để bổ sung đóng góp những điểm còn
thiếu xót để khắc phục và hoàn thiện về quy chế chăm sóc nuôi dưỡng trẻ cho
đội ngũ giáo viên, nhân viên.
Bố trí 100% giáo viên đều được kiến tập tại lớp điểm của trường về quy chế tổ
chức giờ ăn cho trẻ.
Ví dụ: Lớp điểm khối lớn A1, khối nhỡ B2, khối bé C1.
Sau mỗi buổi kiến tập đều tổ chức trao đổi toạ đàm rút kinh nghiệm để
giáo viên nắm bắt được các quy trình tổ chức giờ ăn cho trẻ được đầy đủ hơn
theo từng độ tuổi cho phù hợp.

món ăn cho trẻ ở trường mầm non Lương Nội.
Ngay từ đầu năm học tôi đã chỉ đạo phó hiệu trưởng phụ trách chăm sóc
nuôi dưỡng xây dựng, lịch phân công cô nuôi và xây dựng lịch kiểm tra định
7


kỳ hàng tháng, kiểm tra báo trước, kiểm tra đột xuất... và tập trung kiểm tra bếp
ăn 2 lần/ 1 tuần, phân lịch kiểm tra các ngày trong tháng không trùng nhau để có
thể dự kiểm tra tất cả các buổi trong tuần với các món khác nhau của cả bữa
chính và bữa phụ.
Đặc biệt khi thay đổi một món ăn mới tôi trực tiếp xuống bếp từ khâu giao
nhận thực phẩm xem số lượng thực phẩm có đủ không, chất lượng như thế nào
và tính lượng thực phẩm hao hụt sau khi sơ chế, chế biến là bao nhiêu, tôi lập
bảng tính theo định lượng thực phẩm sống chín theo tuần chẵn, tuần lẻ và treo
tại bếp ăn để kiểm tra theo dõi đột xuất. Ngoài ra, tôi đã tham gia chế biến các
món ăn mới cùng các cô nuôi để kịp thời rút kinh ngiệm về cách chế biến, các
yêu cầu về vệ sinh khi sơ chế, chế biến.
Ví dụ 2 : Món “ Thịt lợn xốt cà chua”
* Cách chế biến: Tôi chỉ đạo tổ nuôi phi thơm hành khô, đổ thịt lợn, vào xào
riêng cho đến khi nào săn, nêm vừa mắm muối. Cà chua cho dầu hoặc mỡ vào
đun sôi, trút cà chua + gia vị đun nhừ. Cho thịt lợn + cà chua vào đun sôi, nêm
vừa mắm muối, đun cho tới lúc nước sốt có độ sánh mượt, sau đó trút hành lá
vào đảo đều là được.
Món ăn này rất hấp dẫn, có màu đỏ của cà chua, màu xanh của hành lá,
khi ăn thấy vị ngọt của thịt giúp trẻ ăn ngon miệng, hấp thu chất dinh dưỡng
Ví dụ 2:
Sau khi xây dựng thực đơn món “Cháo hến” tôi chỉ đạo tổ nuôi chế biến
theo các bước đã xây dựng, yêu cầu các cô nuôi rửa sạch hến, luộc lấy nước chắt
làm nước dùng. Hến nhặt sạch, xay nhỏ 1-2 lần, phi hành thơm cho hến vào sào
săn, cho thịt lợn xào cùng hến. Gạo cháo hoà với nước nguội đổ từ từ vào nồi

Mục đích của việc nâng cao chất lượng nuôi dưỡng cho trẻ là trẻ ăn ngon
miệng ăn hết xuất. Vì thế ngoài việc kiểm tra quy trình chế biến món ăn và chia
định lượng tại bếp ăn, BHG nhà trường đi dự giờ ăn tại các lớp và ghi sổ rút
kinh nghiệm từng ngày. Các cháu có ăn hết xuất hay không còn phụ thuộc vào
nhiều yếu tố như: Chất lượng món ăn, tình hình sức khoẻ của trẻ, cách chăm sóc
các cháu ăn của cô giáo, như vậy tôi phải đi sâu dự giờ ăn hàng ngày tìm hiểu
nguyên nhân trẻ ăn hết (không) hết xuất, trẻ thích món ăn nào để kịp thời điều
chỉnh, rút kinh nghiệm, nếu trẻ thích ăn món nào chúng tôi tiếp tục chế biến cho
trẻ ăn.
Tôi đã xây dựng lịch dự giờ ăn tại các lớp trung bình mỗi lớp 4 giờ/ 1tuần,
mỗi lớp dự 2 giờ ăn chiều/ 1 tháng. Tăng cường dự giờ ăn chiều tại các lớp. Khi
dự giờ tôi rất chú ý đến việc thực hiện quy trình tổ chức giờ ăn, cách động viên
chăm sóc các cháu trong khi ăn và các yêu cầu về vệ sinh trong giờ ăn, các cháu
suy dinh dưỡng, lười ăn, để chỉ đạo giáo viên chăm sóc trẻ kịp thời giúp các
cháu ăn hết xuất.
Sau giờ ăn tôi kiểm tra số cơm canh thừa và bỏ đi ở trên các đĩa trên bàn và
lượng cơm canh trong nồi, yêu cầu các lớp không để thừa quá 1 kg cơm canh.
Nếu lớp nào để thừa cơm quá nhiều tôi tìm nguyên nhân xem vì sao? Do nhiều
trẻ ốm, do chế biến món ăn chưa ngon hay do các cô không động viên các cháu
ăn để có biện pháp khắc phục kịp thời, ghi sổ để làm cơ sở đánh giá thi đua cuối
năm đối với giáo viên và cô nuôi.
+ Nếu do trong lớp có nhiều trẻ ốm tôi sẽ kiểm tra xem các cô chăm sóc
các cháu thế nào, trẻ ốm vì sao, yêu cầu cô giáo chăm sóc các cháu cẩn thận hơn
và động viên các cháu ăn.
+ Nếu do món ăn trẻ không thích hoặc chế biến chưa đảm bảo tôi sẽ rút
kinh nghiệm chỉ đạo tổ nuôi thay đổi cách chế biến…
Qua dự giờ ăn của các lớp tôi đã phát hiện ra những lớp cần bổ xung thêm
người trong giờ ăn như lớp nhà trẻ và đã phân công hàng ngày các cô nuôi phụ
vào những giờ ăn của trẻ để động viên các cháu tự xúc ăn và xúc cho các cháu
ăn hết xuất. Nhắc nhở giáo viên các lớp giới thiệu đúng tên món ăn cho trẻ và


SL %
SL
245 98,3 4

Mẫu

%
97,9

%
2,1

Kênh SDD
thấp còi
(Chiều cao)
%
1,7

- Đội ngũ cán bộ - giáo viên: Năm học 2014 -2017 thì đội ngũ Cán bộ quản lý
– Giáo viên nhà trường Mầm non Lương Nội gồm có:
Trình độ chuyên môn
Chất lượng
T/s
Chưa Đạt
Năm học CB Thạc sĩ
Đại học
Cao đẳng
THSP
chuẩn

việc hình thành và phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ. Hình thành
những yếu tố đầu tiên của nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa, là nền
móng vững vàng để chuẩn bị đầy đủ mọi điều kiện tốt giúp trẻ vào lớp 1 trường
tiểu học.
Một trong những nội dung giúp trẻ có được các điều kiện trên đó là công
tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ trong trường mầm non. Giáo viên, cô nuôi và nhân
viên nhà bếp phải nắm vững trách nhiệm của mình là đảm bảo nuôi dưỡng trẻ
khoẻ mạnh và an toàn. Chính vì vậy mà trong năm học 2015- 2016 bản thân tôi
đã tích cực tham mưu với lãnh đạo nhà trường, xây dựng một số hoạt động, biện
pháp nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng trẻ. Các hoạt động bước
đầu đã đem lại một số kết quả đáng kể như: Đã nâng cao được nhận thức của đội
ngũ giáo viên, nhân viên trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ. Làm tốt công
tác tham mưu với các ban ngành đoàn thể địa phương để tăng cường cơ sở vật
chất cho nhà trường đảm bảo việc chăm sóc trẻ ngày càng tốt hơn. Chất lượng
chăm sóc nuôi dưỡng trẻ được nâng lên, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng giảm so với
đầu năm học, quy trình chế biến thực phẩm đảm bảo vệ sinh, công tác vệ sinh
được thực hiện nghiêm túc và có hiệu quả.
- Kiến nghị:
Phòng giáo dục đào tạo huyện Bá Thước tăng cường tổ chức cho cán bộ
quản lý, giáo viên, nhân viên tham quan kiến tập nhiều hơn nữa về công tác
chăm sóc nuôi dưỡng, cách xây dựng thực đơn, chế biến món ăn và quy chế tổ
chức giờ ăn. Bổ sung thêm một số tài liệu về dinh dưỡng. Rất mong được sự
10


quan tâm giúp đỡ đóng góp ý kiến của các đồng chí lãnh đạo, các bạn đồng
nghiệp để bản sáng kiến kinh nghiệm của tôi được đầy đủ để áp dụng có hiệu
quả hơn.
XÁC NHẬN CỦA NHÀTRƯỜNG
......................................................