MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU
I.LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI…………………………………………………….2
II.MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU……………………………………………...3
III.ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU…………………………………………...3
IV.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU………………………………………..3
PHẦN NỘI DUNG
I.CƠ SỞ LÍ LUẬN……………………………………………………..........4
1. Vai trò của việc bồi dưỡng học sinh giỏi…………………………………4
2. Vai trò vị trí của văn NLXH trong bồi dưỡng HSG……………………..4
II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ………………………………………………..5
1. Từ phía giáo viên………………………………………………………….5
2. Từ phía học sinh…………………………………………………………..5
III. GIẢI PHÁP THỰC HIỆN……………………………………………….5
1. Chia kiến thức NLXH thành các chủ đề ôn luyện………………………...5
2. Các bước rèn kĩ năng làm văn NLXH cho HSG………………………….6
3. Công tác sưu tầm tư liệu…………………………………………………..7
4. Hướng dẫn học sinh luyện đề …………………………………………….7
5. Giao việc cho học sinh
6. Kiếm tra kiến thức theo chủ đề và kết quả sưu tầm tư liệu của HS bằng hình thức vấn
đáp………………………………………………………….. 8
7. Cho học sinh luyện đề và chấm chữa để kiểm tra mức độ vận dụng của các
em……………………………………………………………………….8
8. Chủ đề minh họa………………………………………………………….8
9. Những tiến bộ của học sinh……………………………………………...16
IV KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC………………………………………………..17
PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1.Kết luận…………………………………………………………………18
2. Kiến nghị………………………………………………………………..19
TÀI LIỆU THAM KHẢO…………………………………………………20
PHẦN PHỤ LỤC

tự mình làm chủ kiến thức kĩ năng, đặc biệt là tìm ra phương pháp ôn luyện sáng tạo và
thích hợp. Đó là ôn luyện nghị luận xã hội theo chủ đề. Ôn luyện nghị luận xã hội
theo chủ đề là thước đo đồng thời là kim chỉ nam định hướng cho việc dạy và học. Ôn
luyện nghị luận xã hội theo chủ đề sáng tạo, có tính giáo dục, phù hợp với đối tượng
học sinh, phát huy tính chủ động, độc lập suy nghĩ của học sinh mới mong việc dạy và
học làm văn nghị luận xã hội trong nhà trường đạt hiệu quả.
Đặc biệt trong mảng ôn luyện Học sinh giỏi THPT, từ HSG cấp Tỉnh, đến HSG
Quốc gia, nội dung nghị luận xã hội được dành một thời lượng khá cao chiếm 40%
điểm số toàn bài thi. Song mảng này lại chưa được chú trọng đúng mức. Đa số các giáo
viên thường chú trọng mảng NLVH: dạy rất kĩ các tác phẩm mà xem nhẹ


việc tìm tòi sáng tạo trong dạy văn NLXH. Việc ôn luyện nghị luận xã hội theo chủ đề
ở nhà trường trung học nói chung và ở trường THPT Quảng Xương 1 nói riêng chưa
được quan tâm đúng mức. Việc dạy theo văn nghị luận xã hội còn dừng lại ở các đề vụn
vặt manh mún, chưa tạo được hiệu quả cao trong dạy và học. Học sinh không có hứng
thú với mảng nghị luận xã hội vì cho là khô khan, suy lí, không hấp dẫn… Trong nhiều
năm qua tôi có may mắn được nhiều lần dẫn dắt chính đội tuyển môn Ngữ Văn ở trường
THPT Quảng Xương 1 nên tôi đã đúc rút được một số kinh nghiệm rèn kĩ năng làm văn
NLXH theo chủ đề cho HSG và đạt được kết quả rất đáng khích lệ - luôn đứng tốp đầu
toàn Tỉnh, được tổ bộ môn nhân rộng trong toàn tổ và được bạn bè đồng nghiệp các
trường học hỏi tích cực. Ở trường cũng như nhiều nơi, trong nhiều năm chưa ai nghiên
cứu và áp dụng cách dạy này. Chính vì thế tôi chọn vấn đề “ RÈN KĨ NĂNG LÀM VĂN
NGHỊ LUẬN XÃ HỘI THEO CHỦ ĐỀ CHO HỌC SINH GIỎI MÔN NGỮ VĂN THPT ” làm
đề tài sáng kiến kinh nghiệm của mình.
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Nghiên cứu đề tài này, tôi muốn bản thân mình có thêm được những kỹ năng cần
thiết, những tư liệu quý báu của anh em bạn bè đồng nghiệp khi áp dụng dạy theo chủ
đề để ngày càng nâng cao chất lượng dạy học nói chung và chất lượng HSG nói riêng.
Qua đó thúc đẩy việc dạy và học nghị luận xã hội ở trường THPT Quảng Xương 1,

I. CƠ SỞ LÍ LUẬN
1. Vai trò của việc bồi dưỡng học sinh giỏi
Bồi dưỡng học sinh giỏi quả là một mặt trận hàng đầu của các trường THPT, là một
trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng đào tạo của nhà trường. Vì thế
mặt trận này cần phải được quan tâm đúng mức. Nghị quyết TW2 khóa VIII chỉ rõ:
“Việc bồi dưỡng học sinh giỏi là cung cấp nguồn nhân tài cho đất nước cần được các
nhà trường THPT đặc biệt quan tâm, mọi giáo viên phổ thông đều phải có nhiệm vụ
phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi”. Trong Qui chế thi chọn học sinh giỏi ban hành
theo quyết định 3479/1997/QĐ-BGD&ĐT ngày 01/11/1997, điều 1 có viết: Động viên
khích lệ những giáo viên và học sinh trong dạy học là góp phần thúc đẩy việc cải tiến,
nâng cao chất lượng giáo dục, đồng thời phát hiện học sinh có năng khiếu để tiếp tục
bồi dưỡng ở cấp học cao hơn, nhằm đào tạo nhân tài cho đất nước. [8]
Trong nền kinh tế tri thức hiện nay, cứ mỗi một sản phẩm làm ra bao giờ cũng
chiếm một tỷ trọng chất xám khá lớn, mỗi con người cần phải được đào tạo vững chắc
về mặt tri thức mới có thể nắm bắt được khoa học kỹ thuật, đáp ứng được nhu cầu ngày
càng cao của xã hội. Công tác phát hiện bồi dưỡng học sinh giỏi vì thế lại càng trở nên
quan trọng hơn đối với mỗi nhà trường THPT, mỗi Tổ chuyên môn và mỗi thầy cô giáo.
Đối với bản thân tôi là một giáo viên luôn trăn trở tìm tòi và có may mắn được nhiều
năm dẫn chính đội tuyển và đạt được những kết quả đáng khích lệ tôi luôn mong muốn
chia se kinh nghiệm mình có được cho bạn bè đồng nghiệp.
2. Vai trò, vị trí của văn nghị luận xã hội trong bồi dưỡng học sinh giỏi
Văn nghị luận là loại văn trong đó người viết (người nói) trình bày những ý kiến
của mình bằng cách dùng lí luận bao gồm cả lí lẽ và dẫn chứng để làm rõ một vấn đề
thuộc về chân lí nhằm làm cho người đọc (nghe) hiểu, tin, đồng tình với những ý kiến
của mình và hành động theo những điều mà mình đề xuất. Văn nghị luận đã hình thành
từ xa xưa và phát triển cùng với sự phát triển của tư tưởng, văn hóa nhân loại và góp
phần vào sự phát triển ấy. Ngày nay, văn nghị luận càng phát triển mạnh mẽ. Nó thâm
nhập vào mọi lĩnh vực của đới sống xã hội. Nó là vũ khí khoa học và vũ khí tư tưởng
sắc bén , giúp cho con người nhận thức đúng đắn các lĩnh vực của đời sống xã hội và
hướng dẫn, thúc đẩy hoạt động thực tiễn của con người.

nhất là tâm lí cần phải học đều cả 3 môn thi Đại học đã khiến các em và cả các bậc phụ
huynh lo ngại, họ không muốn thiên lệch về một môn nào trong khi để có được một giải
học sinh giỏi cấp Tỉnh cần phải học thêm cho bộ môn rất nhiều, mất rất nhiều thời gian
học tập và phải rất kỳ công ôn luyện cày đi cày lại kiến thức nhiều lần, mở rộng, đào
sâu nâng cao… Trong khi đó, thời gian học thêm các môn để thi Đại học, Cao đẳng của
các em đã rất nhiều, chúng tôi không dễ điều các em đội tuyển học riêng được thành
một buổi từ 14h đến 16h45 như các môn ôn luyện Đại học, vì thế, muốn dạy bồi dưỡng
đội tuyển hầu như các giáo viên đều phải dạy sau giờ học thêm buổi chiều, tức là từ 17h
đến 19h, ở cái giờ lẽ ra cả thầy cả trò phải được nghỉ ngơi, cơm nước… Việc vận động
các em theo học đội tuyển môn của mình là rất khó vì các em chỉ chú trọng vào thi đại
học, với tâm lí học sẽ mất thời gian học lệch thì kết quả đại học không cao … Đặc biệt
phần nghị luận xã hội các em cho rằng mảng ấy khô, kiến thức lại vô cùng rộng trong
đời sống, đề đến đâu tự
“ chém” đến đó. Tất cả gây khó khăn cho việc giảng dạy của GV.

III- GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
1. Chia kiến thức nghị luận xã hội thành các chủ đề để ôn luyện
Tôi chú trọng ôn luyện các câu nghị luận về tư tưởng đạo lí, nghị luận về hiện
tượng xã hội như : tình yêu thương, sự sẻ chia, sự nhiệt tình cống hiến, ý chí nghị lực


vươn lên…Rèn kĩ năng làm văn nghị luận kĩ càng; liên hệ với các vấn đề thực tiễn đặc
biệt vấn đề quốc gia dân tộc. Bản thân tôi không dạy NLXH riêng lẻ từng đề mà nhóm
lại theo từng chủ đề với những câu danh ngôn, câu chuyện, dẫn chứng có nội dung gần
gũi nhau để HS có thể xâu chuỗi, liên hệ và gặp bất cứ đề nào cũng có thể làm được: Vd
chủ đề tình yêu thương, chủ đề vượt lên số phận bằng ý chí, nghị lực, niềm tin ,
chủ đề sống đẹp……. Dạy theo chủ đề là phát kiến của tôi từ nhiều khóa ôn luyện
trước, tôi đã trao đổi với tổ trong mấy năm nay và đạt hiệu quả tốt. Bản thân tổ tôi cũng
đề xuất thành hoạt động chuyên môn thường kì, giao cho mỗi giáo viên làm một chủ đề
thảo luận ở tổ. Từ đó chất lượng dạy HSG nói riêng và ôn luyện ĐH nói chung được

2.1. Làm rõ các khái niệm liên quan đến chủ đề
Khó nhất đối với học sinh là giải thích các khái niệm trong luận đề. Vì vậy tôi chú
trọng từ điển hóa cho các em các khái niệm liên quan đến chủ đề.
Ví dụ:


- Chủ đề Sống đẹp tôi dạy cho HS các khái niệm về ước mơ, lí tưởng, đam mê, …
- Chủ đề Vượt lên số phận bằng ý chí nghị lực niềm tin để đến với hạnh phúc thành
công tôi làm rõ các khái niệm: Số phận, ý chí, nghị lực, niềm tin, hy vọng, bản lĩnh,
hạnh phúc, thành công…
- Chủ đề Tình yêu thương sự sẻ chia tôi làm rõ các khái niệm: yêu thương, sẻ chia,
quan tâm, tử tế, tấm lòng, cho và nhận…
2.2 Trả lời câu hỏi Tại sao ? ( Tại sao đúng? Tại sao sai?)
Để lí giải rõ vấn đề cần nghị luận tôi giúp các em trả lời câu hỏi vì sao chúng ta
phải làm sống như vây. Việc trả lời câu hỏi bao trùm toàn chủ đề sẽ giúp HS vận dụng
được cho tất cả các vấn đề có trong đề bài liên quan tới chủ đề.
Ví dụ:
Tại sao phải sống đẹp ( ước mơ, khát vọng, lí tưởng, đam mê…)?
Tại sao phải sống yêu thương?
Tại sao phải vượt lên thử thách của số phận?
2.3. Trả lời câu hỏi Làm thế nào ?
Tôi hướng dẫn cho các em cách trả lời câu hỏi làm thế nào để thực hiện theo yêu cầu
của đề đồng thời chỉ rõ cách các em áp dụng giải quyết cho từng dạng đề cụ thể khi vận
dụng kiến thức cơ bản này.
Ví dụ:
Làm thế nào để sống đẹp ( ước mơ, khát vọng, lí tưởng, đam mê…)?
Làm thế nào để sống yêu thương?
Làm thế nào để vượt lên thử thách của số phận?
2.4. Trả lời câu hỏi Có phải ai cũng làm như vậy?
Đây là câu hỏi giúp các em có cái nhìn trái chiều, phê phán những hiện tượng chưa tốt

dạng đề các em sưu tầm được làm tôi bất ngờ.
6. Kiểm tra kiến thức theo chủ đề và kết quả sưu tầm của học sinh bằng hình thức
vấn đáp.
Sau khi đã có trong tay sản phẩm của các em. Trước hết tôi tiến hành kiểm tra các
kiến thức chủ đề tôi đã dạy cho các em đồng thời kiểm tra khả năng nắm vững kiến thức
chủ đề mà các em được giao sưu tầm, biên soạn. Sau đó tôi xem xét sự đánh giá công
tác sưu tầm của từng em và xếp loại. nếu chủ đề nào đạt yêu cầu, đảm bảo khoa học tôi
sẽ cho poto để các em tiếp tục học tập của các bạn trong đội.
7. Cho học sinh luyện đề và chấm chữa để kiểm tra mức độ vận dụng của các em.
Tôi thường xuyên ra đề chấm chữa. Ban đầu tôi dặn các em về ôn từng chủ đề sau đó
ra đề vào đúng chủ đề đó. Sau khi các em đã thành thục cơ bản, nhận diện chính xác và
nhanh yêu cầu của đề, có khả năng huy động kiến thức và có kĩ năng lập luận tốt tôi sẽ
chuyển sang ra đề vào một chủ đề bất kì mà không thông báo trước với các em để tạo
tính bất ngờ và kiểm tra năng lực nhận diện đề và huy động kiến thức chủ đề có chính
xác không. Với những đề lạ ban đầu nhiều em vẫn nhận diện sai lệch đề, vận dụng kém.
Nhưng tôi bền bỉ kiên trì cuối cùng các em cũng thành thục. Càng về sau bản thân tôi và
đồng nghiệp ra bất kì dạng đề nào, chủ đề nào thì học sinh của tôi đều làm tốt. Bất kì
đống nghiệp nào cũng cho điểm câu nghị luận xã hội với phổ điểm từ 5.5-7,5/ 8 điểm.
Các đồng nghiệp dạy hỗ trợ đều đánh giá cao năng lực NLXH của các em.
8. Chủ đề minh họa: Sau đây tôi xin minh họa một trong các chủ đề tôi đã dạy cho
HSG.
Chủ đề :
SỐNG ĐẸP
I. KIẾN THỨC CHỦ ĐỀ
1. Làm rõ các khái niệm
* Ước mơ, khát vọng:
- Là những việc làm con người mong muốn đạt được mà chưa thể có ở trong thực
tại.
- Có vai trò rất quan trọng trong cuộc sống của con người đặc biệt là những giấc
mơ vĩ đại. Đó là những khát khao, đòi hỏi con người phải có cố gắng, nỗ lực hết mình

chính đáng. Đó là ước muốn làm nên những thành tựu lớn lao, cao cả để được mọi
người tôn vinh, ngưỡng mộ, ngợi ca. Đó là một nhu cầu khẳng định mình.
- Con người luôn mong muốn dược sống trong cõi nhớ của người khác. Tức là nhu
cầu mang đến hạnh phúc cho người khác bởi “ Con người ta sinh ra không phải để tan
biến như hạt cát vô danh mà họ sinh ra để in dấu lại trên mặt đất, in dấu trong trái tim
người khác ” ( Xukhômlinski)
4. Nếu không sống đẹp thì sẽ như thế nào?
- Sẽ sống một cuộc đời vô danh, mờ nhạt, leo lét một đời thừa, thậm chí có những
con người còn trở thành gánh nặng cho xã hội.
5. Làm thế nào để sống đẹp?
- Nuôi dưỡng ngọn lửa trong trái tim của mình, nung nấu cho mình những ước mơ
đẹp, cố gắng, nỗ lực bằng những hành động cụ thể để biến ước mơ thành hiện thực bằng
cách trau dồi trí tuệ, phẩm chất: ý thức, nghị lực, niềm tin để biến những điều không thể
trở thành có thể để bước trên đỉnh vinh quan để toả sáng. Đặc biệt phải trau dồi, vun
đắp tình yêu thương bằng cách quan tâm, sẻ chia tới những người xung quanh bởi “
Trước tài năng tôi cúi đầu, trước lòng tốt tôi quỳ gối ” ( Victo Huygo )


- Bên cạnh những người đang sống đẹp như Ngô Bảo Châu, Bill Gates,.. thì lại có
một bộ phận thanh niên sống dựa dẫm, ỷ lại, thiếu sự nỗ lực, cố gắng, phấn đấu, không
có ước mơ, lý tưởng, sống không có mục đích, sống một cuộc đời mờ nhạt, vô danh, …
6. Bài học
- Đã là con người thì cần phải sống đẹp
- Cái danh đi liền với cái thực
- Cái tài đi liền với cái tâm.
* Với dạng đề về một hiện tượng đời sống tôi hướng dẫn cho HS làm theo các
bước sau:
- Hiện tượng đó là gì?
Để trả lời được câu hỏi này các em phải nêu được khái niệm các hiện tượng. Đây là
cơ sở quan trọng để các em có thể trình bày quan điểm của mình theo đúng yêu cầu mà



3. Vua hề Sac lơ có câu : “ Anh muốn ý nghĩa làm gì chứ. Đời là khát khao không phải
một ý nghĩa ”. [ 5]
4. Lý tưởng là ngọn đèn chỉ đường. Không có lý tưởng thì không có phương hướng kiên
định. Không có phương hướng kiên định thì không có cuộc sống (LepTonxtoi)
5. Ai tràn trề hy vọng và nguyện vọng, người đó sống ở tương lai ( L. Sê Phe) [ 5]
6. Trong thành công của tôi có 99% là mồ hôi và nước mắt, còn một phần trăm là do
trời phú. ( Thomas Edison ) [ 5]
7.

Thà một phút huy hoàng rồi chợt tối
Còn hơn buồn le lói suốt trăm năm.
( Xuân Diệu )
8.
Sống tung sóng gió thanh cao mới
Sống mạnh dù trong từng phút giây.
( Tố Hữu )
9. Thế giới thuộc về những ai có nhiệt huyết, đam mê và khát khao cháy bỏng.
10. Con người phải sống và sáng tạo. Sống cho đến mức rơi lệ. ( Ôtropxki )
11. Không phải ai cũng đạt được giải Fields và giải Nobel nhưng ai cũng có quyền mơ
tới giải Fields hay giải Nobel. ( Ngô Bảo Châu )
12. Đừng so sánh mình với bất cứ ai trong thế giới này. Nếu bạn làm như vậy có nghĩa
bạn đang sỉ nhục chính bản thân mình.
( Bill Gates )
13. Ta không được chọn nơi mình sinh ra. Nhưng ta được chọn cách mình sẽ sống.
(
Khuyết danh )
14. Anh nên mơ tưởng việc to lớn đi, như thế ít nhất anh cũng làm được việc nhỏ
(J. Rena) [ 5]

Nhưng nó không muốn làm chiếc nụ
Trong sương mù vĩnh viến của mùa đông ( R. Tagor)
27. Hãy nuôi dưỡng tầm nhìn và ước mơ của bạn vì đó là hạt giống tâm hồn bạn, là con
đường đưa bạn đến những thành tựu lớn nhất của cuộc đời mình ( Napoleon Hill) [6]
28. Giữa một vùng sỏi đá khô càn , cây hoa dại vẫn mọc và nở những chùm hoa tuyệt
đẹp [3]
III. CUNG CẤP MỘT SỐ MẨU CHUYỆN VỀ SỐNG ĐẸP.
1. Câu chuyện về ngọn nến
“Bất ngờ mất điện, một ngọn nến được đem ra thắp lên và đang lung linh toả sáng. Nến
hân hoan khi thây mọi người trầm trồ: “May quá, nếu không có cây nến này chúng ta sẽ
không thấy gì mất”. Thế nhưng khi dòng sáp nóng bắt đầu chảy ra, nến thấy mình càng
lúc càng ngắn lại. Đến khi chỉ còn một nửa, nến chợt nghĩ: "Chết thật, ta mà cứ chảy
mãi thế này thì chẳng bao lâu sẽ tàn mất thôi. Tại sao ta phải thiệt thòi như vậy nhỉ?”.
Nghĩ rồi nến nương theo một cơn gió thoảng qua để tắt phụt đi. Mọi người trong phòng
xôn xao: “Nên tắt rồi, tối quá, làm sao bây giờ?”. Cây nến mỉm cười tự mãn vì sự quan
trọng của mình. Bỗng có người nói: “Nến dễ tắt, để tôi đì tìm cái đèn dầu… Mò mẩm
trong bóng tối ít phút, người ta tìm được cãy đèn dầu. Đèn dầu được thắp lên, còn cây
nên cháy dở thì người ta bỏ vào ngăn kéo. Thế là từ hôm đó, nến bị bỏ quên trong ngăn
kéo, rồii cũng không còn ai nhớ đến nó nữa. Nến hiểu ra rằng, hạnh phúc cùa nó là được
cháy sáng, dù có thể cháy với ánh lửa nhỏ và dù sau đó nó sẽ tan chảy đi. Bởi vì nó là
ngọn nến”. [7]
2. Con đường phía trước
Thuở xưa, có một chàng thanh niên ở đất nước Hy Lạp mắc bệnh hiểm nghèo. Biết
mình không còn sống được bao lâu nữa, anh xung phong gia nhập quân đội lúc đó đang
bước vào trận chiến khốc liệt với kẻ thù. Với hy vọng được hy sinh anh dũng trên chiến
trường, anh ta đã chiến đấu hết mình, không ngại phơi mình trước làn tên mũi đạn của
kẻ thù và không mảy may lo cho mạng sống của mình. Cuối cùng, khi kẻ thù bị đánh
bại, anh ta vẫn còn sống! Vô cùng cảm phục trước sự dũng cảm, can trường của người
lính nọ đã góp phần không nhỏ tạo nên chiến thắng ấy, vị tướng quyết định thăng chức
và trao tặng cho anh huân chương danh dự cao quý nhất cho lòng dũng cảm.

Xuất thân từ một bộ tộc nghèo, anh đã có cuộc bộ hành vĩ đại đi từ Nyasaland lên phía
Bắc đi về hướng Đông tới Cario ( Ai Cập) để lên tàu sang Mỹ tìm kiếm tấm bằng Đại
học, vượt hơn 5000 km đi bộ qua 160 bộ tộc nói hơn 50 thứ tiếng khác nhau. Cuối cùng
hơn hai năm sau anh cũng đặt chân lên đất Mỹ và nhận được học bổng ở trường ĐH.
Anh chính là tấm gương sống động vươn lên từ khởi đầu vô cùng khó khăn để thay đỏi
số phận của mình. [7]
4. Dẫn chứng 4 :BillGates- Người thay đổi số phận bằng đam mê công việc và tự
học.Sinh ra trong một gia đình khá giả ở Hoa kì, từng đậu ngành Luật ĐH Harvard.
Song vì niềm đam mê máy tính ông đã nghỉ học giữa chừng và cùng một người bạn mở
công ty Microsoft. Vượt qua muôn vàn khó khăn ông đã trở thành người giàu nhất hành
tinh và hiện nay ông đã giành 95% tài sản của mình làm từ thiện. Ông từng nói: “Tôi
không học đại học chứ không phải là bỏ học”. Đó chính là điều làm nên BillGates chứ
không phải số phận [7]
5. Dẫn chứng 5 : Thomat Edixon đã phát minh ra bóng đèn điện mang ánh sáng cho
toàn nhân loại. Dù cho gặp hàng nghìn lần thất bại ông vẫn kiên trì cho rằng thí nghiệm
của mình phải trải qua hàng nghìn bước. Vì thế ông đã cống hiến cho nhân loại hơn
2000 phát minh. [7]
6. Dẫn chứng 6 : Galile – nhà thiên văn học đã khám phá khẳng định, trái đất quay
xung quanh mặt trời trong khi cả thế giới đang hướng về quan niệm sai lầm [7]


7. Dẫn chứng 7 : Thiên tài Steve Joos người giúp toàn thế giới thay đổi định nghĩa về
phương pháp tiếp cận, cách nhìn và cảm xúc đối với máy tính cá nhân. Người khuyên
tuổi trẻ “ Hãy cứ khát khao hãy cứ dại khờ” [7]
8. Dẫn chứng 8 : Franclin- Hàng triệu năm dài con người sống trong phấp phỏng lo sợ
bởi sấm sét kinh hoàng. Franclin nhà bác học Mĩ đã dũng cảm thực hiện thí nghiệm làm
cột thu lôi. Công việc đó có thể gây ra cái chết cho ông bất cứ lúc nào. Sau nhiều năm
đương đầu với sấm sét, năm 1752 Franklin đã thành công [7]
V. HƯỚNG DẪN VẬN DỤNG KIẾN THỨC CHỦ ĐỀ VÀO GIẢI ĐỀ
1. Đề số 1: Trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến sau: Đầu hàng cám dỗ là hành

Trong thực tế thực hiện được điều đó không dễ dàng. Bởi vì những vinh hoa
phú quý, danh lợi bao giờ cũng có một ma lực khủng khiếp ( Đầu gió hơi men
thơm quán rượu/ Người say vô số tỉnh bao người- Cao Bá Quát)

0,25

0,25

0,25
0,25

1,5

1,5

0,5
0,5


- Làm thế nào để có thể chiến thắng cám dỗ?
0,75
Con người muốn chiến thắng cám dỗ phải có đầy đủ ý chí, sức mạnh, đủ bản
lĩnh, đủ phẩm chất đạo đức; Luôn phải có khát vọng sống đẹp, sống tỏa sáng
đặc biệt là sống để yêu thương; Luôn nghiêm khắc với bản thân mình bởi
không tỉnh táo chế ngự mình sẽ dễ vấp ngã
- Phê phán: những con người thiếu ý chí, thiếu bản , thiếu mục đích sống tốt 0,5
đẹp, dễ dãi với bản thân…
3. Bài học (0,75 điểm)
0,25
- Cần trau dồi ý chí nghị lực, bản lĩnh, kĩ năng sống

chờ với ước muốn và niềm tin mãnh liệt về điều tốt đẹp sẽ xảy ra
trong tương lai.
Bàn luận :
6,0


3

* Tại sao cần thắp lên ngọn lửa hy vọng?
- Hy vọng làm cho cuộc sống trở nên thú vị, đưa đến những ước mơ,
soi dẫn chúng ta đến hạnh động, khuyến khích chúng ta thực hiện ước
mơ.
- Cuộc sống là một chuỗi những nguyên nhân khách quan và chủ quan
với vô số điều bất ngờ xảy đến không ai biết trước được, cho nên trên
con đường chinh phục hạnh phúc, thành công ai cũng có thể gặp
chông gai, thử thách thậm chí cả thất bại đớn đau. Khi đó con người
cần hy vọng vì hy vọng đem đến tầm nhìn cho tương lai, hy vọng tạo
nên một quyết tâm nội tâm khiến chúng ta chịu đựng được mọi khó
khăn thử thách và chiến thắng nghịch cảnh, để bước tiếp và đi đến
hành động cuối cùng. Đó là động lực để con người vươn lên trong
cuộc sống. Nếu không có hy vọng con người sẽ dễ dàng chán nản
buông xuôi, đầu hàng trước số phận.
* Có phải lúc nào cũng cần hy vọng?
Tuy nhiên chỉ hy vọng thôi sẽ không đưa đến thành công. Hy vọng
cao quý bao nhiêu mà biếng nhác, không biến thành hành động cụ thể
thì ước mơ mãi mãi không trở thành hiện thực.
* Làm thế nào để có thể thắp lên trong mình ngọn lửa của niềm
hy vọng?
- Trau dồi bản lĩnh trí tuệ
- Nung nấu ước mơ khát vọng

khó. Các em viết văn nghị luận hấp dẫn bởi các em có thể vận dụng các câu danh ngôn,


các mẩu chuyện vào làm mềm hóa bài văn NLXH lâu nay các em cho là khô khan... Và
những điều này được đo bằng chất lượng giải của cô trò trong những khóa học vừa qua.
Trên đây là những việc làm của tôi trên tư cách cá nhân trực tiếp dạy đội tuyển,
chính những việc làm này đã đem lại thành công cho cá nhân tôi nói riêng, Tổ chuyên
môn và nhà trường THPT quảng Xương 1 nói chung góp phần đưa trường THPT là
cánh chim đầu đàn về chất lượng giáo dục mũi nhọn của Tỉnh Thanh Hóa.

IV. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Với việc áp dụng sáng kiến kinh nghiệm này trong quá trình giảng dạy về nghị
luận xã hội và trong kiểm tra, đánh giá, tôi thấy mình đã thu được những kết quả sau:
- Những giờ học về nghị luận xã hội cho HSG nói riêng và cho HS các lớp tôi
trực tiếp giảng dạy qua nhiều năm nói chung khá sôi nổi, hào hứng.
- Các bài kiểm tra, bài thi về nghị luận xã hội của HS có kết quả cao.
- Đa phần học sinh nắm được các thao tác làm bài và tích cực làm bài, làm chủ
kiến thức. Bài viết có màu sắc riêng của học sinh.
- Đặc biệt trong năm học 2016-2017 này đội tuyển HSG của tôi sở dĩ đạt kết quả
cao bên canh vững bài văn NLVH ( nếu có điều kiện tôi sẽ chia sẻ kinh nghiệm ở lần
sau) thì các em đã rất xuất sắc khi làm bài thi ( nhiều lần thi ở trường cũng như lần thi
chính thức của Tỉnh). Đặc biệt đề thi của Tỉnh đúng vào chủ đề Vượt lên số phận ( Thử
thách, nghịch cảnh) bằng ý chí nghị lực niềm tin sự lạc quan. Tất cả các em đều làm
đúng hướng, lập luận rõ ràng, kiến thức phong phú, dẫn chứng hấp dẫn. Và các em chỉ
mất khoảng 50 phút để hoàn thiện bài thi NLXH với khoảng 1,5 tờ giấy thi. Chính các
em chia sẻ: “Các em đọc đề cái là có thể huy động kiến thức chủ đề ngay, trong khi các
em làm được hơn một nửa bài thi mà nhiều bạn trường khác vẫn đang đọc đề..” ( Lời
em Hoàng Thị Thảo- đạt giải Nhất)
Về bản thân mình, tôi được nhà trường, đồng nghiệp tín nhiệm và giao cho nhiều
công việc chuyên môn quan trọng như dạy lớp chọn văn, bồi dưỡng đội tuyển, dạy các

KK

Tổng
Giải

Xếp thứ
trong
Tỉnh

Xếp thứ
trong
Huyện

5/5

4

01


2

2016-2017

01

02

01


giải, giải càng cao càng nhiều thì càng tốt. Và muốn có thành quả đó chúng tôi cũng đã
cộng đồng trách nhiệm cùng chung tay gánh vác, dù mỗi năm trách nhiệm được giao
cho một người đứng chính, song phía sau đó, những người dạy phối hợp nếu không có
tinh thần đồng đội mà tương trợ lẫn nhau một cách vô tư tự nguyện như chúng tôi đã
làm thì kết quả cũng khó lòng như mong muốn.
Một số kinh nghiệm về việc rèn kĩ năng làm văn nghị luận xã hội theo chủ đề
cho học sinh giỏi ở THPT mà tôi vừa trình bày trên đây, thiết nghĩ chỉ như một vài hạt
muối bé nhỏ ném vào lòng đại dương thăm thẳm của nghiệp dạy văn. Dù bé nhỏ, ít ỏi là
thế nhưng nếu góp được chút mặn mòi nào đó cho công việc của những người dạy văn
tôi đã cảm thấy hạnh phúc và mãn nguyện.
Tôi biết, còn nhiều các thầy cô dạy văn, tâm huyêt, giỏi nghề, giàu kinh nghiệm
giảng dạy. Rất mong được các thầy cô góp ý cho sáng kiến kinh nghiệm của tôi và chia
sẻ thêm những kinh nghiệm của bản thân để công việc dạy văn của chúng ta hiệu quả và
bớt phần nhọc nhằn hơn.

2. Kiến nghị


- Có khen thưởng xứng đáng đối với các cá nhân và tập thể khi đạt thành tích cao
trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Đồng thời cũng cần ghi nhận và khen thưởng đúng mức với những đồng chí ôn
luyện 100% đạt giải, có giải cao để khích lệ động viên kịp thời và các đ/c cũng sẽ có
niềm tin để phấn đấu tiếp .
- Với cấp Sở, hàng năm, Sở GD & ĐT nên phát huy tinh thần năm qua, tiếp tục tổ
chức những đợt học chuyên đề bồi dưỡng học sinh giỏi để người dạy có cơ hội được
học hỏi mở mang kiến thức.
Trên đây là một vài suy nghĩ của cá nhân tôi, có gì còn khiếm khuyết, tôi rất
mong nhận được sự góp ý chân thành của đồng nghiệp.

Xác nhận của thủ trưởng đơn vị

Một số hình ảnh về sản phẩm sưu tầm theo chủ đề của học sinh


Một số hình ảnh về sản phẩm sưu tầm theo chủ đề của học sinh


Một số hình ảnh về sản phẩm sưu tầm theo chủ đề của học sinh


Một số hình ảnh về sản phẩm sưu tầm theo chủ đề của học sinh


SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT QUẢNG XƯƠNG 1
*********

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI:

RÈN KĨ NĂNG LÀM VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI THEO CHỦ ĐỀ
CHO HỌC SINH GIỎI MÔN NGỮ VĂN THPT

Người thực hiện
: Nguyễn Thị Hương
Chức vụ
: Giáo viên
SKKN thuộc môn : Ngữ Văn

e THANH HÓA, NĂM 2017 e