THUYẾT MINH SÁNG KIẾN
I. THÔNG TIN CHUNG
1. Tên sáng kiến: “Một số kinh nghiệm rèn kĩ năng thực hiện các phép
tính về số thập phân cho học sinh vùng dân tộc”
2. Tác giả:
Họ và tên: Nguyễn Thị Thanh
Năm sinh: 27/06/1978
Nơi thường trú: Tổ 5- Phường Đoàn Kết- Thành phố Lai Châu
Trình độ chuyên môn: Cử nhân Giáo dục tiểu học
Chức vụ công tác: Giáo viên chủ nhiệm
Nơi làm việc: Trường Tiểu học Nậm Loỏng, Thành phố Lai Châu, tỉnh Lai
Châu.
Điện thoại: 0962 472 378
Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100 %
3. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục Tiểu học (Môn Toán)
4. Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ tháng 10/2014 đến tháng 2/2015
5. Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị: Trường Tiểu học Nậm Loỏng
Địa chỉ: Bản Sùng Chô- xã Nậm Loỏng- Thành phố Lai Châu
Điện thoại: 02313878717
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1. Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến:
Toán 5 có vị trí vô cùng đặc biệt vì nọi dung dạy học Toán 5 là dạy học và
ứng dụng những kiến thức, kỹ năng về số thập phân và bốn phép tính với số thập
phân. Để học tập có hiệu quả, học sinh phải huy động những kiến thức về số tự
nhiên, phân số, số đo đại lượng và các phép với các loại sô này đã được học tự
các lớp dưới. Ngược lại, khi học về số thập phân học sinh vừa hiểu sâu sắc hơn
các số đã học vừa được củng cố khắc sâu hơn những kiến thức đã học. Như vậy
1



2


Giáo viên, học sinh lớp 5A2 Trường Tiểu học Nậm Loỏng
3. Mô tả sáng kiến:
a. Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến:
Thông thường trình độ của các em phát triển không đồng đều, dù các em
học chung một lớp, một giáo viên giảng dạy, có em nắm bắt kiến thức và xử lí
rất nhanh nhưng cũng có nhiều em xử lí rất chậm làm cho giáo viên rất khó
khăn trong khi giảng dạy.
Thực tế trong quá trình giảng dạy giáo viên đã vận dụng linh hoạt các
phương pháp, hình thức dạy học khác nhau trong một tiết học cũng như trong cả
năm học và nhận thấy học sinh đã nắm được kiến thức cơ bản và có các kỹ năng
tính toán cần thiết. Tuy nhiên các em chưa được thuần thục, còn hay mắc sai lầm
khi tính toán, vận dụng. Do một số nguyên nhân sau:
+ Về phía giáo viên: Do chủ quan nghĩ rằng các em đã làm tốt các phép tính
với số tự nhiên dần đến khi hướng dẫn học sinh thực hiện các phép tính với số
thập phân thường để học sinh tự chiếm lĩnh kiến thức dẫn đến một số sai sót
như: đặt tính chưa thẳng cột dẫn đến sai kết quả (cộng, trừ), khi thực hiện nhân
quên nhớ, quên viết thêm chữ số 0 khi nhân với thừa số có chữ số 0 ở giữa,
nhầm lẫn nhiều nhất là ở phép chia (quên dấu phẩy, quên thêm 0 vào bên phải
phần thập phân của số bị chia khi gạch dấu phẩy ở cả số bị chia lẫn số chia), …
+ Về phía học sinh: Việc nhận thức về vị trí, vai trò của môn học của các
em còn chưa sâu sắc, các em chưa chú trọng vào môn học. Tinh thần thái độ học
tập của các em còn chưa tự giác, chủ động. Kỹ năng thực hiện phép cộng, trừ,
nhân, chia các số tự nhiên còn chậm và yếu.
Việc lĩnh hội nắm bắt kiến thức của các em ở các nội dung trước còn chưa
đầy đủ, chưa vững chắc, chẳng hạn như: Kỹ năng chia nhẩm, kỹ năng ước lượng
thương trong phép chia còn chậm, yếu do chưa thuộc bảng nhân, chia và còn
thiếu kinh nghiệm... Việc thực thành luyện tập rèn luyện kỹ năng chưa thường

sống và con người: giúp con người rèn luyện cách suy nghĩ tư duy độc lập cho
mỗi công việc khác nhau rất có ích cho mỗi con người. Nhờ các công thức toán
học mà chúng ta có thể có được cuộc sống hiện đại với các tiện nghi máy móc
phục vụ cho mọi nhu cầu của con người. Trong toán 5 có nhiều vấn đề liên quan
đến thực tế mà các em có thể giúp cha mẹ ngay từ bây giờ: giúp cha mẹ tính
toán diện tích ruộng nương, tính số lương thực thu được xem có cao hơn vụ mùa
4


trước hay không ? vì sao cao hơn ? ... hỗ trợ cha mẹ trong việc nâng cao chất
lượng cuộc sống.
Bên cạnh đó tôi cũng giúp học sinh hiểu rằng toán học là một trong những
nhân tố rất quan trọng đối với mỗi người. Ngoài việc cung cấp cho ta những ý
niệm, kỹ năng, thói quen cần thiết cũng góp phần hoàn thiện nhân cách con
người, thì toán học có vai trò rất quan trọng trong việc phát triển tư duy của mổi
người (tư duy logic và ngôn ngử chính xác,suy đoán và tưởng tượng,tư duy thuật
giải, tư duy hình tượng…) theo hướng tích cực và góp phần giải quyết nhu cầu
thực tế. Những kiến thức về số tự nhiên, phân số, số thập phân và các kỹ năng
tính toán cơ bản (cộng, trừ, nhân, chia) vốn hay được sử dụng trong cuộc sống
hàng ngày.
Từ sự yêu thích và thái độ học tập tích cực đối với môn Toán, khơi dậy
niềm đam mê, hứng thú trong học tập để học sinh dần hình thành thói quen tự
học và có trách nhiệm hơn trong học tập.
Giải pháp 2: Xây dựng nề nếp học Toán.
Xây dựng cho học sinh những thói quen, cách học hợp lí có trật tự để mang
lại hiệu quả cao trong học tập nhất là trong học Toán. Ngay từ đầu năm học
hướng cho học sinh bầu chọn Hội đồng tự quản lớp gồm các bạn có ý thức tốt hỗ
trợ giáo viên trong việc quản lớp cũng nh các hoạt động của lớp, Sau đó lựa
chọn các thành viên trong Ban học tập là những học sinh có ý thức học tập tốt
phụ trách việc theo dõi, kiểm tra, đôn đốc các bạn trong 15 phút truy bài đầu giờ

năng tính toán cho bản thân.
Giải pháp 3: Rèn kĩ năng tính cho học sinh:
Rèn kỹ năng tính cho học sinh trong suốt quá trình học tập nhằm giúp học
sinh tính nhanh, tính đúng các phép tính vận dụng vào giải toán có lời văn, tính
giá trị biểu thức, giải toán hình, …
Khi tổ chức dạy học các bài phần lý thuyết tôi lựa chọn phương pháp, hình
thức tổ chức dạy học phù hợp với nội dung từng bài học, phù hợp với từng đối
tượng học sinh. Nội dung dạy học đảm bảo tính hệ thống theo mức độ tăng dần
(từ dễ đến khó). Sau mỗi bài học, tôi khắc sâu kiến thức trọng tâm của bài, lựa
chọn xem cần củng cố khắc sâu phần nào để tránh sai lầm không đáng có khi
các em vận dụng thực hành.
6


Thường xuyên kiểm tra nhận xét việc nắm kiến thức và rèn kỹ năng của học
sinh để có sự điều chỉnh, giúp đỡ phù hợp.
Thường xuyên quan tâm đến từng đối tượng học sinh, đồng thời phải động
viên, khuyến khích học sinh kịp thời khi thấy học sinh có sự tiến bộ. Tạo điều
kiện để học sinh được thực hành luyện tập thường xuyên.
Buổi chiều củng cố kiến thức kĩ năng cho học sinh tôi lựa chọn những dạng
toán cơ bản, dạng toán học sinh thường mắc sai lầm để hướng dẫn học sinh rèn
luyện kỹ năng. Khi lựa chọn nội dung ôn tập, giáo viên cần đưa ra những nội
dung thật gần gũi đối với đời sống hằng ngày của các em để từ đó các em nhận
thấy sự cần thiết phải trau dồi kiến thức của môn học, thấy được vai trò của môn
học trong việc học tập các môn học khác và trong đời sống thực tiễn.
Để giải được bất kì dạng toán nào đạt kết quả thì các em phải có kĩ năng
thực hiện bốn phép tính cơ bản. Tôi dành nhiều thời gian cho việc rèn kĩ năng
thực hiện bốn phép tính cơ bản (cộng, trừ, nhân, chia) từ thực tế giảng dạy tôi
thấy học sinh thường mắc phải các sai lầm sau:
a) Với phép tính cộng, trừ.

4,154

Để khắc phục sai lầm này đòi hỏi giáo viên trong khi dạy phải hết sức tỉ mỉ,
hướng dẫn cho học sinh cách đặt tính, đặt dấu bằng, phần nguyên thẳng phần
nguyên, phần thập phân thẳng phần thập phân, dấu phẩy thẳng dấu phẩy, đến
quy trình tính phải cẩn thận thì mới tập được cho các em kĩ năng tính toán thành
thạo, chính xác. Những chi tiết dù rất nhỏ nhưng nếu giáo viên chú ý sửa sai
7


thường xuyên, uốn nắn kịp thời thì dần dần trở thành thói quen, tạo ý thức tốt
cho các em tính toán.
Khi tính toán phải thực hiện phép tính từ phải sang trái, dấu phẩy hạ thẳng cột,
nhắc nhở nhiều lần sẽ giúp học sinh hình thành khả năng tính toán. Giáo viên có thể
luyện cho học sinh bằng nhiều cách: lúc đầu giáo viên đặt tính cho học sinh tính, sau
đó giáo viên cho phép tính rồi học sinh tự đặt tính và tính, cuối cùng cho các em thử
lại kết quả tính để tạo thói quen tự kiểm tra kết quả của mình cũng như củng cố sâu
hơn mối quan hệ giữa phép cộng và phép trừ số thập phân.
a) Với phép tính nhân:
+ Sai do quên nhớ: Khi thực hiện nhân số thập phân học sinh thường mắc
sai lầm nhất là quên nhớ khi nhân dẫn đến kết quả sai.
Ví dụ:
× 75,3

1,6
4518
753
120,48
Để khắc phục điều này vào thời gian ôn tập buổi 2 tôi ra thêm các bài tập
dạng nhân số thập phân có nhớ để học sinh làm thêm, sau đó gọi một số em

3,5

2060

2060

1236

1236

14,420

144,20

+ sai lầm khi nhân viết tích riêng không đúng hàng: do khi thực hiện phép
nhân với thừa số có chữ số 0 ở giữa các em quên không viết thêm chữ số 0 ở
hàng chục.
Ví dụ:
Tính đúng:

x

91,3

Tính sai:

x

91,3



3,005 5
30
0,601
0 005
00 0

Khi chia số thập phân cho số tự nhiên các em có thể vấp phải sai lầm như:
9


Ví dụ: 631,08 : 9
- Tính đúng :

631,08 9
01 0

70,12

18
0
- Tính sai:
Trường hợp 1: 631,08 9

Trường hợp 2: 631,08 9

01 0 7,12

01 0


9,75

360

360

00

00

Với các trường hợp này tôi yêu cầu học sinh đó nhắc lại quy tắc tính và tự
thực hiện lại một lần theo quy tắc rồi đưa thêm ví dụ cho học sinh đó làm để
khắc sâu hơn.
Khi chia số thập phân cho số thập phân một số học sinh thường nhầm lẫn
khi chuyển dấu phẩy ở số bị chia sang bên phải không đúng theo số chữ số ở
phần thập phân của số chia.
Ví dụ: 17,55 : 0,39
- Tính đúng :

17,55 0,39
1 95
00

- Tính sai :
10

45


Trường hợp 1: 1,7,55 0,39

Đa số học sinh đều yêu thích và say mê học toán, có nề nếp tự giác khi học
toán ở lớp cũng như ở nhà. Tất cả học sinh đã có kĩ năng tính toán khá tốt, có
khả năng vận dụng bốn phép tính cơ bản vào việc làm các bài toán như: Tìm
thành phần chưa biết, tính giá trị của biểu thức, giải toán có lời văn, .... Các em
đã có kĩ năng đánh giá bài làm của bạn. Có khả năng phát hiện và sửa chữa sai
lầm mà bạn gặp phải, cũng như mỗi em đều có ý thức rèn luyện kĩ năng tính
toán cẩn thận, ít phạm lỗi. Các em đã tích cực chuẩn bị bài ở nhà, luôn sẵn sàng
tham gia các yêu cầu của giáo viên đưa ra trong tiết học toán.
11


Kết quả khảo sát:
Kỹ năng tính toán, Kỹ năng tính toán
vận dụng tốt
tốt
Thời điểm
Số
Số
%
%
lượng
lượng
Chưa áp dụng SK
1
5,6
7
38,8
Sau khi áp dụng
5
27,75


TÁC GIẢ SÁNG KIẾN

ÁP DỤNG SÁNG KIẾN

Nguyễn Thị Thanh

12