SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT TĨNH GIA 1

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN VÀO DẠY BÀI
PHỎNG VẤN VÀ TRẢ LỜI PHỎNG VẤN- NGỮ VĂN 11

Người thực hiện: Trần Ngọc Minh
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực: Ngữ văn

THANH HÓA NĂM 2017


MỤC LỤC
TT
1

NỘI DUNG
1- Mở đầu

TRANG
3

2

1.1- Lý do chọn đề tài

3


8

2.2- Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến
kinh nghiệm

5

9

2.3- Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử
dụng để giải quyết vấn đề

6

10

2.4- Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động
giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường

15

11

3- Kết luận, kiến nghị

16

12

3.1- Kết luận

một trong những biện pháp góp phần đổi mới phương pháp dạy học, nhằm giúp học
sinh chú ý say mê học tập, khả năng thực hành. Vận dụng kiến thức liên môn trên
nguyên tắc “ Học đi đôi với hành”, “ Lý luận gắn với thực tiễn”. Điều đó đã đem lại
những thuận lợi cũng như những khó khăn nhất định cho người giáo viên nói chung
và người giáo viên Ngữ văn nói riêng trước mỗi giờ lên lớp.
Trong những năm qua, Bộ giáo dục và các Sở giáo dục đào tạo đã có những
đợt tập huấn cho giáo viên song hiệu quả đạt được vẫn chưa thực sự cao vì cả
người dạy lẫn người học còn nhiều lúng túng khi tiếp cận. Một giờ học tốt là giờ
học phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của cả người dạy và
người học nhằm nâng cao tri thức, bồi dưỡng năng lực hợp tác, năng lực vận dụng
tri thức vào thực tiễn, bồi dưỡng phương pháp tự học, tác động tích cực đến tư
tưởng, tình cảm đem lại hứng thú cho người học. Trong xã hội văn minh hiện đại,
nhu cầu của con người ngày càng được nâng cao. Trong đó việc phỏng vấn và trả
lời phỏng vấn là một điều tất yếu của xã hội nói chung và con người nói riêng.
Thông qua việc phỏng vấn và trả lời phỏng vấn, ta thu thập được những
thông tin về một chủ đề được quan tâm. Bài giảng sẽ hấp dẫn người học hơn nếu ta
biết vận dụng kiến thức liên môn; Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, Kiến trúc - Hội họa,
Âm nhạc và tích hợp với việc bảo vệ môi trường vào bài học. Với lý do trên tôi
chọn đề tài: “Vận dụng kiến thức liên môn vào dạy bài Phỏng vấn và trả lời phỏng
vấn trong chương trình Ngữ văn 11” làm sáng kiến kinh nghiệm cho công tác giảng
dạy của mình [4].
1.2. Mục đích nghiên cứu:
Trong thời đại hiện nay, con người rất cần các kiến thức và kỹ năng phỏng
vấn và trả lời phỏng vấn để có thể đặt câu hỏi, chuyện trò. Qua đó mở rộng tầm
hiểu biết và làm hiệu quả giao tiếp được nâng cao. Sự am hiểu về phỏng vấn và trả
lời phỏng vấn còn giúp học sinh rất nhiều trong một tương lai không xa, khi các em
cần du học hoặc tìm kiếm việc làm. Khi nắm được những yêu cầu cơ bản và cách
thức thực hiện phỏng vấn củng như trả lời phỏng vấn các em sẽ có thái độ tự tin và
bình tĩnh trong mọi tình huống giao tiếp. Vì thế quen với hoạt động phỏng vấn và
trả lời phỏng vấn chính là một cách chuẩn bị rất thiết thực cho học sinh bước vào

mọi hiểu biết của mình để giải quyết một vấn đề khoa học và có hiệu quả tốt nhất?
Trên cơ sở mục tiêu đổi mới giáo dục nói chung, nâng cao chất lượng môn
Ngữ văn nói riêng và trên hết là dạy học theo hướng tích cực. Học sinh được chủ
động tiếp cận bài học, chọn được phương pháp phù hợp để học tập với hiệu quả cao
nhất mà không bị gò bó căng thẳng. Dạy học liên môn là một trong những nguyên
tắc quan trọng trong dạy học nói chung và dạy học Ngữ văn nói riêng, đây được coi
là một quan niệm dạy học hiện đại, nhằm phát huy tính tích cực của học sinh, đồng
thời nâng cao chất lượng giáo dục.
Dạy văn là dạy cho học sinh nhận ra trong các bài học nguồn tri thức phong
phú, đa dạng vô cùng hấp dẫn và bổ ích để giúp cho thế giới tinh thần, trí tuệ của
người học được giàu có hơn, phong phú hơn, sâu sắc hơn, tinh tế hơn. Nói dạy văn
là dạy sống, dạy người, dạy mở mang trí tuệ. Trong môn Ngữ văn bài: Phỏng vấn
và trả lời phỏng vấn và phần luyện tập có một ý nghĩa nhất định trong việc mở rộng
tầm hiểu biết và làm cho hiệu quả giao tiếp được nâng cao. Dạy học liên môn là
hình thức tìm tòi những nội dung giao thoa giữa các môn học với môn Ngữ văn để
làm cho môn học sinh động và hấp dẫn hơn.
4


Từ năm học 2012-2013, Bộ GD- ĐT đã đưa vấn đề vận dụng kiến thức liên
môn vào giảng dạy trong các trường phổ thông, hằng năm luôn có những đợt hội
thảo, chuyên đề về dạy học tích hợp kiến thức liên môn do Sở giáo dục, trường, tổ
chuyên môn tổ chức. Tuy nhiên đây là hình thức dạy học mới giáo viên chưa có
điều kiện tiếp xúc nhiều và chưa có kinh nghiệm giảng dạy. Vì vậy việc vận dụng
kiến thức liên môn trong giảng dạy ở môn Ngữ văn còn nhiều lúng túng. Đó là
những cơ cở lý luận cho đề tài nghiên cứu. Nó sẽ là một cái nhìn mới, một cách tiếp
cận mới trong giảng dạy Ngữ văn nói chung và bài phỏng vấn và trả lời phỏng vấn
nói riêng.
2.2 Thực trạng của vấn đề
Việc vận dụng kiến thức liên môn là một tất yếu trong dạy học bộ môn Ngữ



Xuất phát từ thực tiễn 16 năm giảng dạy môn Ngữ văn, 3 năm liên tục dạy
khối 11, tôi nhận thấy: Muốn học sinh hứng thú với môn học, muốn có hiệu quả
trong giảng dạy học văn không thể không đổi mới phương pháp. Kiến thức ngày
càng đa dạng, đặc biệt là các môn khoa học xã hội có sự gắn kết chặt chẽ. Nếu
trong bài dạy giáo viên biết tích hợp kiến thức liên môn ở các môn học tiết học sẽ
trở nên sôi nổi và hấp dẫn hơn đối với người học.
2.3. Giải pháp sử dụng để giải quyết vấn đề: Giáo án cụ thể
- Chuẩn bị: Để tiến hành một tiết học đạt kết quả tốt, giáo viên cần có sự
chuẩn bị chu đáo, nội dung chuẩn bị gồm:
Chuẩn bị vật tư: Máy quay, giấy, bìa khổ rộng, bút dạ, tranh ảnh tư liệu,
Chuẩn bị kiến thức: Bài Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn củng như kiến thức ở các
liên môn như Ngữ Văn, Lịch Sử, Địa Lý, Kiến Trúc - Hội Họa, Âm Nhạc và tích
hợp với việc bảo vệ môi trườn
- Các bước tiến hành: Thông qua các hoạt động của các nhóm đã chia
Hoạt động của GV và HS.
Yêu cầu cần đạt.
I. Mục đích, tầm quan trọng của phỏng vấn
Hoạt động 1: Tìm hiểu nội và trả lời phỏng vấn.
dung bài học.
1. Các hoạt động phỏng vấn và trả lời
GV tiến hành bằng cách cho phỏng vấn thường gặp.
học sinh nhớ lại những cuộc - Một chính khách, một nhà văn, một nhà hoạt
phỏng vấn mà các em đã gặp động xã hội, một doanh nhân...trả lời trên ti vi.
trong thực tế dưới các hình - Một bài phỏng vấn đăng báo.
thức cho các em kể lại hoặc - Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn khi xin việc
nghe qua máy ghi âm, hoặc làm ở một cơ quan, doanh nghiệp...
xem lại trên màn hình…
2. Mục đích.

+ Ngắn gọn, rõ ràng.
+ Phù hợp với mục đích và đối tượng phỏng
vấn.
+ Làm rõ được chủ đề.
+ Liên kết với nhau và được sắp xếp theo một
Nhóm 2.
trình tự hợp lí.
Người phỏng vấn cần chuẩn bị 2. Thực hiện cuộc phỏng vấn ( Vận dụng
câu hỏi và có thái độ như thế kiến thức ở các môn: Lịch sử, Địa lý, Hội
nào ?
họa- kiến trúc, Âm nhạc, tích hợp bảo vệ môi
ở phần này chính là phần vận trường)
dụng kiến thức liên môn vào
bài học
Hoạt động 3: HS sẽ tiến hành các cuộc phỏng vấn bằng việc đã chuẩn bị trước
Nội dung cuộc phỏng vấn:
2. 3.1. Vận dụng môn Lịch Sử:
- Người phỏng vấn: Bạn hãy cho biết vài nét về lịch sử hình thành và phát
triển của thắng cảnh Hương Sơn ?
- Người trả lời phỏng vấn: Theo Phật giáo thì Hương Sơn là nơi Đức Quan
Thế Âm Bồ Tát tu hành đắc đạo. Khi đắc đạo rồi người trở về chữa bệnh cho cha,
trừ nghịch cho đất nước và phổ độ chúng sinh. Khi câu chuyện này được truyền bá
ra, các Thiền sư, cổ đức đã chống gây tích tới đây, nhàn du mây nước. Kết quả là ba
vị hòa thượng đời vua Lê Thánh Tông (1442-1497) đã tìm thấy động Hương Tích
và dựng lên thảo am Thiên Trù. Kể từ đó động Hương Tích thường được gọi là
chùa Trong, Thiên Trù được gọi là chùa Ngoài, rồi người ta lấy tên chung là chùa
Hương, Hương Tích có nghĩa là dấu vết thơm tho. Một chi tiết khác: Ngôi chùa
được xây dựng với quy mô chính vào khoảng cuối thế kỷ XVII, sau đó bị huỷ hoại
trong kháng chiến chống Pháp năm 1947, sau đó được phục dựng lại năm 1988 do
Thượng Toạ Thích Viên Thành dưới sự chỉ dạy của cố Hoà thượng Thích Thanh

càng đông, điều đó đã làm ô nhiễm môi trường chung của quần thể Hương Sơn,
nào là vỏ nilon hay đổ ăn thừa, những việc làm đó đã làm mất đi tính thẩm mỹ của
quần thể Hương Sơn.

( ảnh chụp khi tham quan chùa Hương)
(Tình trạng ô nhiễm môi trường ở Hương Sơn )
- Người phỏng vấn: Với tình trạng như vậy, cá nhân bạn có những biện pháp
gì để giảm việc ô nhiễm môi trường ?
- Người trả lời phỏng vấn: Theo tôi, mỗi người nên có ý thức trong việc giữ
gìn môi trường sạch đẹp, đầu tư nhân lực dọn sạch lượng rác tồn đọng, tăng cường
kiểm tra, giám sát hành vi của khách, nên tuyên truyền ý thức bảo vệ vẻ đẹp của
Hương Sơn và có biện pháp xử lí nghiêm túc người vi phạm.

11


- Người phỏng vấn: Cảm ơn bạn về buổi phỏng vấn hôm nay, chúc bạn
khỏe mạnh và học tập tốt [2].
2.3.6. Vận dụng môn Ngữ Văn:
- Người phỏng vấn: Cảm nhận của bạn khi tới thăm quần thể Hương Sơn?
- Người trả lời phỏng vấn: Quả thật phong cảnh Hương Sơn đẹp như những
gì Chu Mạnh Trinh đã từng miêu tả trong bài thơ Bài ca Phong cảnh Hương Sơn.
Bầu trời cảnh Bụt
Thú Hương Sơn ao ước bấy lâu nay
Kìa non non, nước nước, mây mây
“ Đệ nhất động ” hỏi đây có phải ?

Những khung cảnh thanh bình và thơ mộng khiến lòng người như
trút bỏ mọi ưu tư trong đời thường
Sau khi được thăm Hương Sơn, tôi nhớ tới bài thơ : Về Hương Sơn, năm sơ

Chừng giang sơn còn đợi ai đây,
Hay tạo hoá khéo ra tay sắp đặt?
Lần tràng hạt niệm "Nam mô Phật",
Cửa từ bi công đức biết là bao.
Càng trông, phong cảnh càng yêu!
Hương Sơn phong cảnh ca là một trong ba bài thơ được Chu Mạnh Trinh
viết vào dịp ông đứng trông coi việc trùng tu, tôn tạo quần thể thắng cảnh Hương
Sơn. Bài thơ viết theo thể hát nói. Bài thơ vẽ nên một bức tranh thiên nhiên xinh
đẹp và nên thơ về phong cảnh Hương Sơn. Đây là một bài thơ vịnh cảnh và thể
hiện tâm sự. Đó là tâm sự yêu nước, tự hào với cảnh đẹp quê hương đất nước của
nhà thơ.

13


Lưu ý: Sau khi cho HS theo dõi và thực hiện các cuộc phỏng vấn GV chốt lại các
kiến thức ở phần thực hiện cuộc phỏng vấn
Hoạt động của GV và HS.
Yêu cầu cần đạt.
* Hoạt động 4.
- Ngoài hệ thống câu hỏi được chuẩn bị sẵn, cần có
HS đọc mục II và trả lời câu những câu hỏi đưa đẩy, điều chỉnh cuộc phỏng vấn
hỏi SGK.
để cuộc phỏng vấn không bị khô khan, máy móc,
Trao đổi thảo luận nhóm.
nhưng cũng không lam man, lạc đề.
GV chuẩn xác kiến thức.
- Người phỏng vấn cần phải có thái độ thân tình,
Nhóm 1.
đồng cảm, lắng nghe và chia sẻ thông tin với người

Bài tập 1:
- Giả sử em muốn xin vào làm việc ở một công ty.
Nhà tuyển dụng nêu ra một câu hỏi: Bạn có thể nói
cho tôi nghe về nhược điểm lớn nhất của bạn được
* Hoạt động 6.
không?
HS đọc ghi nhớ SGK
Em sẽ trả lời thế nào?
* Hoạt động 7.
Có thể trả lời:
GV hướng dẫn HS phỏng vấn Công việc của tôi, tôi chưa tường tận lắm có thể có
và trả lời phỏng vấn theo cặp. nhiều khiếm khuyết ; nhưng tôi quyết tâm học hỏi
để làm tốt. Tôi chắc rằng lãnh đạo công ty và anh
14


2 em một cặp: một người
phỏng vấn, một người trả lời.
- GV định hướng, giúp HS
chọn câu trả lời hay nhất,
đánh giá và cho điểm.
GV cho hai HS thực hiện một
cuộc phỏng vấn với đề tài về
âm nhạc.

em đồng nghiệp sẽ giúp đỡ tôi.
Bài tập 3:
Cuộc phỏng vấn có hai vai:
- Người phỏng vấn:
1. Xin bạn vui lòng bạn có thích âm nhạc không?

11A2
45
12 26,6 %
20
44,4 % 13 19,1 %
0
0%
11A6

44

15

34,1 %

22

50 %

7

15,9 %

0

0%

11A8

42

46
6
13 %
16
34,7 % 23
50 %

Yếu- Kém
SL
TL%
1
2,3 %

11A3

41

5

12,2 %

15

36,5 %

19

46,3 %

2

sinh hình thành một tư duy năng động, nắm bắt một cách đầy đủ trọn vẹn những
kiến thức đã học. Không chỉ dừng lại ở đó, việc vận dụng kiến thức liên môn đã
giúp cho các em hình thành những kĩ năng mới trong việc giải quyết các vấn đề của
cuộc sống cũng như trong học tập.

3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1 Kết luận:
Với những nghiên cứu trong sáng kiến kinh nghiệm của bản thân, cho thấy
quan điểm dạy học vận dụng kiến thức liên môn cần được hiểu toàn diện và phải
được quán triệt trong toàn bộ môn học: từ Đọc văn, Tiếng Việt đến Làm văn; quán
triệt trong mọi khâu của quá trình dạy học, quán triệt trong mọi yếu tố của hoạt
động học tập, tích hợp trong chương trình, tích hợp trong sách giáo khoa, tích hợp
trong phương pháp dạy học của giáo viên, trong hoạt động học tập của học sinh,
tích hợp trong các sách đọc thêm, tham khảo. Quan điểm “lấy học sinh làm trung
tâm” đòi hỏi thực hiện việc tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh trong mọi
mặt, trên lớp và ngoài giờ, tìm mọi cách phát huy năng lực học tập của học sinh,
phát huy tinh thần dân chủ. Trong thời đại hiện nay, con người rất cần các kiến thức
và kĩ năng phỏng vấn và trả lời phỏng vấn để có thể đặt câu hỏi, trò chuyện, mở
rộng tầm hiểu biết làm cho hiệu quả giao tiếp được nâng cao. Chưa kể là, sự am
hiểu về phỏng vấn và trả lời phỏng vấn còn giúp học sinh rất nhiều trong một tương
lai không xa, khi các em cần du học hoặc tìm kiếm việc làm. Vận dụng kiến thức
liên môn vào dạy bài Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn liên quan trực tiếp tới việc
nâng cao phẩm chất trí tuệ và nhân cách văn hóa cũng như trình độ làm văn cho
học sinh. Làm quen với các hoạt động phỏng vấn và trả lời phỏng vấn chính là một
cách chuẩn bị thiết thực cho học sinh bước vào đời.
3.2. Kiến nghị:
- Với Sở giáo dục: Hằng năm cần có những Hội thảo, chuyên đề về việc dạy
học tích hợp kiến thức liên môn cho giáo viên. Cung cấp đầy đủ kịp thời những tư
liệu cần thiết cho các nhà trường để phục vụ tốt nhất cho việc dạy và học
- Với nhà trường: Coi việc dạy học tích hợp là nhu cầu, động lực của mỗi giáo

17


DANH MỤC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NGÀNH GIÁO DỤC VÀ
ĐÀO TẠO XẾP LOẠI
TT

Tên đề tài SKKN

Cấp đánh
giá xếp loại

Xếp
loại

Năm học

1.

Chữa lỗi chính tả cho học sinh THCS
qua việc trả bài kiểm tra

Huyện

B

2003-2004

2.