Giáo án 11 cơ bản
Phiếu thông tin về nhóm giáo viên dự thi
- Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội
- Trường trung học phổ thông Tân Lập
- Địa chỉ: Xã Tân Lập, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội
Điện thoại: 0433662765
- Thông tin về giáo viên:
1. Họ và tên: Nguyễn Thị Hồng Môn: Hóa học
Ngày sinh: 04/01/1984
Điện thoại: 01689212830 Email: [email protected]
2. Họ và tên: Vũ Thị Tú Lan
Ngày sinh: 26/11/1982 Môn: Sinh học
Điện thoại: 0975307793 Email: [email protected]
1
Giáo án 11 cơ bản
1. Tên chủ đề: Sử dụng kiến thức liên môn để dạy bài “ Phân bón hóa học –
Lớp 11 hóa học – Ban cơ bản” cho học sinh lớp 11 trường THPT Tân
Lập, Đan Phượng, Hà nội.
2. Mục tiêu dạy học :
- Kiến thức của các môn học sẽ đạt được trong dự án này là :
+Môn Hóa học: Công thức hóa học, tính chất vật lí, tính chất hóa học, tác dụng và
cách điều chế của phân bón.
+ Môn Sinh học :Ảnh hưởng của phân bón tới sinh trưởng phát triển của cây trồng.
+ Môn Công nghệ : Cách sử dụng phân bón trong trồng trọt một cách hợp lý và an
toàn.
+ Giáo dục môi trường : Dư lượng phân bón ảnh hưởng đến môi trường đất, nước,
không khí gây ảnh hưởng sức khỏe con người và hướng giải quyết.
+ Môn Giáo dục Công dân : Có ý thức bảo vệ môi trường và xử lí tình huống liên
quan đến bảo vệ môi trường và sức khỏe con người.
-Kĩ năng:
+ Học sinh cần có năng lực tìm hiểu, thu thập, xử lí thông tin và làm việc nhóm.
• Dụng cụ thí nghiệm: Ống nghiệm, giá, thìa, ống hút,
6. Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:
-Cách thức: Mô tả bằng giáo án và slide powerpoint,sử dụng sơ đồ tư duy khái quát
bài học.
- Thời gian: Bài học được tiến hành trong 2 tiết học (90 phút)
Trong quá trình dạy học chia thành các hoạt động. Các hoạt động này tương ứng với
các nhiệm vụ mà giáo viên giao cho học sinh về nhà chuẩn bị trước.
- Nhiệm vụ của giáo viên: Chia nhóm, phân công nhiệm vụ cho mỗi nhóm chuẩn bị.
- Nhiệm vụ của học sinh: Học sinh tự nghiên cứu các tài liệu trong sách, các tạp trí,
các thông tin trên mạng internet sưu tầm các tư liệu và trình bày kết quả bằng
powerpoint hoặc tranh ảnh, video Cụ thể chia hoạt đông cho từng nhóm như sau:
+ Hoạt động 1: Tìm hiểu về các loại phân bón hóa học: phân đạm,phân lân, phân
kali, phân hỗn hợp, phức hợp và phân vi lượng.
+ Hoạt động 2: Tìm hiểu về cách bón phân hợp lý.
+ Hoạt động 3: Tìm hiểu ảnh hưởng của dư lượng phân bón ảnh hưởng đến cây
trồng, con người và môi trường.Từ đó đề xuất các biện pháp khắc phục.
+ Hoạt động 4: Tìm hiểu về hoạt động sản xuất phân bón và ảnh hưởng của nó đến
con người và môi trường.
-Hoạt động 5: Tìm hiểu thực trạng việc bón phân cho cây rau ở xã Tân Lập, từ đó đề
xuất cách bón phân hợp lý để sản xuất rau an toàn.
3
Giáo án 11 cơ bản
7. Kiểm tra đánh giá kết quả học tập.
- Sau khi thực nghiệm chúng tôi đã khảo sát mức độ hiệu quả của bài giảng tích hợp
liên môn mà chúng tôi vừa thực nghiệm với 3 lớp 11A1 (42 học sinh), 11A2 (41 học
sinh), 11A3 (40 học sinh) thu được kết quả như sau:
Lớp Rất hiệu quả Hiệu quả Bình thường Không hiệu
quả
11A1 20 14 8 0
- Học sinh có ý thức và tích cực trong bài học, thông qua đó các em yêu thích hơn
môn hóa học, cũng như các môn Sinh học;Công nghệ; Giáo dục công dân. Sử dụng kiến
thức liên môn để giải quyết một số tình huống cụ thể.
- Học sinh hứng thú với việc sử dụng kiến thức liên môn để giải quyết một số tình
huống cụ thể
- Học sinh có ý thức bảo vệ môi trường sống.
II. CHUẨN BỊ :
* Chuẩn bị của giáo viên: Một số tranh ảnh, tư liệu về sản xuất các loại phân bón ở
Việt Nam: Nhà máy phân đạm Hà Bắc; Nhà máy Supephotphat Lâm Thao; Mỏ apatit.
Máy chiếu, bảng nhóm, bút dạ, giấy A
4,
máy vi tính. Mẫu vật các loại phân bón.
Sơ đồ về nội dung chính của bài học về thành phần, tính chất, cách điều chế
các loại phân trong bài.
GV chia nhóm học sinh thành 5 nhóm cho học sinh chuẩn bị trước ở nhà.
Phiếu học tập theo phụ lục 01.
* Chuẩn bị của học sinh:(theo phụ lục 01)
III. PHƯƠNG PHÁP:
- Đàm thoại gợi mở, hoạt động nhóm.
- Phương pháp trực quan : sử dụng tranh ảnh, mẫu vật thật, xem phim.
7
Giáo án 11 cơ bản
- Phương pháp thuyết trình.
IV. THIẾT KẾ CÁC HOẠT ĐỘNG.
1. Ổn định tổ chức – Kiểm tra sĩ số.
2. Kiểm tra bài cũ
Hoàn thành dãy biến hóa sau :
HNO
3
H
học.
GV : Phân bón hóa học là gì ?
HS : Phân bón hóa học là những hóa chất
có chứa các nguyên tố dinh dưỡng, được
bón cho cây nhằm nâng cao năng suất mùa
màng.
GV : Hãy kể tên một số phân bón hóa học
bà con nông dân thường sử dụng ?
HS: Có 5 loại phân hóa học thường dùng
là phân đạm, phân lân, phân kali, phân hỗn
hợp, phức hợp (phổ biến là phân NPK) và
phân vi lượng
Mối quan hệ giữa phân bón và năng suất cây
trồng
* Định nghĩa phân bón hóa học:
Phân bón hóa học: chứa các nguyên tố dinh
dưỡng như N, P, K,…Mn, Fe, Zn,…
8
Giáo án 11 cơ bản
GV yêu cầu đại diện nhóm 1 lên bảng
trình bày phần chuẩn bị ở nhà của
HSbằng sơ đồ tư duy.
GV cho các nhóm khác nhận xét, bổ sung,
chỉnh sửa và đặt câu hỏi
GV đặt thêm các câu hỏi cho các nhóm.
GV : Tại sao lại có thể coi urê là đạm
amoni ?
HS : Vì (NH
2
)
2
SO
4
Ca(H
2
PO
4
)
2
+2CaS
O
4
* Supephotphat kép được điều chế qua
2 giai đoạn:
Ca
3
(PO
4
)
2
+3H
2
SO
4
2H
3
PO
4
+
3CaSO
nghiệm thật? (GV chuẩn bị trước dụng
cụ, nước và hóa chất HCL)
HS lên bảng trả lời và tự bố trí thí nghiệm:
Kết quả :
- KCl màu hồng
- Phân lân nung chảy màu xám
- Hai chất còn lại hòa vào nước sau đó lấy
ở mỗi loại 2ml cho vào 2 ml dung dịch
HCl loãng đã chuẩn bị sẵn. Ống nghiệm
nào có khí bay lên là urê, còn lại là amoni
sunfat.
Nội dung bài theo sơ đồ bài học
9
Giáo án 11 cơ bản
(NH
2
)
2
CO +2H
2
O (NH
4
)
2
CO
3
(NH
4
)
2
cam, quýt….Bón vào lúc cây có quả làm
cho quả ngọt hơn và có màu sắc đẹp.
10
Giáo án 11 cơ bản
GV cho các nhóm khác nhận xét, bổ
sung và chỉnh sửa
GV nhận xét, bổ sung và đặt thêm câu
hỏi cho các nhóm:
GV: Trong thực tế loại đạm nào được
sử dụng rộng rãi nhất? Tại sao?
HS: - Đạm urê được sử dụng rộng rãi do
hàm lượng N cao (46%), tan nhiều trong
nước, cây dễ hấp thụ và có MT trung tính
phù hợp với nhiều vùng đất
GV:Có nên bón đạm amoni hoặc urê
cho đất có môi trường kiềm không ?
Tại sao ?
HS : - Không,vì:
NH
4
+
+ OH
-
NH
3
+ H
2
O
GV: Vậy có thể bón đạm amoni và urê
cùng với vôi bột được không?
Hễ nghe tiếng sấm, phất cờ mà lên.
Tại sao sau mưa giông lúa (cây cối )lại
xanh tốt?
HS:Dưới tác dụng của nhiệt độ cao,N
2
trong không khí bị biến đổi thành đạm
dưới dạng ( NO
3
-
, và NH
4
+
)cung cấp cho
cây.
11
Giáo án 11 cơ bản
Hoạt động 3: Tìm hiểu về dư lượng
phân bón ảnh hưởng đến cây trồng con
người và môi trường.
- Việc lam dụng bón quá nhiều phân
bón, cây không hấp thu hết gây ảnh
hưởng đến cây trồng, con người và
môi trường.
GV: Yêu cầu HS nhóm 3 lên trình bày.
HS: Nhóm 3 lên bảng trình bày phần
chuẩn bị của nhóm.
GV: Cho các nhóm khác nhận xét, bổ
sung và kết luận.
GV: Đặt câu hỏi cho các nhóm.
GV: Bón quá nhiều phân cây có thể bị
- Các dạng phân hóa học đều là các muối
của acid (hoặc là muối kép hoặc là muối
đơn) nên khi hòa tan thường gây chua
12
Giáo án 11 cơ bản
cho môi trường đất
- Sự tích lũy cao các hóa chất dạng phân
bón cũng gây hại cho môi trường sinh
thái đất về mặt cơ lí tính. Đất nén chặt,
đất trở nên chai cứng, tính thông khí kém
đi, vi sinh vật ít đi vì hóa chất hủy diệt vi
sinh vật.
- Nếu trong sản phẩm có chứa nhiều đạm,
nhất là không cân đối thì đạm sẽ chuyển
từ NH
4
+
sang NO
3
-
, khi vào cơ thể người
NO
3
-
sẽ chuyển sang dạng NO
2
-
, gây hại
cho tim, phổi và gan.
VD: Dư lượng Nitrat gây ra hội chứng trẻ
sạch duy trì ở 0
0
C (ngăn cấp đông).
Ngộ độc cấp tính
Hội chứng trẻ xanh biểu hiện ở người lớn và
trẻ em.
13
Giáo án 11 cơ bản
Hoạt động 4 : Tìm hiểu về hoạt động
sản xuất phân bón, ảnh hưởng của nó
đến môi trường?
Nhu cầu về phân bón rất lớn, các nhà máy
phân bón trong nước phần nào đã đáp ứng
được nhu cầu của nông dân tuy nhiên do
hoạt động sản xuất này cũng đã ảnh
hưởng không nhỏ đến môi trường.
GV : Yêu cầu nhóm 4 lên trình bày.
HS
- Một số công ty sản xuất phân bón hóa
học ở nước ta
-Một số nhà máy sản xuất phân đạm, lân
như : nhà máy đạm Phú Mỹ, đạm Hà bắc,
nhà máy phân lân Ninh Bình, Văn Điển,
Lâm Thao…
- Quá trình sản xuất phân bónđã thải ra
một số hóa chất độc hại như SO
2
, SO
3
,
kim loại (NO
2
). Hàm lượng các thông số
trên đều vượt quá tiêu chuẩn môi trường
VN cho phép.
Ướp cá bằng muối và nước đá giúp bảo
quản cá được lâu
14
Giáo án 11 cơ bản
Các chất ô nhiễm tập trung chủ yếu xung
quanh khu vực Công ty supephôtphat và
hóa chất Lâm Thao và Công ty cổ phần
pin ăcqui Vĩnh Phú.
Hậu quả của ô nhiễm môi trường là vô
cùng nguy hiểm, có ảnh hưởng không chỉ
tới sức khỏe của con người đang sống mà
ngay cả các thế hệ tương lai cũng có thể
phải gánh chịu.
GV: Vậy mỗi chúng ta cần phải có biện
pháp gì để làm không khí xung quanh
trong sạch hơn ?
HS : Trồng rừng, trồng cây, bảo vệ môi
trường sống xung quanh, tuyên truyền
GV bổ sung : Trong gia đình có thể trồng
một số loại cây trồng như là những chiếc
máy lọc không khí tự nhiên, hiệu quả là
cây nhện, cây lan ý, cây cọ cảnh, cây kim
tiền…
Hoạt động 5: Tìm hiểu thực trạng bón
phân cho rau tại xã Tân Lập em. Từ đó
- Bón thúc lần 2: Thời kỳ trải lá bàng, sau
trồng 20 - 25 ngày, bón 150 kg urê và 80
kg kali sunfat, bón cách gốc 20 cm kết
hợp xới xáo làm cỏ lấp phân.
- Bón thúc lần 3: Thời kỳ cuốn bắp, sau
trồng 30 - 35 ngày, bón nốt lượng phân
còn lại, có thể bón vào gốc hoặc hòa nước
tưới.
Thao hằng ngày vẫn nhả đầy khói mang mùi
khó chịu
Cây lan ý
Lá cây nhện
Cây cọ cảnh
16
Giáo án 11 cơ bản
GV : Thông báo : Phân bón hóa học rất cần thiết cho cây trồng nhưng có thể phá hủy hệ
sinh thái và chuỗi thức ăn của vi sinh vật. Đất cần vi khuẩn để phân hủy các chất hữu cơ.
Phân hóa học làm tăng lượng nitơ trong đất tạo môi trường quá ưu trương nên rễ cây; giun,
vi khuẩn… không thể sống trên đó, đất trở thành đất chết! Tệ hại hơn,việc phun bón thừa
phân hóa học gây lắng đọng nitrat, ô nhiễm nguồn nước ngầm và môi trường xung quanh,
dẫn đến bệnh chậm phát triển ở trẻ em và ung thư dạ dày, vòm họng ở người lớn. Do vậy
khi bón phân hóa học cần chú ý:
- Bón vừa đủ, phù hợp nhu cầu cây trồng;
- Áp dụng qui tắc 4 đúng: đúng loại, đúng liều, đúng lúc, đúng cách;
- Cải tạo đất và môi trường sau khi bón phân.
Các em cần lưu ý hướng sử dụng phân bón, hạn chế sử dụng phân bón hoá học và tăng
cường sử dụng phân bón hữu cơ và phân vi sinh.
Vì thế hệ hôm nay và mai sau, vì sức khỏe và phồn vinh của loài người. Trong sản xuất
chúng ta phải nâng cao tinh thần trách nhiệm của người sản xuất đối với người tiêu dùng.
Không nên vì lợi ích trước mắt mà làm cho thiên nhiên nghèo đi, ảnh hưởng đến môi
Câu 4: Sau khi bón đạm cho rau có thể thu hoạch rau thời gian nào tốt nhất để sản
phẩm an toàn với người sử dụng và đem lại hiệu quả kinh tế cao cho người nông
dân? Giải thích?
A. A. 1-3 ngày sau khi bón.
B. 5-9 ngày sau khi bón.
C. 10-15 ngày sau khi bón.
D. 16-20 ngày sau khi bón .
Đáp án: C
Đáp án C vì lượng nitrat trong rau thấp an toàn cho sức khỏe con người.
Câu 5: Cây trồng có thể hấp thu nguyên tố Nitơ, Photpho, Kali dưới dạng.
A. NH
3
, P
2
O
5
, K
2
O
B. NO
3-
, P, K
+
C. NH
4+
, H
2
PO
4
-
A. Phân Đạm B. Phân Lân Phân Kali
Đáp án : B
Câu 10: Theo tiêu chuẩn sản xuất rau an toàn: Lượng phân bón cho 1ha là 20 - 25
tấn phân chuồng hoai mục, 350 - 400 kg super lân, 300 kg đạm urê, 200 kg phân kali.
Vậy muốn trồng rau bắp cải trong vườn nhà có diện tích 40 m
2
em cần lượng phân
bón mỗi loại là bao nhiêu.
Đáp số: 80-100 kg phân chuồng hoai mục, 1,4 – 1,6 kg supe Lân, 1,2 kg đạm ure, 0,8 kg
Kali.
5. Bài tập về nhà.
- Dự án nghiên cứu tiếp theo dành cho học sinh các nhóm về nhà hoàn thành: Em hãy chọn
một đối tượng cây trồng và hãy đề xuất một công thức bón phân hợp lí để sản xuất an toàn
và đạt hiệu quả kinh tế cao.
- Giáo viên in sẵn phần sản xuất rau an toàn cho học sinh về nhà nghiên cứu thêm (theo
phụ lục 03)
- Học bài và ôn tập kiến thức của cả chương nitơ - photpho.
- Làm các bài tập SGK và bài tập phần luyện tập.
18