PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN
- Sở giáo dục và đào tạo Thành phố Hà Nội.
- Phòng giáo dục và đào tạo Ba Vì
- Trường THCS Cổ Đô
- Địa chỉ: Thôn Kiều Mộc, xã Cổ Đô, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
Điện thoại: 04.33625354; Email:
Thông tin về giáo viên:
1. Họ và tên: Phan Thị Hồng Liên
Ngày sinh: 04/05/1975
Dạy môn: Toán
Điện thoại: 0984952315; Email:
Nội dung:Sử dụng kiến thức liên môn để dạy môn Đại số 7, tiết 31 “mặt
phẳng tọa độ” Liên hệ ứng dụng thực tế về phương pháp tọa độ trong các
môn học và trong thực tế cuộc sống.
Kiến thức liên môn: Toán học, Địa lý, Sinh học, Lịch sử, Vật lý.

1


PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
I. Tên hồ sơ dạy học
Sử dụng kiến thức liên môn để dạy môn Đại số 7, tiết 31 “mặt phẳng tọa độ”
Liên hệ ứng dụng thực tế về phương pháp tọa độ trong các môn học và trong
thực tế cuộc sống.
II. Mục tiêu dạy học.
Trong thực tiễn, kiến thức Toán học được ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực
Vật lý, Địa lý, Lịch sử, Sinh học…. Một trong những ứng dụng đó là phương pháp
tọa độ. Để góp phần vào việc làm rõ ứng dụng rộng rãi của mặt phẳng tọa độ trong
thực tế và các môn khoa học tự nhiên khác, các hiện tượng liên quan đến phương
pháp tọa độ. Tôi đã mạnh dạn xây dựng bài dạy tiết 31:” Mặt phẳng tọa độ” (Đại số
7) vận dụng kiến thức môn toán vào các môn: vật lý, địa lý, sinh học, lịch sử … để

học hỏi, trau dồi kiến thức của những bộ môn học khác để giúp các em giải quyết
các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học nhanh chóng và hiệu quả nhất.
Đối với việc tích hợp liên môn vào giảng dạy càng làm cho sự gắn kết và
quan hệ tương hỗ giữa các môn Toán, Vật lý, Sinh học, Địa lí, Lịch sử và cả kiến
thức thực tiễn vào bài dạy làm cho tiết dạy sinh động hơn và tạo thêm nhiều hứng
thú cho các em học tập.
Nhận thức được ý nghĩa và tầm quan trọng của hoạt động này nên tôi mạnh
dạn trình bày và thử nghiệm dạy tiết 31: “Mặt phẳng tọa độ” (Đại số 7). Tôi nhận
thấy sử dụng kiến thức liên môn trong giảng dạy giúp học sinh phát huy được sự
suy nghĩ tích cực, khả năng sâu chuỗi kiến thức liên quan giữa các môn học, qua đó
khắc sâu kiến thức cũ và củng cố kiến thức mới có khả năng liên hệ thực tế ứng
dụng của vấn đề trong đời sống.
Trong thực tế chúng tôi thấy khi bài soạn có tích hợp với kiến thức của các
môn học khác sẽ giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề
đặt ra trong SGK. Từ đó bài học trở nên sinh động hơn, học sinh có hứng thú bài
học, được tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy nghĩ sáng tạo hơn đồng
thời vận dụng vào thực tế tốt hơn.
V. Thiết bị dạy học, học liệu
* Giáo viên:
- Bản đồ địa lý,hình ảnh quả địa cầu, biểu đồ tăng trưởng sức khỏe, hình ảnh
đường biểu diễn nhiệt nóng chảy đông đặc của các chất (bằng hình ảnh qua máy
chiếu).
- Máy chiếu, bài soạn giảng bằng chương trình word
Tham khảo: các kiến thức địa lý, sinh học, vật lý, lịch sử… liên quan đến bài học
- Tìm hiểu một số kiến thức địa lý liên quan đến tọa độ địa lý, kinh tuyến
gốc, vĩ tuyến gốc.
- Kiến thức sinh học, biểu đồ tăng trưởng cân nặng, chiều cao, tuổi.
- Lịch sử về ứng dụng tọa độ trong chiến tranh.
- Vật lý liên quan về đường biểu diễn về sự nóng chảy hay đông đặc của một
số chất.

4/ Thái độ:
- Yêu thích môn học từ đó say mê nghiên cứu, tìm mối tương quan và giải
thích các hiện tượng thực tiễn.Khả năng ứng dụng kiến thức trong bài vào thực tế.
5/ Trọng tâm:
- Xác định một điểm trên mặt phẳng tọa độ, khi biết tọa độ của nó.
- Xác định tọa độ của một điểm trên mặt phẳng tọa độ.

B.Chuẩn bị:
* Giáo viên:
- Giáo án, máy chiếu, com pa thước kẻ,
4


- Bản đồ địa lý,hình ảnh quả địa cầu, biểu đồ tăng trưởng sức khỏe, hình ảnh
đường biểu diễn nhiệt nóng chảy đông đặc của các chất. Bản tin dự báo bão,hình
ảnh bàn cờ,
- Tham khảo: các kiến thức địa lý, sinh học, vật lý, lịch sử… liên quan đến
bài học
- Tìm hiểu một số kiến thức địa lý liên quan đến tọa độ địa lý, kinh tuyến
gốc, vĩ tuyến gốc.
- Kiến thức sinh học, biểu đồ tăng trưởng cân nặng, chiều cao, tuổi.
- Tìm hiểu về ứng dụng tọa độ trong chiến tranh.
- Vật lý liên quan về đường biểu diễn về sự nóng chảy hay đông đặc của một chất.
Phương pháp tra cứu từ điển, dự báo thời tiết
* Học sinh:
- Nghiên cứu kĩ nội dung bài học
- Dụng cụ học tập thước kẻ com pa,
- Giấy kẻ ô vuông.

C. Tiến trình lên lớp


Hoạt động của
HS
- HS quan sát,
lắng nghe:
+ HS cả lớp
theo dõi hình
ảnh minh
họa.nhận thức
vấn đề cần
6

Nội dung

Nội dung giới thiệu bài:


nghiên cứu
Họat động 2: Đặt vấn đê (5p’)
GV: Chiếu bản đồ địa lý Việt nam
yêu cầu HS lên xác định tọa độ địa lý
tỉnh Cà Mau trên hình ảnh?
HS khác nhận xét:
Sau đó GV chiếu đáp án và nêu lại
cách xác định đã học ở địa lý lớp 6.
GV: Nêu vài nét về Cà Mau:
- Là tỉnh cực Nam của Tổ quốc, là
phần mũi của bán đảo Cà Mau, phía
Bắc giáp tỉnh Kiên Giang, phía Nam
giáp biển Đông, phía Đông giáp tỉnh

b/ Ví dụ 2: Số ghế H1
H: chữ chỉ thứ tự của dãy
ghế.
1: Số thứ tự của ghế
trong dãy H.

GV: Đưa lên màn hình vé xem chiếu
bóng và hình vẽ đầu chương trong
bài học.

- Em hãy xác định chỗ ngồi trong
rạp?

HS xác định vị
trí chỗ ngồi H1
trên hình vẽ
máy chiếu.

7


HS trả lời:….
(tìm đến vị trí
hàng H số thứ tự
1)

- Làm thế nào để xác định được đúng
chỗ ngồi?
-Cặp gồm một chữ và 1 số như vậy
xác định được vị trí chỗ ngồi trong

Hai trục chia mặt phẳng thành 4 góc

HS: thực hành
vẽ hệ trục tọa độ
OXY và nói rõ
gốc tọa độ, trục
tung,
trục
hoành.
8

2/ Mặt phẳng tọa độ:
- Hệ trục tọa đô OXY
gồm 2 trục OX, OY
vuông góc với nhau tại
O.
OX: là trục hoành.
OY: là trục tung.
O là gốc tọa độ, biểu
diễn số 0 của cả 2 trục.
Mặt phẳng có hệ OXY
gọi là mặt phẳng tọa độ
OXY.


phần tư: I, II, III, IV. Ngược chiều
kim đồng hồ.
GV yêu cầu hs vẽ hệ tọa độ trên giấy
kẻ ô vuông. Và nhắc lại các khái
niệm trục tung,trục hoành....

Đố các em biết OX, OY trong hệ trục
tọa độ tương ứng với đường nào trên
quả địa cầu?

-3

HS: Kinh tuyến
gốc và vĩ tuyến
gốc.

GV cho học sinh làm bài tập sau:
Hãy cho biết cách vẽ hệ trục nào sau
đây là đúng?
(Trình chiếu bài tập lên màn hình)

Học sinh trả lời
đáp án: Hình 3

Gv: Nêu chú ý sgk
*Chú ý (sgk)
3/ Tọa độ của một điểm
trong mặt phẳng tọa
độ:
a/ Ví dụ: Trong mặt
phẳng tọa độ OXY, xác
định tọa độ điểm P bất

Hoạt động 4:Tìm hiểu tọa độ của
một điểm trong mặt phẳng tọa độ.
(17p’)


2
1
-3

-2

-1

0

1

2

3

4

X

-1
-2
-3

Ký hiệu P (1,5; 3):
1,5: là hoành độ của
điểm P
3: là tung độ của điểm P
* Chú ý: Hoành độ viết

điểm vừa vẽ?
Các nhóm khác
nhận xét.
GV nhận xét bổ sung ,khắc sâu thứ
tự hoành độ, tung độ.
Ta có: Nhận xét 2 Mỗi cặp
số( hoành độ, tung độ ) xác định một HS theo dõi.
điểm trên mặt phẳng tọa độ.
Từ nhận xét 1 và nhận xét 2 ta có
tổng quát.
Chiếu lên màn hình.
GV cho HS làm bt ?2

Đọc lại
tổng quát

phần
b/ Tổng quát( sgk):

Hs lên
làm.
GV chốt lại.

bảng

HS lớp theo dõi
nhận xét.
BT?2
0(0;0)


Nam Á đất liền
và hải đảo, trên
phần đông của
bán đảo Trung
Ấn, từ 102o 23’
đến 109o 33’độ
kinh đông, vĩ độ
từ 8o 24’ đến
23o 23’ bắc(trải
dài 15 vĩ độ)
- Dùng phương pháp tọa độ từ xa xưa
ông bà ta đã tạo ra bàn cờ vua và cờ
tướng cho con cháu chơi để phát
triển tư duy.

12

4- Vận dụng.
Phương pháp tọa độ
được ứng dụng rộng rãi
như thế nào?
-Trong thực tế
- Trong Địa lý.
- Trong Vật lý.
-Trong Sinh học.
- Trong Lịch sử


Các em đã từng nghe ném bom tọa
độ chưa?

1
8
0
7
9
7
8
7
7
6
7
5
7
4
7
3
7
2
7
1
7
0
6
9
6
8
6
7
6
6

10

11

12

13

14

15

16

- Vật lý lớp 6
em được vẽ
đường biểu diễn
sự nóng chảy
hay đông đặc
của các chất, sự
bay hơi, sự
ngưng tụ .

Thôøi gian
(phuùt)

0

Trong sinh học sử dụng phương
pháp tọa độ trong biểu đồ tăng

giảm bớt thiệt
hại và thương
vong.

Một ví dụ rất gần gũi là khi tra cứu
từ điển chính là các em đã sủ dụng
phương pháp tọa độ đấy. Các em ạ
phương pháp tọa độ còn được ứng
dụng rộng rãi trong thực tế, nhưng
trong phạm vi tiết học này cô không
thể kể hết được vậy các em sẽ về nhà
tìm hiểu tiếp, chúng ta sẽ còn quay
trở lại chủ đề này nhé.

- sử dụng vào
việc tra cứu
thông tin, tra
cứu từ điển,

4. Củng cố (1 phút).
*Khắc sâu kiến thức :
- Nếu biết một điểm trên mặt phẳng tọa độ thì xác định được tọa độ của điểm
đó và ngược lại nếu biết tọa độ độ của một điểm thì xác định được vị trí của điểm
đó trên mặt phẳng tọa độ.
- Cần phải viết đúng tọa độ của một điểm (hoành độ, tung độ)
* Đố các em biết ai là người đầu tiên phát minh ra phương pháp tọa độ đó là
nhà toán học nhà vật lý nhà thiên văn học người Pháp Đề-Các.(chiếu hình ảnh lên
máy chiếu vài nét về Đề- Các. mang tên hệ tọa độ Đề -Các.
5.Hướng dẫn học ở nhà (2 phút)
- Học thuộc phần nhận xét.


12 HS

Loại giỏi:

10HS

Từ kết quả học tập của các em chúng tôi nhận thấy việc tích hợp kiến thức
liên môn vào một môn học nào đó là việc làm hết sức cần thiết, có hiệu quả rõ rệt
đối với học sinh. Cụ thể chúng tôi đã thực hiện thử nghiệm đối với bộ môn toán
năm học 2014- 2015 đã đạt kết quả rất khả quan. Tiết học gây hứng thú hơn, thấy
rõ mối quan hệ mật thiết giữa các môn học, thêm yêu môn toán và thấy toán học
gắn liền với cuộc sống và trở lại phục vụ cuộc sống. Môn toán học vốn được cho là
khô khan nhưng tích hợp liên môn nó lại trở nên dễ tiếp thu hơn, đó là điều tôi nhận
thấy khi thực hiện bài dạy. Chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện phương pháp này vào
HKII của năm học 2014 -2015 đối với học sinh các lớp đang giảng dạy và sẽ mở
rộng hơn ở các khối lớp trong toàn cấp học, mà không dừng lại ở môn toán mà ở tất
cả các môn học khác. Việc tích hợp kiến thức liên môn giúp các em học sinh không
chỉ giỏi một môn mà cần biết kết hợp kiến thức các môn học lại với nhau để trở
thành một con người phát triển toàn diện. Đồng thời việc thực hiện những sản
phẩm này sẽ giúp người giáo viên không ngừng trau dồi kiến thức của các môn học
khác để dạy bộ môn mình tốt hơn, đạt hiệu quả cao hơn. Nhưng với kinh nghiệm
còn khiêm tốn chắc chắn trong quá trình thực hiện không tránh khỏi thiếu sót mong
nhận được ý kiến đống góp của đồng nghiệp và bạn đọc gần xa.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Cổ Đô, ngày 20 tháng 12 năm 2014.
NGƯỜI THỰC HIỆN
(Đã ký)
Phan Thị Hồng Liên.